Сайлаудың алдын ала нәтижесіне сәйкес, Ұлттық партия, ACT және New Zealand First партияларынан құралған билеуші коалиция 131 орындық парламентте 67 мандатқа ие болған. Бұл үкімет жасақтауға қажетті 66 орындық межеден бір орынға ғана артық.
Атап айтқанда, Ұлттық партия 42, ACT партиясы 13, ал New Zealand First партиясы 12 мандат иеленген. Ал оппозициялық Еңбек партиясы 36 орынға, Жасылдар партиясы 16 орынға ие болды.
Дегенмен сайлаудың түпкілікті нәтижесі әлі жарияланған жоқ. Қазіргі уақытта 399 мыңнан астам арнайы бюллетень есептелуі керек. Олардың қатарында шетелде жүрген азаматтардың және өз сайлау округінен тыс жерде дауыс бергендердің дауыстары бар. Бұған дейінгі сайлауларда мұндай дауыстар көбіне солшыл бағыттағы партиялардың пайдасына шешілген.
Жаңа Зеландияның сайлау комиссиясы ресми қорытындыны 27 қарашада жариялауды жоспарлап отыр. Осыдан кейін саяси партиялар үкімет жасақтау жөніндегі келіссөздерді бастайды.
Шағын партиялар шешуші рөл атқаруы мүмкін
Бұл сайлауда алғаш рет парламентке өткен Opportunity партиясы саяси жағдайға ықпал етуі мүмкін. Алдын ала нәтиже бойынша, партия жеті мандатқа ие болған.
Партия жетекшісі Киюлае Вонг саяси күштермен келіссөз жүргізуге дайын екенін білдірген. Ал қазіргі премьер-министр Кристофер Лаксон бұған дейін Opportunity партиясымен бірлесіп үкімет құру мүмкіндігін жоққа шығарған.
Соған қарамастан, түпкілікті нәтижеден кейін коалиция құру мәселесінде түрлі саяси келісімдер қарастырылуы мүмкін. Олардың қатарында бірнеше партияның бірлесіп үкімет жасақтауы немесе шағын партиялардың парламенттегі маңызды дауыс берулерде билікті қолдауы бар.
Жаңа үкімет қашан жасақталады?
Қазіргі премьер-министр Кристофер Лаксон мен оппозиция жетекшісі Крис Хипкинс ресми нәтижелер жарияланғанға дейін коалициялық келіссөздерді бастауға асықпайтынын мәлімдеген.
Крис Хипкинс жаңа үкіметті Рождество мерекесіне дейін жасақтау мүмкіндігін қарастырып отыр. Ал Жаңа Зеландия парламенті 2027 жылғы 14 қаңтарға дейін жұмысын бастауы тиіс.
Жаңа үкімет жасақталғанға дейін Кристофер Лаксон бастаған қазіргі билік уақытша үкімет ретінде қызметін жалғастырады. Бұл кезеңде кабинет күнделікті мемлекеттік жұмыстарды атқарғанымен, маңызды саяси шешімдерді қабылдауда шектеулерге бағынады.
Еске сала кетейік, Жаңа Зеландия үкіметі АҚШ президенті Дональд Трамптың Газа Бейбітшілік кеңесіне қосылу туралы ұсынысын қабылдамады.