2026 жылғы 25 қыркүйек – Қазақстан Республикасындағы Жалпыұлттық аза тұту күні

Пезешкиан: АҚШ Иранмен соғысты тоқтату туралы шешім қабылдауға тиіс

АСТАНА. KAZINFORM – Иран басшысы екі ел өкілдері арасындағы байланыстар жалғасып жатқан тұста Тегеранның мәселені дипломатиялық жолмен реттеуге дайын екенін растады, деп хабарлайды Kazinform агенттігінің меншікті тілшісі.

Иран президенті Масуд Пезешкиан
Фото: Анадолу

Иран президенті Масуд Пезешкиан Тегеранның әскери текетіресті жалғастыруға ниеті жоқ екенін айтып, соғысты тоқтату туралы шешім Вашингтонға байланысты екенін мәлімдеді.
Бұл туралы ол 24 қыркүйекте Fox News телеарнасына берген сұхбатында айтты.

— Егер мәселені диалог арқылы шешуге мүмкіндік болса, бір-бірімізбен соғысып, адам өліміне жол бермеуіміз керек. Алайда Израильдің арандатуынан кейін бұл соғыс бізге таңылды. Біз соғысты жалғастыруға мүдделі емеспіз. Енді оны тоқтатуды қалай ма, жоқ па — мұны Американың өзі шешуі керек, — деді Пезешкиан.

Ол келісім халықаралық құқық талаптарына сай болып, Тегеранның заңды мүдделері ескерілген жағдайда, Иранның АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігімен келісім жасауға дайын екенін растады.

Пезешкианның айтуынша, тараптар бұған дейін келісімнің негізгі шарттарын мақұлдап, өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойған. Алайда оның сөзінше, құжатқа қол қойылғаннан кейін екі апта өткен соң уағдаластықтар бұзылған.

— Егер АҚШ-тың қазіргі әкімшілігі халықаралық құқық талаптарын сақтай отырып, келісімге келуді көздесе, біз дайынбыз. Ал олай болмаса, оның аралық сайлауға дейін не одан кейін жасалғанының біз үшін қандай айырмасы бар? — деді Иран президенті.

Сонымен қатар Пезешкиан Тегеран АҚШ-тың қарашаға жоспарланған Конгресс сайлауына дейін Вашингтонның өзара түсіністік туралы меморандумға қайта оралғанын қалайтынын айтты.

Меморандум бейбіт келіссөздерді қайта бастауға және Ормуз бұғазын ашуға негіз болуға тиіс еді. Бірақ оның қолданылу мерзімі тамыз айының ортасында аяқталды.

Иран президенті АҚШ пен Израильдің соққыларынан елдің жоғарғы басшысы, ирандық ғалымдар, әскери қолбасшылар мен мемлекеттік қызметкерлер қаза тапқанына қарамастан, Тегеран келісімге келуге күш салып жатқанын айтты.

Пезешкиан Йемендегі хуситтер Иран үкіметінің нұсқауымен әрекет етеді деген пікірді де жоққа шығарды. Бұған дейін АҚШ пен Йеменнің халықаралық деңгейде мойындалған үкіметі Тегеранды «Ансар Аллах» қозғалысына әскери және саяси қолдау көрсетіп отыр деп айыптаған.

— Хуситтер өз әрекеттері үшін өздері жауап береді. Олар біздің нұсқауымызбен әрекет етпейді. Біз олармен араласамыз, бірақ бізде тұрақты әрі жүйелі қарым-қатынас жоқ, — деді ол.

 

Пезешкианның бұл мәлімдемесі Нью-Йоркте Иран мен АҚШ өкілдері бірнеше айдан кейін алғаш рет жанама келіссөз өткізген тұста айтылды. Тараптар Қатардың араағайындығымен хабар алмасқанымен, нақты келісімге келгені туралы ақпарат тараған жоқ.