Еуропада азық-түлік пен энергия қымбаттайды: инфляция 4 пайыздан асуы мүмкін

АСТАНА. KAZINFORM — Еуропалық комиссия инфляцияның жоғары деңгейі мен энергия ресурстары бағасының өсуіне қарамастан, Еуропалық одақ экономикасының 2026 жылға арналған өсім болжамын 1,1 пайыздан 1,4 пайызға дейін көтерді. Сонымен бірге мемлекеттік қарыздың ұлғаюы мен өндіріс шығындарының артуы экономикалық өсімге кері әсер етуі мүмкін. Бұл туралы Анадолы агенттігі жазды.

Фото: Анадолы

Еурокомиссия 2026 жылға арналған күзгі экономикалық болжамын (European Economic Forecast – Autumn 2026) жариялады.

Құжатта биылғы жылдың алғашқы үш тоқсанында Еуропалық одақ экономикасы күткеннен жақсы нәтиже көрсеткені айтылған. Бұл Таяу Шығыстағы қақтығыстар салдарынан туындаған энергетикалық дағдарысқа, жоғары инфляцияға және қаржыландыру шарттарының қатаңдауына қарамастан болып отыр.

Еурокомиссияның мәліметінше, энергия ресурстары бағасының өсуі халықтың сатып алу қабілетін төмендетіп, кәсіпорындардың өндіріс шығындарын арттырып отыр. Ал жоғары пайыздық мөлшерлемелер тұтыну мен инвестициялық белсенділікті тежейді.

Сонымен қатар тұтынушылық сұраныстың қалпына келуі мен тауар экспортының артуы Еуропа экономикасының өсуіне ықпал етіп отыр. Дегенмен жоғары инфляция өңірдің экономикалық дамуына төнетін негізгі қауіптердің бірі болып қала береді.

Баяндамада жасанды интеллект инфрақұрылымы мен электрлендіру саласына бағытталған жаһандық инвестициялардың маңызы да атап өтілген. Бұл инвестициялар Еуропа экспортына қолдау көрсетіп отыр. Алайда жоғары пайыздық мөлшерлемелер тұрғын үй құрылысы мен инвестиция көлемінің өсуіне кедергі келтірген.

Еуропа экономикасы қанша пайызға өседі?

Жаңартылған болжамға сәйкес, Еуропалық одақ экономикасы 2026 жылы 1,4 пайызға, 2027 жылы 1,4 пайызға, ал 2028 жылы 1,5 пайызға өседі деп күтілуде.

Еуроаймақ бойынша өсім болжамы:

  • 2026 жылы – 1,2%;
  • 2027 жылы – 1,2%;
  • 2028 жылы – 1,3%.

Еске салайық, Еурокомиссияның көктемгі болжамында ЕО экономикасының 2026 жылы 1,1 пайызға, 2027 жылы 1,4 пайызға өсетіні айтылған еді. Ал еуроаймақ бойынша бұл көрсеткіштер тиісінше 0,9 және 1,2 пайыз болған.

Осылайша, 2026 жылға арналған экономикалық өсім болжамы ЕО мен еуроаймақ үшін де 0,3 пайыздық тармаққа көтерілді. Ал 2027 жылға арналған болжам өзгеріссіз қалды.

Жекелеген елдер бойынша Еурокомиссия Германия экономикасы 2026 жылы 1,3 пайызға, Франция 0,4 пайызға, Италия 1 пайызға, Испания 2,6 пайызға өседі деп болжайды.

2027 жылы Германия экономикасының өсімі 1 пайыз, Францияныкі 0,6 пайыз, Италияныкі 0,7 пайыз, ал Испанияныкі 2,1 пайыз болады деп күтіледі.

Инфляция болжамы да жоғарылады

Еурокомиссия 2026 жылы инфляция ЕО аумағында 3,3 пайызды, ал еуроаймақта 3,2 пайызды құрайды деп болжап отыр.

2027 жылы бұл көрсеткіштер тиісінше 3,2 және 3,1 пайыз болады. Ал 2028 жылы инфляция ЕО аумағында 2,3 пайызға, еуроаймақта 2,1 пайызға дейін баяулауы мүмкін.

Көктемгі болжамда 2026 жылғы инфляция ЕО бойынша 3,1 пайыз, еуроаймақта 3 пайыз болады деп күтілген еді. Ал 2027 жылға арналған көрсеткіштер тиісінше 2,4 және 2,3 пайыз деңгейінде болған.

Осылайша, 2026 жылға арналған инфляция болжамы ЕО мен еуроаймақ үшін 0,2 пайыздық тармаққа көтерілді. Ал 2027 жылға арналған болжам екі көрсеткіш бойынша да 0,8 пайыздық тармаққа артты.

Баяндамада еуроаймақта инфляция деңгейі қазан айында 4 пайызға жеткені және бұған негізінен энергия ресурстары бағасының өсуі әсер еткені айтылған.

Еурокомиссия болжамынша, ЕО аумағында инфляция 2026–2027 жылдардың тоғысында шарықтау шегіне жетіп, 4 пайыздан асуы мүмкін.

Сонымен қатар энергия ресурстары мен тыңайтқыштар бағасының қымбаттауы, жаз айларындағы аптап ыстық пен құрғақшылық азық-түлік бағасының өсуіне себеп болған.

Еурокомиссия инфляцияның салмағы әсіресе табысы төмен отбасыларға қатты тиетінін атап өтті.

Мемлекеттік қарыз бен бюджет тапшылығы артады

Баяндамада Еуропалық одақ елдерінің мемлекеттік қаржысына түсетін салмақ күшейіп келе жатқаны айтылған. Бұған қорғаныс шығындарының артуы, мемлекеттік қарызды өтеу құнының өсуі және энергия ресурстарының қымбаттауына байланысты қабылданған шаралар әсер етіп отыр.

Еурокомиссия болжамына сәйкес, ЕО елдеріндегі бюджет тапшылығы 2026 жылы жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 3,6 пайызын, 2027 жылы 3,7 пайызын, ал 2028 жылы 3,8 пайызын құрайды.

Еуроаймақта бюджет тапшылығы 2026 жылы ЖІӨ-нің 3,5 пайызына, 2027 жылы 3,6 пайызына, 2028 жылы 3,8 пайызына жетуі мүмкін.

Мемлекеттік қарыздың ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі де өседі деп күтілуде. ЕО бойынша бұл көрсеткіш 2025 жылғы 82,6 пайыздан 2028 жылы 85,6 пайызға дейін ұлғаюы мүмкін.

Еуроаймақта мемлекеттік қарыз деңгейі осы кезеңде 88,6 пайыздан 91,3 пайызға дейін көтеріледі деп болжанған.

Еурокомиссия қарыз алу құнының өсуі мемлекеттік бюджеттерге түсетін салмақты одан әрі арттыратынын ескертті. 2028 жылға қарай қарызға қызмет көрсету шығындары ЖІӨ-нің 2,4 пайызына жетуі мүмкін.

Геосаяси жағдай Еуропа экономикасына қауіп төндіреді

Еурокомиссия баяндамасында Еуропа экономикасының алдағы жағдайы көп жағдайда Таяу Шығыстағы қақтығыстардың қалай өрбитініне және әлемдік энергетикалық нарықтағы ахуалға байланысты екені атап өтілген.

Негізгі қауіптердің қатарында геосаяси шиеленіс, сауда саясатына қатысты белгісіздік және жоғары пайыздық мөлшерлемелердің сақталуы бар.

Сонымен қатар Еурокомиссия жасанды интеллект технологияларын кеңінен енгізу еңбек өнімділігін арттырып, экономикалық өсімді жеделдетуі мүмкін екенін атап өтті.

Алайда бұл технологиялардың таралуы еңбек нарығы үшін жаңа сын-қатерлер де туындатуы ықтимал.

Редакторлық ескерту: Жариялар алдында дереккөздегі 2026 жылғы мамыр мен күзгі болжам көрсеткіштерін, сондай-ақ қазан айындағы инфляция туралы мәліметті Еурокомиссияның түпнұсқа есебімен салыстырып тексерген жөн.

Бұған дейін Еуропада туу көрсеткіші тарихи ең төменгі деңгейге түскенін жаздық.