Зуқа батырдың 150 жылдығын ұрпақтары әлемнің 11 елінде атап өтті
Айта кетейік, Алматыда бүгін шетелдік және оралман қазақ жастары арасындағы «Алматы тәуелсіздіктің алтын бесігі» атты халықаралық өнер фестивалі өтті. Фестиваль аясында өткен мүшәйрада ақындар Зуқа батырдың 150 жылдығын жырлады. Осыған орай, батырдың ұрпағы, германиялық қазақ Өмірхан Алтынды әңгімеге тарттық.
-Өмірхан аға, Зуқа батырдың 150 жылдығын фестиваль аясында өткізіп отырсыздар. Жалпы, батырдың мерейтойында қандай шаралар қолға алынды?
-Атамыз Зуқа батырдың туғанына 150 жыл толуын қалай өткіземіз деген мәселемен Түркиядағы, Еуропадағы ағайындар 2015 жылы қазан айында бас қосып, ақылдастық. Сол жоспарымыздағы іс шараларды жылдың басында Ыстамбұл қаласында бастадық. Негізгі ресми кездесуіміз сәуір айында Австрияның Вена қаласында өтті. Содан бері әрбір жерде өтіп келеді. Ораза айында Алматы мен Астанада ас бердік. Астанада Еуразия Ұлттық университетінде конференция өтті.
- Тағы қандай шаралар өткізбексіздер?
- Қазақстанда батыр атамыздың мерейтойын атап өтуге ресми билік, кәсіпкерлер, қарапайым адамдар жағынан қолдау көрдік. Жалпы әлемнің 11 елінде 30-дан астам шара өткізуді жоспарладық.
Нақтырақ айтқанда, Еуропаның бүкіл мемлкеттерінде, Қазақстан, Ресей, Қытай, Моңғолия, Түркия, Жапонияда бірқатар шаралар өткіздік.
- Германияда қанша қазақ барсыздар?
- Мюнхенде қазір 80 отбасы бармыз. Қазақ тілін балаларымыз отбасымызда үйренеді. Қазір көбіне интернет арқылы тілді үйреніп, ән тыңдайды.
- Еуропа мен Қазақстандағы қазақтардың бүгінгі тұрмыс тіршілігінде қандай айырмашылық байқадыңыз?
- Осыдан 10 жыл бұрын Қазақстанмен айырмашылығымыз көп деп айтсақ болатын еді. Бұл күнде Қазақстанның тұрмыс тіршілігі ешкімнен кем емес.
Қазақтың деңгейі қай салада болсын бұл күнде көтеріліп келеді. Тек қана айтарым, Қазақстанның тәуелсіздігі мәңгілік болсын. Ұрпағымыз ана тілімізде сөйлесе деген арманымыз бар. Болашақта қазақ тілі экономика тілі - «нан тілі» болсын дейміз. Сонда ғана өзгелер күнін көру үшін қазақ тілін үйренеді.
Мысалы, бұл күнде қазақтың балалары аудармашы боламыз деп өзге тілдерді үйреніп жүр, неге? Сол арқылы нан тауып жейтін болғандықтан.
Солай, қазақтың тіліне де сұраныс артса екен дейміз.
-Уақыт бөліп әңгімелескеніңізге рахмет.
Еске сала кетейік, 7 қазан күні Алматыда Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комитетінің қолдауымен және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен М.Әуезов атындағы қазақ мемлекеттік академиялық драма театрында шетелдік және оралман қазақ жастары арасында «Алматы тәуелсіздіктің алтын бесігі» атты өнер фестивалі өтті.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған фестиваль жеңімпаздары марапатталды.
Өнер додасында термешілер арасындағы сайыста бас жүлдені Қытай Халық Республикасынан келген Сәулежан Тақзия иеленсе, 1-орын Өзбекстаннан келген Бауыржан Ермекбаевқа, 2-орын Қытайдан келген Алтыншуақ Төлегенқызына, 3-орын Сәния Өнерханға бұйырды.
16 ақын қатысқан мүшайрадан бас жүлдені Әділет Ахмет «Атажұрт» өлеңімен жеңіп алса, 1-орын Айжан Тәбаракқызының, 2-орын Қызырбек Дүргінбайдың, 3-орын Еркебұлан Қолғанаттың еншісіне бұйырды.
Ал көркем сурет номинациясынан Үйсін Тұрсынбек бас жүлдені иеленді. Қылқалам туындысымен ерекшеленген Аршын Қабылбек 1-орынды, Ержан Юспуов 2-орынды, Жалын Бауырхан 3-орынға қол жеткізді.
Айта кетейік, фестиваль аясында Зұқа батырдың туғанына 150 жыл толуына орай, оның ұрпақтары тарапынан тағайындалған сыйлықтар арнайы жас өнерпаздарға тапсырылды.
Айта кетейік, аталған фестиваль шетелдегі дарынды қазақ жастарының бейнелеу, поэзия және музыка саласындағы шығармашылығына қолдау көрсету мақсатында ұйымдастырылған.
Оған 35 жасқа дейінгі жастар бұрын еш жерде жарық көрмеген туындыларын ұсынды. Сайыста суретшілер мен термешілер еркін тақырыпта, ал ақындар мүшәйраға ұсынылатын 3 өлеңінің екеуін отаншылдық пен Зуқа батырдың 150 жылдығына арнады.
Зуқа батыр Сәбитұлы (1867, Зайсан көлінің маңы 1928, Қытай, Көктоғай қонысы) Қытайда тұратын қазақтар арасынан шыққан қоғам қайраткері, батыр.
Зуқа батыр туралы 3 тарихи роман жазылған. Атап айтқанда, Қажығұмар Шабданұлының түрмеде отырып жазған «Пана» романы, Батырхан Құсбегиннің «Зұқа батыр» және Байахмет Жұмабайұлының «Сағыныш» романы.