Әлемдегі ең үлкен адрон коллайдері 2030 жылға дейін тоқтатылды
АСТАНА.KAZINFORM — Еуропалық ядролық зерттеу орталығы (ЦЕРН) әлемдегі ең үлкен бөлшек үдеткішіне төрт жылдық жаңарту жариялады. Үлкен адрон коллайдері бөлшектердің соқтығысуын 10 есе көп жасай алады, деп хабарлайды DW.
Еуропалық ядролық зерттеулер орталығы Үлкен адрон коллайдерінің уақытша жабылатынын жариялады. Ұйым мәлімдемесіне сәйкес, әлемдегі ең үлкен бөлшектер үдеткіші төрт жылға жаңартулар мен қайта құру үшін жабылды.
Ғалымдар бұл олардың зерттеу мүмкіндіктерін физиканың негізгі заңдарына кеңейтеді деп үміттенеді. Жаңарту нысанның жарықтығын арттырады және секундына 10 есе көп бөлшектердің соқтығысуын тудыруға мүмкіндік береді, бұл ғаламның маңызды құрамдас бөлігі саналатын қараңғы материяны зерттеуге жол ашады. Осыдан кейін коллайдер жоғары жарықтылықтағы үлкен адрон коллайдері деп аталады.
Деректер жасанды интеллект арқылы өңделеді
Жоба менеджері Маркус Зерлауттың айтуынша, нысанның қуатын арттыру оған «100 есе көп деректер» алуға мүмкіндік береді. Ол адамзат әлі түсіндіре алмайтын физикалық құбылыстарды зерттеудегі «жаңа кезеңді» жариялады. Сонымен қатар, жасалатын деректер көлемі өте үлкен болады. Қандай деректерді сақтау керектігі туралы шешімдер жасанды интеллект арқылы нақты уақыт режимінде қабылданады.
Жаңарту құны 1,2 миллиард швейцариялық франкке (шамамен 1,3 миллиард еуроға) бағаланды.
Жоспарға сәйкес, коллайдер 2030 жылы жұмысын қайта бастайды және шамамен 10 жыл бойы пайдаланылады.
ЦЕРН — әлемдегі ең ірі жоғары энергиялы физика зертханасы, ал үлкен адрон коллайдері — оның ең танымал жобасы.
Ол 2008 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілді және Германия мен Францияның шекаралас аймағында Женева маңында орналасқан. Коллайдер — шамамен 100 метр жер астында орналасқан 27 шақырымдық сақина тәрізді туннель.
Бұған дейін үлкен адрондық коллайдерде алғаш рет протондар шоқтығы соқтығысқанын хабарлаған едік.
