Генетиктер мамонтты тірілтпек ниетте
АСТАНА. ҚазАқпарат - Американдық генетиктер ғылыми серпіліс жасағаны туралы хабарлады: олар пілдің ДНК-сына өліп қалған мамонттардың 14 генін қойды. Бұл туралы The Sunday Times газетіне берген сұхбатында зерттеу ұжымының жетекшісі Джордж Черч (Гарвард) хабарлады.
Ғалымдар CRISPR геномын редакциялау құралын пайдаланды. «Біз, ең алдымен, төменгі температура жағдайында организмді тірілтуге жауап беретін жүн қабатының, ірі құлақтарының, теріасты майлардың және ең алдымен гемоглобиннің гендерімен жұмыс жасадық. Қазір біздің қолымызда мамонт ДНК фрагменттерімен пілдің сау жасушалары бар. Біз әзірге бұл тәжірибенің нәтижелерін ғылыми журналға берген жоқпыз, бірақ та таяу уақыттарда шығып қалар», - деді генетик.
Черч - мәңгі мұздықта табылған мамонттар қалдықтарын клондауға қарсы атақты адамдардың бірі. Ғалым ежелгі жануарлардың барлық геномдарын бірте-бірте қайта жасау жөн болады, деп санайды - мәңгі мұздықта сақталған ДНК фрагменттерін олардың ең жақын туыстары - үнді пілдерінің жасушаларына салу керек дегенді айтады.
Черчтің пікірінше, мамонттар (тіпті олардың дәл емес көшірмелерінің өзі) мәңгі мұз еруі қаупі төніп тұрған сібір тундрасының экожүйесін тұрақтандыруда маңызды рөл атқарады.
Алайда ғалымдардың бәрі бірдей мамонттарды тірілтуді жақтап отырған жоқ. «Қазір африкандық және үнді пілдеріне де құрып кету қаупі төніп тұр. Біз тірі жануарлардың өзін қорғай алмай отырғанда, о дүниеден тағы бір пілді қайтарудың қажеті қанша? Одан да ақшаны мыңдаған жыл бұрын жойылып кеткен жануарларды тірілтуге емес, қолда барды қорғауға жұмсау қажет», - деп мәлімдеді ежелгі ДНК бойынша сарапшы, профессор Алекс Гринвуд.
CRISPR құралының көмегімен ғалымдар сондай-ақ генетиканың іргелі заңдарын айналып өтіп, мутацияны келесі ұрпаққа 97 пайыз тиімділікпен беруді үйренді. Бұл туралы Science журналы хабарлады.
