Қостанай облысында 3 млн теңге жалақы алатын қанша адам бар

Орташа жалақы өсіп келеді, бірақ сезілмейді

Қостанай облысы бойынша Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, 2025 жылдың қаңтар–желтоқсан айлары аралығындағы орташа номиналды айлық жалақы 384 105 теңгені құрады. 2024 жылмен салыстырғанда өсім 12,6% болған. Алайда нақты жалақы индексі тек 102% болды, яғни өсімнің көп бөлігін инфляция «жеп жатыр».

Мамандар атап өткендей, орташа жалақы әрдайым халықтың көпшілігінің нақты табысын көрсетпейді.

Медиана саласының жалақысы (жоғары және төмен алатындардың саны тең) анағұрлым көрсеткішті болып саналады. 2025 жылы Қостанай облысында медианалық жалақы 299 870 теңге болды. Салыстыру үшін: 2021 жылы бұл көрсеткіш 144 704 теңге болған. Соңғы бес жылда ол екі есе артты.

Халықтың 50%-ы — 300 мың теңгеден төмен алады

Статистика көрсеткендей, өңір тұрғындарының басым бөлігі әлі де салыстырмалы түрде төмен жалақы алады.

145 438 жалдамалы қызметкердің ішінде:

• 72 772 адам — 300 мың теңгеден төмен;

• 70 309 адам — 300 мыңнан 1 млн теңгеге дейін;

• тек 2 357 адам — 1 млн теңгеден жоғары.

Ең көп таралған жалақы:

• 100–200 мың теңге — 34 838 қызметкер;

• 200–300 мың теңге — 33 903 адам;

• 300–400 мың теңге — 26 629 адам.

3 млн теңгеден жоғары тек 187 адам бар.

Қай салаларда жалақы жоғары

Ең жоғары жалақы дәстүрлі түрде бірнеше салаларда шоғырланған:

• Қаржы және сақтандыру — 670 042 теңге;

• Тау-кен өнеркәсібі — 628 511 теңге;

• Өндіріс — 504 960 теңге;

• Көлік және қоймалау — 497 908 теңге;

• Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет — 481 925 теңге;

• Өңдеу өнеркәсібі — 458 207 теңге;

• Құрылыс — 420 760 теңге.

Төменгі деңгейде — білім, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы, қызмет көрсету және тамақтандыру. Ең төмен жалақы — жылжымайтын мүлікпен операцияларда: 184 721 теңге.

Қаржы саласында орташа және медианалық жалақы арасындағы айырмашылық айқын: орташа — 670 мың теңге, медианалық — 326 026 теңге. Яғни, кейбір жоғары жалақы алатын мамандар бар, бірақ көпшілік әлдеқайда төмен алады.

Ұқсас жағдай басқа салаларда да байқалады:

• Ауыл шаруашылығы — медианалық 210 768 теңге;

• Білім — 272 787 теңге;

• Денсаулық сақтау — 266 376 теңге;

• Жылжымайтын мүлік — 105 мың теңге.

Аймақтар арасындағы айырмашылық

Ең жоғары орташа жалақы — Рудный қаласында: 465 850 теңге. Кейін:

• Беимбета Майлина ауданы — 458 310 теңге;

• Лисаковск — 417 125 теңге;

• Жітіқара ауданы — 412 985 теңге;

• Қостанай қаласы — 393 891 теңге.

Төменгі деңгейдегі аймақтар:

• Жанкелді — 262 275 теңге;

• Наурзум — 275 294 теңге;

• Амангелді — 278 725 теңге;

• Алтынсарин — 284 759 теңге.

Қандай мамандар қажет

Жалақы өссе де, аймақта кадр тапшылығы мәселесі сақталып отыр. 2035 жылға дейін болжам бойынша 148 мың маман қажет, ал 2026 жылы 13 мыңнан астам қызметкер керек.

• Көпшілік жастар Астану, Алматы, Шымкент сияқты ірі қалаларға көшіп жатыр. Көбінесе университет және колледж түлектері.

Ең сұранысқа ие мамандықтар:

• Ауыл шаруашылығы — 26 221;

• Білім — 19 010;

• Сауда — 16 020;

• Өңдеу өнеркәсібі — 12 725;

• Денсаулық сақтау — 11 277.

Электрондық еңбек биржасында Қостанай облысы бойынша 4,5 мыңнан астам бос жұмыс орны жарияланған.

Табыстың өсуі мен жұмыссыздықтың төмендеуі формалды болса да, облыс әлі де халықты жоғалтып отыр.

Негізгі себеп — аймақтар арасындағы жалақы мен мансап мүмкіндіктерінің айырмашылығы, әсіресе жастарға қатысты.

Жоғары жалақы көп жағдайда біржақты, ал негізгі көпшілік орташа деңгейден әлдеқайда төмен алады. Дегенмен, мамандарға сұраныстың жоғары болуы мен негізгі салалардың дамуы жастарды облыста қалдыруға ықпал етуі мүмкін.

Еске сала кетейік, жақында Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Қазақстанда ең төменгі жалақыны 150 мың теңгеге дейін жеткізу мәселесіне түсінік берген еді.