Солжағалау саябағы аумағында орналасқан ашық экспозицияда өткен ғасырдың әскери және азаматтық техникасының 28 үлгісі қойылған.
Мұнда танк, зеңбірек, броньды автомобиль, мотоцикл, жүк және жеңіл көліктер бар.
Музейдің ерекшелігі — техниканы әйнек астынан емес, ашық кеңістікте көруге болады. Сондықтан олардың көлемі мен құрылымын жақыннан сезінуге мүмкіндік бар.
«Катюша» — экспозицияның басты техникаларының бірі
Кіреберісте бірден көзге түсетін экспонаттардың бірі — БМ-13 «Катюша».
ЗиС-6 жүк автомобилінің шассиіне орнатылған бұл реактивті артиллериялық жүйе соғыс жылдарындағы ең танымал қарулардың біріне айналды. Бір дүркін атқанда 16 реактивті снаряд жіберіп, 8,4 шақырымға дейінгі қашықтықтағы нысанаға тигізе алған.
Бүгінде ол музей аумағында тұр. Бірақ жанына барып қарағанда, техниканың ауқымы бірден байқалады.
«Катюшаның» қасында тұрған ЗиС-6 жүк көлігі де кездейсоқ таңдалмаған. Дәл осы модель соғыс жылдарында реактивті қондырғыларды орналастыру үшін пайдаланылған көліктердің бірі болды.
Танктен зениттік зеңбірекке дейін
Экспозицияда 1942 жылғы Т-60 жеңіл танк те бар. Соғыс жылдарында ол барлау, жаяу әскерді қолдау және байланыс міндеттерін атқарған.
Балалардың танкке деген қызығушылығы ерекше. Бірі шынжыр табанына үңілсе, енді бірі мұнарасына қарап, ата-анасына сұрақ қойып жатыр.
Ал 45 мм М-42 танкіге қарсы зеңбірегі соғыс техникасының басқа қырын көрсетеді. Салмағы 625 келі болатын қару брондалған техникаға қарсы қолданылған.
Жақын тұрған кезде оның қарапайым көрінетін құрылымының артында сол кезеңдегі әскери инженерия жатқанын аңғаруға болады.
Экспозициядағы БА-64 броньды автокөлік те назар аудартады. Ол барлау, байланыс және жаяу әскер бөлімдеріне қолдау көрсету үшін пайдаланылған. Тасжолда сағатына 80 шақырымға дейін жылдамдықпен жүре алған.
Соғыстан кейінгі кезеңнің «Уралы»
Әскери техниканың арасынан таныс «Урал» мотоциклі де көзге түседі.
М-72 негізінде жасалған бұл мотоцикл бүйір тіркемесімен бірге 330 келі салмақ тартып, 260 келіге дейін жүк көтере алған. Кейін мұндай техника бейбіт өмірде де жолсыз жерлерде пайдаланылды.
Сондықтан музейдегі көліктер тек соғыс тарихын емес, өткен ғасырдағы күнделікті өмірді де еске салады.
Мұнда ГАЗ-67Б жол талғамайтын көлігі, ГАЗ-М-1 жеңіл автокөлік және басқа да кеңестік техника үлгілері бар.
Экспозицияда шетелдік техника да кездеседі. Атап айтқанда, ленд-лиз арқылы КСРО-ға жеткізілген америкалық Studebaker жүк көліктері мен Diamond T 980 ауыр жүк тартқышын көруге болады.
Тарихты экраннан емес, көзбен көру
Музей аумағында жүргенде келушілердің реакциясы бір нәрсені аңғартады. Осындай техниканы суреттен көру бір бөлек, жанына барып көру мүлде басқа әсер.
Әсіресе балалар үшін бұл тарих сабағының өзгеше формасы. Олар техниканың атауын ғана біліп қоймай, оның көлемін көріп, құрылымына үңіліп, ата-анасына сұрақ қояды.
Ал ересектер үшін экспозиция өткен ғасырдың техникасын еске түсіретін орынға айналған.
Бір алаңда тұрған «Катюша», Т-60, БА-64, М-42, «Урал», ЗиС-6 және америкалық техникалар бірнеше тарихи кезеңді бір жерге жинағандай әсер қалдырады.
Бұған дейін әскери-патриоттық орталықтан фоторепортаж ұсынған едік.