Қазақстанда қыста картоп 300 теңгеге дейін қымбаттауы мүмкін
Биыл шаруалар картоп бағасы күрт қымбаттайды деп отыр. Бұған себептер көп, мәселен, еліміздегі және көрші елдердегі ауа ауа райы биыл егінге қолайсыз келді, өнімді жетілдіруге кететін шығындар көбейген. 1 гектар алқапта картоп өсіру үшін орташа 1 млн теңге жұмсалды, ал орташа өнімділік гектарына 230 центнерді құрады. Дәл қазір 1 келі картоптың көтерме бағасы 55 теңге, ал әдетте күз мезгілінде 35 теңгеден аспайтын.
55 теңге жағдайында шаруалар аздаған пайда көреді. Аз уақыттан соң картопты қоймаға сақтауға тура келеді: бұдан өнімнің 10%-і тағы да шығынға ұшырайды, оның үстіне сақтау шығындары да қосылады. Бұған шаруалардың картоп бағасының өсуін күтіп, әдейі өнімді сатпай ұстап отырғанын қосыңыз. Бұдан қыста картопқа қойылатын өндірісші бағасының орташа 90-130 теңге айналасында болады деп жорамалдауға болады.
Қыркүйек айының қорытындылары бойынша 2017 жылы Қазақстанда қиярдың бағасы күрт артқаны байқалды, тамызбен салыстырғанда - 20,4%. Ал кейбір көкөніс түрлері арзандаған: пияз - 24,8%, сәбіз - 14,9%, картоп - 9,7%, қызылша мен қырыққабат - 7,7%, қызанақ - 7,1%, сарымсақ - 4,3%. Жемістердің арасында тек маусымдық емес апельсин ғана 2,8% қымбаттаған. Басқа өнімдердің бағасы 1% шамасында ғана қымбаттаған. Біршама қымбаттады деп сүт өнімдерін айтуға болады: шикі және пастерленген сүт - 3,2% және айына 1,9%, ірімшік - 1,9%, қаймақ - 1,1%. Басқа түрдегі сүт өнімдері тамызбен салыстырғанда 0,5-1% төңірегінде қымбаттаған.
Қыркүйекте қымбаттаған өнімдердің ішінде балық және тоңазытылған балық та бар - айына 1,7%, балық консервілері де бар - 1,3%. Ірі қара еті - 1,2%, ірі қараның бауыры - 1,1%, шошқа еті - 1% қымбаттаған. Ет өнімдерінің бағасы көтерілген: жартылай сүрленген шұжық - 1,2%. Ал тауық еті аздап арзандаған - айына 0,1%.
Ұн өнімдерінен айтарлықтай қымбаттағандар: піспенан - 1,3%, пірәндік - 0,6%. Вермишель 0,6%, макарон 0,5% қымбаттаған. Жармалардан ең көп қымбаттағаны күріш болды - 0,8%, одан кейін арпа жармасы тұр - 0,6%. Қарақұмық жармасы арзандап жатыр - бір айда 2,6%, ал жылдық арзандау көрсеткіші 23,3%-ке жетті.
Қазақстанда тәттілер де арзандады: тамызбен салыстырғанда карамель - 1,2%, кәмпиттер - 1%. Ерекше атап айтатын жайт, қант бір айда бірден 10,5% арзандады. Арақ - 0,6%, ауыз су 0,2%-ке қымбаттаған.
