Отандық ғалымдар құрғақшылыққа төзімді арпаның жаңа сұрпын шығарды
АСТАНА. KAZINFORM — Қазақстандық ғалымдар жаздық дәнді арпаның жаңа «Батырхан» сұрпын шығарды. Шаруашылыққа пайдалылығы бойынша жүргізілген бағалау нәтижесінде сұрп оң бағаланып, мемлекеттік сорт сынағына берілді. Сонымен қатар селекциялық жетістікке патент алу жөнінде өтінім берілді.
Жаңа сорт Қазақстанның ауыл шаруашылығы өндірісіне тән агроклиматтық және топырақ жағдайларын ескере отырып әзірленген. «Батырхан» жоғары әрі тұрақты өнімділігімен, дәнінің ірілігімен, жатып қалуға және бірқатар ауруларға төзімділігімен, сондай-ақ құрғақшылық пен топырақтың тұздануына жоғары төзімділігімен ерекшеленеді.
«Батырхан» жаздық даму типіне жатады. Оның вегетациялық кезеңі 75–85 күн. Сорт 1000 дәннің жоғары массасымен және масақтағы дән санының көптігімен сипатталады.
Ауруларға төзімділігі бойынша «Батырхан» тозаңды және қатты қаракүйеге төзімді, ал фузариозды тамыр шірігіне әлсіз шалдығады.
Сорттың маңызды биологиялық ерекшеліктерінің бірі — «түптену–түтікке шығу» кезеңінің кемінде 20 күнге созылуы. Бұл кезеңнің салыстырмалы түрде ұзақ болуы өсімдіктің жеткілікті вегетативтік массаны қалыптастыруына және дәнмен жақсы толысқан өнімді масақтардың түзілуіне қолайлы жағдай жасайды.
«Батырхан» 58/83-77 × 2/07-4К будандық популяциясынан жеке сұрыптау әдісі арқылы алынған.
Сұрпты әзірлеу Ы. Жақаев атындағы Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты мен Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институтының бірлескен ғылыми жұмысының нәтижесінде жүзеге асырылды.
«Батырхан» сұрпының мемлекеттік сорт сынағына ұсынылуы оны ауыл шаруашылығы өндірісіне енгізу жолындағы маңызды кезең. Сынақ барысында сұрыптың шаруашылыққа пайдасы мен агрономиялық құнды белгілері жан-жақты бағаланып, оны Қазақстанның әртүрлі агроэкологиялық жағдайларында өсіру перспективалары айқындалады.
Селекциялық жетістікке патент алу жөніндегі өтінімнің берілуі отандық селекция нәтижесін зияткерлік меншік нысаны ретінде құқықтық қорғаудың маңызды кезеңдерінің бірі саналады.
Айта кетелік Қазақстанда органикалық тыңайтқыш өндіруге жаңа ұлттық стандарт енгізіледі.
