«Шұбатымыз шетелге шығарылады» - баспасөзге шолу

АСТАНА. ҚазАқпарат - «ҚазАқпарат» халықаралық ақпараттық агенттігі 11 қараша, сәрсенбі күні жарық көрген республикалық бұқаралық ақпарат құралдарындағы өзекті мақалаларға шолуды ұсынады.

***

«Егемен Қазақстан» газетінің жазуынша, Алматыда «Әлемдік кеңістікте Орталық Азия елдері ғылымының ынтымақтасуы» атты халықаралық форумы болып өтті. Оған ғылыми еңбектері жоғары көрсеткішке ие болған Қазақстан, Ресей, Әзербайжан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түркіменстан, Түркия және Моңғолияның ғалымдары қатысып, Орталық Азия аймағының әлемдік ғылыми ортамен байланысы туралы пікір алмасып, ғылыми-зерттеу жұмыстарының қорытындысы және іс-тәжірибелерімен бөлісу жоспарларын жасады. 2011 жылы алғаш рет ұйымдастырылған ғалымдар форумында Елбасы қазақстандық ғалымдардың беделді халықаралық ғылыми мәліметтер қорына шығуы отандық ғылымды дамытудағы маңызды бағыттардың бірі болып саналатынын алға тартқан еді.

Қазіргі таңда еліміздегі 250-ге жуық жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу ұйымдары Thomson Reuters және Springer компаниясының беделді ғылыми мәліметтер қорын еркін пайдалануда. Соңғы төрт жылда Thomson Reuters компаниясының Web of Science Core Collection мәліметтер қорын пайдалануда қазақстандық ізденушілердің саны 4 есеге өскенін байқаймыз.

Форум аясында «Ұлттық ғы­лыми-техникалық ақпарат орта­лығы» АҚ және Thomson Reu­ters компаниясы ғылыми еңбек­тері жоғары бағаланған үздік ға­лымдарға «Ғылым көш­бас­шысы» тәуелсіз марапатын тапсыр­ды. Физика саласы бойынша жо­ғары авторлық дәйексөз келтіру көр­сеткішіне ие болған алты жария­лынымның үшеуі Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық уни­вер­ситетінің профессоры Рәтбай Мырзақұловтың ен­шісіне тиіп отыр. Сонымен қатар, Фи­зи­ка-техника институ­тының ға­лымдары Эрнст Боос, Болат Жәутіков, Николай Пок­ровский, Әсет Барақбаев сынды ғалымдарымыз ғылыми авторлық мақалалар дайындап, жоғары дәйек сөз келтіру көрсеткішіне қол жеткізді. Бұл жайында «Орталық Азияның үздік ғалымдары марапатталды» деген мақалада берілген.

Бас басылымда «Ақмешіт биоэкотуризм орталығына айнала ма?» деген көлемді мақала көпшілік назарына ұсынылып отыр. «Ақмешіт үңгіріне Мырзатай аға арнайы келді. Академик Мырзатай Жолдасбеков. Қазақстан бодандық қамытын мойнынан сыпырып еркін, азат ел болғанда Елбасының қасында болып, мемлекетіміздің түтіні түзу ұшуына, аяғы­­нан қаз-қаз тұрып же­­­ті­луіне ұйытқы болған бірегей азаматтарымыздың cанатынан. Редакциядан шұғыл тапсырма түсіп, Ақмешітке бірге бара алмай қалғанбыз. Ұялы телефон арқылы хабарластық. Аға толқулы. Әлемнің жеті кереметінің бірі деген жоқ, бірақ соған жетеғабыл ой айтты. Жер астындағы Ақмешіт үң­гірі туралы талай рет жазып, жан­айқайымызды ешкімге жеткізе алмап едік. Қайраткер ағаның ар­найы іздеп келгендігі жүрек жылытқан.

Қазақта қасиетті, киелі жерлер көп. Соның бірі - Бәйдібек ауданының аума­ғында орналасқан Ақмешіт үңгірі. Оның қасиеттілігі неде деген сауалға жауап бермес бұрын мына бір ақиқатты еске салғымыз келеді.

Дүниежүзінің жұрты сәті түссе Ти­бет тауына шығып, көкірек кере дем алып, шамбалалар қасиетін жүрегінен өткізуге құмбыл. Қолы жеткендер бойындағы кеселдерден арылдым, жан-дүнием тазарды деп келеді.

Құй сеніңіз, құй сенбеңіз, ас­панмен амандасқан сол Тибет тауларының қасиеті осы біздің Ақмешіт үңгірінде бар. Мүмкін артық, мүмкін кемдеу...» деп жазады мақала авторы.

Қасиетті, киелі Ақмешіт 250 метр биіктікте таудың сілемінде орна­ласқан. Үңгірдің кіре берісінде ені шамамен 10-15 метр көлемінде, арнайы орнатылған темір сатымен 35 метр төмен түскенде бірден жаздың аптап ыстығы 35, 40 градустан үңгірдің іші қоңыр салқын, 18-20°С салқын лебі ұрып тұрады. Үңгірдің бір кереметі: ені 60-80 метр, ұзындығы 120 метр, биіктігі шамамен 35 метр күмбез іспеттес.

***

«Айқын» газетінің жазуынша, Ел Үкіметі қоғамдық тәртіпті күшейту арқылы азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған шараларын жалғастырды. Осы мақсатта ойын-сауық, спорттық және басқа да бұқаралық шараларды ұйымдастырушылардың жауапкершілігі жоғарылатылады. Мысалы, егер шара барысында оған қатысушылар не көрермендер айналадағы қалалық сәулет туындыларын бүлдіре бастаса, ішкі істер органдары шараны тоқтатып тастай алады. Мәжілісте «Кейбір заңнамалық актілерге спорттық-бұқаралық, мәдени, ойын-сауық және басқа да іс-шаралар өткізу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» жаңа заң­ның жобасы талқылануда. Жақында құ­жат палатаның отырысына екінші оқы­лымға шығарылып, толық мақұл­данбақ.Бұл туралы «Ойынға барсаң, ойланып бар!» атты мақаладан толық оқи аласыздар.

Осы газетте «Шұбатымыз шетелге шығарылады» деген мақала жарияланды. «Осының алдында жазғанымызда, ЕАЭО елдері өндірісшілерінің Сочидегі кезекті басқосуында Алматы облысындағы түйе шаруашылығының өнімдері Белоруссия мен Ресейден келген кәсіпкерлерді қатты қызықтырып, сол кездесу барысында бірқатар келісімдерге қол қойылғанын айтқан едік. Сол жолғы уағдаластықтың нәтижесінде шұбатқа деген сұраныс артып, алыс-жақын шет мемлекеттерге жөнелтудің тың жолдары қарастырылуда»,-деп жазады басылым.

Елімізде ойсыл қараны ең көп өсіретін аймақ­тардың бірі - Алматы облысы болса, соның ішінде Жетісу жеріндегі түйелердің ең көп шоғырланған жері - қазіргі кезде Іле ауданының құрамына енетін, бір кездегі Күрті алқабындағы «Дәулет-Бекет» ЖШС. Алғашқы кезде кәсібін бірнеше түйеден бастаған Сыдық Дәулетовтiң жетекші­лігіндегі шаруашылықта қазіргі кезде бес мыңға жуық ойсыл қара төлі бар. Негізінен, сүтті бағыт­тағы аруана тұқымдас түйелерді өсіреді. Со­нымен бірге сиыр мен қой шаруашылығын да ша­масы жеткенше өрістетіп отыр. Малдан алын­ған өнімді алысқа арбаламай, бұрынғы Күрті ау­да­нының орталығы Ақши ауылындағы шағын кәсіпорында қайта өңдеуден өткізеді. Қазіргі кез­де өз еліміздегі сауда орындарында сыртқы пі­шіні қазақтың торсығына келетін ыдысқа құй­ы­лып, сатылып жатқан шұбат осында дайын­далған.

***

«Батыс Қытай-Батыс Еуропа» халықаралық дәлізінәі бөлігі болып табылатын Қазақстандағы жер асты туннельдің құрылысы бекітілген мерзімінен кешігіп жүргізілуде. Бұл өз кезегінде магистральді пайдалануға беру мерзімін кейінге шегеретіні анық. Құрылысшылардың аталған туннельді салу кезінде тап болған қиындықтары туралы «Казахстанская правда» газетінің бүгінгі санындағы «Затяжной тоннель» деген мақалада толық баяндалған.