Мемлекет қаржысы тиімді жұмсалуы керек - Н.Ноғаев, БҚО әкімі

Алдымен облыстық экономика және бюджеттік жоспарлау бас­қармасының басшысы Руслан Бектемір облыстың әлеуметтік-эко­номикалық дамуы туралы қа­лып­тасқан жағдайды баяндады. Индустриалды-инновациялық даму және кәсіпкерлік басқармасының басшысы Асылан Жақыпов пен ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Арман Өтеғұлов баяндама жасады. Облыс әкімі баяндамалар барысында аталған кемшіліктерге жауапты өз орынбасарларын, қала және аудан әкімдерін, әкімдіктің сала басшыларынан орын алған жағдайларға түсінік алды.

Бюджет қаржысының игерілуі туралы облыстық қаржы басқарма­сының басшысы Айгүл Салахат­ди­нова өз баяндамасында игерілмеген қаржы көлемін нақты келтірді.

Кеңесте сөз сөйлеген облыс әкімі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өңірге сапары кезінде бірқатар ескертпе-сындар айтылғанын атап өтті.

-Жалпы, облыстың 9 айдағы дамуы тұрақты, көп сала өсу қарқынын көрсетті. Бұл - жұмыстың нәтижесі. Дегенмен кемшіліктер де, кенжелеп қалған тұстар да бар, - деді әкім. Әр қызметкер өз жұмысына мығым болып, өзіне жүктелген міндетті атқаруы тиіс. Артық талап қойылып жатқан жоқ, жұмыс талап етіледі. Бұл істердің атқарылуына әсер ететін - салық базасы. Себебі барлық істің де дұрыс шешімін табуы үшін қаржы керек. Ағымдағы жылдың 1 қазанындағы жағдай бойынша жергілікті бюджетке са­лық түсімдері 37 млрд. теңгеден астам қаржыны құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегіден 15,6 пайызға көп. Түсімдер бойынша өсім Теректі (+45 пайыз), Зеленов (+40 пайыз), Сырым (+38 пайыз) аудандарында жә­не Орал қаласында (+22 пайыз) байқа­лады. Дегенмен Тасқала (0), Қаз­талов (+1 пайыз), Жаңақала (+1 пайыз) аудандарында бюджеттің кіріс бөлі­гі түсімдерінің серпіні бұрынғы деңгейде қалып отыр. Сондықтан салық департаменті қарқынды төмендетпей, жыл аяғына дейін мемлекеттік бюджетке салықтарды жинау болжамының орындалуын қамтамасыз етсін. Бұл тек актив жиналысында емес, күнделікті қо­йылатын мәселе.

Нұрлан Асқарұлы қаржы бас­қармасының жұмысына көп сын айтылатынын, қызметкер саны көп болғанмен жұмыстарында ол­қылық барын келтірді.

-Мемлекет басшысы Үкімет пен жергілікті атқарушы органдарды бюджет қаражатының мерзімінде және сапалы игермегені үшін әр кез сынға алып отырады. Қаражатты төмен дәрежеде игерген басқарма басшылары мен аудан әкімдеріне қатаң шаралар қолданылатын болады. Игерілмеген бюджет қаражаты басқа аудандар мен басқармаларға қайта бөлінеді. Облыс әкімінің бірінші орынбасары Серік Шәпкеновке және қаржы басқармасына ағымдағы жыл бюджетінің орындалуына, әсі­ресе, мемлекеттік сатып алу жүйесіне талдау жасауды тапсырамын, - деді өңір басшысы.

Республикалық трансферттерге тоқталған облыс басшысы облыс­тың дамуы баламалы қаржыланды­ру көздерін іздестіріп, бюджеттен тыс инвестициялар тартуға да байланысты екенін баса көрсетті. Инвесторларды Бөрлі ауданы мен облыс орталығына тарта бермей, аудандарды қамтуды да қатаң тапсырды. «Қазіргі таңда 2014-2016 жылдарға арналған республика­лық бюджетті қалыптастыру үр­ді­сі аяқталу сатысында. Сондық­тан біз қаржылық-бюджеттік қара­жат­тың шығыс бөлігін барынша оңтайлан­дыруымыз қажет. Әлеуметтік ба­ғыттағы және әлеуметтік-экономи­калық тиімділікті қамтамасыз ететін шығыстарға маңызды басымдық беріледі. Сондықтан әр әкімші 2014 жылға арналған республикалық трансферттерді қамтамасыз етуді салалық министрліктер және комитеттермен нақты пысықтап-жетілдіруі қажет. Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасына қаржыландыру үшін негізгі бағ­дар­ламаларды айқындауды және бюджеттік комиссияның қарауына келесі жылға арналған бюджет жобасын енгізуді тапсырамын»,- деді облыс басшысы.

-Президент «Бизнестің жол картасы - 2020» бағдарламасының іске асырылу барысын қатты сынады. Күні бүгін облыстың бес ауданында, атап айтқанда, Ақжайық, Бөкей ордасы, Қаратөбе, Жаңақала, Жәні­бек аудандарында бағдарламаны іске асырудың барлық кезеңі ішінде банк несиелері бойынша пайыздық мөлшерлемелерді суб­сидиялау және жетіспейтін ин­фрақұрылымдарды тарту бо­йын­ша бірде-бір жоба жүзеге асырылмаған. Мұның негізгі себептері аудандардың Орал қаласы­нан шалғай орналасуы және екінші деңгейдегі банктердің несие саясаты болып отыр. Үдемелі ин­дустриалдық-инновациялық да­му мемлекеттік бағдарламасы­на енгі­зілген жобалармен және «Биз­нестің жол картасымен» ау­дан әкімдері индуст­риалдық-инновациялық да­му және кәсіпкерлік басқармасы басшысының бас­шы­лығымен жұмыстануы қажет. Кәсіпкерлер саны 8 пайызға өс­ті. Бірақ Орал қаласы мен қала айналасындағы аудандарда. Осы бағытта басқа аудандар жүйелі жұмыстану керек. Оған барлық мүмкіндік бар. Кәсіпкерлердің ын­тасын мемлекеттің көмегімен ұштастыру қажет. Бизнесмендерге түсінік жұмыстарын жүргізу керек, алған қаржының да қайтарымы бар, ол жағын да ескеру тиіс. Несиеге алынған қаржы басынан дұ­рыс қолданылса, ешқандай заң­бұ­зушылықтар орын алмайды. Мемлекет қаржысы тиімді жұм­салуы керек. Әр несие алған адаммен жеке жұмыс жүргізілуі тиіс, - деп облыс басшысы сала басшыларына артта қалған сала жұмы­сын жандандыруға тапсырма берді.

Батыс Қазақстан облысының аг­рарлық секторында «ҚазАгро» ҰБХ» АҚ қатысуымен облыстың 5 ауданында жалпы сомасы 6795 млн. теңгеге 7 инвестициялық жоба іске асырылды. Бұдан басқа «ҚазАгро» ҰБХ» АҚ қаражаттарын тарту арқылы жаңа жобаларды іске асыру жүргізілуде. Мәселен, Ақжайық ауданында ет өңдеу кешенінің, Орал қаласында сы­йымдылығы 4,8 мың тонналық көкөніс қоймасының құрылысы, Те­ректі және Зеленов аудандарында ет өндіретін құс фабрикасының құрылысын салу жоспарлануда. Ал Бөкей ордасы, Казталов, Қаратөбе, Сырым, Тасқала және Шыңғыр­лау аудандарында «ҚазАгро» ҰБХ» АҚ-ның қатысуымен жасалған жо­-
балар іске асырылған жоқ. Сол себепті өңір басшысы сала басшыларына «ҚазАгро» ҰБХ» АҚ об­-
лыстық филиалдарымен бірге инвестициялық жобаларды іске асыру бойынша шаралар қабыл­дап, агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға арналған несиелік қаражаттарды тарту және «Сыбаға» бағдарламасы бойынша мал ша­руашылығын дамыту жөніндегі жұмыстарды жалғастыруды тапсырды. Сондай-ақ ауыл­ шаруашылығы айналымынан алынып қалған, бос жатқан жерлерді қайтару керек.

Білім беру саласында апаттық жағ­дайдағы мектептерді жою мә­селесі кезегін күтіп тұр. Облыс әкімінің орынбасары Бақтияр Мәкен мен білім басқармасы осы мәселені шешу және білім басқармасының жұмысын жақсарту бойынша ұсыныстар әзірлеуі тиіс. Сондай-ақ жастар мәселесі де назардан тыс қалмады. Нарықта сұранысқа ие мамандықтар бойынша зерттеу жүргізіп, оқу бітіруші түлектерді жұмысқа орналастыру бойынша жоспарлар жасау қажет. Жастарға және жастар ұйымдарына арналған облыстық ресурстық орталық құру маңызды.

-Бұл айтылған мәселелердің барлығы - Елбасының берген тапсырмалары, облыстың дамуы үшін жасалатын жұмыстар. Аталған іс-шаралар бәріңізге де қатысты. Қоғамның дамуына бәріміз жауаптымыз. Ескертпелер көп айтылды, осы бағыттағы жұмыстар жандануы тиіс, - деп түйіндеді ойын облыс басшысы.