Атырауда 9 жыл бұрын ашылған тоқыма фабрикасы неге істемей тұр
АТЫРАУ. KAZINFORM — Атырау облысында 2016 жылы жүн өңдеп, түрлі өнім шығаратын тоқыма фабрикасы іске қосылған еді. Алайда қазір оның жұмысы тоқтап тұр.

«Атырау» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ-ның активтерді басқару және еншілес тәуелді ұйымдар департаментінің басшысы Руслан Қабиев ұсынған ақпаратқа сүйенсек, фабриканың құрылысы 2014 жылы басталған. Жоба екі кезеңмен іске асқан.
— Қазір «Атырау» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясына жүн фабрикасына иелік ететін «Caspiy Lana Atyrau» ЖШС-нің жарғылық капиталының 49 пайызы тиесілі. Бұл жоба жеңіл өнеркәсіпті дамыту үшін қолға алынды. Жобаға сәйкес қой және түйе жүнін бастапқы өңдеп, кейін одан дайын өнім шығару мақсаты көзделді, — дейді Руслан Қабиев.

Оның мәліметінше, жобаның жалпы құны — 2 432,5 млн теңге. ӘКК тарапынан жобаға жарғылық капитал ретінде 76,44 млн, мақсатты займ түрінде 1 576,1 млн теңге салынған.
Ал жоба бастамашысы болған инвестор 829,5 млн теңге құйған.

— Жобаның өндірістік қуаты — жылына түйенің 100 тонна, қойдың 350 тонна жүнін өңдеу. Алғашқы өңдеуден өткізілген жүннен 400 мың қума метр жамылғы шығару жоспарланды. Кәсіпорында 2015-2017 жылдары 122 967 келі шикізаттық жүн өңделді. Одан 65 289 тонна өңделген жүн алынды. Бұл — жобадағы жылдық қуаттың 27,4 пайызы. Шикізат қамытулы жобалық қуатының 10 пайызынан аспады. Ал 2016-2018 жылдары 31,658 тонна жіп иірілді. Осы жылдары 24 391 қума метр матадан 18 тонна жіпті қолдану арқылы 4 591 жамылғы шығарылды, — дейді корпорация өкілі.
Алайда аталған кәсіпорында 2018 жылы қиындық туындаған. Ал ковид инфекциясы өршіген 2019-2020 жылдары қожырай бастады. Қазір фабрикада өндіріс тоқтап тұр.

— Фабриканың жұмысын тоқтатуына бірнеше себеп әсер етті. Біріншіден, айналым қаржысы болмады. Екіншіден, істен шыққан кейбір технологиялық қондырғылар мен станоктерді жөндеу мәселесі шешімін таппады. Үшіншіден, жобаны іске асыруға байланысты тұрақты өнім шығарылмады. Төртіншіден, шикізатты дайындау, нарыққа маркетингтік талдау секілді өндірістік үдеріс жоспарланбады. Бесіншіден, дайын өнімді өткізуге байланысты маркетингтік стратегия болмады. Алтыншыдан, маркетолог, қондырғы жөніндегі техник, тоқыма өнеркәсібінің технологы секілді мамандар тапшылығы туындады, -дейді ол.
Корпорация өкілінің пікірінше, ең басты түйткіл — Атырау облысының аумағында сапалы шикізаттың тапшылығы. Табылған шикізаттық жүннің сапасы төмен болған.
Атырау облысында еділбай тұқымдас қой өсіріледі. Қойдың бұл тұқымы ет бағытында болғандықтан жүнінің талшығы ірі болып келеді.

Мұндай жүнді тоқыма саласына қолдану мүмкін емес. Ал жіңішке және жартылай жіңішке талшықты жүн меринос, цегай және кросбред тұқымды қойдан алынады.
Қойдың бұл тұқымдары Қазақстанда, Ресейдің Қалмақ және Дағыстан Республикаларында бар.
Қазір «Атырау» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы жүн фабрикасын қайта жандандыру үшін инвестор іздеп жатыр. Жобаға қосымша қаржы салу керек.
— Инвесторларға бірнеше талап қойылады. Біріншіден, тоқыма өнеркәсібінде тәжірибесі болуы қажет. Екіншіден, шығарылған өнімдерден барынша табыс табатындай тиімді техникалық-экономикалық модельді енгізуі керек. Үшіншіден, кәсіпорынның өнімінің өзіндік құнын түсіріп, ықшамдау жолымен шығынды азайтқаны жөн. Төртіншіден, облыстың аудандарынан және Ресейдің көршілес өңірлерінен шикізаттық жүн жинайтын пунктер ашуы тиіс. Бесіншіден, өнім өткізуге байланысты маркетингтік бағдарлама әзірлеп, ұзақмерзімді келісімшарт жасауы керек, — дейді департамент директоры.

Оның айтуына қарағанда, жүн фабрикасында бұрын 40 адам жұмыс істеген. Қазір кәсіпорында директордан басқа жұмыс істейтін бір де бір адам жоқ.
Еске сала кетелік, бұдан бұрын Атырау облысында аграрлық саланың түйткілі туралы жазған едік.