- Мемлекет өз тарапынан жұмыскерлерге базалық кепілдіктер мен өтемақыларды төменгі еңбек стандарттарын, негізгі құқықтары мен міндеттерін белгілеп, олардың жұмыс берушілер тарапынан орындалуына қатаң бақылау жүргізе отырып, әрбір азаматтың еңбекке қатысты құқықтарын қорғауға кепілдік береді.
Ал, жұмыс берушілер үшін белгілі бір көлемде жұмысқа жалдау, кадрлық көтеру, жұмыстан босату, жұмыскерлердің еңбек жағдайлары мен еңбегіне ақы төлеуді анықтау рәсімдері жеңілдетілсе, екінші жағынан, жұмыскерлердің базалық еңбек кепілдіктері мен құқықтары белгіленіп, оларды жеке, ұжымдық шарттар мен келісімдер арқылы кеңейту мүмкіндігі қарастырылған.
Еңбек ұжымдарында еңбек қатынастарын және еңбек қауіпсіздігін заң талаптарына сәйкестендіру мақсатында, облыстық еңбек инспекциясы басқармасы өз құзіреті шеңберінде ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізуде.
Есепті мерзімде еңбек қатынастары саласы бойынша 19 «дөңгелек үстел» отырыстары мен семинарлар, 10 еңбек ұжымдарында 319 жұмыскерлерге оқулар өткізілді. Баспасөз беттерінде 30 мақала жарияланып, облыстың бірқатар еңбек ұжымдарында кездесулер мен басқарманың ашық есік күндері өткізіліп, облыс тұрғындарының еңбек заңнамасына қатысты сұрақтарына жауаптар берілуде, - деді басқарма басшысы.
Сондай-ақ Серғали Өмірзақұлы облыстық еңбек инспекциясы өз құзіреті шеңберінде, еңбек ұйымдарында еңбек заңнамасының сақталуын бақылау мақсатында, жүргізілген тексерулер барысында 2016 жылдың алты айында 126 заң бұзушылықтар анықталғанын жеткізді. Оның ішінде 74 еңбек қатынастарына, 46 еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауға, 6 халықты жұмыспен қамту заңнамасына байланысты болса, ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығында 100 еңбек ұжымдарда 18 көрсеткіш бойынша жүргізілген мониторинтің қортындысы бойынша аталмыш 100 еңбек ұжымдарының 27-сінде ұжымдық шарттар жасалынбаған. Ал 88 кәсіпорындарда жазатайым оқиғалардан жұмысшылар сақтандырылмаған болса, 696 жұмыскерлердің жұмыс уақыты толық еместігі де анықталған. Жыл басынан бері 10 кәсіпорында 3882 жұмыскерлерге 369,021 миллион теңгенің жалақы қарызы бары анықталған.
- Бұл кәсіпорындардың басшылығына еңбек туралы заң талаптарын орындамағандығы үшін, еңбек инспекторларымен жалақы қарызына қатысты орындалуы міндетті ұйғарымдар беріліп, 318,780 мың теңгені құрайтын сомада айыппұлдар салынып, қабылданған шаралар нәтижесінде 2428 жұмыскердің еңбек саласындағы құқықтары қорғалып, 298,564 миллион теңге жалақы қарыздары өтелінді, - деді Серғали Айдапкелов. Сондай-ақ Серғали Өмірзақұлы бұдан өзге де мәселелерді Тимур Амантайұлына баяндады.
Бұдан кейін сөз алған облыс бойынша Кәсіподақтар орталығының төрайымы Бахыт Сапарбаева Кәсіподақтар орталығының жұмыс берушілермен ұжымдық шарттар жасау барысы туралы хабарлама жасады.
- Облыстық кәсіподақтар орталығының базасында әр аптаның жұма күні қоғамдық қабылдау жүргізіліп келеді. Мұнда әрбір азамат еңбек заңнамасы бойынша және жұмыс берушілер мен қызметкерлер арасындағы пайда болуы мүмкін еңбек дауларының алдын алу бойынша тегін заң кеңесін ала алады. Кәсіподақ заңгерлерінің қатысуымен 2015-2016 жылдар аралығында 12 жеке еңбек даулары қаралды және көп жағдайда қызметкерлердің, яғни кәсіподақ мүшелерінің пайдасына шешілді. 23 қызметкерді жұмыстан шығаруға жол берілмеді. Сондай-ақ кәсіподақ заңгерлерінің қатысуымен сот органдарында 30 кәсіподақ мүшелеріне тегін өкілдік көрсетілді, - деді Бахыт Қосалықызы.
Айта кету керек, облыс бойынша кәсіподақтар орталығы аумақтық кәсіподақтар бірлестігінің құрамында 1286 бастауыш кәсіподақ ұйымы 124 мыңнан аса кәсіподақ мүшесін біріктіріп отыр. Оның ішінде 77962 әйелдер және 30407 29 жасқа дейінгі жастар, соның 9 мыңы студенттік жастар.
Отырысты қорытындылаған Тимур Амантайұлы қала әкімінің орынбасары Жақсылық Сапаралиевке, сондай-ақ аудан әкімінің орынбасарларына аталған мәселелер бойынша нақты тапсырмалар берді. Және аталған тапсырмалардың хаттамаға енгізіліп, бақылауда болатынын жеткізді.
Хамит Есаман