2020 жылғы 27 қаңтарда Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі Мемлекеттік қызметтер комитеті мен «ҰАТ» АҚ-ы 74 орталық және 1 609 аумақтық мемлекеттік органдарда электрондық құжат айналымы жүйесін (ЭҚАБЖ) сүйемелдеу үшін мемлекеттік сатып алу шарттарын жасасқан.
2021 жылдың соңында Есеп комитеті (ЕК) мемлекеттік аудит жүргізген, оның нәтижелері бойынша 2022 жылғы наурызда бюджетке 38,2 млн.теңгені өтеу туралы ұйғарым шығарылған, өйткені «ҰАТ» АҚ-ы пандемия кезеңінде шарт бойынша мемлекеттік аппарат жұмыс істеген кезде «ЭҚАБЖ клиенттік орнын қолдау» қызметі көрсетілмеген.
«ҰАТ» АҚ ұйғарымға қарсы пікір білдірген.
Бірінші сатыдағы соттың 2022 жылғы 5 шілдедегі шешімімен талап қанағаттандырылған.
Сот актісімен 38,2 млн. теңге сомасында қаражатты өтеу жөнінде шаралар қабылдау бөлігінде Нұсқама тармағы заңсыз деп танылды және күші жойылды.
Апелляциялық сатымен бұл сот шешімі күшінде қалдырылды.
Есеп комитеті сотта келесі дәлелдер келтірді. Карантин кезеңінде жүйе пайдаланылмаған, өйткені мемлекеттік органдар қызметкерлерінің көпшілігі қашықтықтан жұмыс істеген.
Қашықтықтан жұмыс істеу мүмкіндігі үшін бұлтты құжат айналымы («ОДО») енгізілгенін көрсетті.
Сот келесі жағдайларға байланысты Есеп комитетін қолдамады:
1. Жасалған шартқа сәйкес төлем жүйені пайдалану көлемі үшін емес, пайдаланушылардың жұмыс орындарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жүргізілген.
Есеп комитеті өзі ЭҚАБЖ көрсетілген кезеңде жұмыс істегенін жоққа шығармайды. Жүйені жұмыс орындарындағы қызметкерлер, оның ішінде ЕК қызметкерлері пайдаланған, оны техникалық қолдау қызметі, сондай-ақ жүйені пайдалану күні мен уақыты көрсетілген өтінімдер мен скринингтер растайды.
2. Мемлекеттік органдар, оның ішінде Есеп комитеті де мемлекеттік органдардың бірі ретінде аталған кезеңде жұмыстарды орындау туралы хаттамаға қол қойған. Мұны жазбаша дәлелдемелер де растайды және тараптар дауламайды.
3. Сонымен қатар, ЭҚАБЖ-ні БҚА-на ауыстыру туралы ресми шешім болған жоқ. Пайдаланылған ЭҚАБЖ жүйесінің жұмыс істеуі мен қолдауын ешкім қабылдамады.
Сондықтан, құқықтық салада ғана емес, ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және жалпы мемлекеттік басқаруды тұрақты қамтамасыз ету мәселелері бойынша талапкерлердің мінез-құлқы адал болып табылады.
4.ЕК тиімділік аудитін жүргізді және бұл фактіні Цифрлық даму министрлігінің осы Шарт бойынша Тапсырыс беруші ретіндегі іс-әрекеттерін бағалау кезінде шарттың сомасын азайту мүмкіндігі арқылы бюджет қаражатын әрекетсіздік немесе тиімсіз пайдалану бөлігінде пайдалану қажет болды.
ЕК аудиторлары іс жүзінде істің нақты мән-жайларына сәйкес келмейтін бюджет қаражатын негізсіз пайдалану мәселесін қоя отырып, сәйкестік аудитін (тиісті тапсырмасыз) жүргізді.
Осы жағдайларды ескере отырып, Әкімшілік істер бойынша сот алқасы сот шешімін күшінде қалдырды.