АТАУЛЫ КҮНДЕР
Халықаралық сұлулық күні
Әлемде алғаш рет сұлулық байқауы 1888 жылдың қыркүйегінде Бельгияда, ал алғашқы "Әлем аруы" сұлулық байқауы 1951 жылдың сәуірінде Лондонда өтті. Сұлулық күніне бастамашы болған — әлемдегі жетекші Халықаралық сән және сұлулық қауымдастығы CIDESCO болды. Ол 1946 жылы Брюссельде құрылды және содан бері бүкіл әлем бойынша мыңдаған дәрігерлердің қатысуымен дамып келеді, 33 елде бөлімшесі бар. 1995 жылы Дүниежүзілік конгресс 9 қыркүйекті Халықаралық сұлулық күні деп тану туралы шешім қабылдады. Сұлулық күнін атап өтудегі мақсат мақсат — әлемнің ерекше, табиғи және қайталанбас сұлулығына жұртшылық назарын аударту.
ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР
2002 жылы Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы арасындағы ортақ шекараны толық анықтайтын Қазақстан-Өзбекстан мемлекеттік шекарасының кейбір учаскелері туралы шартқа қол қойылды.
2005 жылы Қазақстанның алғашқы Ұлттық жастар Дельфий ойындары өтті.
Дельфий ойындары — классикалық жанрлардан бастап қазіргі заманғы жанрларға дейінгі барлық өнер түрлерін біріктіретін мәдени форум. Атап айтқанда, ішінде фортепиано, скрипка, баян, халық билері, эстрадалық ән, театр, цирк, фотосурет, плакаттар және телевизияны қамтиды.
Дельфий ойындары біздің заманымызға дейінгі 582 жылы Ежелгі Грекияда пайда болды. Ойындардың жаңа дәуірі 2000 жылы Мәскеуде басталды. Сол жылы 27 елдің өкілдерінің қатысуымен бірінші Дүниежүзілік Дельфий ойындары өткен болатын. 2002 жылдан бастап ТМД елдері үкімет басшылары кеңесінің шешіміне сәйкес, Дельфий ойындары жыл сайын өткізіліп келеді. 2012 жылы Түркі мәдениетінің халықаралық ұйымына (ТҮРКСОЙ) мүше елдердің Мәдениет министрлерінің тұрақты кеңесінің Уфада өткен отырысында 2013 жыл қазақ композиторы Мұқан Төлебаев пен қырғыз жазушысы Шыңғыс Айтматов жылы деп жарияланды.
Мұқан Төлебаев (1913-1960) – қазақ музыкасының көрнекті өкілі, барлық музыкалық жанрларда мол мұра қалдырып, қазақ музыка мәдениетін жаңа деңгейге көтерген талантты композитор. Ол КСРО халық әртісі, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген әртісі және КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты болды.
Шыңғыс Айтматов (1928-2008) – қырғыз жазушысы, кеңес әдебиетінің классигі, 170-тен астам тілге аударылған философиялық романдар мен әңгімелердің авторы. Оның шығармаларының жалпы таралымы 60 миллион данадан асты.
2013 жылы Қазақстан үкіметі мен Қазақстан Республикасы Ұлттық экономикалық палатасының «Атамекен одағы» бірлескен шешімімен бизнес пен үкімет арасындағы тиімді серіктестікке негізделген кәсіпкерлікті дамыту үшін қолайлы жағдайлар жасау мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы құрылды. Ол 2015 жылдың 27 наурызында «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы ретінде ресми түрде қайта тіркелді.
«Атамекен» Ұлттық палатасының қызметі елдегі іскерлік және инвестициялық ахуалды жақсартуға, тұрақтылықты қамтамасыз етуге, отандық және шетелдік инвесторлар үшін бизнес ортасын дамытуға бағытталған.
2013 жылы Павлодар қаласының №1 көркемсурет мектебінің 12 оқушысы Вильнюсте өткен 11-ші Халықаралық «Балтық музасы» балалар шығармашылығы байқауына алғаш рет қатысып, жеңіске жетті. Павлодарлық балалардың сегіз жұмысы «Қошемет» аталымында марапатталып, қорытынды көрмеге қойылды.
2014 жылы «Астана Опера» Мемлекеттік опера және балет театрында Х Азия нейрохирургтары конгресінің ашылу салтанаты өтті, онда нейрохирургия мен неврология саласындағы ең жаңа технологиялар мен тәжірибе талқыланды. Іс-шара Орталық Азия мен ТМД-да алғаш рет өтті. 50 елден 600-ден астам шетелдік делегат қатысты.
2016 жылы Шығыс Қазақстандағы Катонқарағай ауданындағы Патшалар алқабындағы ежелгі жерлеу қорғанының үстіне шыны саркофаг орнатылды. Қазір ол Қазақстандағы ерекше ашық аспан астындағы мұражай. Ол келушілерге жерлеу шұңқырына түсіп, археологиялық қазыналарды жақыннан көруге мүмкіндік береді. Шыныдан жасалған шыны құрылым 90 шаршы метр аумақты алып жатыр.
2016 жылы Алматыдағы Жұлдыздар аллеясында қазақ актері, театр және кинорежиссері, сценарист және педагог Асанәлі Әшімовтің жұлдызын ашу рәсімі өтті. Жұлдыз мәрмәр үгінділері, боялған мыс және жезден жасалған композиттік материалдан жасалған. Жұлдыздың өлшемдері 60х60 см.
2019 жылы Сианьдағы ежелгі Қытай қабырғасында ШЫҰ мүшелері, серіктестері және бақылаушыларын қоса алғанда, 18 елдің журналистерінің қатысуымен велотур өтті.
Іс-шара ШЫҰ-ның гуманитарлық ынтымақтастығы және «Бір белдеу, бір жол» жасыл даму бастамасы аясында ұйымдастырылды. 30-дан астам журналист ішінде ҚазАқпарат тілшісі Самал Ендібаева да 13,4 шақырымға созылған ежелгі Қытай қабырғасымен велосипедпен жүріп өтті.
Ежелгі замандарда бұл қабырғалар Сиань қаласын жаулардан қорғаған, ал сауда керуендері Ұлы Жібек жолы бойымен қала қабырғасының батыс қақпасынан шыққан. Бүгінде бұл ежелгі қытай сәулет ескерткіші серуендеуді және велосипед тебуді ұнататын туристер арасында өте танымал.
2019 жылы Маңғыстау облыстық ауруханасының кардиохирургтері пациенттің өз тінінен аорта қақпақшасын жасау операциясын жасады. Бұрын мұндай жағдайларда имплантаттар қолданылған. Әлемде мұндай операцияларды жасайтын орталықтар аз; мұндай операция Қазақстан Республикасында және Орталық Азия елдерінде алғаш рет жасалды.
2020 жылы Грекияда Димаш Құдайбергеннің әндерінің хабарларын тәулік бойы ұсынатын Dimash Greece атты жаңа онлайн радиостанция іске қосылды. Dimash Kudaibergen Greece жанкүйерлер клубының әкімшісі Лена Ворк Димаштың шығармашылығын грек аудиториясына таныстыру үшін Грекияда онлайн радиостанция құрды.
2021 жылы Семейлік физика пәнінің мұғалімі Асхат Жұмабеков Global Teacher Prize сыйлығына үміткер болған алғашқы қазақстандық болды.
Global Teacher Prize — өз мамандығына ерекше үлес қосқан үздік мұғалімге жыл сайын берілетін 1 миллион долларлық сыйлық.
2021 жылы Қарқаралы қаласының кіреберісінде Ұлы Даланың анасы ретінде белгілі Қарқабат анаға ескерткіш орнатылды. Қола ескерткіштің биіктігі, тұғырымен қоса алғанда, 7,5 метр. Мүсін Бейбіт Мұстафиннің туындысы.
2021 жылы Павлодардағы мұражайда Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің қазақ даласындағы әділетсіздік пен теңсіздікті сынаған сирек кездесетін қолжазбалардың көшірмелері пайда болды. Белгілі қазақ ақыны, тарихшы, қоғам қайраткері және ойшылы осы кітаптары үшін қуғын-сүргінге ұшырады.
2024 жылы Ермек Құралбай Астанада өткен Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында аударыспақтан алтын медаль жеңіп алды. Ол 60 келі салмақ дәрежесінде бақ сынасты. Финалда Ермек Құралбай Қырғызстаннан келген спортшыны жеңді. Қанат Қасымхан 5-ші Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында дәстүрлі садақ атудан қола медаль жеңіп алды. Айжан Жылқыбаева 48 келі салмақ дәрежесінде қазақ күресінен алтын медаль жеңіп алды. Ол қарсыласы қырғызстандық Луиза Асакееваны жеңді. Айкөркем Батихан 5-ші Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында дәстүрлі садақ атудан қола медаль жеңіп алды. Қазақстандық спортшы Алмат Латипбек аударыспақтан алтын медаль жеңіп алды.
2024 жылы Қазақстан Ұлттық банкі JOSHY ULYSY. 800 JYL коллекциялық монеталарын шығарды. Монеталар «Есте қалатын оқиғалар мен біртуар адамдар» сериясының бөлігі болып табылады. Авторы — қазақстандық мүсінші және монументалист Ғазиз Ешкенов. Дизайнда Жошы хан ескерткішінің бейнесі, ал екінші жағында Алтын Орда дәуірінен қалған монеталардың коллажы бар.
2024 жылы тоғызқұмалақ ғарышқа ұшырылған алғашқы үстел ойыны болды. Ресей ғарыш агенттігімен жасалған келісім бойынша, тақтайша Көшпенділер ойындарының аясында алғаш рет стратосфераға ұшырылып, содан кейін Жерге сәтті оралды. Дүниежүзілік көшпенділер ойындары аясында тоғызқұмалақ турниріне Колумбия, Бангладеш, Ұлыбритания, Франция, Германия, АҚШ, Қытай, Латвия, Африка және араб елдері, жалпы 41 елден келген 114 ойыншы қатысты.
2025 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің 2025 жылғы 23 маусымдағы Қазақстандағы шетел валютасын айырбастау операциялары ережелеріне түзетулер енгізу туралы қаулысы ресми түрде күшіне енді. Атап айтқанда, қаулы көшелерге валюта бағамы тақталарын орнатуға тыйым салады.
2025 жылы Мәскеудің Геликон опера музыкалық театрында көрнекті қазақ композиторы, дирижері және КСРО халық әртісі Нұрғиса Тілендиевтің туғанына 100 жыл толуына арналған «Әлқисса» концерті өтті. Концерт ЮНЕСКО-ның мерейтойлар күнтізбесіне енгізілген композитордың мерейтойын атап өтуге арналған халықаралық бағдарламаның бөлігі болды. Концертте композитордың қызы, дирижер, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері Дінзухра Тілендиеваның өнері ерекше назар аудартты.