ҚазАқпарат-Анонс: қыркүйектің 29-ы мен қазанның 3-і аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі

None

ҮКІМЕТ

Қыркүйектің 29-ында Әділет министрлігінде шығармашылыққа қатысты құқықтарды тіркеу мәселелеріне қатысты «дөңгелек үстел» отырысы болады.

ПАРЛАМЕНТ

Қыркүйектің 29-ында Парламент Мәжілісінің жалпы отырысы болады.

ҚОҒАМ

Қыркүйектің 27-сі мен қазанның 3-і аралығында Чили Республикасының Қазақстандағы Құрметті консулының қатысуымен Астана мен Алматы қалаларында Латын Америкасының апталығы өтеді.

Қазан айының 29-ы күні Петербордағы Таврия сарайында ТМД Парламентаралық ассамблеясының ұйытқы болуымен «Жолдардағы қауіпсіздік - өмір қауіпсіздігі» атты ІІІ халықаралық конгрес өтеді.

Қыркүйектің 29-ында Бакуде Достастық елдерінің көші-қон қызметтерінің басшылары бас қосады. Олар ТМД елдерінің Заңсыз көші-қонмен күресудің 2009-2011 жылдарға арналған бағдарламасын орындау және 2012-2014 жылдарға арналған осындай бағдарламаны әзірлеу жөніндегі ұсыныстарды талқылайды.

Қыркүйектің 29-ында елімізге БҰҰ-ның азаптауға қарсы мәселелер жөніндегі арнаулы баяндамашысы Манфред Новак жұмыс сапарымен келеді.

СПОРТ

Көкшетауда қыркүйектің 26-сы мен қазанның 1-і аралығында әйелдер командалары арасында баскетболдан 2010 жылғы Қазақстан кубогы сарапқа салынады.

Қыркүйектің 29-ы күні «Локомотив» жастар клубы халықаралық турнирге қатысу үшін Прага қаласына аттанады.

АСТАНА

Қыркүйектің 27-сі мен қазанның 2-сі күндері аралығында Астанада «Қазақстандағы Латын Америкасы апталығы» 1-ші халықаралық форумы өтеді.

Қыркүйектің 27-сі мен қазанның 3-і аралығында Еуразия ұлттық университетінде үдемелі физика мәселелеріне арналған оқыту курстары өтеді.

Қыркүйектің 27-сі мен қазанның 2-сі аралығында Астанада Азия-Тынық мұхиты аймағының Қоршаған ортаны қорғау және даму министрлерінің ҮІ конференциясы өтеді .

Қыркүйектің 28 - 30 аралығында Назарбаев Университетінде Тұрақты Даму үшін Экология жөніндегі Бірінші Орталық Азиялық Лидерлік Бағдарламасы өткізіледі.

Қыркүйектің 29-ында «Атамекен» этно-мемориалдық кешенінде Қоршаған орта министрлерінің 6-шы конференциясы аясында ағаштар отырғызу рәсімі болады.

Қыркүйектің 29-ында «Редиссон» отелінде Ядролық лаңкестікпен күрес жөніндегі жаһандық бастаманың конференциясы өтеді.

Қыркүйектің 29-ында «Атамекен» этно-мемориалдық кешенінде «ТМД мен Қазақстанның саяси тарихы» деген тақырыпта «дөңгелек үстел» отырысы болады.

Қазанның 1-і күні Астана қаласында «Атамекен» Одағы» Ұлттық Экономикалық Палатасының төралқа және басқармасының бірлескен отырысы болады.

АЛМАТЫ

Алматыда қыркүйектің 28-29-ы күндері Қазақстандағы студенттік БАҚ-ның 1-ші ұлттық форумы өтеді

Алматыда қыркүйектің 29-ы күні қала күніне арналған "Музыка, проза, өлеңдер ... қаласы" кеші өтеді.

Қыркүйектің 29-ында Алматыда «Қазақстан БАҚ-тарының қайта өркендеуі деген тақырыпта баспасөз-тур бағдарламасы өтеді.

Қыркүйектің 29-ында «METRO» көтерме саудасының Алматыда бірінші орталығының ашылуына арналған баспасөз мәслихаты өтеді.

Қыркүйектің 29-ында Ұлттық баспасөз клубында Алматы әкімі жариялаған «Таза қала» айлығының қорытындысына арналған баспасөз мәслихаты өтеді.

Қыркүйектің 29-ында KASE қорында Интернет-трейдингке арналған жаңа өнімнің таныстырылымы болады.

АЙМАҚТАР

АТЫРАУ

Қазанның 2-сі күні Атырауда қатарынан 7,5 мың адам қазақтың ұлттық биі қара жорғаны билейтін болады. Тамаша би көрінісі Қала күніне арналып ұйымдастырылмақ.

ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН

Шығыс Қазақстан облысында қазанның 1-інен бастап облыстық әкімдік жанынан Инновациялар мен жаңа технологиялар жөнінде кеңес өз жұмысын бастайды

ЕЛЕУЛІ ОҚИҒАЛАР. АТАУЛЫ КҮНДЕР. ЕСІМДЕР

ҚЫРКҮЙЕКТІҢ 29-Ы, СӘРСЕНБІ

ОҚИҒАЛАР

10 жыл бұрын (2000) Семейде «Абай күні» атты 1-інші Халықаралық поэзия фестивалі өтті. Оған Қазақстан, Ресей, Түркия және Жапониядан танымал жазушылар мен ақындар қатысты.

Абай Құнанбайұлы (1845-1904) - ұлы ақын, философ, ағартушы, композитор, қазақтың реалистік жаңа жазба әдебиетінің негізін қалаушы. Қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданында туған.

5 жыл бұрын (2005) Ақ ордада Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа Қазақстандағы Корей Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі Ким Иль-су сенім грамоталарын тапсырды.

5 жыл бұрын (2005) 1999 жылы өткен ұлттық халық санағының қорытындысы бойынша шығарылған алғашқы Аналитикалық есеп жинағы жарық көрді.

Жинақтың авторы - Қазақстан Республикасының Статистика агенттігі, Қазақстан Республикасының Экономика және бюджетті жоспарлау министрлігінің қолдауымен тұрғын халық саласындағы БҰҰ-ның қоры.

Аналитикалық есепте халықтың экономикалық белсенділігі туралы, тілдерді меңгеруі, білім деңгейі туралы мәліметтер алғашқы рет көрсетілген. Сонымен қатар, азаматтардың тұрғын үй жағдайлары, некеге отыруы, үй шаруасындағы әйелдер туралы статистикалық таудаулар жасалған.

5 жыл бұрын (2005) «Эйр Астана» әуекомпаниясының «Tengri» борттық журналының алғашқы саны жарық көрді.

Журналдың алғашқы санында мәдениет, тарих, республикамызды болып жатқан басты оқиғалар туралы мақалалары, қазақ, ағылшын және орыс тілдеріндегі берген отандық жұлдыздардың сұхбаттары жазылған және отандық белгілі фотошеберлердің жұмыстарын тамашалауға болады.

1 жыл бұрын (2009) Елордалық «Риксос» қонақ үйінде Дархан Қалетаевтың «Қазақстан - болашаққа ұмтылған ел. Ұлттық көшбасшы факторы» кітабының таныстырылымы өтті.

Бұл шараға көрнекті саяси және қоғам қайраткерлері, сондай-ақ қазақстандық жетекші бұқаралық ақпарат құралдарының бас редакторлары қатысты.

Бұл еңбек Қазақстанның өткенін, бүгінгісі мен келешегін саралаудың жаңа талпынысы болып табылады және тәуелсіз республика тарихындағы Елбасының рөліне арналып отыр.

Қалетаев Дархан Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданында туған. Сарсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетін, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару Ұлттық жоғары мектебін бітірген. Саясаттану ғылымының кандидаты. Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінде, Қазақстан Республикасы Ұлттық саясат жөніндегі мемлекеттік комитете, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінде, Қазақстан Республикасы мәдениет, Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінде, Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігінде әр түрлі басшылық қызметтер атқарған. 2007-2008 жылдары - Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі жетекшісінің орынбасары. 2008 жылдан - Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі - «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы төрағасының бірінші орынбасары. 2009 жылдан - «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қорының атқарушы директоры. «Құрмет» орденімен және медальдармен марапатталған.

1 жыл бұрын (2009) Алматыда «Сталинизм және Қазақстандағы 1920-1940 жылдардағы репрессия» атты жаңа кітаптың тұсаукесері өтті.

Кітап «Зерде» мен Фридрих Эберт (Германия) қорларының бірлескен жобасы аясында жарық көрген.

Осы уақытқа шейін жабық мұрағат қорларында сақтап келген тергеу материалдарын негізге ала отырып қазақ байларын, ишан, имам, молдаларды, сондай-ақ ұлттық саяси басқарушы топты жою үдерісі жеке адамдардың қайғылы тағдыры арқылы көрсетілген.

Кеңестер Одағының құрамындағы қазақ қоғамы өткен ғасырдың 20-30-жылдары адамзат бұрынғы өз тарихында кездестірмеген зұламатты басынан кешіргені белгілі.

ЕСІМДЕР

50 жыл бұрын (1960) Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының судьясы КЕРІМШЕЕВ Әділ Құлманұлы дүниеге келді.

С.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін (әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) бітірген. 1992-1993 жылдары - Сарыағаш ауданаралық прокуратурасы прокурорының көмекшісі, Түркістан қаласы Шардара аудандық прокуратурасының аға тергеушісі. 1992-1993 жылдары - әл-Фараби аудандық сотының судьясы. 1993-1996 жылдары - Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының судьясы. 1996-2005 жылдары - Оңтүстік Қазақстан облыстық Әділет басқармасы бастығының бірінші орынбасары, басқарма бастығы, әл-Фараби аудандық сотының төрағасы. 2005-2010 жылы - Оңтүстік Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі коллегиясының төрағасы қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде - 2010 ақпанынан.

45 жыл бұрын (1965) социология және психология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты директорының орынбасары ШАУКЕНОВАЗарема Кәукенқызы дүниеге келді.

Шымкент қаласында туған. Санкт-Петербор мемлекеттік университеті мен аспирантурасын бітірген.

1987-1997 жылдары - Қарағанды металлургия комбинатының психологы, бюро бастығы, әлеуметтік-психологиялық қызмет жетекшісі. 1997-2007 жылдары - «ЦЕССИ - Қазақстан» салыстырмалы әлеуметтік зерттеулер институтының директоры, Евней Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің оқытушысы, аға оқытушысы, доценті, Л.Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университеті психология кафедрасының профессоры. 2007-2010 жылдары - әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің философия және саясаттану факультетінің деканы қызметтерін атқарған.

Қазақстан Социологиялық Академиясының академигі, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі.

100-ден астам ғылыми-әдістемелік еңбектердің, монографиялардың және көптомдық «Әлемдік әлеуметтану антологиясы» (бірлесіп шығарған) кітабының авторы.

«Астанаға 10 жыл» мерейтойлық медалімен және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Қазақстан Республикасының ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» белгісімен марапатталған.

ҚЫРКҮЙЕКТІҢ 30-Ы, БЕЙСЕНБІ

Дүниежүзілік аударма күні (Аудармашылар күні).

1991 жылы Халықаралық федерация (FIT) 30 қыркүйекті Халықаралық аудармашылар күні деп жариялады.

ОҚИҒАЛАР

186 жыл бұрын (1824) Ресей Сенатының шешімімен Көкшетау қамалы империяның бекітілген аудандар жөніндегі ресми тізіміне енгізген.

1839 жылы Көкшетауға әскери гарнизон енгізіліп, казактар стансасы құрылған. 1868 жылы әскери құрылымдардың жойылуына байланысты қамал жергілікті азаматтық қоныстарға айналған.

91 жыл бұрын (1919) Қырғыз (Қазақ) революциялық комитетінің Әділет бөлімін құру туралы шешімі қабылданды.

10 жыл бұрын (2000) Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев «Білім» мемлекеттік бағдарламасы туралы» Жарлыққа қол қойды.

5 жыл бұрын (2005) Алматыда Қазақстан Республикасы Үкіметі мүшелерінің қатысуымен Балқаш көлінің мәселелеріне бағытталған халықаралық экологиялық форум болып өтті.

Форумға Қытайдың, Қырғызстанның белгілі ғалымдары, экологтары, мамандары, Алматы, Жамбыл, Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстарының әкімшіліктері және қоғамдық ұйымдардың өкілдері, барлығы 400-ден астам делегаттар қатысты.

Форумның мақсаты Балқаш көлінің мәселелеріне әлемдік қоғам назарын аудару, бірлескен іс-әрекеттің кешенді бағдарламасын құрастыруға Қазақстанның қоғамдық, үкіметтік және бизнес ұйымдардың қызығушылығын біріктіру, сонымен қатар Балқаш көлі бассейнінің барлық аумағындағы экологиялық және экономикалық ынтымақтастық аймағын құрастыру болып табылады.

5 жыл бұрын (2005) Қарағанды облыстық бейнелеу өнері мұражайында керең-мылқау суретшілерінің көрмесі ашылды.

Ұйымдастырушысы - Кереңдердің мәдениет үйі. Жұмыстар әр түрлі жанрда орындалған - пейзаж, портрет, графика, комикстар. Көрмеде қылқалам өнерінен басқа, мүсіндік және сәндік өнердің туындылары қойылған. Авторлардың жасы14-тен 50-ге дейін.

ЕСІМДЕР

110 жыл бұрын (1900-1996) кеңес геофизигі және астрономы, КСРО Ғылым академиясының корреспондент мүшесі, КСРО-дағы гравиметриялық зерттеулердің негізін қалаушылардың бірі ПАРИЙСКИЙ Николай Николаевич дүниеге келді.

Санкт-Петербор қаласында туған. Мәскеу мемлекеттік университетін бітірген.

Мәскеу мемлекеттік университетінде, КСРО Ғылым академиясының Жер физикасы институтында қызмет істеген.

Курск және Мәскеу гравитациялық аномалияларына алғашқы жүргізілген зерттеулерге қатысты. Негізгі ғылыми еңбектері гравиметрияға, космогонияға, астрофизикаға, жердегі су тасқындарына және жер айналысына арналған. Ол 1942 жылы КСРО ҒА Қазақ филиалының Астрономия және физика институтында үш дененің шектелген гиперболалық мәселесі бойынша есептеулер жүргізді. Бұл есептеулер, Күннің маңынан басқа бір жұлдыздың өтуі кезінде Күннен бөлініп шыққан материялар ағынынан ғаламшарлық жүйе пайда болған деген Джинс гипотезасының дәйексіздігін дәлелдеп берді.

Ленин, Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және медальдармен марапатталған.

60 жыл бұрын (1950) «ПетроҚазақстан» АҚ компаниялар тобының вице-президенті, экономика ғылымдарының кандидаты ИСЕНҒАЛИЕВ Бақытжан Ізтілеуұлы дүниеге келді.

Қостанай облысының Қарабалық ауданында туған. Алматы халық шаруашылығы институтын (Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті), Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген.

1979-1980 жылдары - Алматы халық шаруашылығы институтының аға ғылыми қызметкері. 1984-1992 жылдары - Алматы халық шаруашылығы институтының оқытушысы, деканның орынбасары. В 1992-1995 жылдары - «Әлемсистем» қаржы-инвестициялық компаниясының вице-президенті. 1995-1999 жылдары - Қазақстан Республикасының Майн - Франкфурт қаласындағы консулы, бас консулы. 1999-2002 жылдары - ГФР-дағы Қазақстан Республикасы Елшілігінің кеңесшісі. 2002-2003 жылдары - Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникациялар вице-министрі. 2003-2004 жылдары - Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің кеңесшісі. 2004-2006 жылдары - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ президентінің кеңесшісі. 2006-2008 жылдары - «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ газды жобалау блогiнiң атқарушы директоры қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде - 2008 жылдың қаңтар айынан.

«КазЭнерджи» медалінің иегері.

2010 ЖЫЛДЫҢ ҚАЗАН АЙЫ:

ҚАЗАННЫҢ 1-І, ЖҰМА

Халықаралық қарттар күні

Халықаралық қарттар күні БҰҰ Бас Ассамблеясының 1991-ыншы жылғы 1 қазанда негізінде жыл сайын атап өтіледі. (қарар 45/106 1990 жылғы 14 желтоқсанда).

БҰҰ Бас Ассамблеясының 1990-ыншы жылғы желтоқсанның 15-індегі № 45/106 қарары негізінде жыл сайын атап өтіледі. Қазақстан Республикасының Конституциясында қарт адамдардың жалпы азаматтық және арнайы құқықтары мен мүдделері, оның ішінде жасы бойынша әлеуметтік қамсыздандыру кепілдіктері бекітілген. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының жіктеуіне сәйкес қарт адамдарға 60 пен 74 жас, кәрілерге 75-89 жас аралығындағылар, ал ұзақ жасаушыларға жасы 90-нан асқандар кіреді. Бүгінгі таңда Қазақстанда 65 жастан асқандар халықтың 7,5 пайызын құраса, ал 2030 жылы 11,5 пайызын құрайтын болады. БҰҰ-ның бұл болжамы осы аумақтағы туудың төмендеуі мен ер адамдардың өлімінің жоғарылығына негізделген.

Халықаралық музыка күні

1975 жылы ЮНЕСКО-ның Халықаралық музыка кеңесінің шешімімен жыл сайын қазанның 1-інде атап өтіледі. Халықаралық күннің бекітілуінің бастаушыларының бірі ХХ ғасырдың композитор-классигі - Дмитрий Шостакович. Жыл сайын бүкіл дүниежүзінде үлкен концерттің бағдарламамен және жақсы әртістер мен көркемдік ұйымдардың қатысуымен өтеді. Бұл күні дүниежүзілік мәдениеттің асыл қазынасына кірген шығармалар оқылады.

Бүкіләлемдік күлімсіреу күні

Жыл сайын қазанның бірінші жұмасында атап өтіледі. Бұл ғажайып мейрамның болуына әлем суретші Харви Бэллуға (Harvey Ball) борышты. 20 ғасырдың ортасында ол Америкада өмір сүрді. Оның шығармашылығы ешқандай қызығушылық танытпады. Бір күні сақтандыру компаниясының өкілдері келіп, есте тез сақталатын визитка карточкасын ойлап табуын сұрады. Харви көп ойланбастан тапсырыс берушілерге, қазір барлық интернет пайдаланушылар «смайлик» деп атайтын - күліп тұрған сары бетті ұсынды. Бұл 1963 жылы болатын. Тапсырыс берушілер оның ұсынған жұмысын қабылдап, компанияның жұмысшыларына таратып берді. Сосын бұл сүйкімді бет футболкаларда, бейсболкаларда, конверттерде, ашық хаттарда, сіріңке қораптарында пайда бола бастады. АҚШ-тың почтасы осы символмен маркалар шығарды.

Дүниежүзілік күлкі күні алғашқы рет 1999 жылы атап өтілді.

ОҚИҒАЛАР

65 жыл бұрын (1945) Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Самарқан елді-мекені Қарағанды қаласы аймағынан шығарылып, атауы Теміртау қаласы болып өзгерді. Бастапқыда жиырма мың тұрғыны, бір ауруханасы, екі мектебі және жиырма мың шаршы метр тұрғын үйі болды. Сол жылдардан бастап қаладағы өнеркәсіптің дамуы қарқындап, одақтас республикалардың барлығынан адамдар келе бастады. 1950 жылдары тұрғындар саны екі есе өсті. Қазір Теміртау қаласында болат, электр және жылу энергиясы, сірке қышқылы, синтетикалық каучук, кокс, минералды тыңайтқыштар, цемент, т.б. өнімдер өндіріледі. Теміртау 1971 жылы Қазақстан қалаларының ең алды болып, халық шаруашылығын және ауыр индустрияны дамытудағы еңбектері үшін Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. Бүгінгі таңда Теміртау - индустриялы Қарағанды қаласының сыңары, Қазақстан қара металлургиясының орталығы.

1 жыл бұрын (2009) Павлодар мемлекеттік педагогикалық институты білім және ғылым мекемелерінің «Сібір ашық университеті» қауымдастығына қабылданды.

Сібір университеттер консорциумы аймақтағы жоғары білімнің зияткерлік ресурстарының басын біріктіріп, заманауи телекоммуникациялар мен қашықтықтан оқыту технологияларының негізінде ортақ ғылыми-білім кеңістігін құруды мақсат етіп отыр.

Павлодар педагогикалық университетін қауымдастыққа қабылдау туралы шешім қауымдастықтың 45 өкілінің қатысуымен Томбыда өткен жалпы жиналыста қабылданды. Олар - Ресей мен Қазақстанның жоғары оқу орындары мен ғылыми мекемелерінің жетекшілері.

ЕСІМДЕР

115 жыл бұрын (1895-1938) Қазақстанның қоғам және саясат қайраткері КИСЕЛЕВ Андрей Дмитриевич дүниеге келді.

Ресей Федерациясының Қазан облысында туған. Ленинград коммунистік университетін бітірген.

1913-1918 жылдары - Каспий теңізінде «Петроград» теплоходында, «Ермак», «Святополк» кемелерінде матрос болған. 1918-1921 жылдары - әскер қатарына алынып, Азамат соғысына қатысқан. 1927-1930 жылдары - Орал облыстық партия комитетінің бөлім меңгерушісі. 1930 жылы Есіл округтік комитетінің хатшысы. 1930-1931 жылдары - Златоуст қалалық БКП (б) комитетінің хатшысы. 1931-1933 жылдары - Орал облыстық БКП (б) комитетінің хатшысы. 1933-1934 жылдары - Түрксіб саяси бөлімінің бастығы. 1934-1937 жылдары - Алматы облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы. 1937 жылдан Севастополь қалалық БКП (б) комитетінің бірінші хатшысы қызметтерін атқарған. 1938 жылғы тамыздың 28-інде ату жазасына кесілді, 1956 жылы ақталды.

100 жыл бұрын (1910-1956) шығыстанушы, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Орталық Азияны мекендеген түркі тілдес халықтардың тарихын зерттеушілердің бірі БЕРНШТАМ Александр Натанович дүниеге келді.

Ресейдің Керчь қаласында туған. Ленинград университетін бітірген. 1936 жылдан бастап жыл сайын ұйымдастырылып, Бернштам басқарған археологиялық экспедициялар солтүстікте Қаратау жоталарынан, оңтүстікте Памир тауларына дейінгі, шығыста Іледен, батыста Зеравшан үстіртіне дейінгі жерлерді зерттеп, Орталық Азия халықтарының көне тарихына қатысты маңызды мәліметтер жинаған. Ол 1930-1940 жылдары қазақ-қырғыз тарихына қатысты тың мәселелер көтеріп, сақ-үйсін, және түркі дәуірін зерттеуге елеулі үлес қосты. Археологиялық материалдарға сүйеніп, Теріскей Қырғыз өлкесінің қола дәуірден XV ғасырға дейінгі тарихын түбегейлі талдайды.

Оның 250-дей еңбектері мен мақалалары бар.

Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.

80 жыл бұрын (1930-1995) жазушы САҚАБАЙҰЛЫ Көкей дүниеге келді.

Шығыс Қазақстан облысында туған. Алматы металлургиялық тау-кен институтын бітірген. Жезқазған, Лениногроск (қазіргі Риддер), Өскемен қалаларында мамандығы бойынша инженер болып істеген.

«Өткел ауызында», «Кенші келбеті», «Көктас», «Төлеген Тоқтаров» секілді көркем прозалық және бірнеше очерк кітаптардың авторы.

65 жыл бұрын (1945) саяси ғылымдарының докторы, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университетінің политология кафедрасының профессоры, Қазақ КСР-нің ағарту ісінің үздігі, Қазақстан Республикасы Білім саласының құрметті қызметкері ҚАЛИЕВ Наубат Қалиұлы дүниеге келді.

Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданында туған. Н.К.Крупская атындағы Семей педагогикалық институтын (қазіргі Семей мемлекеттік педагогикалық институты) бітірген.

1966-1972 жылдары - Абай аудандық орта мектептің мұғалімі, ҚЛКЖО комитетінің бірінші, екінші хатшысы, бөлім меңгерушісі. 1972-1973 жылдары - Семей педагогикалық институтының аға оқытушысы. 1973-1976 жылдары - Қазақ педагогикалық институтының аспиранты. 1976-1986 жылдары - Семей педагогикалық институтының кафедра меңгерушісі. 1986-1991 жылдары - Семей облыстық партия комитеті лекторлар тобының жетекшісі. 1991-1992 жылдары - Семей педагогикалық институтының доценті. 1992-1996 жылдары - М.О.Әуезов атындағы Семей педагогикалық колледжінің директоры. 1996-1999 жылдары - Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі комитеттің мүшесі. 1999-2001 жылдары - Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі бөлімінің бастығы, басқармасының бастығы. 2001-2003 жылдары - Қазақстан Республикасы Парламент Сенаты Аппараттының Бұқаралық ақпарат құралдары мен байланыс жөніндегі бөлімінің консультанты. 2003-2004 жылдары - Қазақстан Республикасы Парламент Сенаты Аппараттының Әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі комитеттің консультанты, бас консультанты қызметтерін атқарған. 2004 жылдың қараша айынан бастап қазіргі уақытқа дейін Қазақстан Республикасы Парламент Сенаты Аппараттының Ақпараттық-талдау бөлімінің бас сарапшысы. 2008 жылдың сәуірінен - Л.Н.Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университетінің политология кафедрасының профессоры қызметтерін атқарады.

60 ғылыми еңбектің және саясат жүйесінің проблемалары, демократия, парламент, саясат партияларының қызметі жөніндегі екі кітаптың авторы. «Қазақстан парламентаризмі: саяси талдау» атты ғылыми монографияның авторы.

«Астана» (1998) естелік медалімен, «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Республикасының Парламентіне 10 жыл» (2006) мерейтойлық медальдармен марапатталған.

ҚАЗАННЫҢ 2-І, СЕНБІ

Тұңғыш ғарышкер-қазақ Тоқтар Әубәкіровтің ғарышқа ұшқан тарихи күні

1991 жылғы қазанның 2-сінде жергілікті уақыт бойынша 11 сағат 59 минутта «Байқоңыр» ғарыш айлағынан құрамында ресейлік Александр Волков, ғарышкер Тоқтар Әубәкіров пен австриялық ғарышкер Франц Фибек бар «Союз ТМ-13» ғарыш кемесімен кеңес-австрия экипажы ұшып шықты. Қазақстан мен Австрия арасында ғарышқа жол салған бұл тарихи бастаманы Қазақ КСР президенті Нұрсұлтан Назарбаев пен Австрия Республикасының канцлері Франц Враницкий бақылады.

Халықаралық жәбірлемеушілік күні

БҰҰ Бас Ассамблеясы 2007-інші жылғы маусымның 27-сінде (БҰҰ-ның №A/RES/61/271 қарары) бекіткен. 2007-нші жылдан бастап жыл сайын, қазанның 2-сінде, жәбірлемеу философиясының негізін қалаушы Махатма Гандидің туған күнінде атап өтіледі.

Бас Ассамблея қарарында айтылғандай, бұл Халықаралық күннің мақсаты - бейбітшілік, шыдамдылық, түсіністік пен жәбірлемеушілік мәдениетін бекітуге талпыныс. Қарар барлық адамдарға осы дата туралы жария етіп, осы күнді атап өтуге және мерекелеуге шақырады.

ОҚИҒАЛАР

30 жыл бұрын (1980) Целиноград қаласында тың және тыңайған жердің 25 жылдығына орай (қазіргі Астана) Қазіргі заманғы өнер мұражайы ашылды. Алғашқы 500 шығармалар топтамасын Алматы қаласында өткен «Жер және адам» атты Бүкілодақтық көрме сыйға тартты. Бүгінгі таңда, мұражайда Қазақстан, Ресей және ТМД елдері шеберлерінің 3 000-нан астам өнер туындылары бар.

10 жыл бұрын (2000) «Ames Laboratory» атты американдық үкіметтік ұйымның ғалымдары қаттылығы алмастан ғана төмен жаңа өте қатты материалды жасап шығарды.

1 жыл бұрын (2009) Қазақстан ашық дауыс беру жолымен 2 жыл мерзімге Стандарттау жөніндегі халықаралық кеңеске сайланды.

Қазақстанның кандидатурасы ИСО Кеңесіне АҚШ, Жапония, Израиль, Австрия, Польша, Оңтүстік Африка Республикасы және тағы басқа елдердің аттарынан ұсынылды. «ИСО Кеңесінің жұмысына атсалысу біздің елімізге және орталықазиялық өңірдің барлық еліне халықаралық стандарттау саласындағы стратегияларды талдауға және қалыптастыруға, жаһандық мәселелерді шешуге қатысты өз идеяларын ұсынуға мүмкіндік береді».

Ұйым 700-ден астам халықаралық ұйыммен ынтымақтастықта және әлемнің 162 елінің басын қосып отыр. Ал ИСО Кеңесіне 18 ел кіреді.

ЕСІМДЕР

90 жыл бұрын (1920-1982) Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, концертмейстер, скрипкашы, педагог КОГАН Иосиф Бенцинович дүниеге келді.

Молдаваның Кишинев қаласында туған. Кишиневтің «УНРЯ» жеке меншік консерваториясын және Алматы консерваториясын (қазіргі Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген.

1940-1942 жылдары Молдаван филармониясының симфониялық оркестірінің скрипкашысы және концертмейстері қызметін атқарды. 1942 жылдан Қазақ филармониясының солисі. 1954-1982 жылдары Алматы консерваториясында ұстаздық (1967 жылдан доцент) етті. Ол Қазақстанның скрипка ойнау мектебінің қалыптасуына, музыкатану саласына елеулі үлес қосты. Оның «Қазақстанның музыка өнері», «Қазақстан скрипка өнерінің дамуы», «Қазақ музыкасы тақырыбына арналған скрипкалық пьесалар жинағы», т.б. еңбектері бар. Сондай-ақ, скрипкашы ретінде жеке бағдарламамен концерттер берді. 1936 жылы Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты. Гастрольдік сапармен еліміздің көптеген қалаларында болды.

ҚАЗАННЫҢ 3-І, ЖЕКСЕНБІ

Мұғалім күні

Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 1998-інші жылғы қаңтардың 20-сындағы Жарлығына сәйкес жыл сайын қазанның бірінші жексенбісінде атап өтіледі. 2003-інші жылғы қарашаның 15-інде ҚР Президентінің Жарлығымен Қазақстанда кәсіби және басқа да мерекелердің жаңа тізімі бекітілді. Осы Жарлыққа сәйкес мұғалім күні - қазан айының бірінші жексенбісі.

Мұғалім - тек ғылымдарға үйретуші ғана емес, сондай-ақ рухани игіліктер мен адамгершілік ізгі ниеттерді оқушылар бойына сіңіруші де. Ұстаздар айрықша азаматтық парыз - жас ұрпақты тәрбиелеу міндетін атқарады. Олардың білімі мен тәжірибесі, дәстүрлер сабақтастығы мен жаңашылдығы әрбір мектептің негізі боп қаланған. 1994-інші жылы ЮНЕСКО қазанның 5-інде аталып өтетін - Дүниежүзілік Мұғалім күнін (World Teachers' Day) бекіткен.

ОҚИҒАЛАР

5 жыл бұрын (2005) Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Грузияға ресми сапары барысында Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Грузия Үкіметі арасындағы 2006-2010 жылдарға арналған Сауда-экономикалық ынтымақтастық бағдарламаға, сонымен бірге Әуе қатынасы жөніндегі, және үкіметаралық келісімге өзгерістер енгізу туралы сәйкес Хаттамаға қол қойылды.

3 жыл бұрын (2007) Атырау облысында жұмыс сапарымен жүрген ҚР Премьер-Министрі Кәрім Мәсімов Құрманғазы ауданының Котяев ауылында орналасқан «Құрманғазы» кедендік бекетінің ашылу рәсіміне қатысты.

Аталмыш бекет шекара арқылы екі жаққа да өтетін жолаушылар мен көліктерге бір мезгілде бөлек қызмет көрсетуді, тексеру алаңдарында шекаралық, кедендік және басқа да бақылаулардың өткізілуін, автобуспен қатынайтын адамдар құжаттарының тексерілуін қамтамасыз етеді.

3 жыл бұрын (2007) Қазақстан мен Ресей Үкіметтерінің басшылары екі ел жағаларын жалғастыратын Қиғаш өзені арқылы көпірді ашты.

Рәсім барысында ҚР Премьер-Министрі Кәрім Мәсімов: «Қиғаш өзені арқылы аталмыш көпірдің ашылуы - елдеріміз арасындағы өзара қарым-қатынас тарихындағы атаулы оқиға. Бұл - халықтарымызды біріктіретін достық көпірі», «Аталмыш көпірдің құрылысы қысқа мерзімде жүзеге асырылды» - деп атап өтті.

Көпір - Қазақстан мен Ресейдің тепе-тең шартында салынды.

1 жыл бұрын (2009) Семейде «Оралмандарды бейімдеу және әлеуметтік ықпалдастыру орталығы» ашылды. Орталықтың негізгі жұмысы - оралмандарды бейімдеу жөніндегі қызмет көрсету, оларды кәсіптік оқыту және қайта мамандандыру болып табылады.

1 жыл бұрын (2009) Петропавлда Социалистік Еңбек Ері, Ұлы Отан соғысының ардагері Петр Захарович Телюкке арналған мемориалдық тақта салтанатты түрде ашылды.

Петр Захарович 17 жасында фронтқа атанып, онда ол ауыр жараланды. Соғыстан кейінгі жылдары ұжымшарда жұмыс істеді, қоғамдық-саяси өмірге белсенді араласты. Жоғары партия мектебін бітіріп, аудандық атқарушы комитет төрағасының орынбасары, Қызылжар аудандық комитетінің хатшысы қызметтерін атқарған. 1975 жылдан бастап - Солтүстік Қазақстан облыстық комитеті бөлімінің меңгерушісі болған. І дәрежелі Отан соғысы, Ленин, «Құрмет Белгісі» ордендерімен және 13 медальдармен марапатталған.

ЕСІМДЕР

140 жыл бұрын (1870-1916) 1916 жылғы Қарқаралы ұлт-азаттық күресін ұйымдастырушылардың бірі ҚАНАЙҰЛЫ Серікбай дүниеге келді.

Алматы облысының Райымбек ауданында туған. 1916 жылы патша үкіметінің «маусым жарлығына» қарсы көтерілген Қарқаралы тұрғындарының Ереуілтөбедегі жиынында алғашқы 400 адамнан құралған отрядты Ұзақ, Жәмеңке батырлармен бірге басқарған. Шілденің 28-інде Қарқаралыға келген жазалаушы отряд ереуілшілерден бірнеше адамды тұтқынға алған. Солардың бірі - Серікбай. Жазалаушылар оларды Жаркент абақтысына айдап бара жатқан жолда атып өлтіреді. Серікбай - М.Әуезовтың «Қилы заман» повесінің, Бөлтірік ақынның «Ел жарыла көшкенде» толғауының бас кейіпкерінің бірі.

110 жыл бұрын (1900-1940) қазақтың халық ақыны, әнші, әртіс, домбырашы, композитор. БАЙЗАҚОВ Иса дүниеге келді.

Павлодар облысының Ертіс ауданында туған. Орынбор қаласындағы Қазақ халық ағарту институтын, Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын (қазіргі Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті) бітірген.

Жастайынан суырып салма ақындық, әншілік, домбырашылық өнерімен көзге түседі. 1919-1920 жылдары ел ішінде Бағит, Құдайберген деген ақындармен айтысып, жеңеді. Алғашқы өлеңдері 1924 жылы жарияланды. 1926 жылы Қызылордада қазақтың тұңғыш театры ашылғанда, М.Әуезовтің «Еңлік-Кебегі» мен «Бәйбіше-тоқалында» басты рөлдерде ойнайды. 40-тан астам халық әндерінің сөзін жаңа заманға, өмір салтына сәйкес қайта жазады. Репертуарындағы халық әндерінің көпшілігі «Қыз Жібек», «Айман-Шолпан», «Ер Тарғын» операларына енді. 1931-1940 жылдары Алматы, Қарағанды, Семей қалаларында радиода, Жазушылар одағында қызмет етті. Оңтүстік Қазақстан облысында тұрып ауыл-ауылды аралап жалынды өлеңімен, асқақ өнерімен үгітшілік қызмет атқарды. Оның атақты «Желдірмелері» (бес желдірме) халық арасына кеңінен таралды. Шығармалары бірнеше рет жеке кітап болып басылып, орыс тілінде де жарияланды. Жазушы Н.Анов «Ән қанаты» романында, осы аттас кинофильмде әнші-ақынның көркем бейнесін жасады. Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.

1980 жылы республикалық деңгейде алғашқы рет қазақтың халық ақыны Иса Байзақовтың туған күні атап өтілді. И.Байзақовтың 80 - жылдық мерейтойында «Беловодский» ұжымшарының Иса Байзақов атындағы ауыл болып өзгертілді. Ертіс ауданындағы Мәдениет үйінің алдында Иса Байзақовтың бюст ескерткіші орнатылды. Оның есімі аудан орталығының көшелеріне берілді. Иса Байзақовтың 100 - жылдық мерейтойы салтанатты жағдайда Астана, Павлодар қалаларында және Ертіс ауданы мен оның туған жерінде атап өтілді. 2010 жылдың тамыз айында Павлодар облысында Иса Байзақовтың 110 - жылдық мерейтойына арналған салтанатты шаралар өтті.

105 жыл бұрын (1905-1985) геолог-барлаушы, геология-минералогия ғылымдарының кандидаты, Қазақ КСР Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген геолог-барлаушысы СЕЙФУЛЛИН Саид Шағимерденұлы дүниеге келді. Ақмола облысының Атбасар қаласында туған. Мәскеудің геология-барлау институтын бітірген.

Еңбек жолын 1929 жылы Жезқазған кенішінде бастап, 1956 жылға дейін Жезқазғанда рудниктің бас геологы, геология-барлау экспедициясының бас инженері. 1956-1978 жылдары Қазақ КСР Ғылым Академиясының Геологиялық ғылымдар институтында зертхана меңгерушісі, 1978-1985 жылдары ғылыми кеңесші қызметтерін атқарған. Оның басшылығымен жер қыртысындағы мыс кенінің орналасу заңдылықтарын ашу және өндіріске геологиялық-барлау, кен пайдалану жұмыстарын жоспарлау мен тиімді бағыттауға көмек көрсету мақсатымен бірқатар мыс кен орындарының қалыптасуының геологиялық-құрылымдық, минералдық геохимия жағдайларын одан әрі зерттеу жөнінде ғылыми жұмыстар атқарылды. Жезқазған өңірінде жаңа мыс кендерін ашты. Орталық Қазақстан жерінде құмды тақтатастарды табу жөніндегі жұмыстарға басшылық етті. «Геолого-структурные условия формирования месторождения Жезказгана» (бірлесіп шығарған), «Стратиформные месторождения меди западной части Центрального Казахстана» атты кітаптарының авторы.

Екі рет Еңбек Қызыл Ту орденімен және медальдармен марапатталған.

55 жыл бұрын (1955) Қостанай облысы Ішкі істер департаментінің бастығы, заң ғылымдарының кандидаты, милиция генерал-майоры БАЙЖАСАРОВ Болат Зейноллаұлы дүниеге келді.

Қарағанды қаласында туған. Қарағанды жоғары милиция мектебін, КСРО Ішкі істер министрлігінің академиясын бітірген.

1978-1982 жылдары - Қарағанды облысы Балқаш қаласының ішкі істер бөлімінің тергеушісі. 1983-1993 жылдары - Алматы қаласы Алатау ауданының ішкі істер бөлімінің тергеу бөлімшесінің бастығы, Алматы қаласы Ішкі істер басқармасының тергеу басқармасы бастығының орынбасары, Ішкі істер бас басқармасы бастығының орынбасары. 1993-1995 жылдары - Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кеңесшісінің көмекшісі, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің бөлім меңгерушісінің орынбасары. 1995-2001 жылдары - Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары. 2001-2005 жылдары - Маңғыстау, Ақмола облыстары Ішкі істер басқармаларының,Көліктегі Оңтүстік-Шығыс Ішкі істер басқармасының жетекшісі. 2005-2007 жылдары - Шығыс Қазақстан облысы Ішкі істер департаментінің бастығы қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде - 2007 жылдан бастап.

«Ерлігі үшін», «Астана», ІІ-ші және ІІІ-ші дәрежелі «Үздік қызметі үшін», «Kұқық тәртібін қамтамасыз етуде үздік шыққаны үшін» медальдарымен, «Милиция үздігі», «ІІМ үздік қызметі үшін», «ҚР ІІМ Еңбек сіңірген қызметкер», І-ші дәрежелі «Қайсар» төс белгілерімен марапатталған.