Энергия бағасының қымбаттауы мен жеткізу қиындығы азық-түлік бағасын өсіріп жатыр – БҰҰ

АСТАНА. KAZINFORM – Әлемдік азық-түлік бағасы үшінші ай қатарынан өсіп жатыр. Бұған энергия шығындарының қымбаттауы және Таяу Шығыстағы қақтығысқа байланысты жалғасып жатқан жеткізілім үзілістері себеп болып отыр. Бұл туралы БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО) соңғы есебінде хабарлады.

Фото: greenfue.com

Негізгі азық-түлік тауарларының халықаралық баға белгілеулерінің динамикасын қадағалайтын ФАО азық-түлік бағалары индексі сәуір айында 130,7 тармақты құрады. Бұл – қайта қаралған наурыз көрсеткішінен 1,6 пайызға және өткен жылғы деңгейден 2 пайызға жоғары.

Астық бағасы өсіп жатыр

Астық бағасы наурыз айымен салыстырғанда 0,8 пайызға, ал жылдық мәнде 0,4 пайызға өсті. Өсім сорго мен арпадан басқа негізгі дақылдардың көпшілігін қамтыды.

Әлемдік бидай бағасы АҚШ-тың жекелеген өңірлеріндегі құрғақшылыққа және Аустралияда жауын-шашын мөлшері қалыпты деңгейден төмен болуы мүмкін деген алаңдаушылық аясында 0,8 пайызға өсті. Сонымен қатар Ормуз бұғазының іс жүзінде жабылуынан кейін энергия бағасының қымбаттауы мен жеткізілімнің бұзылуына байланысты тыңайтқыш бағасының өсуі фермерлерді тыңайтқышты аз қажет ететін дақылдарға көшуге мәжбүрлеп, 2026 жылы бидай егісінің қысқаруы мүмкін деген болжамдар да қысымды күшейтті.

Жүгерінің әлемдік бағасы 0,7 пайызға өсті. Бұған маусымдық ұсыныстың қысқаруы, Бразилиядағы ауа райына қатысты тәуекелдер және АҚШ-тың кейбір өңірлеріндегі егіс кезіндегі құрғақшылық жағдайлары әсер етті. Сондай-ақ мұнай бағасының жоғары болуы аясында этанолға деген тұрақты сұраныс пен тыңайтқыш қолжетімділігіне қатысты сақталып отырған проблемалар қосымша өсімге себеп болды.

Сонымен бірге импорттық сұраныстың әлсіздігі мен негізгі экспорттаушы елдердегі өндіріс болжамдарының жақсаруы салдарынан соргоның әлемдік бағасы 4 пайызға төмендеді.

Күріш бағасы индексі 1,9 пайызға өсті. Бұған негізінен үнді және хош иісті күріш бағасының қымбаттауы әсер етті. Нарыққа мұнай мен мұнай өнімдері бағасының күрт өсуінен кейін экспорттаушы елдердегі өндірістік және логистикалық шығындардың артуы ықпал етті.

Май бағасы да шарықтап барады

Өсімдік майлары бағасының индексі 5,9 пайызға өсіп, 2022 жылғы шілдеден бергі ең жоғары деңгейге жетті. Пальма, соя, күнбағыс және рапс майлары қымбаттады. Пальма майының бағасы бесінші ай қатарынан өсіп отыр. Бұған мемлекеттік ынталандыру шаралары мен мұнай бағасының жоғары болуы аясында биоотын саласы тарапынан сұраныстың артуы себеп болды. Сонымен қатар Оңтүстік-Шығыс Азияда өндірістің төмендеуі мүмкін деген алаңдаушылық та қысымды күшейтіп отыр.

Ет бағасы рекордтық деңгейге жетті

Ет бағасы индексі жаңа рекордтық деңгейге жетіп, бір айда 1,2 пайызға, ал жылдық мәнде 6,4 пайызға өсті. Бразилияда мал басын қалпына келтіру жұмыстары жалғасып жатқандықтан, ұсыныстың шектеулі болуы әлемдік сиыр еті бағасының тарихи максимумды жаңартуына әкелді. Шошқа еті бағасы да Еуроодақтағы маусымдық сұраныстың артуына байланысты өсті, алайда бұл өсім Бразилиядағы бағаның төмендеуімен ішінара теңестірілді.

Сүт өнімдері мен қант

Осы жағдайда сүт өнімдері бағасының индексі 1,1 пайызға төмендеді. Бұл Еуроодақтағы сүт жеткізілімінің мол болуы және Океаниядағы маусым соңындағы көлемнің күткеннен жоғары болуы салдарынан май мен ірімшік бағасының арзандауын көрсетеді.

Қант бағасы бір айда 4,7 пайызға, ал өткен жылмен салыстырғанда 21,2 пайызға төмендеді. Бұған Қытай мен Таиландтағы өндіріс болжамдарының жақсаруы аясында осы маусымда ұсыныс көлемі мол болады деген күтулер себеп болды. Сонымен қатар Бразилияда қант өңдеудің жаңа маусымының басталуы да нарыққа төмендетуші қысым көрсетті.

Бұған дейін БҰҰ Ормуз бұғазы арқылы жеткізуді қамтамасыз ету үшін жұмыс тобын құратынын жаздық.