БҰҰ 35 жылдан кейін Батыс Сахарадағы бітімгершілік миссиясын аяқтайды
АСТАНА. KAZINFORM — Батыс Сахарада референдум өткізу жөніндегі БҰҰ миссиясы (MINURSO) Ұйымның Қауіпсіздік Кеңесі жұма күні оның мандатын жаңартпағаннан кейін бітімгершілік операцияларын аяқтайды. Бұл туралы 1 қарашада БҰҰ Бас хатшысының атынан жарияланған мәлімдемеде айтылды, деп хабарлайды БҰҰ жаңалықтар қызметі.
Миссияның маңызды рөлі
Құжатта Антониу Гутерриш 1991 жылы құрылған миссияның маңызды рөлін атап өтті. Ол атысты тоқтатуды бақылауға көмектесті және саяси шешім табу үшін жағдай жасады.
Бас хатшы миссия қызметкерлеріне, соның ішінде 2020 жылы соғыс қимылдары қайта басталғаннан кейінгі ерекше қиын кезеңде операцияларды басқарған Батыс Сахараның арнайы өкілі Александр Иванкоға алғыс айтты. Сондай-ақ, ол миссияның 35 жылдық жұмысы кезінде қаза тапқан 20 қызметкерді құрметпен еске алды.
Тарату кезеңі
1 қараша күні миссияны тарату басталды. Бас хатшы тараптарды бұл процесті мүмкіндігінше тезірек аяқтау үшін толық ынтымақтастыққа шақырды. Ол миссияның кетуі Батыс Сахара халқының өзін-өзі анықтау құқығын жоққа шығармайтынын атап өтті. Гутерриш барлық тараптарды осы құқықты құрметтеуге және жүзеге асыруға ықпал етуге шақырды.
Қауіпсіздік мәселесі
Бас хатшы бүкіл аумақтағы қауіпсіздік жағдайына және соғыс қимылдарының күшею қаупіне алаңдаушылық білдірді. Ол барлық мүдделі тараптарды барынша ұстамдылық танытуға және аймақтағы шиеленісті күшейтуі немесе тұрақтылықты бұзуы мүмкін әрекеттерден бас тартуға шақырды.
Болашақтағы диалог
БҰҰ бұдан кейін де Бас хатшының жеке елшісі Стаффан де Мистура арқылы диалогты және қақтығысты бейбіт жолмен шешуге қолдау көрсетуге дайын. Гутерриш Ұйымның Батыс Сахара халқының өзін-өзі анықтауын қамтамасыз ететін әділ, ұзақ мерзімді және өзара қолайлы саяси шешім табуға деген міндеттемесін растайды.
БҰҰ миссиясы
Батыс Сахарадағы референдум бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясы Ұйымның Қауіпсіздік Кеңесінің 690 қарарымен Марокко мен Сегиет-эль-Хамра және Рио-де-Ороны азат ету халық майданы (POLISARIO) 1988 жылы 30 тамызда қабылдаған келісім ұсыныстарына сәйкес құрылды.
Қауіпсіздік Кеңесі бекіткен келісім жоспары бойынша Батыс Сахара халқы тәуелсіздік алу немесе Мароккоға қосылу арасында таңдау жасайтын референдумға дайындық кезең белгіленді.
Бас хатшының арнайы өкілі референдумға қатысты мәселелер бойынша толық жауапкершілікті өз мойнына алуы керек болды. Оның алдына қойылған міндеттерін атқаруына «Батыс Сахарадағы референдум бойынша Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясы» деп аталатын азаматтық, әскери және азаматтық полиция қызметкерлерінің біріккен тобы қолдап отырды.
Ресей және АҚШ ұсынған қарарлардың жобалары
Жұма күні БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Ресей мен АҚШ арасындағы келіспеушіліктерге байланысты Батыс Сахарадағы референдум бойынша БҰҰ миссиясының мандатын бір жылға ұзарту туралы келісімге келе алмады. Франция, Ұлыбритания және Кеңестің тоғыз тұрақты емес мүшесі қолдаған АҚШ жобасында миссия атауынан референдумға сілтемені алып тастап, Марокко басқаратын автономияны келіссөздердің бірден-бір негізі ретінде тану ұсынылды.
Ресей бұны сыңаржақ ұстаным деп атады. Жобаның қабылдануын тоқтатып, мандатты өзгеріссіз ұзартуды ұсынды. Ресейдің жобасын тек екі ел қолдады, 11-і қалыс қалды, ал АҚШ қарсы дауыс берді.
Бұған дейін БҰҰ қазақстандық бітімгерлердің дайындығына жоғары баға бергенін хабарлаған едік.
Батыс Сахарадағы БҰҰ бітімгершілік миссиясына қазақстандық сарбаздар да қатысып келеді.
