ФУТБОЛ: Әлемнің үздік біріншілігі қайсы? - БАҚ

АСТАНА. 14 сәуір. ҚазАқпарат - Қай елдің футбол біріншілігі үздік деген сұрақ жанкүйерлер мен мамандарды әркез қызылкеңірдек дауға қалдырып жатады. Дегенмен қазір сапаны анықтаудың түрлі жолдары бар. Солардың бірі - дауыс беру. Бірақ оның нәтижелері көп жағдайда шынайы есептеле бермейді. Футбол тарихы және статистикасы халықаралық федерациясы (IFFHS) қыз­мет етеді. Бұл ұйымның жүргізген зерт­теулері де сынға ұшырап жатады. Мәселен, аталған федерация өткен жылы ұлттық біріншіліктердің рейтингін жариялап, кейбіреулердің қитығына тиіп алды, деп жазады «Айқын» газеті.

Әсі­ре­се, өздерінің ішкі чемпионаттарын 19-орыннан көрген ресейліктердің халық­ара­лық ұйымға деген өкпелері қара қазандай болды. Осыған байланысты мәлімдеме жасаған ресейлік футбол басшыларының бірі Сергей Челбан өз елдерінің ішкі бірін­шілігі тек Испания, Англия, Герма­ния, Ита­лия, Франция және Бразилия чемпио­наттарына ғана жол беретінін тілге тиек етті. Ол: «Телевизиялық рейтинг және өзге де көрсеткіштер бойынша біз еуропалық алдыңғы қатарлы бес-алты біріншіліктің қатарына кіреміз. Иә, Оңтүстік Америкада өте күшті біріншіліктер бар. Клубтық деңгейдегі соңғы әлем чемпионатының фи­налын еске түсірейікші, онда «Корин­тианс» Лондонның «Челсиін» жеңген болатын. Ал оңтүстікамерикалық өзге біріншіліктерге келсек, Ресейдікі олардың бірде-біреуінен кем түспейді. Ресей пре­мьер-лигасындағы соғылған голдардың санын алдыңғы қатарлы еуропалық біріншіліктердегімен салыстырсақ та жет­кілікті. Сондай-ақ алаңдардың сапасы мен ойындарды тамашалауға жиналатын жан­күйерлердің қатарына да назар аударуға болады» дейді. Тағы бір ресейлік маман, «Алания» командасының президенті және бас бап­кері Валерий Газзаев та халықаралық ұйым­ның рейтингін сынға алған болатын: «Расы керек, 19- саты - біздің мамандардың межесі емес. Менің ойымша, ресейлік дода әлемнің үздік бестігінің қатарына ұмтылуға тиіс. IFFHS-тің рейтингін біз ғана емес, өзге де елдің мамандары жиі сынап жатады».

Қалай болғанда да, бұл қарсы пікірлер Футбол тарихы мен статистикасы халық­ара­лық федерациясының жұмысына ке­дергі бола алмайды. Қайта жыл өткен сай­ын осы ұйымның деректері жанкүйер­лер мен мамандардың көңіліне жағып, ресми мәлімет сияқты қабылдануда. 2012 жылдың қорытындысы бойынша, IFFHS Испанияның Примерасын әлемнің үздік, чемпионаты деп таныған еді. Расымен де, дәл қазір испандық доданың асығы алшы­сы­нан түсіп тұр. Бұл елдің біріншілігі үш жыл қатарынан тізімнің басында тұр. «Барселона» мен «Реал» ғана емес, өзге де испан командаларының еуропалық дең­гейдегі жарыстарда сәтті өнер көрсетіп жүргенін мойындауға тиіспіз. Қазіргі уақыттағы әлемнің ең үздік футболшы­ларының басым көпшілігі де испан то­пыра­ғында доп теуіп жүр. Бір ғана Лионель Месси мен Криштиану Роналдудың осы елдің додасында екенін мысал етсек жет­кілікті.

Өткен жылдың қорытындысы бойын­ша, үздіктер тізімінің 2-сатысына Бразилия чемпионаты көтерілген болатын. Иә, бұл елдің біріншілігіне назар салып жүргендер де аз емес. Үздік үштікті бұл жолы Герма­ния­ның Бундеслигасы түйіндеген еді. 4-орынға Италия біріншілігі жайғасса, жылдан-жылға құлдырап келе жатқан Англияның премьер-лигасы 5-сатыдан аса алмады. 2007-2009 жылдардың аралығында АПЛ 1-сатыны ешкімге бермеген бола­тын. Футбол ауылындағы беделді басы­лым­дардың бірі «El Mundo» сарапшысы Виктор Кольменархоның пікіріне құлақ асып көрсек: «Ла-Лига Еуропадағы ең үздік екі командаға («Барселона», Реал») ие. Бірақ соған қарамастан испандық ли­ганы әлемнің үздігі деп тануға асық­пауы­мыз керек. Мықты командалар мен әлсіз клубтардың арасындағы бюджеттік ал­шақтық бұл елдің біріншілігін сүреңсіз етеді. Мәселен, «Барселона» 17 кездесудің 16-сында жеңіске жетеді, бұл статистика жүргізетіндерге қызық, жанкүйерлердің делебесін қоздыра алмайды. Сол сияқты испаниялық командалардың жалпы ал­ған­да деңгейі ағылшындармен салыстыр­ғанда өте төмен».

Дегенмен соңғы 12 жылдағы әлемдік рейтингтің көрсеткіші бойынша, Англия чемпионаты топ бастап келеді. Оның көрсеткіші - 13,627,0. Одан кейінгі сатыда Испания біріншілігі тұр - ұпай саны - 13,597.0. Италия мен Бразилия чемпионат­тары сәйкесінше, 3 және 4-сатыларға жайғасты. 5- орында Германия елінің ішкі біріншілігі тұр. Бұрынғы одақтас елдердің ішінде Украинаның чемпионаты алда келеді. Ол - 7,023,0 ұпаймен 16-орынға орналасты. Ресей чемпионаты екі саты төменге ойысты, ұпай саны - 6,953,5. Бұл тізімде, әрине, Қазақстан чемпио­наты да бар. Біздің елдің премьер-лигасы тұп-тура 100-орынға жайғасты. Өзбек елінің ішкі біріншілігі 60-сатыда келеді.