Қазақстанның қай өңірінде азық-түлік арзан

Азық-түлік бағасы маусымға, жеткізілімге және сауда орнына қарай өзгеріп отыратынын ескерген жөн. Сондықтан шолуда келтірілген бағалар 2026 жылғы тамыз айының басындағы жағдайды көрсетеді.

Көкөніс: өңірлердегі баға айырмасы айқын

Алдымен күнделікті азық-түлік себетінің негізгі бөлігін құрайтын көкөністерге тоқталайық. Мұнда өңірлер арасындағы баға айырмасы бірден байқалады.

Мәселен, келтірілген деректерге сүйенсек, картоп Павлодарда ең арзан — келісіне 135 теңгеден басталады. Ал Ақтөбеде оның келісі 273 теңгеден, Талдықорғанда 250 теңгеден басталса, Атырауда 360 теңгеге дейін жетеді.

Өзге өңірлерде картоптың бағасы әркелкі. Түркістанда оның келісі 200-240 теңге, Қызылордада 195-210 теңге, Қарағандыда 185-250 теңге, Оралда 180-300 теңге. Яғни бір ғана өнімнің бағасы өңірге қарай едәуір өзгереді.

Қияр бағасындағы айырма бұдан да айқын. Талдықорғанда оның келісі 150-250 теңге, Түркістанда 250-280 теңге, Шымкентте 235-270 теңге тұрады. Ал Өскеменде қиярдың келісі 800-1000 теңге, Семейде 600-900 теңге, Жезқазғанда 500-800 теңге аралығында.

Оңтүстік өңірлерде кейбір көкөніс арзанырақ. Алайда азық-түліктің бәрі бірдей оңтүстікте арзан деуге болмайды.

Мұны қызанақ бағасынан да көруге болады. Талдықорғанда оның келісі 250-800 теңге, Түркістанда 400-420 теңге, Оралда 350-700 теңге, Павлодарда 400-700 теңге аралығында. Ақтөбеде қызанақ шамамен 605 теңге тұрса, Өскеменде 600-1300 теңгеге дейін жетеді.

Пияз бен сәбіз бағасы да өңірге қарай едәуір өзгереді. Келтірілген деректердің ішінде пияз ең арзан Талдықорғанда — келісіне 90 теңгеден басталады. Түркістанда оның бағасы шамамен 150 теңге, Қызылордада 164-200 теңге, Қостанайда 285 теңге.

Сәбіздің келісі Астанада 166 теңге, Павлодарда 190-210 теңге, Қызылордада 200-250 теңге тұрады. Шымкентте оның бағасы 460 теңгеге дейін жетеді.

Қырыққабат бағасында да айырма бар. Шымкент пен Оралда оның келісі шамамен 150 теңгеден басталса, Түркістанда 200 теңге шамасында. Жезқазған мен Қарағандыда қырыққабаттың бағасы 600 теңгеге дейін жетеді.

Жалпы, кейбір көкөніс оңтүстік және жекелеген солтүстік өңірлерде арзанырақ. Алайда бір өнім арзан өңірде екіншісі қымбат болуы мүмкін. Сондықтан барлық көкөніс бірдей арзан сатылатын қаланы бөліп көрсету қиын.

Жеміс-жидек: өңірлер арасында айырма үлкен

Жеміс-жидек бағасындағы айырманы алма бағасынан анық көруге болады.

Алматыда алманың келісі шамамен 350 теңгеден басталады. Талдықорғанда 400-900 теңге, Жезқазған мен Қарағандыда 450-950 теңге аралығында. Түркістанда алма 600-650 теңге, Павлодарда 600-1300 теңге, Семейде 700-1500 теңге тұрады.

Келтірілген бағалардың ең жоғары шегі Өскеменде — мұнда алманың келісі 900-1600 теңге аралығында.

Астанада алма 425-825 теңге аралығында сатылады. Яғни елордадағы алма бағасы салыстырылған өңірлердің ішінде аса арзан да, аса қымбат та емес.

Ет: қай өңірде арзан екенін анықтау қиын

Ет бағасын салыстырғанда бір жайтты ескерген жөн. Өңірлерден алынған мәліметтерде еттің түрі мен мүшесі әртүрлі көрсетілген.

Сондықтан келтірілген бағаларды тікелей салыстырып, ет қай өңірде арзан немесе қымбат екенін нақты айту қиын.

Дегенмен бағаның өңірлерге қарай қалай өзгеретінін көруге болады. Қостанайда сиыр етінің келісі 3100-4200 теңге, Қызылордада шамамен 3200 теңге, Оралда 3200-4500 теңге, Түркістанда 3800 теңге шамасында.

Талдықорғанда сиыр етінің келісі 3800-4200 теңге, Павлодарда 4000-4500 теңге, Атырауда 4000 теңгеден басталады. Жамбыл облысында сиыр етінің жұмсақ еті 4500-5200 теңгеден сатылады.

Шымкентте сиыр етінің келісі 3500-5700 теңге аралығында. Келтірілген деректердің ішінде ең жоғары баға осы қалада — 5700 теңге.

Алайда бір өңірде жалпы сиыр етінің бағасы берілсе, енді бірінде жұмсақ еттің, төс еттің немесе ұшаның басқа бөлігінің бағасы көрсетілген. Сондықтан бұл деректер еттің қай өңірде арзан екенін дәл анықтауға емес, өңірлердегі баға айырмасын шамалауға мүмкіндік береді.

Тауық еті: өңірлердегі баға әркелкі

Тауық етінің бағасын салыстыру біршама оңай. Дегенмен мұнда да өнім түрлері әртүрлі: бір өңірде тұтас тауықтың, екіншісінде сүбе, сирақ, қанат немесе төс етінің бағасы берілген.

Қызылордада тұтас тауықтың келісі шамамен 1300 теңге, Түркістанда 1300-1600 теңге, Талдықорғанда 1400-1750 теңге тұрады. Атырауда тауық сирағы шамамен 1400 теңгеден сатылса, Петропавлда сан еті 1380-1500 теңге аралығында.

Өскемен, Жезқазған, Қарағанды және Семейде тауық етінің бағасы 3000 теңгеге дейін жетеді.

Астанада тауық сүбесінің келісі 2670 теңге. Павлодарда сүбе 2400 теңге, Қостанайда 1800-2200 теңге аралығында сатылады.
Тауық етінің бағасы өңірге ғана емес, оның қай түрі сатылатынына да байланысты.

Астана мен Алматыдағы баға қандай?

Еліміздің екі ірі қаласындағы азық-түлік бағасын да салыстырып көрейік.

Астанада картоптың келісі 187 теңге, қырыққабат — 155 теңге, сәбіз — 166 теңге, пияз — 218 теңге, қияр — 322 теңге, қызанақ — 931 теңге. Алма 425-825 теңге аралығында сатылады.

Алматыда картоп шамамен 250 теңге, сәбіз — 350 теңге, пияз — 250 теңге, қызанақ — 300 теңге. Келтірілген мәліметтерде қияр бағасы көрсетілмеген. Ал алманың келісі 350 теңгеден басталады.
Екі қаланың бірінде барлық азық-түлік арзан деуге болмайды. Астанада кейбір көкөністің бағасы төмен болса, Алматыда басқа өнімдер арзанырақ.

Салыстыру нені көрсетті?

Жинақталған деректерге сүйенсек, азық-түліктің бәрі бірдей арзан сатылатын өңір жоқ.

Павлодарда картоп, Талдықорғанда қияр мен пияз, Алматыда алма арзанырақ. Қызылорда мен Түркістанда да кейбір көкөніс пен тауық етінің бағасы ең төмен көрсеткіштердің қатарында.

Ал кей қалаларда жекелеген өнім қымбат. Мәселен, Өскеменде қияр мен алманың бағасы жоғары. Шымкентте сиыр етінің келісі 3500-5700 теңге аралығында. Кейбір солтүстік және орталық өңірлерде де жекелеген көкөніс басқа аймақтарға қарағанда едәуір қымбат.

Сондықтан азық-түлік себетінің арзан не қымбат екенін бір ғана өнімнің бағасына қарап анықтау дұрыс емес. Мәселен, картоп арзан болғанымен, сол өңірдегі басқа азық-түлік қымбат болуы мүмкін. Отбасының азық-түлікке жұмсайтын жалпы шығыны қандай өнімді және қанша мөлшерде сатып алатынына қарай өзгереді.

Сол себепті келтірілген бағаларды өңірлердегі бағаның тұрақты көрсеткіші деп қабылдамаған жөн. Бұл — шолу әзірленген кездегі жағдай. Бір өңірде көкөніс арзанырақ болса, басқа азық-түлік өзге өңірде арзан болуы мүмкін.

Айта кетейік, 2026 жылғы тамызда Қазақстандағы айлық инфляция шілдедегі деңгейде қалып, 0,6%-ды құрады.