Сирияда жанармай бағасының өсуіне қарсы наразылық жалғасып жатыр
АСТАНА. KAZINFORM — Сирияның бірнеше өңірінде жанармай бағасының қымбаттауына байланысты наразылық күшейді. Осы мәселеге байланысты Энергетика министрі парламентке шақырылды, деп хабарлайды Kazinform агенттігінің меншікті тілшісі.
Өткен демалыс күндерінен бері Сирияда жанармай бағасының күрт өсуіне қарсы наразылық өтіп жатыр. Сейсенбі күні елдің солтүстік-шығысындағы, негізінен күрдтер тұратын әл-Қамышлы қаласының көшелеріне жүздеген адам шықты.
Дизель отыны бағасының 40%-ға, бензиннің 26-28%-ға, ал тұрмыстық және өнеркәсіптік газдың шамамен 9%-ға қымбаттауы халықтың наразылығын туғызды. Жиналғандар бағаның өсуін жоюды, сондай-ақ Сирияның Энергетика министрі Мұхаммед әл-Башир мен Сирия мұнай компаниясының басшысын қызметінен босатуды талап етті.
Protests erupt in different parts of #Syria over fuel price hikes, with demonstrators blocking the Deir ez-Zor–Raqqa road and another road in Khan Shaykhun, Idlib countryside, setting fires in protest. https://t.co/NfP6eOMrmr
— Al Mayadeen English (@MayadeenEnglish) September 13, 2026
Reuters мәліметінше, бұл географиялық ауқымы жағынан Башар Асад биліктен кеткен 2024 жылғы желтоқсаннан бергі ең ауқымды наразылық болды.
Соңғы күндері Алеппо, Хама, Хан-Шейхун, Мааррат-ән-Нуғман және басқа да елді мекендерде наразылықтар өтті. Қатысушылар көлік жолдарын, соның ішінде Дамаск пен Алеппоны жалғайтын тасжолды бөгеп, дөңгелектерді өртеді.
Дүйсенбіде бірнеше провинцияда наразылық жалғасты. Қатысушылар елдің орталық бөлігіндегі мұнай өңдеу зауыттарына бағыт алған мұнай тасымалдайтын автоцистерналардың жолын бөгеді.
Protests in Syria continue on its second day with the protestors blocking the border crossing between Syria & Iraq. Protests have been announced and are ongoing in most of northern Syria https://t.co/BJ7vTgpxZK
— Scharo Bajalan (@ScharoBajalan) September 14, 2026
Сейсенбі күні әл-Қамышлы қаласының жүздеген тұрғыны жанармай бағасының қымбаттауына және «аштық саясатына» қарсылық білдірген плакаттармен көшеге шықты. Олар дизель отыны мен нан бағасын төмендетуді талап етті. Тұрғындардың айтуынша, қосымша шығындар табысы төмен отбасыларға ауыр тиеді.
Сонымен қатар азық-түлік пен көлік бағасының одан әрі қымбаттау қаупі де халықтың наразылығын күшейтіп отыр.
Protests have erupted in Syria after the government raised fuel prices by up to 40% for diesel and up to 28% for gasoline. The government cites higher import costs and the Baniyas refinery overhaul. https://t.co/JyuBiovULh
— Al Jazeera English (@AJEnglish) September 14, 2026
Сирияның Энергетика министрлігі жанармай бағасының қымбаттауын уақытша шара деп атады. Министрлік бұған мұнай өнімдерін сатып алу, тасымалдау және сақтандыру шығындарының әлемдік нарықта өсуі себеп болғанын мәлімдеді. Бұған қоса, елдегі ең ірі Банияс мұнай өңдеу зауытының үш айға жоспарлы күрделі жөндеуге жіберілуі отын жеткізіліміне қосымша салмақ түсірді. Жөндеу аяқталғаннан кейін кәсіпорынның тәуліктік қуатын 80 мыңнан 130 мың баррельге дейін арттыру жоспарланып отыр.
Syria’s Baniyas Refinery is undergoing its most extensive overhaul to date, with work aimed at raising processing capacity from around 80,000 to 130,000 barrels per day and improving the reliability of domestic fuel supplies, the Syrian Petroleum Company said.
— SANA English (@SANAEnOfficial) September 11, 2026
Энергетика министрі Мұхаммед әл-Баширдің айтуынша, Сирия тәулігіне шамамен 102 мың баррель мұнай өндіреді. Ал елдің ішкі қажеттілігі шамамен 325 мың баррельді құрайды. Жетпейтін көлем импорт есебінен қамтамасыз етіледі.
Билік өкілі Абдельхамид Саляттың айтуынша, жанармай бағасы әлемдік нарықтағы жағдайға қарай қайта қаралып отырады. Ұзақ мерзімді перспективада билік отынды өңдеу және сақтау қуаттарын арттыруды жоспарлап отыр.
Сириядағы наразылықтарға байланысты Халық кеңесі (парламент) 17 қыркүйекте Энергетика министрін шақырып, мәселені талқылауды жоспарлап отыр. SANA агенттігінің мәліметінше, бұл шешім парламенттің Энергетика комитетінің сұрауы бойынша қабылданған.
Депутаттар бағаның өсуіне не себеп болғанын және жаңа тарифтік мөлшерлемелердің қандай негізде енгізілгенін сұрамақ.
Syria’s People’s Assembly on Monday approved a hearing with Energy Minister Mohammad al-Bashir on the reasons behind the latest increase in petroleum product prices #PeoplesAssembly #FuelPrices #EnergyMinistry #SANANews https://t.co/74XIfr9Fhb https://t.co/nlGFErhWHK
— SANA English (@SANAEnOfficial) September 14, 2026
Бұл — Иранмен соғыс басталғалы бері жанармай бағасының кезекті рет көтерілуі. Reuters агенттігінің есебінше, ақпан айынан бері Сирияда октан саны 95 болатын бензин шамамен 86 пайызға, ал дизель отыны екі еседен астам қымбаттаған. Осы кезеңде Brent маркалы мұнайдың бағасы шамамен 44% өскен.
Жанармай бағасының өсуі бірнеше жылдан бері экономикалық дағдарыстың зардабын тартып отырған Сирия халқына түсетін ауыртпалықты күшейтіп отыр. БҰҰ Даму бағдарламасының бағалауынша, қазіргі уақытта сириялықтардың шамамен 90%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді. Ал 2011 жылы соғыс басталғанға дейін бұл көрсеткіш халықтың шамамен үштен біріне тең болған.
Бұған дейін Иордания, Сирия және Ливан Араб құбыры арқылы газ алмасуға келіскені хабарланған болатын.
Ақзат Жиеналина
