Ғылымға бөлінетін қаржы 3,6 есе өсті: Қазақстан қандай нәтижеге қол жеткізді

АСТАНА. KAZINFORM — 7 жылда елде ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) бағытталған ресурстардың көлемі айтарлықтай артты. Егер 2018 жылы ҒЗТКЖ-ға ішкі шығындар 72,2 млрд теңге шамасында болса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 261,5 млрд теңгеге жетті. Өсім 3,6 есені құрады.

Фото: Kazinform/ЖИ

Бұл елдегі ғылыми қызметтің ауқымының өзгеруінің негізгі көрсеткіштерінің бірі. 7 жыл ішінде зерттеулер мен әзірлемелерге бағытталған қаражат көлемі 190 млрд теңгеге жуық ұлғайды.

Өсудің қысқа мерзімде де байқалатыны айқын. 2020 жылы ІЖӨ-ге жұмсалған шығындар 89 млрд теңгені құрады, ал 2025 жылы — 261,5 млрд теңге. (5 жылда 2,9 есе өсім).

Фото: Kazinform/ЖИ

ҒЗТКЖ-ға ішкі шығындардың артуы зерттеулер жүргізуге және жаңа технологияларды әзірлеуге арналған ресурстық базаны кеңейтеді. Бұл ретте қаржыландыру көлемінің өзі соңғы нәтиже ретінде қарастырылмауы тиіс. Басты мәселе — бұл ресурстардың ғылыми нәтижелерге, технологияларға, әзірлемелерге және экономикаға арналған шешімдерге қаншалықты тиімді түрленетіндігінде.

Сондықтан ғылымды дамытудың келесі кезеңі тек инвестицияларды одан әрі арттырумен ғана емес, сонымен қатар олардың тиімділігін арттырумен де байланысты болуы керек. Ғылыми жобалардың сапасы, зерттеу нәтижелерінің сұранысқа ие болуы, олардың практикалық қолданылуы маңызды.

Жас зерттеушілерді даярлауда университет ғылымының байланысы ерекше рөл атқарады. Қазіргі университет білім беру қызметін жүзеге асырып қана қоймай, зерттеулер, әзірлемелер мен инновациялардың толыққанды орталығына айналуы тиіс.

— ҒЗТКЖ-ға жұмсалатын шығындардың өсуі бұл үшін кеңірек мүмкіндіктер тудырады. Жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдардың зерттеу базасы қаншалықты мықты болса, жас мамандардың нақты ғылыми жобаларға қатысу мүмкіндіктері соншалықты көп болады. Осылайша, ішкі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) жұмсалған шығындардың 72,2 млрд теңгеден 261,5 млрд теңгеге дейін ұлғаюы Қазақстандағы ғылыми қызметтің қаржылық базасының айтарлықтай кеңейгенін көрсетеді, — делінген хабарламада.

Фото: Александр Павский / Kazinform

Жеті жылда 3,6 есе өсім инвестициялардың ұлғаюын нақты ғылыми нәтижелерге, технологияларға және ел экономикасының дамуына ықпал ете алатын шешімдерге айналдырудың келесі міндетіне негіз болады.

Бұған дейін Қасым-Жомарт Тоқаев Каспий маңы елдерінің ғылыми әлеуетін біріктіруге шақырғанын жазған едік.