***
«Егемен Қазақстан» басылымының жазуынша, Қорғаныс министрлігінде министрліктің техникалық мамандары ЕҚЫҰ-ның, Ресей Федерациясы мен Украинаның сарапшы мамандарының тікелей қолдау көрсетуімен «меланж» зымыран отынының пайдаланылмаған 410 тоннасын Ресейдің мамандандырылған кәсіпорындарына қайта өңдеуге жөнелту жұмыстарын аяқтағаны туралы хабарлады. Қорғаныс министрлігінің жанындағы Қару-жарақты қысқартуды бақылау және инспекциялық қызметті қамтамасыз ету жөніндегі орталықтың бастығы, полковник Амангелді Әубәкіров Кеңес Одағы тараған соң Кеңес Армиясының орташа және жақын қашықтықтағы зымырандар мен зымырандар кешендерінде пайдаланылатын «меланж» отынының мол қоры бұрынғы одақтас елдердің аумағында қалып қойғанын айтты. Қазақстанда бұл отын қоры Алматы облысындағы Сарыөзек кентіне жақын жерде Қорғаныс министрлігінің арнайы цистерналарында сақталып келген. Қауіптілігі өте жоғары бұл сұйықтықтың ұзақ уақыт тұрып қалуы қоршаған орта мен жергілікті халыққа қауіп төндірген. Бұл материал «Меланж» мәселесіне нүкте қойылды» деген тақырыппен берілген.
Осы басылымда Түркі академиясының президенті Шәкір Ыбыраевпен болған сұхбат берілген. «Әлемде кейбір дерек бойынша - 250, өзге бір мәліметтерде - 200 миллион түркі халықтары бар делінеді. Олар ана жақтан, мына жақтан жиналған бір құранды халық, бір-біріне тілдік, басқа даму жолдарымен ықпал етуі арқылы осындай үлкен этносқа айналды деп дәлелдеу үшін өте мықты деректер керек. Мұны бірер фактының негізінде айта салуға болмайды. Сондықтан түп тамыры бір дегенге күдікпен қарау әзірге болғанымен, бұл - дәлелденбеген нәрсе. Дәлелденбегені - бұл түркі халықтарының бірі сонау Сібірде, Солтүстік Қиыр Шығыста - Якутияда, екінші саласы Батыс Еуропа мен Шығыс Еуропаға дейінгі аралықты мекендеп жатыр. Қуатты түп негізі болмаса, осыншама территорияға таралған халықтардың барлығы да бір-біріне тек тіл, мәдениет арқылы әсер етті деп дәлелдеу мүмкін емес. Ресейлік ғалым С.Кляшторный түркі халықтары бір негізден шықпаған дейді. Бірақ мұндай пікір аса көп емес. Ал түркітанушы ғалымдардың бәрі дерлік түркі халықтары о баста бір негізден, бір түп тамырдан тарағандығына күмән келтірмейді. Мен де ғалым ретінде осы екінші пікірді қолдаймын»,-дейді Шәкір Ыбыраев.
***
«Айқын» газетінде «Ең арзан бас қайда» атты мақала көпшілік назарына ұсынылып отыр. «Сұрақты неге бұлай төтесінен қойып отырмыз? Мұның жауабын да бірден айта салу қажет. Ең арзан бас Қазақстанда... Біз қазір басты қадірлеуден қалдық. Бас дегенде табақ тартқанда сыйлы қонаққа ең алдымен ұсынылатын қойдың басы емес, қазақтың басы. Қазақтың басы бас киімінен басталады. Қазақтың ақ қалпағы сауналар мен моншалардың «көркіне» айналды. Қазақтың тақиясы Қытайдың ең арзан тауары десек те болады, той атаулыда тойбастар табағын толтыратын болды. Қазақтың бөркі мен тымағы ұлттық кәдесый сататын дүкендердің төбесіне ілінді. Қазақтың бас киімі көрінген сауда дүңгіршегінде сатуға қойылды... О заманда бұ заман қазақ бас киімін сатпақ түгілі, біреуге беруші ме еді?!.
Қазақстан - байлығы жағынан әлемдегі алдыңғы қатардан көрінетін ел. Бірақ сол байлық елге бұйырып отыр ма? Бұрын Кеңестер Одағы шикізат шылауы етті деп келдік. Енді қазір кімнің шылауына айналдық? Қазақтың байлығына қаптаған шетелдік көзінің сұғын ғана қадап қойған жоқ, майлы жіліктің басын кеміріп, тұмсығын тығып, ұмсынып отыр. Қашан сорып біткенше, араны ашылғанын қоймайды. Одан қалды, өзіміздің жиырма шақты жалмауыздың көзі де, өзі де тоймайды. Бас киімі қадірсіз елде, жеке бастың қадірі болушы ма еді?! Бас киімі қадірсіз халықтың қасиеті басында тұрушы ма еді?! Біздің елде талай істің басы басталып, аяғы тасталып жатқанының түпкі себебіне үңіліп көрдік пе?»,-деп жазады мақала авторы.
Осы басылымның жазуынша, «Рейтинг.kz» зерттеу агенттігі қазақ Парламентіндегі ең ықпалды және алдағы уақытта қызметі өсуі мүмкін депутаттардың тізімін жариялады. Айтпақшы, өткен жылы олар қызметі өсуі мүмкін тұлғалардың қатарында мәжілісмен Мұрат Әбеновті атаған болатын. Айтқандары орындалды. Биыл қызметі өсетін депутаттардың қатарын мәжілісмен Мұхтар Тінікеевпен шектеген «Рейтинг.кz.» күзге қарай бұл тізім сенаторлармен жалғасады деп отыр. «Мемлекеттік қызмет, Мәжілістегі еңбек өтілі жиырма жылдан асып кеткен депутат Мұхтар Тінікеев Үкімет құрамында вице-министр қызметіне тағайындалады» деген болжамы күзде ақиқатқа айналуы мүмкін. Зерттеушілер бұл рейтингте бірқатар факторларды ескеріпті. Депутаттық мәртебеге дейінгі атқарған қызметі, Президент тарапынан сенім деңгейі, билік элитасындағы байланыстары мен мүмкіндіктері, сонымен қатар экономикалық ресурстарының болуы қарастырылған. Сөйтіп, саралай келе, Мәжілістегі ең беделді 10 депутаттың тізімін түзіпті. Бұл жайында «Дүрілдеп тұрған депутат кім?» деген мақалада берілген.
***
«Мемлекеттік тілді үйрену керек, білу керек екеніне бүгінгі таңда елімізде өмір сүріп жатқан өзге ұлт өкілдерінің де көзі жете бастағандай. Бұған да шүкір делік. Десек те, мемлекеттік тілге, оның жағдайына қырын қараушылық психологиясы жекелеген азаматтар тарапынан әлі күнге дейін сақталуда»,-деп жазады «Ана тілі» басылымы «Аты қазақ, заты басқа» деген мақалада.