- Елші мырза, Израиль мен ХАМАС арасындағы соңғы оқиғалар мен қақтығыс тұрғысынан Палестинадағы қазіргі жағдайды қалай бағалайсыз?
- Палестинаның барлық аумақтарында (Газа секторы, Палестинаның Батыс жағалауы және Иерусалим қаласы) біздің Палестина халқына қарсы жалғасып келе жатқан израильдік оккупацияны тоқтату, қоныстанушылар мен израильдік басқыншы күштердің агрессивті әрекеттерін тоқтату, ислам және христианның қасиетті жерлері, атап айтқанда – әл-Ақса мешіті Құдай табыты храмына шабуылдарды тоқтату – біз өз тағдырымызды шешуге және егемендікке заңды құқығымызды, 1967 жылғы 4 маусымдағы жағдай бойынша астанасы Шығыс Иерусалимде орналасқан өз тәуелсіз мемлекетімізді құруды талап ете отырып, талай рет үндеу салдық.
Біз Израильдің 1948 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін халықаралық легитимділік пен халықаралық құқықтың қарарларын орындаудан бас тартуы, сондай-ақ біздің Палестина халқы бастан кешкен әділетсіздік пен қысымның жалғасуы салдарын ешкім тоқтата алмайтын күрделі жағдай орнатып отырғанын атап өтеміз. Біз Израильдің қанды агрессиясына ұшыраған қорғансыз Палестина халқына халықаралық қорғауды қамтамасыз ету қажеттігін баса айтамыз.
- Сіздің ойыңызша, жағдайдың шиеленісуіне қандай факторлар әсер етті және ХАМАС ұйымының наразылығына не себеп болды? Олардың әрекетінің негізгі себептері туралы айта аласыз ба?
- Біз саяси көкжиекке тосқауыл қоюдың салдары туралы бірнеше рет ескерттік, барлық аймақтық және халықаралық ұйымдармен байланысып, соңғы оқиғалар, Израиль басқыншы күштерінің Палестина халқына және оның қасиетті жерлеріне қарсы жасаған және жасап жатқан күнделікті қылмыстар, сондай-ақ израильдік қоныстанушылар ұсынған сионистік лаңкестік және олардың палестиналық бейбіт тұрғындар мен олардың мүлкіне қарсы қылмыстар туралы хабардар еттік.
Халықаралық қоғамдастыққа жасаған барлық үндеулерімізге қарамастан, ол естімеуді немесе назар аудармауды таңдады, бұл осы қылмыстардың біздің қорғансыз Палестина халқына қарсы жалғасуына әкелді. Біз оларды жаулап алушы мемлекетті жауапкершілікке тарту үшін 1967 жылдан бері оккупацияланған Палестинаның барлық аумақтарында халқымызға қарсы соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы құжаттандырылған қылмыс деңгейіне дейін өскен күнделікті қылмыстар үшін жауапкершілікті алуға бірнеше рет шақырдық,
- Палестина бұл қақтығысты шешу үшін қандай қадамдар жасап жатыр?
- Бұл жерде біз Палестина Президенті Махмұд Аббас бастаған ел басшылығының әлем көшбасшыларымен байланыс арқылы аймақтық және халықаралық әрекеттерді жүзеге асырудағы күш-жігерін атап өткіміз келеді. Оның мақсаты – Палестина халқына қарсы басып алу мен агрессияны тоқтату, Израильді БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі және БҰҰ Бас Ассамблеясы қабылдаған барлық қарарды орындауға міндеттеу.
- Палестинаның басты мақсаттарының бірі – тәуелсіздікке қол жеткізу. Израиль тарапынан қақтығыстар мен соғыс қимылдарының күшеюі жағдайында бұл мақсатқа жетудің қандай мүмкіндіктері бар?
- Израильдің қол қойылған келісімдерді орындаудан бас тартуы және халықаралық құқық резолюцияларын орындамауы бітімгершілік процесінің жойылуына, Палестина мәселесінің шешімін таппауына, 75 жыл бойы азап пен адасуға, қос стандарт саясатының жалғасуына әкелді. Израиль басқыншы күштерінің Палестина халқына қарсы қылмыстық және нәсілшілдік әрекеттеріне қатысты халықаралық қауымдастықтың үнсіз қалуы және Палестина халқының әлі күнге дейін көрген әділетсіздігі мен қысымы – аса күрделі жағдай мен бейбітшіліктің болмауының себебі осы. Бейбітшілік процесс біздің Палестина халқы үшін әділдікті, еркіндік пен тәуелсіздікті, босқындарды қайтаруды және халықаралық заңдылыққа сәйкес қарарлардың толық орындалуын талап етеді.
- Қазіргі уақытта әсіресе осы жағдайдың гуманитарлық аспектілері мен жазықсыз адамдардың азап шегуін ескере отырып, Палестина мен Израиль арасында бейбіт келісімдерге қол жеткізуге бағытталған келіссөздер бар ма?
- АҚШ-тың Вашингтон қаласында Ақ үйде қол қойылған, бірақ кейін Израиль тарапынан тоқтатылған Осло келісімінен 30 жыл уақыт өткен соң, біз халықаралық қауымдастық Палестина жеріндегі израильдік оккупацияны тоқтатуға, 1967 жылғы 4 маусымдағы шекараларда астанасы Шығыс Иерусалимде орналасқан тәуелсіз және толық егеменді Палестина мемлекетін құруға және Палестинаның босқындар мәселесіне сәйкес халықаралық легитимділік резолюциялары, атап айтқанда Бас Ассамблеяның №194 қарарымен, сондай-ақ Бас Ассамблея мен Қауіпсіздік Кеңесінің қарарларымен, олардың барлығы Израиль оккупациясының және елді мекендердің заңсыздығын растайтын, атап айтқанда 2016 жылғы № 2334 қарар ретінде, сондай-ақ 2002 жылы Бейрутта араб елдері қолдаған Араб бейбітшілік бастамасы шешім қабылдауға үндейтін БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі мен БҰҰ Бас Ассамблеясының қарарларын орындай алады деп үміттенеміз.
- Израиль Газа секторына жанармай мен басқа да тауарлар жеткізуді тоқтатты. Газа секторындағы қазіргі жағдай қандай және ол бейбіт тұрғындарға қалай әсер етті?
- Қазіргі жағдай өте қайғылы және халықаралық және гуманитарлық құқықпен жазаланатын әскери қылмыстар санатына жатады. Израильдік оккупация күштері Газа секторындағы электр қуаты мен суды тоқтатып, ең қажетті тауарлардың жеткізілуіне тосқауыл қойды.
- Қанша адам көмекке және босқын ретінде басқа елдерге қоныстану мүмкіндігіне мұқтаж?
- Біз бүкіл Палестина халқы сияқты өз жерімізге адалмыз және оны ешқашан тастамаймыз.