Мехргонның тарихы мыңдаған жылдардан бастау алады. Бұл мереке егін жинау жұмыстары аяқталып, жердің берген сыйына алғыс айтылатын кезеңде тойланған.
Мерекенің өтетін орны да символдық мәнге ие: саябақ «Шахнаме» дастанының авторы, ұлы ақын Фирдоусидің есімімен аталады. Бұл шығармада Мехргон мерекесі де жырланған. Қазіргі Тәжікстанда да ежелгі мейрам кең көлемде, көтеріңкі көңіл күймен атап өтіледі.
Мерекелік алаңның ортасына гүлдер мен жемістерден жасалған, «Ҷашни Меҳргон» — «Мехргон мерекесі» деген жазуы бар алып композиция орнатылған. Қала тұрғындары мен елорда қонақтары күні бойы оның жанында суретке түсті. Қонақтарды жолақты шапан киіп, беліне ашық түсті орамал байлаған әртістер, сондай-ақ алтын түсті киім мен тәж киген «Мехргон шахы» бейнесіндегі өнерпаздар қарсы алды.
Елдің әр өңірі өз көрмесін әзірлеген. Тәжікстанның негізгі аграрлық аймақтарының бірі саналатын Хатлон облысы қонақтарды ыстық күлше нан мен қабатталған фатир, самбуса, қара және ақ жүзім, анар, айва, шабдалы, кептірілген жемістер мен тәттілер қойылған ұзын дастарханмен қарсы алды.
Дастарханның айналасына тәжік халқының дәстүрлі, өзіне тән өрнегі бар атлас және адрас маталарынан тігілген көйлек киген қыздар жиналды.
Көкөніс өнімі де мол болған. Ағаш арбаның ішіне қырыққабат, баялды, тәтті бұрыш, шалғам, қызылша, асқабақ пен нағыз тәжік палауын дайындауға қажетті сары сәбіз тау болып үйілген.
Мерекенің шарықтау шегі театрландырылған бағдарлама болды. Фольклорлық ансамбльдердің әртістері егін жинауға арналған билерді орындады. Қолдарына құрма мен анар салынған себет ұстаған қыздар, жолақты шапан киген жігіттер диқандардың тұрмысынан көріністер көрсетті.
Өнерпаздардың өнер көрсетуіне асқабақ, қарбыз және қауыннан қолдан жасалған таулар көрік берді.
Қазіргі Тәжікстанда бұл мереке президент Эмомали Рахмонның бастамасымен 2009 жылы қайта жаңғыртылып, 2017 жылы материалдық емес мәдени мұраның ұлттық тізіміне енгізілді.
Наурыз бен Сада мерекелерімен қатар, Мехргон парсы тілдес халықтардың ежелгі басты мейрамдарының бірі саналады.
Еске салайық, бұған дейін Тәжікстан туризмді дамытуға 29 млн доллардан астам қаржы бөлетінін хабарлаған едік.