Қазақстандық әртістер америкалық көрерменді Азия өнері мен мәдениетімен таныстыруды мақсат еткен Смитсон институтының Ұлттық Азия өнері музейінде өнер көрсетті.
Құрылғанына ғасырдан асқан музей әлі күнге адамдар, түрлі идеялар мен дәстүрлер өкілдері жиналатын мәдени байланыс форумы ретінде мәдениеттер арасындағы түсіністікті арттыруға қызмет етіп келеді.
Ұйымдастырушылардың айтуынша, Ұлттық Азия өнері музейі өнер мен мәдениет арқылы диалог, жаңалық ашу және байланыс орнату мүмкіндіктерін жасау арқылы осы мұраны дамытуды жалғастырып келеді.
Америкалық көрермендерге 12 шығарма ұсынылды: «Hassaknama», «Uly Zhibek Zholy», «Turan Zholbarysy», «Orleu», «Akku», «Orteke», «Ak Bayan», «Kyz Kuu», «Ensau», «Amanat», «Tartu» және «Karazhorga».
Іс-шара АҚШ-тағы Қазақстан Республикасы Елшілігінің қолдауымен Смитсон институтының жанындағы Қазақстан мәдени мұрасы қоры жобасы аясында ұйымдастырылды.
АҚШ-тағы Қазақстан Елшісі Мағжан Ілиясов Смитсон институтының Азия өнері ұлттық музейіне Қазақстан тәуелсіздігінің 35 жылдығы мен АҚШ тәуелсіздігінің 250 жылдығына орай «ХасСақ» этно-фольклорлық ансамблінің концертін ұйымдастырғаны үшін алғыс айтты.
Мәдени ынтымақтастық халықтар арасындағы байланысты нығайтуға және екіжақты қарым-қатынасты мағыналы етуге көмектеседі.
— Біздің саяси, экономикалық және сауда байланыстарымыз, сондай-ақ 35 жылдық екіжақты ынтымақтастық елдеріміз арасындағы өте берік қарым-қатынасқа әкелді. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Вашингтонға сапары және президент Дональд Трамппен кездесуі бұл қарым-қатынастарға жаңа серпін берді, — деді Қазақстан Елшісі.
Жоғары лауазымды дипломат талантты «ХасСақ» музыкалық тобы америкалық көрермен назарына қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті мен рухын ұсынатынын айтты.
— Бұл адамдарға отбасылық байланысты, үлкендерді құрметтеуді және өз мәдениетін құрметтеуді бағалайтын өркениет туралы әңгімелейді. Мұның бәрі біздің ДНҚ-мыздың бір бөлігі және осы әртістердің арқасында ол сақталып келеді. Біз бұны ғасырлар бойы отбасымызда бойымызға сіңіріп өскенбіз, — деп ой бөлісті Мағжан Ілиясов.
Мәдени дипломатияның болашағы жайлы Мағжан Ілиясов Қазақстан биыл Азия өнері ұлттық музейінің делегациясын қабылдайтынын хабарлады.
Сондай-ақ демеушілерге Қазақстан мен Құрама Штаттар арасындағы мәдени байланыстарды нығайтқаны үшін алғыс айтылды.
— Chevron компаниясына АҚШ-тағы Қазақстан мәдениетіне демеушілік жасағаны және америкалық аудиторияны көшпелілер мәдениеті және өркениетімен таныстырғаны үшін алғыс айтқым келеді. Біз бұл саладағы қолдауы үшін «Самұрық-Қазынаға» дән ризамыз, — деп атап өтті Мағжан Ілиясов.
Іс-шара АҚШ-тағы Қазақстан Республикасы Елшілігінің қолдауымен Смитсон институты жанындағы Қазақстан мәдени мұрасы қоры жобасының аясында ұйымдастырылды.
Music Unbound директоры, өнертану кандидаты, профессор Раушан Жұманиязова Смитсон институтымен ынтымақтастық қазақ мәдениетін әлемдік аудиторияға таныстыруға, ұлттық дәстүрлерді сақтауға және Қазақстан мен Америка Құрама Штаттары арасындағы мәдени байланыстарды нығайтуға көмектесетінін айтты.
— Бұл — ірі жоба. Ынтымақтастығымыздың бөлігі ретінде біз келесі жылы өтетін Smithsonian Folklife Festival фестиваліне дайындық аясында зерттеу жұмысын жүргізіп жатырмыз. Іс-шара аясында Қазақстанды Алматы арқылы, ал Американы Тусон арқылы таныстыруды жоспарлап отырмыз. Алматы мен Тусон - бауырлас қалалар, — деді Жұманиязова.
«ХасСақ» ансамблі қазіргі уақытта Қазақстанда өте танымал этнофольклор жанрын ұсынады. Әртістер түпнұсқа, заманауи музыканы және өздерінің шығармаларын орындайды. Олардың шығармашылығы дәстүрлі мәдениетке, халық аспаптарына, жанрларына, тақырыптарына, мотивтеріне, әндеріне және музыкалық туындыларына негізделген.
— Қазақтың мәдени мұрасы бүкіл әлем үшін орасан зор құндылық пен әлеуетке ие. Бүгінде ұлттық өнерімізге деген қызығушылықтың артып келе жатқанына куә болып отырмыз, ал Music Unbound Смитсонмен бірлесе мәдени дипломатия, жалпыадамзаттық құндылықтар, дәстүрлерді құрметтеу және сақтау, сондай-ақ жарқын ортақ болашақ құру жолында елеулі еңбек етіп келеді, — дейді Раушан Джуманиязова.
Ұлттық Азия өнері музейінің білім беру және қоғамдық бағдарламалар жөніндегі директорының орынбасары Николь Дауд Смитсон фольклорлық өмір және мәдени мұра орталығы ұзақ уақыт бойы Қазақстандағы суретшілер мен қолөнершілермен бірлесіп, қазақ мұрасын АҚШ көрерменіне ұсынып келе жатқанын айтты.
— Біз Қазақстанның бай музыкалық және мәдени дәстүрлерін жаңғыртып отырған ХасСақ этно-фольклорлық ансамблін ұсынуға қуаныштымыз. Қазақстанның мәдени мұрасының тазалығын, осы дәстүрлерді жаңа ұрпаққа жеткізетін әртістердің өнерін мақтана айтқымыз келеді, — деді Николь Дауд.
«ХасСақ» Смитсон Фольклор және мәдени мұра орталығының жобасы болып саналатын ауқымды «Қозғалыстағы мұра» (Heritage in Motion) бағдарламасы аясында өнер көрсетеді.
— Бүгінгі «ХасСақ» ансамблінің қатысуымен өтетін концерт Смитсон институтының Орталық Азия және қазақ дәстүрлерін Ұлттық аллеяға әкелудегі іскерлігінің белгісі, — деді Николь Дауд.
Вашингтондағы концерттен кейін қазақстандық ансамбль «Tucson Meet Yourself Festival» фестиваліне қатысу үшін Аризона штатына жол тартты. Әртістер қауымдастық құруға және 2027 жылғы Смитсон фольклорлық фестиваліне қатысуды жоспарлауға қатысады.
— Біз суретшілер мен қолөнершілердің жұмыстарын паш ету тұрғысынан Қазақстанға, жалпы Орталық Азияға назар аударып келеміз. Қоғамдық бағдарламаларды зерттеуді және дамытуды жалғастыра отырып, қазақ өнері мен мәдени дәстүрлері туралы көбірек білуге қуаныштымыз, — деп ой бөлісті Николь Дауд.
2027 жылдың басында Ұлттық Азия өнері музейі Қазақстан өкілдерінің қатысуымен қолөнершілер бағдарламасын өткізеді.
«ХасСақ» ансамблі жергілікті көрермен қауымның қошеметіне бөленді. Музыканттар қылқобыз, домбыра, жетіген, сыбызғы, шертер, нарқобыз, сазсырнай, шаңқобыз, дауылпаз, дабыл, су сылдыр және қоңырау сияқты бірнеше дәстүрлі қазақ аспаптарын асқан шеберлікпен қолданды.
— Қойылым таңғажайып әрі әдемі болды. Мен бұрын қазақ этно-фольклорлық музыкасы жайлы естігенмін. Музыканттардың аспаптарды қалай ауыстырғанына қатты таңғалдым. Бұл олардың өте шебер екенін көрсетті, — деп бөлісті Миннесотадан келген Дейна.
Дейна бұрын Қазақстанға келген, ал Арсенио қазақ музыкасын алғаш рет тыңдап отырғанын айтты.
— Керемет өнердің куәсі болдық. Аспаптардың алуан түрлілігі және олар жеткізетін тональдылық мені баурап алды, — деді Вирджиниядан келген Арсенио.
Бұған дейін комикстер мен мультфильмдерде қазақ фольклорының кейіпкерлері пайда болатынын хабарлаған едік.
«Гүлдер» ансамблі Дүниежүзілік көшпенділер ойындарының «Этно-би» байқауында Гран-при иеленді.