ШҚО-дағы ескі аустриялық жол жөнделуі мүмкін
ӨСКЕМЕН. KAZINFORM – Шығыс Қазақстан облысындағы Катонқарағай мен Марқакөл аудандарын жалғап тұрған ескі аустриялық жол келешекте жөндеуден өтуі мүмкін.
Жолдың жөндеуден өтетіндігі-өтпейтіндігіне қатысты нақты шешім жолдың мәртебесі туралы мәселенінің шешілуіне тікелей байланысты.
Аустриялық жол – 1914-1916 жылдар аралығында Аустро-Венгрия армиясының әскери тұтқындары салған тау үстіндегі 120 шақырымдық ирелең жол. Ол – Катонқарағай мен Марқакөл аудандарын байланыстырып тұрған ең қысқа бағыт. Айналма жолмен жүрсеңіз діттеген жерге бес есе ұзағырақ жетесіз.
Тарихи мұра және туристік інжу-маржан
Бұл жол – жергілікті тұрғындар үшін қолайлы бағыт қана емес, саяхатшыларды қызықтыратын бірегей тарихи орын. Қарағанда көз құмарын қандыратын керемет көріністер, тік серпантиндер, қауіпті жартастар мен ескі көпірлер оны экстремалды спорт пен табиғат сұлулығын ұнататындар үшін таптырмас жерге айналдырып отыр.
Жолдың салыну тарихын білгісі келетін шетелдіктер де жетіп артылады. 2016 жылы австриялық тарихшы және режиссер Руслана Берндл жол құрылысшыларына – Бірінші дүниежүзілік соғыс тұтқындарына арналған деректі фильмнің тұсауын кесті. Алайда бұл адамдар туралы мәліметтер өте аз сақталған. Сондықтан дерек іздеу жұмыстары әлі де жалғасып жатыр.
Голливуд жұлдызының атасы
Бұл бағыттағы тарихи зерттеулер барысында таңғаларлық жаңалық болды. Аустрия, Ресей және Қазақстанда құпиясыздандырылған құжаттарда жолды салғандардың ішінде Голливуд жұлдызы Арнольд Шварцнеггердің арғы атасы болуы мүмкіндігі анықталды. Зерттеушілер құрылысшылардың арасында 1937 жылы Қазақстанда атылған Фрицен деген тегі бар адам болғанын мәлім етті.
Осыны естіген тұрғындар тіпті Арнольд Шварцнеггерге хат жолдап, Шығыс Қазақстанға келуге шақырғаны бар-ды. Бірақ әйгілі актер әзірге ат ізін салмай жүр.
Қиындықтар мен мүмкіндіктер
Жолды қалпына келтірудегі басты қиындық оның орналасқан жерінде тұр. Ол ерекше қорғалатын табиғи аймақтар арқылы өтеді. Бұл ауқымды құрылыс жұмыстарын жүргізуді қиындатады. Дегенмен, биыл бұл мәселе оң шешімін табады деген үміт оты жанды. ҚР Премьер-министрі Олжас Бектенов Шығыс Қазақстан облысына жұмыс сапары барысында жол аумағын орман қорынан шығаруды тапсырды. Осылайша, жолды жөндеуге мүмкіндік ашылады.
ШҚО Жолаушы көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Нұржан Жұмаділовтің айтуынша, қазір жер телімдерін беру мәселесі «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясында қаралып жатыр. Шешім оң болса, Ұрұнхайка ауылынан Өскемен-Алтай-Үлкен Нарын-Катонқарағай-Рахман қайнарлары тасжолына дейінгі учаскені жөндеу жоспарланған.
Маңызы неде?
2024 жылдың көктемінде су тасқыны жолдағы көпірлердің бірін қиратып, жарамсыз қылып тастады. Жергілікті кәсіпкерлер мен Катонқарағай ауданы әкімдігі бірігіп, сол жерге уақытша өткел орнатты. Алайда бұл уақытша шара толыққанды жөндеу жүргізгендей болмайды.
Ескі аустриялық жолды қалпына келтіру жергілікті тұрғындардың жол жағдайын жақсартып қана қоймай, аймақтағы туризмнің дамуына тың серпін береді. Келешекте бұл жол Қазақстанда ғана емес, әлемге танымал болып, оның тарихына зерттеушілер одан сайын қызыға түсіп, саяхатшылар көптеп келе бастауы әбден мүмкін.
Еске салсақ, бұған дейін Шығыс Қазақстанда Ресейге апаратын жаңа көпірдің құрылысы басталуы мүмкін екенін жазған едік.