Деменцияға қатысты ақпараттың жетіспеушілігі — әлі де шұғыл іс-қимылды қажет ететін проблема. Көп адамдар бұл ауруды қартаюдың қалыпты бөлігі деп қателеседі.
Альцгеймер ауруының ең маңызды қауіп факторы — жас. Альцгеймер ауруы бар пациенттердің көпшілігі 65 жаста. Дегенмен, ауру 65 жасқа толмаған адамдарда да кездеседі.
Альцгеймер қартаюдың қалыпты бөлігі емес екенін түсіну маңызды. Есте сақтау қабілетінің жоғалуы әдетте Альцгеймер ауруының алғашқы ескерту белгілерінің бірі саналады.
Аурудың бастапқы кезеңінде есте сақтау қабілетінің жоғалуынан басқа мынадай белгілер бар: адам таныс жерлерде жоғалуы мүмкін, ақшаны қайта есептеу, шот төлеу қиынға соғады, адам бір сұрақты бірнеше рет қояды, күнделікті тапсырмаларды орындау үшін ұзағырақ уақыт қажет, заттарды жоғалтады, көңіл-күй кенеттен өзгереді.
Сонымен қатар, маңызды қауіп факторлары — гипертония, жоғары холестерин (дислипидемия), атеросклероз, қант диабеті, семіздік, дұрыс тамақтанбау, отырықшы өмір салты, бас жарақаттары, дәрі-дәрмектер (седативті), темекі шегу, әсіресе пассивті темекі шегу, лас ауа, пестицидтер.
Деменцияны мүмкіндігінше ертерек анықтау және дәрілік емес емдеуді бастау өте маңызды. Бұл дәрі-дәрмектің басталуын 4,3 жылға кешіктіреді және емдеуге жатқызу мерзімі 4 есе қысқарады.
Бүгінгі таңда елімізде нерв аурулары, психиатрия, медициналық жоғары оқу орындарының геронтологиясының жетекші кафедралары дәрігерлерді когнитивті дисфункциялар, деменциялар туралы ақпараттандыру, ҚР бұйрықтарымен танысу үшін үлкен білім беру жұмысын жүргізуде.
Егде және кеш жастағы неврологиялық және психикалық бұзылулар, атап айтқанда Альцгеймер түріндегі деменция Қазақстанның медициналық жоғары оқу орындарында оқытудың барлық үш сатысында зерттеледі.
Қазақстанда ерте қартаю белгілері бар егде жастағы топтардың пациенттеріне гериатриялық және геронтологиялық көмек көрсетуді ұйымдастыру амбулаториялық-емханалық, стационарлық және стационарды алмастыратын деңгейлерде жүзеге асады.
Симптомдарды ерте анықтау және қауіп факторларын бағалау үшін мамандар тобы Қазақстан үшін myMind тестін бейімдеді. Бұл халықаралық сауалнама кез келген адамға дәрігерге бару қажеттігін анықтай алады.
Алматыда 15 емхана базасында С. Ж. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ нерв аурулары кафедрасының қызметкерлері персоналын оқыта отырып жүргізген және орташа когнитивті бұзылу мен деменцияның негізгі қауіп факторлары анықталған 60 және одан үлкен жастағы адамдарда когнитивті бұзылу скринингі орташа когнитивті төмендеудің жоғары таралуы 30%-дан асатынын көрсетті.
Бұл алдағы 5-10 жылда деменцияның дамуының қолайсыз болжамдарына әкелуі мүмкін.