3 сәуір. Жылнама

Kazinform оқырман назарына 3 сәуірге арналған атаулы күндер мен есте қалар оқиғалар күнтізбесін ұсынады.

Жылнама
Фото: Kazinform

АТАУЛЫ КҮНДЕР

Штрих-код пайда болған күн

1973 жылы дәл осы күні IBM компаниясы штрихтап кодтау әмбебап технологиясын ұсынды. Штрих-код — әртүрлі қашықтықтағы және әртүрлі жуандықтағы жолақтардан тұратын компьютерлік есептеу түрі. Жолақтар арасындағы комбинация белгілі бір сандарға сәйкес келеді. 0-ден 9-ға дейінгі сандар екі немесе үш нұсқамен (сет) беріледі. Алғаш рет штрих-код Wrigley’s сағызына қойылған.

ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР

2009 жылы Алматыда «Қазпошта» АҚ ел аумағында «Еуропа» сериясы бойынша Халықаралық астрономия жылына арналған екі марка енгізілгенін мәлімдеді. Жаңа маркаларда Галилейдің портреті мен табиғат аясындағы телескоп бейнеленген.

2010 жылы «Қазақстан халқы Ассамблеясының әлеуметтік консорциумы» Қоғамдық қоры Қазақстан халықтарының театрын құрды. Жаңа театр антреприза түрінде жұмыс істейді, қойылымдар бір уақытта бірнеше тілде өткізілуі мүмкін, яғни әртістер өздерінің ана тілінде өз рөлін ойнай алады. Бұл Қазақстандағы осындай алғашқы театр.

2012 жылы америкалық Эрик Уитакердің әлемге әйгілі Виртуалды хорының құрамына екі қазақстандық қосылды. Бұл жобаның мәні мынада: бүкіл әлемнен мыңдаған адам бір-бірін көрмей, композицияны бейнекамераға түсіріп, дирижерге жібереді, ол өз кезегінде дауыстарды бір-біріне үйлестіріп, теңдесі жоқ сұлу әуен шығарады. Хордың соңғы жобасы — Whitaker’s Water Night. Оған әлемнің 73 елінен 3 756 адам қатысты.

2013 жылы Алматыда филигранды техниканы меңгерген танымал хирург Нұртас Қазыбаевтың құрметіне мемориалдық тақта қойылды. Нұртас Қозыбаев — республикада хирургиялық емдеудің озық әдістерін енгізуге ықпал еткен практик ғалым. Ол мұра ретінде 50 ғылыми жұмыс, құрсақ қуысы ауруларын емдеуге арналған 5 бірегей өнертабыс қалдырды. 30 жылдық кәсіби өтілінде ол бес мыңнан астам адамның өмірін құтқарып, барлығы 30 мың ота жасаған.

2014 жылы Бельгияның Льеж қаласында белгілі қазақстандық велоспортшы Андрей Кашечкиннің велоспорт академиясы ашылды. Бұл — Қазақстандағы велоспорт академиясының филиалы. Академия базасында барлық жағдай жасалған — жабдықтар, тәжірибелі жаттықтырушылар, спорт дәрігерлері, т. б. бар.

2018 жылы «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында ҚР Мәдениет және спорт министрлігі жүзеге асырып жатқан «Алтын адамның әлем музейлеріне шеруі» халықаралық жобасы аясында Мәскеуде ежелгі дала өркениетінің бірегей мұрасы ұсынылды. Халықтық және сәндік-қолданбалы өнердің бүкілресейлік музейі Қазақстан Республикасы Ұлттық музейімен бірлесіп ұйымдастырып жатқан «Ұлы дала мұрасы: зергерлік өнер жауһарлары» көрмесіне келген Мәскеу тұрғындары мен қонақтары Қазақстаның нышаны ретінде бүкіл әлемге танымал болған «Алтын адам» экспонатын тамашалауға мүмкіндік алды. Сонымен қатар көрмеге Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің қорларынан ХІХ ғасыр мен ХХ ғасырдың ортасына дейінгі уақытқа жататын күмістен жасалған әйелдер әшекейлері, біздің заманымызға дейінгі VII-ІІІ ғасырларға тиесілі алтын бұйымдар қойылған. Таныстыруға қойылған жәдігерлердің жалпы саны 170-тен асады.

2019 жылы Ақтөбеде жүзуден Қазақстан чемпионатында Аделаида Пчелинцева ел рекордын орнатты. Спортшы 50 метр брасспен жүзуде Қазақстанның жаңа жоғары көрсеткішін тіркеді. Рекордты нәтиже — 00.31.81 секунд.

2021 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Шымкент қалалық опера және балет театрының директоры Майра Мұхамедқызы BraVo сыйлығының иегері атанды. М.Мұхамедқызы «Серіктес елдің ең танымал классикалық орындаушысы» номинациясы бойынша мүсіншеге ие болды — бұл таланты мен классикалық өнердің дамуына қосқан үлесі жоғары бағаға лайық әлемдік жұлдыздарды бейнелейтін 15 мүсіншенің бірі.

2022 жылы Қарағандыда «Орталық Қазақстандағы 1931-1933 жылдардағы ашаршылық: мұрағаттық құжаттар мен естеліктер жинағы» кітабының тұсаукесері өтті, онда бұрын жарияланбаған мұрағаттық материалдар мен голодомор куәгерлерінің естеліктері жинақталған.

— Жобаның мақсаты мұрағат құжаттарын, сондай-ақ сол қасіретті кезеңдер туралы әңгімелер сақталған отбасылардың естеліктері мен сұхбаттарын жинақтау болды. Жиналған материалдар Қарағанды ​​облысындағы сталиндік ұжымдастырудың салдарын жан-жақты көрсетеді, — дейді басылымды құрастырушылардың бірі, филология ғылымдарының кандидаты Лариса Харитонова.

2022 жылы «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейінде дәстүрлі «Музейге сыйлық» акциясы өтті, оның аясында 75 жастағы Асылбек Таңатарұлы кесене мұражайына қоладан құйылған тарихи үш ғасырлық қазанды тапсыруға шешім қабылдады. Асылбек Таңатарұлы әулетті еске алу үшін құнды қазанды мұражай қорына тапсырып, батасын берді.

Соңғы жаңалықтар