Ғалымдар планеталардың дәйекті қалыптасуының алғашқы мысалын тапты
АСТАНА. KAZINFORM — Еуропалық планета ғалымдары сілеусін шоқжұлдызынан өте ерекше LHS 1903 жұлдыздық жүйесін тапты, деп хабарлайды БЕЛТА.
Бұл құрылым Күн жүйесінің планеталары сияқты бір уақытта емес, дәйекті түрде пайда болғанын көрсетеді. Нәтижесінде ондағы кейбір көрші планеталардың қасиеттері түбегейлі ерекшеленеді
— Бұл жүйені «ішкі» деп айтуға болады — жартасты планеталар әдетте жұлдыздарынан соншалықты үлкен қашықта пайда болмайды. Бұл жүйенің соңғы планетасы протопланетарлық дискідегі газ қоры таусылған кезде оның басқа әлемдерінен әлдеқайда кешірек пайда болған сияқты, — деп түсіндірді Уорвик университетінің доценті Томас Уилсон.
Ғалымдардың айтуынша, планеталардың пайда болуының жалпы қабылданған теорияларына сәйкес, жұлдыздардың айналасындағы барлық әлем шамамен бір уақытта қалыптаса бастайды. Ғаламшарлардың құрамы, мөлшері мен құрылымы олардың протопланетарлық дискінің қай аймақтарда пайда болғанына байланысты. Жердің аналогтары осы құрылымның жұлдызға жақын бөліктерінде пайда болады, онда жұлдыздың жарқырауы ұшпа заттардың көп бөлігін буландырып үлгерген, ал газ алыптары протопланетарлық дискілердің суық шеттерінде пайда болады, онда мұздың кең қоры сақталады.
Еуропалық ғалымдар Жерден 4200 жарық жылы қашықта Сілеусін шоқжұлдызында орналасқан қызыл ергежейлі LHS 1903-ті бақылау үшін CHEOPS орбиталық телескопын пайдаланып, бұл ережені сақтамаудың ықтимал алғашқы мысалын тапты. Осы кішкентай шамның айналасында зерттеушілер төрт планетаны анықтаған: жұлдыздың жақын маңында «супер жер», сәл алыста орналасқан екі кішкентай газ алыбы және LHS 1903-тен үлкен қашықта тағы бір үлкен жартасты планета.
Айта кетейік, астрономдар Жерден 18 жарық жылы қашықтықтан экзопланета тапты. Экзопланеталарды анықтауға көмектесетін екі жоғары дәлдіктегі құралдың көмегімен табылған бұл ғаламшар «GJ 251 c» деп аталды.
