Саясат Нұрбек Бельгияның жетекші университеттеріне — Гент университетіне және Левен католиктік университетіне барып, онда бельгиялық ғалымдардың сирек кездесетін жер металдары мен жартылай өткізгіштер саласындағы озық жұмыстарымен танысты.
Ол сондай-ақ еуропалық институт өкілдерімен — Еуропалық комиссия, Еуропалық парламент және Еуропалық сыртқы іс-қимыл қызметімен жеке кездесулер өткізді. Бұл Қазақстан ғылым және жоғары білім министрінің стартаптар, зерттеулер және инновациялар жөніндегі Еуропалық комиссар Екатерина Захариевамен алғашқы кездесуі болды.
Мұндай жоғары деңгейдегі кездесу Еуропалық Одақтың Қазақстанмен ғылым және жоғары білім саласында ынтымақтастыққа деген қызығушылығын көрсетеді.
— Сапар барысында біз IMEC, KU Leuven және Гент университетінің командалары — микроэлектроника, жартылай өткізгіштер, жасанды интеллект, маңызды материалдар, инженерлік технологиялар және қолданбалы математика саласындағы жаһандық күн тәртібін қалыптастыратын университеттер мен зерттеу орталықтарымен кездестік.
IMEC (Леувендегі Халықаралық микро- және наноэлектроника зерттеу орталығы) жыл сайын 95 елден 5500-ден астам зерттеуші мен инженердің басын біріктіреді, ал KU Leuven (Леувен католиктік университеті) ғылыми басылымдар, инновациялар және технологиялар трансферті бойынша жетекші еуропалық университеттер қатарында тұрақты орын алады. KU Leuven-мен уран, маңызды шикізат және сирек кездесетін жер металдарын алу технологиялары бойынша ынтымақтастық мүмкіндіктеріне ерекше назар аударылды.
Жасанды интеллекттің, модельдеудің, инженерлік есептеулердің және терең технологиялық шешімдердің негізі ретінде математикаға ерекше назар аударылды. Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Математика институтымен, сондай-ақ Қазақстанда mirror lab зертханасын іске қосу үшін Гент университетімен ынтымақтастық перспективалары талқыланды.
— Біз ұзақ мерзімді ғылыми және технологиялық серіктестіктер, бірлескен зерттеулер, келесі буын инженерлері мен ғалымдарын даярлау, қолданбалы ғылымды дамыту және университеттеріміз бен технологиялық топтарымызды халықаралық консорциумдарға біріктіру туралы айттық. Бүгінгі таңда Қазақстанда 620 000-нан астам студент білім алуда, ал халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту стратегиялық маңызды салаға айналып келеді, — деді Саясат Нұрбек.
Ол жартылай өткізгіштер, жасанды интеллект, маңызды материалдар және терең технологиялар қазіргі уақытта жаһандық бәсекеге қабілеттіліктің негізіне айналып келе жатқанын атап өтті. Халықаралық сарапшылардың бағалауынша, жаһандық жасанды интеллект нарығы алдағы жылдары 1 триллион доллардан асады, ал жартылай өткізгіштер саласы 2030 жылға қарай 1 триллион долларға жетуі мүмкін.
— Сондықтан, қазақстандық зерттеушілердің, университеттердің және стартаптардың озық зертханаларға, халықаралық бағдарламаларға және бірлескен ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыс жобаларына қол жеткізуі ерекше маңызды. Біз сондай-ақ қазақстандық ұйымдардың 2021-2027 жылдарға арналған 95 миллиард еуродан астам бюджеті бар Еуропалық Одақтың ең ірі зерттеу бағдарламасы Horizon Europe-ке қатысу мүмкіндігін талқыладық. Бұл біздің ғалымдарымыз, докторанттарымыз, инженерлеріміз және технологиялық кәсіпкерлеріміз үшін жаңа мүмкіндік, — деп атап өтті министр.
Қазақстан сондай-ақ еуропалық әріптестеріне білім беру мен ғылымнан бастап стартаптарға, өнеркәсіптік шешімдерге және халықаралық технологиялық ынтымақтастыққа дейінгі Қазақстанның жасанды интеллект экожүйесін дамыту платформасы ретінде Alem жасанды интеллектінің әлеуетін ұсынды.
— Бүгінгі жасанды интеллект салалары 20-дан астам қазақстандық университеттердегі оқу бағдарламаларының бөлігі саналады және мұндай халықаралық серіктестіктер қолданбалы жасанды интеллект жобаларын, зерттеу топтарын және технологиялық стартаптарды нығайтуға мүмкіндік береді. Қазақстан арнайы ынтымақтастықтан тұрақты серіктестікке, бірлескен зертханаларға, зерттеу бағдарламаларына, академиялық мобильділікке және жоғары қосылған құнды технологиялық жобаларға көшуге мүдделі. Мен ғылым, инженерлік білім, математика, жасанды интеллект және халықаралық ынтымақтастық арқылы жаңа білім экономикасы қалыптасып жатқанына сенімдімін, — деді С. Нұрбек.
KU Leuven профессоры Петер Том Джонс Қазақстанның бай ресурстық базасы мен университеттері бар әлеуетті ел екенін атап өтті.
Оның айтуынша, Еуропа Қазақстанмен ынтымақтастықты белсендірек дамытуы керек.
— Біздің көзқарасымыз бойынша, бұл гидрометаллургия саласында ерекше маңызды, бұл металлургиялық өндірістен маңызды металдарды бөлу және қосымша құн алу үшін қажет. Дәл осы салада біз Қазақстанмен шынымен ынтымақтаса аламыз, — деді профессор.
Сонымен қатар, Саясат Нұрбек Брюссельде Еуропада жұмыс істейтін қазақстандық ғалымдар мен зерттеушілермен кездесу өткізді. Іс-шараны Qazaq халықаралық ғылым және технология қауымдастығы (QIST), Бельгиядағы қазақ студенттерінің қауымдастығы (Qazsociety) және Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі Бельгия мен Люксембургтегі Қазақстан елшілігінде ұйымдастырды. Талқылау ғылыми диаспорамен байланысты нығайтуға, тәжірибе алмасуға және бірлескен жобаларды жүзеге асыруға бағытталған.
Бұған дейін Саясат Нұрбек ҰБТ-да жоғары балды репетиторсыз алуға болатынын айтқан болатын.