Қазан төңкерісінен осы күнге дейін тарихымызда 5 Конституция қабылданды - республикалық басылымдарға шолу

None
АСТАНА. Тамыздың 25-і. ҚазАқпарат // - Қазақ ақпарат агенттігі республикалық басылымдарда тамыздың 25-і, сәрсенбі күні шыққан өзекті материалдарға шолуды ұсынады.

«Егемен Қазақстан» басылымының жазуынша Солтүстік Қазақстан облысының әлеуметтік-экономикалық жағдайы тұрақты дамып келеді. Және де қарқынды сипатқа ие. Биылғы жарты жылдың даму қорытындылары барлық негізгі көрсеткіштер бойынша тұрақты өсімді көрсетеді. Облыс экономикасының негізгі саласы - агроөнеркәсіп кешені. Ауыл шаруашылығы саласына республикалық бюджеттен 6,8 миллиард теңге қаржылай көмек көрсетілді. Оның қайтарымы да нәтижесіз емес. Барлық мал, құс басының және сала өнімдерін өндіру түрлерінің өсуі байқалады. Облыс өзін толықтай етпен, сүтпен қамтамасыз етеді. Жан басына шаққанда сүт өндіруден бірінші, ет және жұмыртқадан екінші орынды иеленеді. Жалпы өнім көлемі 5,3 пайызға артып, 25 миллиард теңгенің өнімдері шығарылды. Облыстың осы және өзге де жетістіктері жөнінде басылымның бүгінгі санындағы «Солтүстікқазақстандықтар» межесі - 4 миллион тонна алтын дән» атты мақалада.

«Егемен Қазақстан» басылымының осы жолғы санына әйгілі академик Сұлтан Сартаев сұхбат беріпті. Ғалымның айтуынша, Қазан төңкерісінен осы күнге дейін тарихымызда біз 5 Конституция қабылдаппыз. Оның ішінде үш Конституция - 1924 жылғы Қазақ автономиялы Кеңестік республикасының, 1937 және 1978 жылдарғы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының конституциялары тоталитарлық одақ жүйесі кезінде қабылданған болатын. Бұларда тәуелсіздік ұғымы ауызға алынбағаны белгілі. Еліміздің тәуелсіздігі жылдарында өз еркімізбен, өз қалауымызбен көптеген талқылаудан, пікір алысудан соң барып, 1993 жылғы халықаралық аренада өз жолымен өркендеуге бағыт ұстанған мемлекетіміздің Конституцияларын қабылдадық. Еліміздің және Ата заңымыздың қалыптасу тарихы жөнінде академикпен болған сұхбатты басылымның бүгінгі санындағы «Біз конституциялық кеңістікте өмір сүреміз» атты мақаладан оқуға болады.

***

«Айқын» басылымының хабарлауынша, елдегі көптеген нысандардың сейсмикалық орнықтылығы, ғимараттарды сейсмикалық күшейту проблемасы азаймауда, қайта ушығып келеді. Бетін аулақ қылсын, бірақ егер қазақ жері сілкінсе, далалардағы алапат ауқымдағы, күшті арындағы өзен суларын ұстап тұрған бөгендердің қирауы, ал қалалардағы аспанмен таласқан, тездетіп салынған зәулім кешендердің құлауы мүмкіндігін айтпаған күннің өзінде, 622 мектеп, 305 аурухана, 132 бала-бақша ғимараты төбесі опырылып, қабырғасы жарылып, жайрап қалады. Елдегі төтенше жағдайлар саласында қалыптасқан мәселелер жөнінде «Айқынның» бүгінгі санындағы «Қазақ еліне қауіп қайдан?» атты мақаладан білуге болады.

Атлмыш басылымға сұхбат берген сенатор, академик Ғарифолла Есімнің айтуынша, Қазақстанда бастауыш білім беруден кейін технологиялық білім беруге көшкен жөн. Технология - істің мәнісі. Іскер адам мектепте қалыптасуы тиіс. Егер технологиялық, кәсіби білім берілмесе, біз үнемі артта қалып отырамыз. Екіншіден, қазіргі кезде білім деген ұғым өзгерген. Бұрынғы білім деп жүргеніміз - ақпарат. Біз - ақпарат тасқыны астындамыз. Осы ақпараттың барлығы керек пе? Олардың қажетсізін қалай сүзіп аламыз. Технологиялық мектеп осымен шұғылдануы тиіс. Бұл мәселелер «Ақпарат дәуірінде мәлімет беруден, ой салу - өте маңызды» атты сұхбатта.

***

«Казахстанская правда» басылымының хабарлауынша, Лас-Вегаста өткен «Ғалам аруы -2010» байқауының жеңімпазы Мексиканың 22 жасар азаматшасы Химена Наваррете болды. Ал вице-ару жүлдесін әділқазылар алқасы ямайкалық Йенди Филипске берді. «Суреттегі көрікті ару» аталымын тайландтық Фонтип Вачаратракул жеңіп алса, «Атына көркі сай ару» аталымы австралиялық Джесинта Кемпбэлге бұйырды. Джесинта сонымен қатар байқаудың екінші вице-аруы атанды. Ал үшінші вице-ару атағын украиналық Анна Пославская иеленді.

***

«Литер» басылымының жазуынша, Қазақстанды қажетті деңгейдегі электр электрэнергиясымен қамтамасыз ету үшін 2 триллион теңге қажет. Елбасының биылғы жылғы Жолдауында электрэнергетикалық және отын саласындағы негізгі қорларды жаңарту шараларына баса назар аударылған. Осыған қарай аталмыш салаға салынатын инвестициялар көлемі 2015 жылға қарай 2 триллион сәйкесінше, 0,5 триллион теңге болуы тиіс. Егер бұл мақсат орындалмайтын болса, елімізде қолға алынып отырған үдетілген индустриялық-инновациялық даму бағдарламасының аясында алдағы бесжылдықта еліміз энергетикалық дағдарысқа тап болуы мүмкін. Ал отын дағдарысы арғы-бергісі 10 жылдан бері көктем мен күз мезгілдерінде онсыз да проблемаға айналып отыр. Бұл мәселе жөнінде «Литер» басылымының бүгінгі санындағы «Высоковольтные инвестиций» атты мақалада.