20 жылда Нұр-Сұлтанның климаты қалай өзгерді
НҰР-СҰЛТАН. ҚазАқпарат – «Қазгидромет» РМК ғылыми-зерттеу орталығының директоры Нұрлан Абаев кейінгі жылдарда ел астанасындағы климат қалай өзгергенін айтып берді, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.
«Қаланың аумағы артып, тіршілігі қызған сайын климаты өзгеріп келеді. Сонымен бірге маңайындағы климатқа да әсер етеді», - деді Нұрлан Абаев ҚазАқпарат тілшісіне телефон арқылы берген сұхбатында.
Оның айтуынша, Нұр-Сұлтандағы ең суық ай – қаңтар: орташа температура -14,2 °С. Түнде температура -20 °С-тан төмен болса, күндіз -10 °С деңгейінде болады.
Елордадағы ең ыстық ай – шілде: орташа температура 20,8 °C. Түнде температура орта есеппен 15,0 °C, ал күндіз 26 °C болады.
1936 жылдың 22 шілдесінде қалада ауа температурасы +41,6 °C болған екен. Бұл - әзірге қаладағы рекордтық температура.
«Жиырма бірінші ғасырда ең жоғары температура (+40,1 °С) 2005 жылдың 7 шілдесінде байқалды. Ең төменгі температура (-40,6 С°) 2012 жылы 15 желтоқсанда тіркелді», - дейді маман.
1-кестеде 1980-2000 және 2001-2020 жылдардағы орташа айлық ауа температурасы келтірілген.
Кестеге сенсек, кейінгі 20 жылда ауаның орташа жылдық температурасы 0,5 °С-қа көтерілген.
1-кесте. 1980-2000 және 2001-2020 жылдардағы ауаның айлық орташа температурасы
| Кезең | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | Жыл |
| 1980-2000 | -14.1 | -14.5 | -8.7 | 5.0 | 13.4 | 19.5 | 21.1 | 18.6 | 12.1 | 4.2 | -6.7 | -12.1 | 3.2 |
| 2001-2020 | -14.4 | -13.9 | -6.6 | 5.9 | 14.1 | 19.6 | 20.8 | 19.0 | 12.5 | 4.6 | -5.5 | -12.0 | 3.7 |
«Соңғы 20 жылда желдің жылдық орташа жылдамдығы 3,6-дан 2,8 м/с дейін төмендеді. Желдің басым бағыты оңтүстік-батыстан оңтүстік бағытқа өзгерді», - дейді сарапшы.
Ол, сондай-ақ жылдың барлық айларында тынық ауа райы көбейіп келе жатқанын атап өтті.
2000 жылға дейін тымық күндер саны 35-51 аралығында болса, қазір 55-81 аралығына жеткен. Әсіресе тамыз айы тыныш өтетін болған.
2 кесте. Боранды күндер саны
| Боранды күндер саны | |||||||||||||
| Кезең | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | Жыл |
| 1980-2000 | 6 | 6 | 4 | 2 | 2 | 4 | 4 | 4 | 27 | ||||
| 2001-2020 | 3 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 3 | 14 | |||||
| Шаңды жел соғатын күрдер | |||||||||||||
| 1980-2000 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 11 | ||||||
| 2001-2020 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 9 |
2-кесте бойынша, жылдың барлық маусымдарында ауа-райы қолайсыз күндер азайып келеді.
Мысалы, боран мен шаңды дауыл 2001-2020 жылдар аралығында екі есе азайған (27 күннен 14 күнге дейін). Шаңды жел соғатын күндер саны 11-ден 9-ға қысқарған.
«Деректерге сүйенсек, кейінгі 20 жылда қаланың қысқы климаты «қатал» режимнен «орташа қатал» режимге ауысып келеді», - деді Нұрлан Абаев.
