Шатдаунға бір қадам: Ақ үйдегі дау әлемдік нарыққа салқынын тигізбей қоймады

АСТАНА. KAZINFORM — АҚШ үкіметі жаңа қаржы жылы қарсаңында жұмысын уақытша тоқтату қаупімен бетпе-бет келіп отыр. Бұл жағдай жаһандық қаржы нарығына әсер етіп, валюта, мұнай және қор нарығында тұрақсыздықты күшейте түсті. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы мәлім етті. 

Фото: Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы

Валюта нарығы 

Шетел валютасын сатып алушылар мен сатушылар арасындағы тепе-теңдік сақталып отыр: жұма күнгі биржалық сауда қорытындысы бойынша USD/KZT бағамы іс жүзінде өзгермей, бір АҚШ доллары үшін 541,34 теңге болды (+0,06 теңге). Сонымен қатар, нарықтағы сауда белсенділігі 210,8 млн долларға дейін төмендеді (-21,2 млн). АҚШ долларына сұраныс экономикалық субъектілер тарапынан әлі де толық қанағаттандырылмаған жағдайда жоғары бағам сақталып отыр. Теңгеге қолдау көрсететін негізгі шаралар ретінде Ұлттық банктің операцияларын, жүйедегі жоғары мөлшерлемелерді сақтауын, КГС субъектілері мен экспорттаушылар тарапынан валюталық табысты сатуды атап өтуге болады.
Бүгінгі назар — белгілі бір өнімдер мен шикізат ресурстарының көлемі мен пайдаланылуына қатысты деректерге аударылып отыр. 

Ақша нарығы 

Жүйедегі өтімділік артықшылығының азаюына байланысты ақша нарығының индикативті мөлшерлемелері өсіп жатыр. Мысалы, TONIA мөлшерлемесі 15,63%-дан 15,72%-ға дейін көтерілді, ал SWAP-1D табыстылығы 11,37%-дан 11,54%-ға дейін өсті. Жалпы сауда көлемі 384,8 млрд теңгені құрады (-96,3 млрд). Сонымен қатар, Ұлттық банктің депозиттік аукционында сұраныс 734 млрд теңгеге дейін төмендеді (-207 млрд) және бұл сұраныс жылдық 16,5% мөлшерлеме бойынша 100% қанағаттандырылды. Ашық позиция көлемі нарық алдындағы қарыз — 5,5 трлн теңгеге дейін төмендеді.

Қор нарығы 

KASE индексі жұма күні 0,9%-ға төмендеп, 7 094,5 тармақты құрады. Индекске негізгі қысымды Халық банкі акциялары (-4,2%) — дивидендтік тіркеуден кейін, және Қазатомпром (-1,9%) — пайда тіркелуінен кейін әсер етті. Корпоративтік жаңалықтар ішінде — бүгін Халық банкі акционерлерінің жалпы жиналысы (ВОСА) өтеді, онда қарапайым акциялар бойынша қосымша дивидендтің мөлшері бекітіледі.

Мұнай 

Мұнай бағасы барреліне 66,7 долларға дейін (-1,1%) төмендеді, себебі ұсыныстың артуы мен сұраныстың әлсіреуіне қатысты алаңдаушылық АҚШ-тың Федералды резерв жүйесі (ФРЖ) пайыздық мөлшерлемені бірінші рет төмендететіні туралы үміттен басым түсті. Сарапшылардың айтуынша, ФРЖ мөлшерлемесін 0,25 пайыздық тармаққа төмендету мұнай нарығына айтарлықтай қолдау көрсетпейді, өйткені бұл шаралар экономика баяулаған кезде қабылданады және ОПЕК+ ұйымының шикізат өндірісін арттыруын теңгермейді. Сұраныс тарапынан АҚШ-тың Энергетикалық ақпарат басқармасы (EIA) және басқа да агенттіктер тұтынудың баяулағанына алаңдап, қысқа мерзімде бағалардың айтарлықтай өсуіне күмәнмен қарайды.

Тәуекел активтер

АҚШ-тың қор индекстері жұма күні тарихи максимумдарды жаңартып, 0,4–0,7% аралығында өсті. Нарыққа қолдау көрсеткен — АҚШ пен Қытай арасындағы сауда келіссөздеріне қатысты оң жаңалықтар. АҚШ президенті Дональд Трамп Қытай төрағасы Си Цзиньпинмен бірге TikTok бойынша келісімге қол жеткізгенін хабарлады. Келісімнің нақты шарттары жария етілмесе де, жаңа инвесторлар компанияның шамамен 50%-ын иеленеді деген болжам бар, ал ByteDance компаниясының бұрынғы инвесторлары (соның ішінде Susquehanna International, KKR, General Atlantic) шамамен 30%-дық үлесті сақтайды. Бұл компания құрылымында елеулі өзгерістер болатынын және америкалық инвесторлардың бақылауы күшейетінін көрсетеді.

Сонымен қатар, АҚШ Конгресі үкіметтің жұмысының тоқтап қалуын болдырмауға бағытталған қысқа мерзімді қаржыландыру жобасын мақұлдамай қойды. Дауыс беру нәтижесі: 44 — «қолдады», 48 — «қарсы», бұл қажетті 60 дауыс шегінен төмен. Сенаттағы келіспеушіліктер денсаулық сақтау саласындағы шығындар мәселесіне қатысты болды, бұл бюджеттік дағдарыс пен мемлекеттік мекемелер жұмысының уақытша тоқтауы қаупін күшейтеді.

Аптадағы назар аударарлық дерек: 

Осы аптада инвесторлар маңызды макроэкономикалық көрсеткіштерге назар аударады:

• АҚШ-та — ағымдағы шот, өнеркәсіп өндірісі, еңбек нарығы, тұрғын үй, ЖІӨ және инфляция деректері, сондай-ақ 2 және 5 жылдық облигациялар бойынша аукциондар;

• ЕО-да — іскерлік белсенділік индексі және Еуропалық орталық банктің экономикалық бюллетені; • Қытайда — Қытай Халық банкінің отырысы;

• Ұлыбританияда — іскерлік белсенділік көрсеткіштері және Англия банкі өкілдерінің сөз сөйлеулері;

• Жапонияда — инфляция көрсеткіштері.

Сондай-ақ нарық қатысушылары корпоративтік есептерге және басқа да маңызды оқиғаларға назар аударады.

Қорғаныс активтері 

Тәуекелсіз қаржы құралдары әртүрлі бағытта қозғалып жатыр, бұл инвесторлардың кейбір қымбат активтерге қатысты сақтығын және әлемдік экономиканың болашағына деген белгісіздікті көрсетеді.

• Алтын бағасы 0,8%-ға өсіп, унциясы 3 706 долларды құрады

• АҚШ-тың 10 жылдық облигацияларының табыстылығы 4,10%-дан 4,14%-ға дейін өсті

• АҚШ долларының индексі 0,3%-ға өсіп, 97,6 тармаққа жетті.

Еске сала кетейік, бұған дейін Қазақстан қор биржасындағы (KASE) сауда-саттық қорытындысы бойынша доллар бағамы қымбаттағанын жазған едік.