Алматыда кәсіпкерлер шетелдерге тауар шығару кезінде туындайтын мәселелерді талқылады
Тауарларын шетелдерге шығарушы кәсіпкерлер сауданы дамытуға кедергі келтіріп жатқан бірқатар мәселелердің ішінде қаржының қолжетімсіздігін, қосылған құн салығының мемлекет тарапынан кәсіпкерлерге келу мерзімінің тым ұзақтығы, өндірістік және тасымалдау тарифтерінің қымбаттылығы, Кедендік одақ жағдайында бәсекенің тым өткірлігі, көрші елдердегі экономикалық ахуалдардың тұрақсыздығы сынды және басқа да мәселелерді атады.
«Тауарды сыртқа шығару барысында қосылған құн салығының кәсіпкерге оралу мерзімі 60 күннен 180 күнге созылып кетеді. Мысалы 30 млн. теңгенің қайтарып берілуін жарты жылдап күту қай кәсіпкерге болсын оңайға тимейді. Әрине, мемлекет экспортты қолайды. Бірақ қолдау механизмдері өте күрделі. Еліміздің бюджетінің 30 пайызын қосылған құн салығы құрайтынын ескерсек, бұл маңызды мәселе», - деді «KAZNEX INVEST» АҚ атқарушы директоры Ғазиза Шаханова.
Ол сонымен қатар, елімізде қосылған құн салығын сатудан алынатын салыққа алмастыруға қатысты айтылған ұсыныстар мұқият талқылауды талап ететін мәселе екендігін айтты.
«АҚШ пен Жапонияда сатудан алынатын салық қолданылады. Бірақ, сонда экспортерлардан да салық алына ма? Компанияның айналымына немесе бөлшек саудаға салық салына ма? Сұрақтар көп. Бірақ нақты шешімдер жоқ», - деді Ғ. Шаханова.
Айта кетелік, Қазақстанда экспортқа бейімделген бизнеске мемлекеттік қолдау көрсетілетіні белгілі. Яғни, тауарды сыртқа шығару барысындағы шығындар және экспорттық операцияларды сақтандыру сомалары өтеледі, экспорттық жабдықтау бойынша пайыздық мөлшерлемелер қаражаттандырылады және шетелдік сатып алушыларды іздеуде көмек көрсетіледі.
Статистикаға сүйенсек, Қазақстанның экспорты 2014 жылы 78,2 млрд. долларға дейін төмендеген. 2013 жылы бұл көрсеткіш 84,7 млрд. АҚШ долларын құраған болатын. Сәйкесінше, Кедендік одақ елдеріне шығарылатын экспорт 5,9 млрд. доллардан 5,2 млрд. долларға азайды.
Бизнес өкілдерінің пікірінше, мемлекет тарапынан отандық өндіріске айрықша көңіл бөлінуі тиіс.