Алаш қырандары: Павлодарда ұлт аспаптар оркестрі жаңа күйдің тұсауын кеседі

домбыра
Фото: Иса Байзақов атындағы Павлодар облыстық филармония

ПАВЛОДАР. KAZINFORM — Рүстембек Омаров атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестрі Ұлттық домбыра күніне орай жаңа композиция — «Алаш қырандары» күйінің тұсауын кескелі отыр. Оркестр күйшісі, сыбызғышы Ұғыбайдолла Мүфтәннің бұл туындысы алғаш рет үлкен сахнада орындалып, тыңдарман тарапынан лайықты бағасын алады деген сенім зор.

Рүстембек Омаров атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестрін қанатының астына алып отырған Иса Байзақов атындағы облыстық филармонияның басшысы Амангелді Қожановтың айтуынша, тұсауын кескелі отырған жаңа күй Ертіс-Баян өңірінің күйшілік өнерінде үлкен жаңалық болады.

домбыра
Фото: Иса Байзақов атындағы Павлодар облыстық филармония

Себебі қазіргі таңда оркестрге лайықтап ірі форматтағы шығармалар жазатын композиторларды табу үлкен мәселе.

Оркестрге орайластырып күй шығаратын отандық авторлар жоқтың қасы деуге болады.

Ал «Алаш қырандары» — қазақтың рухын көтеретін, Алаштың айбарын асқақтатып, азаттық жолында өмірін қиған тұлғаларымызды әспеттеуге арналған ауқымды туынды.

Оркестр орындауындағы жаңа композиция сәтті шығатын болса, болашақта еліміздегі күйшілердің репертуарынан ойып орын алатыны анық.

дирижер
Фото: Иса Байзақов атындағы Павлодар облыстық филармония

— Ұлттық домбыра күнін жоғары деңгейде атап өтуге біздің филармонияның оркестрі жыл сайын барын салып дайындалады. Биылғы мереке біз үшін аса маңызды болып тұр. Себебі оркестрге есімі берілген атақты жерлесіміз, дауылпаз күйші Рүстембек Омаровтың туғанына 105 жыл толып отыр. Ұлт аспаптар оркестрінің 10 жылдығында, яғни 2017 жылы бір топ азамат жүгіріп жүріп, әйгілі перзентіміздің есімін оркестрге алып бердік. Бұл қатарда оркестрдің бас дирижері, көркемдік жетекшісі, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері Талғат Кәрімовтің еңбегін де лайықты атап өткен абзал. Рүстембек атамыз қазақтан шыққан кәсіби домбырашы, Құрманғазы оркестрінің бас домбырашысы болған. 1934 жылы Ахмет Жұбановтың көзіне бірден түсіп, Құрманғазы оркестрі алғашқы қабылдаған 10 күйшінің қатарынан табылған. Осы ретте Ұлттық домбыра күніне орай өнер иесінің жастық шағы мен Қарт Ертістің ағысын күйге қосып, ролик түсіріп жатырмыз. Мерекедегі ең үлкен тарту оркестр орындаушысы Ұғыбайдолла Мүфтәннің «Алаш қырандары» күйі болмақ. Қазіргі уақытта біздің филармонияның 9 ұжымы бар, әрқайсының өзіндік көрермен аудиториясы қалыптасқан. Бұл біз үшін үлкен жетістік деген ойдамыз. Өнер ұжымдарында жастар баршылық, ұлт аспаптар оркестрінің өзінде 25 пайыз жастар құрап отыр. Бұған қоса ізбасарларымызды дайындау мақсатында «Самға» деген жобаны қолға алып, мектеп оқушылары мен студенттерді үлкен шығармаларды орындауда қатарымызға қосып жүрміз. Үлкен сахнаға жас толқынды осылайша бейімдемек ойымыз бар, -дейді Амангелді Қожанов.

оркестр
Фото: Иса Байзақов атындағы Павлодар облыстық филармония

«Алаш қырандары» күйін Ұғыбайдолла Бейсенұлы 2020 жылы, пандемияға байланысты ел бүтіндей үйде қамалып отырған уақытта шығарыпты.

Бірде теледидардан Алаш көшбасшысы Әлихай Бөкейханұлы туралы қысқа метражды автобиографиялық фильм көрсетіліп, жас өнерпазға үлкен ой салса керек.

Қазақ халқының тәуелсіздігі жолында аянбай күресіп, өмірін қиған алаштықтардың тағдырын, басынан өткерген қиындықтарын, ел алдында берген анттарын, сол кездегі тәуелсіздік үшін жасаған қадамдарын ойша елестетіп, қатты әсер алады.

домбырашы
Фото: Иса Байзақов атындағы Павлодар облыстық филармония

— Сол әсердің құшағында теледидар алдында ұйықтап кетіппін. Түсімде қыран құстың аспанда қалықтап ұшып жүргенін көріп қалдым. Қанаттарын еркін созып, биікте бір өзі самғап, аспанның патшасы екенін танытып тұр екен деймін. Келесі күні күйдің бастапқы әуендері санамда ойнай бастады. Әуел бастан-ақ шығармамды Алаш елінің алыптары, яғни қырандары Әлихан Бөкейханұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлына арнап, «Алаш қырандары» деген атау бердім. Кейін ол өзгеріске ұшырап, кәсіби шығарма ретінде оркестрдің сүйемелдеуімен жеке домбыра аспабына лайықтап түсірілді. Осылайша арада 4 жыл өткенде сәті түсіп, шығарманы Ұлттық домбыра күніне орай алғаш рет көрерменге таныстырмақпыз, -деп өз ойын бөлісті күй авторы.

Ұғыбайдолла Мүфтән 1994 жылы Павлодардың Май ауданы Көктөбе ауылында дүниеге келген. 

Байғабыл Жылқыбаев атындағы өнер мектебін, Павлодар музыкалық колледжін, Торайғыров және Марғұлан атындағы педагогикалық университеттерін тәмамдаған. 

Республикалық, халықаралық байқаулардың лауреаты. 2018 жылы «Әл-әки» халықтық фольклорлық ансамбліне, кейін Рүстембек Омаров атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестріне қабылданады.

күй
Фото: Иса Байзақов атындағы Павлодар облыстық филармония

Еске сала кетейік, Көкшетауда ұлттық домбыра күніне орай 2500 домбырашы бір мезетте күй тартқан еді.  

Соңғы жаңалықтар
telegram