Үш жыл тоқтап тұрған «Қорғас» кеден бекетіндегі қазіргі жағдай қандай

None
Видеодан алынған кадр
АСТАНА. ҚазАқпарат – «Қорғас» халықаралық шекара маңы ынтымақтастық орталығы дүйсенбіден бастап өз жұмысын қайта бастайды.

Бұл туралы мәліметті Жетісу облысының әкімдігі таратты. Пандемияға байланысты арнайы экономикалық аймақ үш жылдан астам уақыт бойы жабылды. Оның ашылуына дайындық жыл басынан бері жүргізіліп келеді. Кеден бекетіндегі барлық бизнес-процестер жаңғыртылып, шекараны ретке келтіргеннен кейін ол қайтадан іске қосылады.

Осы орайда Jibek Joly телеарнасы «Қорғас» бекетінен эксклюзивті репортаж көрсеткен еді, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 10 қаңтарда жасаған мәлімдемесінде аталған кеден беткетінің ашылуын кәсіпкерлер көптен күткенін айтқан еді. Мемлекет басшысы Қытаймен бірге кеден бекеттерінде тәртіп орнатуды тапсырды. Яғни, құқық қорғау органдарына рұқсат беріліп, олар тексеруді бастады. Осыдан жарты ай бұрын мұндай нәрсені елестету мүмкін емес еді.

«Ол кезде жағдай өте ауыр болды. Біз жаздық та, сөйлестік те. Бізге тек қолхат ғана берілді. Ешқандай әрекет болған жоқ», - деді Қазақстанның кеден өкілдері қауымдастығы кеңесінің төрағасы Геннадий Шестаков.

Кәсіпкерлердің айтуынша, кеден бекеттеріндегі сыбайлас жемқорлық өршіп тұрды. Қытаймен шекарадағы өткізу пункттері майшелпекке айналды. Өйткені, аспанасты елінің бейтарап аймағынан Қазақстан аумағына жүкті тасымалдау үшін барлық есеп айырысулар қолма-қол жүргізілді. Ол еш жерде есепке алынбады.

«Іс жүзінде біз олигополияны қолдан жасадық. Еркін нарық құрылған жоқ. Олар бәрін өздерінің жөнелтілімі үшін жасады. Басқа компанияларды сыбайлас жемқорлық арқылы қабылдады. ХХІ ғасырда қолма-қол ақша төлеу қалай болғаны? Бұл жерде ХХІ ғасыр емес, 90-шы жылдар секілді», - деді көлік компаниясының бас директоры Оксана Сорокина.

Олар бизнеске өз бетінше жұмыс істеуге мүмкіндік бермеді. Кедергілерді уәкілетті экономикалық операторлар қолдан жасады. Олар өз қызметтерінің құнын асыра бағалағаны үшін кінәні мойындады. Кәсіпкерлердің айтуынша, олардың бағасы кейде бір көлік үшін 40 мың долларға дейін жеткен. Ал күніне 200-ден астам адам өтті.

«1500 метрге жету үшін 30-40 мың доллар. Бұл біздің қазақстандық тараптан Қытай тарапына кіру, жүктеу және шығу. Бұл ставка біраз уақыт тұрақты болды. Ол 30-40 мыңға дейін көтерілді. Ең төменгі тариф -10 мың доллар ставка болды», - деп атап өтті Геннадий Шестаков.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет «Нұр жолы» кеден бекетінің басшысы мен оның орынбасарын ұстады. Олар өткізу пунктіндегі тексеруге қатысты мәселені оң шешкені үшін прокуратура қызметкеріне 50 мың доллар пара беруге тырысқан.

«Біз шекарадағы көптеген делдалдарды алып тастадық. Қазір сыртқы экономикалық қызметпен айналысқысы келетін кез келген адамның барлық құжаттары талапқай сай болса, кедергісіз ресімдей алады», - деді «Нұр Жолы» кеден бекеті басшысының міндетін атқарушы Асқар Бекбергенов.

Бүгін Қытайға бару үшін электронды кезекте 10 мыңнан астам көлік тұр. Мәселені тек кеден бекетінің аумағында орналасқан уақытша сақтау қоймасы ғана емес, ол қазір істен шыққанға дейін толтырылған, сонымен қатар кейбір автомобильдердің конфигурациясы.

Бекеттен көліктерді тез өткізуге 17 метрлік тіркемесі бар ауыр автолар әсер етеді. Олар көлік құралының отандық стандарттарына сәйкес келмейді. Сондықтан олар тек Қытайдан өткізу пунктіне дейін және кері қарай жүреді. Мұндағы барлық жүк қалыпты автомобильдерге жүктеледі, оларды тексеру бірнеше сағатты алады.

Сонымен қатар, мұндай автокөлік тіркемелерінің біздің елге кіруіне тыйым салуға кеден қызметі құқығы жоқ. Сондықтан олар иелеріне айыппұл салуға мәжбүр. Соңғы үш айда 50 миллион теңгеден асатын сомаға 800-ден астам хаттама жасалды.

Алайда, тәртіп орнатылғаннан кейін кедендік және салықтық түсімдер өсті. Егер нақты сандармен айтсақ, республикалық бюджетке 3,5 трлн теңгеден астам қаражат түсті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 50% ға көп.

Бұған дейін 3 жылдан бері тоқтап тұрған «Қорғас» орталығы қайта іске қосылатыны туралы хабарлаған едік.


Соңғы жаңалықтар
telegram