Ең маңыздысы — оның бостандыққа шықпауы: Нұрай Серікбайдың отбасы сот үкімі туралы
ШЫМКЕНТ. KAZINFORM — Шерхан Аймаханға өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалғаннан кейін Нұрай Серікбайдың отбасы сот үкіміне қатысты пікір білдіріп, іс бойынша алдағы жоспарын айтты.
Қаза тапқан қыздың туыстары осы уақыт ішінде материалдық өтемақы мәселесін басты мақсат етпегенін жеткізді. Олар үшін бастысы — сотталған адамның бостандыққа қайта шықпауын көздеген жаза болған.
Үкім жарияланғаннан кейін Нұрайдың анасы көз жасына ерік беріп, ойын әрең жеткізді. Отбасы күткен өмір бойғы жаза тағайындалғанымен, қызынан айырылған ана үшін ешбір жаза оның орнын толтыра алмайды.
— Бұдан басқа жаза жоқ. Ол өмір бойына сотталып, енді бостандыққа шықпауы керек. Бірақ мұндай жазаға да ол лайық емес, өйткені ол әлі өмір сүріп жатыр, — деді Нұрайдың анасы.
Марқұмның ағасы Сұлтан отбасы әуел бастан өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды талап еткенін айтты. Оның сөзінше, қыздың қаза болғанынан кейінгі сегіз ай тергеуге, дәлелдер жинауға және сот процесіне арналды. Отбасы үшін басты мәселе материалдық өтемақы емес, соттың әділ шешімі болған.
— Материалдық мәселелерді екінші орынға қоямыз. Ең бастысы — өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы. Біз үшін ең маңыздысы осы болды. Әрине, дәл осындай жаза тағайындалады деп күттік. Мақсатымызға жеттік. Бірақ алда апелляция бар, кейін кассация болуы мүмкін. Біз оған міндетті түрде дайындаламыз, — деді Сұлтан.
Істің бірінші сатыдағы сотта қаралуы аяқталғанымен, отбасы құқықтық күрес аяқталды деп есептемейді. Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ. Нұрайдың туыстары қорғау тарапының үкімге шағымдануы мүмкін екенін ескеріп отыр.
Сұлтан сот тағайындаған өтемақы отбасы үшін негізгі мәселе болмағанын тағы да айтты.
— Біз үшін ақша басты мәселе емес. Ең маңыздысы — оның бостандыққа шықпауы, — деді марқұмның ағасы.
Сұлтан анасының сот шешімін қалай қабылдағанын да айтып берді. Оның айтуынша, үкім жарияланғаннан кейін анасы оның заңдық мәнін бірден ұғына алмаған.
— Анам болған жағдайды әзірге толық түсінген жоқ, оған бәрін заң тұрғысынан түсіндіру керек. Бірақ ол, әрине, өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалады деп күтті. Бәріміз осыған үміт арттық және осындай шешімге дайындалдық. Біз үшін ең бастысы — күш-жігеріміздің зая кетпегені, — деді ол.
Сұлтан үкім жарияланған кезде Шерхан Аймаханның әрекетін арнайы бақылағанын жеткізді. Марқұмның ағасының сөзінше, сот өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын тағайындаған кезде ол ешқандай реакция танытпаған.
— Мен оған әдейі қарап отырдым. Ешқандай эмоция жоқ. Ол өзінің ісін түсінбейді және мүлдем мойындамайды. Тіпті кінәсін сезінбейді, — деді Сұлтан.
Журналистер Нұрайдың туыстарына қайғылы жағдайдан кейін Шерхан Аймаханның отбасы кешірім сұрады ма деп сауал қойды. Сұлтанның айтуынша, олар шынайы кешірім сұрамаған.
— Олар бізден шын ниетімен кешірім сұрамады. Ең басында бір рет келді, оларды біздің туыстарымыз қарсы алды. Алайда шынайы кешірім айтылған жоқ, — деді ол.
Шерхан Аймахан үкім жарияланар алдында соңғы сөзін сөйлеген болатын. Ол Нұрайдың ата-анасы мен ағаларынан кешірім сұрап, болған жағдайға өкінетінін айтты. Оның сөзінше, кісі өлтірген сәті есінде жоқ.
Үкімді әділ деп санаймын — адвокат
Жәбірленуші тараптың өкілі Аянхан Омаров сот шешімін заңды, объективті және әділ деп бағалады. Оның айтуынша, үкім шығарылғанға дейін бірнеше ай бойы жұмыс жүргізіліп, жәбірленуші тарап дәлелдерді жинауға және оларды процессуалдық тұрғыдан бекітуге күш салған.
— Үкім заңды, объективті әрі әділ шығарылды деп санаймын. Бұл — біздің еңбегіміздің нәтижесі. Жеті-сегіз ай бойы осыған қол жеткізуге, Шерхан Аймаханның кінәсін дәлелдеуге тырыстық, — деді Аянхан Омаров.
Сонымен қатар адвокат бірінші сатыдағы соттың шешімін әзірге іс бойынша соңғы нүкте деп санауға болмайтынын атап өтті. Тараптарға апелляциялық шағым беру үшін 15 тәулік берілген.
— Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ. Әр тараптың 15 күн ішінде апелляциялық шағым беруге құқығы бар. Менің ойымша, соңғы нүктені апелляциялық сатыдағы сот қояды. Өйткені қорғау тарапы сот үкімімен келіспейді, сондықтан апелляциялық шағым беруі мүмкін, — деді адвокат.
Азаматтық талап пен моральдық зиян үшін белгіленген өтемақы мөлшеріне қатысты Омаров жәбірленуші тарап сот шешімінің бұл бөлігіне шағымдана ма, жоқ па, әзірге нақты айта алмайтынын жеткізді.
— Бұл мәселе бойынша қазір нақты ештеңе айта алмаймын. Нұрайдың отбасымен кеңесуім қажет. Жалпы, өз басым үкімге көңілім толады, — деді Аянхан Омаров.
Қорғау тарапы үкімді зерделейді
Шерхан Аймаханның қорғау тарапы сот шешімімен толық келіспейтінін мәлімдеді. Адвокаттар үкім мәтінін алғаннан кейін онымен танысып, апелляциялық шағым беру мәселесін шешеді.
— Үкіммен ішінара келіспейміз. Үкімді зерделеп, апелляциялық шағым беру мәселесін шешеміз, — деді Шерхан Аймаханның адвокаты Есболат Құрманбаев.
Осылайша, қылмыстық істің бірінші сатыдағы сотта қаралуы аяқталды, алайда сот процесі апелляциялық сатыда жалғасуы мүмкін.
Нұрайдың отбасы үшін 13 тамыздағы басты нәтиже — туыстарының айтуынша, тергеу басталғаннан бері талап етіп келген Шерхан Аймаханға өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасының тағайындалуы.
Бұған дейін хабарланғандай, 13 тамызда Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты Шерхан Аймаханды Нұрай Серікбайды аса қатыгездікпен өлтіргені, оны күштеп әкеткені және аңдығаны үшін кінәлі деп таныды.
Қылмыстық құқық бұзушылықтардың жиынтығы бойынша Шерхан Аймахан өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына кесіліп, жазасын қылмыстық-атқару жүйесінің жоғары қауіпсіздік мекемесінде өтейтін болды.
Сот сондай-ақ жәбірленуші тараптың азаматтық талабын ішінара қанағаттандырды. Аймаханнан моральдық зиян үшін 25 млн теңге және адвокат қызметіне жұмсалған шығын ретінде 5 млн теңге өндірілді. Материалдық залалды өтеу туралы талап қараусыз қалдырылып, отбасының бұл талаппен азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен жүгіну құқығы түсіндірілді.
