17 мамыр. Тұлғалар туған күн

Бүгін, 17 мамыр күні тұлғалардан кімдер дүниеге келген? Kazinform оқырмандарына есімдер күнтізбесін ұсынады.

календарь
Фото: ҚазАқпарат

ЕСІМДЕР

71 жыл бұрын (1953) Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы ТОҚАЕВ дүниеге келді.

 ТОКАЕВ Касым-Жомарт Кемелевич
Фото: akorda.kz

Алматы қаласында туған. 1975 жылы Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтын бітірген. КСРО-ның Қытай Халық Республикасындағы елшілігінде диплом алдындағы тағылымдамадан өткен. 1983-1984 жылдар аралығында Бейжің лингвистика институтында тағылымдамадан өтті. 1992 жылы Ресей Федерациясы Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық академиясын тәмамдады. Еңбек жолын 1975 жылы КСРО-ның Сыртқы істер министрлігінде бастап, Кеңес Одағының Сингапур Республикасындағы елшілігіне жұмысқа жіберілген. 1979 жылы КСРО Сыртқы істер министрлігінің аппаратына оралады. 1984-1985 жылдар аралығында КСРО Сыртқы істер министрлігінде қызмет атқарып, кейіннен Кеңес Одағының Қытай Халық Республикасындағы елшілігіне жіберілді. Онда 1991 жылға дейін екінші хатшы, бірінші хатшы және кеңесші лауазымдарында қызмет істеді. 1992 жылы Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрінің орынбасары болып тағайындалды. 1993 жылы Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары болды. 1994 жылы еліміздің Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. 1999 жылғы наурызда Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары болды. 1999 жылғы қазанда Парламенттің келісімі бойынша Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен ҚР Премьер-Министрі болып тағайындалды. 2002 жылғы қаңтарда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы - Сыртқы істер министрі болды. 2003-2007 жылдары - Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі болып, осы лауазымда жаһандық ядролық қару-жарақты таратпау үдерісіне белсенді атсалысты. 2007 жылғы қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының Төрағасы болып сайланды. 2008 жылы Қазақстан Парламентінің жоғары палатасының спикері ретінде ЕҚЫҰ Парламенттік ассамблеясының вице-президенті болып сайланды. 2011 жылғы наурызда БҰҰ Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінің Бас директоры, сондай-ақ Қарусыздану жөніндегі конференцияда БҰҰ Бас хатшысының жеке өкілі болып тағайындалды. Сонымен қатар Қарусыздану жөніндегі конференцияның Бас хатшысы лауазымын атқарды. ТМД-ның және Шанхай ынтымақтастық ұйымының Сыртқы істер министрлері кеңесінің төрағасы болып сайланды. 2013 жылғы 16 қазанда Қазақстан Республикасы Парламент Сенатының Төрағасы болып қайта сайланды. 2019 жылғы 20 наурызда Қазақстан Республикасының Президенті ретінде ант қабылдады. 2019 жылы 9 маусымда өткен ҚР Президентінің кезектен тыс сайлауында жеңіске жетіп, 12 маусымда ұлықтау рәсімінен соң Қазақстан Республикасының Президенті лауазымына ресми кірісті.

2022 жылдың 20 қарашасында өткен кезектен тыс президент сайлауында 81,31% дауыс жинап, жеңіске жетті. 2022 жылы 26 қарашада Қазақстан Республикасы Президентін салтанатты ұлықтау рәсімі өтті.

2021 жылы сәуір айынан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясының Төрағасы. 2022 жылы қаңтар айынан бастап Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесінің Төрағасы. Төтенше және Өкілетті Елші. Саяси ғылымдарының докторы. Дүниежүзілік гуманитарлық және жаратылыстану ғылымдары академиясының толық мүшесі. Қауіпсіздік жөніндегі Мюнхен конференциясы «Ғұламалар кеңесінің» мүшесі. Шэньчжэнь университетінің (ҚХР) және Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрлігі Дипломатиялық академиясының құрметті профессоры. Қазақстанның халықаралық қатынастар жөніндегі кеңесінің құрметті президенті. Женева Дипломатия және халықаралық қатынастар мектебінің құрметті деканы. Ресей биографиялық қоғамының тұжырымы бойынша 2018 жылдың «Жыл адамы» лауреаттарының тізіміне енген. 13 жыл бойы Қазақстанның үстел теннисі федерациясын басқарды.

Халықаралық қатынастар мәселелеріне арналған 10 кітаптың авторы. Қазақстан Республикасының және шет елдердің көптеген мемлекеттік наградаларымен, сондай-ақ медальдармен марапатталған. Саламатты өмір салтын ұстанады. Көркем шығармаларды, саяси және мемуарлық бағыттағы әдебиеттерді оқығанды ұнатады.

74 жыл бұрын (1950) Қазақстан Республикасының мемлекет және саясат қайраткері РОГОВ Игорь Иванович дүниеге келді.

 РОГОВ Игорь Иванович
Фото: inbusiness.kz

Баку қаласында туған. С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін (әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) бітірген. Алматы қаласының Әуезов аудандық ішкі істер бөлімінде тергеуші болды. 15 жылдай оқытушылықпен айналысқан. Президент Аппараты және Министрлер кабинеті секторында аға референт, консультант, меңгеруші, Конституциялық сот төрағасының орынбасары, Мемлекет басшысының кеңесшісі, көмекшісі, Жоғарғы Сот Кеңесінің төрағасы, Әділет министрі, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Басшысының орынбасары - мемлекеттік-құқық басқармасы бастығы қызметтерін атқарған. 2004-2017 жылдар аралығында ҚР Конституциялық кеңесінің төрағасы болды. ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қоры атқарушы директорының орынбасары (2017 жылдан), Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі қоғамдық кеңестің төрағасы (2020 жылдан).

Заңтануға қатысты бірнеше ғылыми еңбектің авторы. «Парасат» (2005), ІІ дәрежелі «Достық» (2011) ордендерімен; «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Тыңға 50 жыл», «Астана», «10 жыл Астана» (2008) медальдарымен марапатталған. «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» (1999) атағы берілген.

67 жыл бұрын (1957) Қазақстан Республикасының мемлекет қайраткері Нұржан Нұрланбекұлы НҰРСИПАТОВ дүниеге келді.

 НУРСИПАТОВ Нуржан Нурланбекович
Фото: senate.parlam.kz

Семей облысында туған. ССРО Мемлекет қауіпсіздік қорғау комитетінің Жоғарғы курстарын «қарсы барлаушы» мамандығымен, Қарағанды мемлекеттік университетін «заңгер» бойынша тәмамдаған. Түрлі жылдары ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Павлодар облысы бойынша департаментінің бастығы, ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің басқа да жауапты лауазымдарында қызмет атқарды.

2020-2023 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты, Халықаралық қатынастар, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің хатшысы. «Ұлттық қауіпсіздік комитетінің құрметті қызметкері» атағының иегері. Ұлттық қауіпсіздік генерал-майоры.

59 жыл бұрын (1965) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі Мархабат Жайымбетұлы ЖАЙЫМБЕТОВ дүниеге келді.

ЖАЙЫМБЕТОВ Мархабат Жайымбетович
Фото: parlam.kz

Қызылорда облысында туған. Волгоград ауыл шаруашылығы институтын бітірген, ауыл шаруашылығын электрлендіру; Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті, кәсіпорындағы экономика және менеджмент (салалар бойынша) (2001); Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы, инженер-экономист (2009).

Еңбек жолы: Қызылорда «Главагрореммаш» жөндеу-техникалық зауытының энергетик (1989-1993); «Оңтүстікмұнайгаз» ГАО Құмкөл терең өндірістік бұрғылау экспедициясының энергетик, бас энергетик, цех бастығы (1993-1998); «Құмкөл Мұнай» ААҚ бас энергетик, бөлім бастығы (1998-2000); «Петро Қазақстан Құмкөл Ресорсиз» АҚ бөлім бастығы, Қызылорда (2000-2005); Қызылорда облысы Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы (2005-2008); Қызылорда облысы әкімінің орынбасары (2008-2010); Қызылорда қаласының әкімі (2010-2013); Қызылорда облысы Арал ауданының әкімі (2013-2014); Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы (2014-2015); Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері және жер ресурстарын басқару комитетінің төрағасы (2015-2016); Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің төрағасы (2016-2017); Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің төрағасы (2017-2019); Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің төрағасы (2019-2021 жж.). Қызылорда облысы әкімінің орынбасары (2021-2023).

2022 жылдың наурыз айынан бастап қазіргі қызметінде.

«Құрмет» (2007), «Парасат» (2018) ордендерімен марапатталған.

47 жыл бұрын (1977) ҚР Президенті Әкімшілігінің Сыртқы саясат және халықаралық байланыстар бөлімінің меңгерушісі Дәулетбек Қайырбекұлы ҚҰСАЙЫНОВ дүниеге келді.

КУСАИНОВ Даулетбек Каирбекович
Фото: Қазақстан Республикасының Канададағы Елшілігі

Солтүстік Қазақстан облысында туған. Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университетін (1998), Еуразия гуманитарлық институтын (2010), Стирлинг университетін (2016) бітірген. Еңбек жолы: 1998-1990 жылдары Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау универсиеті неміс тілі кафедрасының оқытушысы. 1999-2000 жылдары ҚР Қоршаған ортаны қорғау министрлігі Тұрақты даму ұлттық орталығының консультанты. 2000-2004жылдары ҚР СІМ көпжақты ынтымақтастық департаментінің атташесі, 3-ші, 2-хатшысы. 2004-2008 жылдары Бельгия Корольдігіндегі Қазақстан Республикасы Елшілішігінің үшінші хатшысы. 2008-2009 жылдары ҚР Индустрия және сауда министрлігі сауда келіссөздері департаментінің басқарма басшысы. 2009-2014 жылдары ҚР Президенті Әкімшілігі Сыртқы саясат орталығы консультанты, инспекторы, меңгерушісі. 2014 жылдың ақпан-қыркүйек айларында ҚР Президенті Әкімшілігі Сыртқы саясат орталығы меңгерушісінің орынбасары. 2014-2017 жылдары Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігіндегі Қазақстан Республикасының Елшілігінің кеңесші-уәкілі. 2017-2019 жылдары Америка Құрама Штаттарындағы Елшілігінің кеңесші-уәкілі.

2019 жылдың қазан айынан бастап қазіргі қызметінде.

Соңғы жаңалықтар