«Азалы кітаптың» 9-ыншы басылымы Жаңалық қорымында жатқан жазықсыз құрбандардың есімдерін жаңғыртуға арналды
АСТАНА. 16 наурыз. ҚазАқпарат - Қазақстан «Әділет» тарихи-ағарту қоғамы «Азалы кітаптың» 9-ыншы басылымын шығарды.
«Азалы кітаптың» бұл шығарылымы қызыл террор кезеңінде Алматы қаласы маңындағы «Жаңалықтағы» қорымда жатқан жазықсыз құрбандардың есімдерін жаңғыртуға арналып отыр. Бүгін астанадағы Ұлттық мұрағатта 9-ыншы басылымның таныстырылымы болып, тұсауы кесілді.
Сталин кезіндегі зұлмат жылдары сан мыңдаған жазықсыз азаматтар саяси қуғын-сүргінге ұшырағаны белгілі. Тек Қазақстанда «Үлкен террор» жылдары 120 мыңдай адам «халық жауы» ретінде сотталып, оның 25 мыңдайы атылды. Ал ең көп мөлшердегі ату жазасы сол кездегі республика астанасында жүзеге асырылған екен. 1937-1946 жылдары атылған 4 121 адам ауылы Жаңалық маңындағы қорымға көмілген. Сондықтан да кітап тұтастай Жаңалыққа арналып отыр. Шығарушылардың айтуынша, жазықсыз құрбандар көмілген Жаңалық - ең үлкен қорым. Шығарушылар ең алғаш бұл жұмысты қолға алғанда, осыншама адамды қамтитындықтарын тіпті де ойламағанын айтады. Олардың зерттеуіне сүйенсек, мұнда тіпті, бір америкалық неміс, сондай-ақ қытайлықтар, ирандықтар, т.б. бар болып шыққан. Әйткенімен, көпшілігі орыстар, украиндар, немістер мен қазақтар. «Азалы кітаптың» 9-ыншы шығарылымы сол Жаңалықта жатқан жазықсыз құрбандардың есімдерін жаңғыртып отыр.
Кітаптің алғысөзін жазған Ұлттық ғылым академиясының академигі Мұрат Баймаханов, тұсаукесер барысында елімізде «халық жаулары» ретінде репрессияға ұшырағандардың басым бөлігі ұмытылып бара жатқанын атап өтті. Ал мынадай басылым бір жағынан жазықсыз марқұмдарды есте қалдыру болса, екінші жағынан құны зор саяси еңбек, тарихтың шындығына халықтың көзін ашады.
Кітапта 1937-1946 жылдар аралығында атылып, сосын Жаңалық ауылы маңындағы қорымға тасталған 4 121 адамның қысқаша мәліметтері беріледі. Онда аты, туған жылы мен жері, қызмет түрі, айыпталған Қылмыстық кодекстің бабы, атылған күні беріліп отыр.
