Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарт

None
None
АСТАНА. ҚазАқпарат - Қазақстан Республикасының, Ресей Федерациясының және Беларусь Республикасының басшылары Астанада 2014 жылдың 29 мамырында Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қол қойды және соған сәйкес мәлімдеме жасаған еді.

Нұрсұлтан Назарбаев үш елдің халқын шартқа қол қойылуымен құттықтап, мемлекеттеріміз экономикалық әлеуетін халықтың өсіп-өркендеуі үшін біріктіріп отырғанын атап өтті. Ол бұның экономикалық одақ екенін және мүше-мемлекеттердің тәуелсіздігі мен саяси егемендігіне қатысы болмайтынын атап өтті. Қазақстан Президенті Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы тарихи актіге Астанада қол қойылуының символдық мәні бар екеніне назар аударды.
- Астана Еуразияның дәл жүрек тұсында орналасқан. Бұл - қазіргі заманның ең жас елордасы. Мұнда Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съездері, ЕҚЫҰ, Шанхай ынтымақтастық ұйымы, Ислам ынтымақтастығы ұйымы және өзге де халықаралық ұйымдардың саммиттері өтті. Біз ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесін өткізуге дайындалудамыз. Қазақстан еуразиялық интеграция идеясының ілгерілеуіне тарихи үлес қосты. Нақ осында ғасыр басында Еуразиялық экономикалық қоғамдастық құрылды, біздің интеграциялық үдерісіміздің барысы мен қарқынын айқындаған бірқатар маңызды шешімдер қабылданды, - деді Нұрсұлтан Назарбаев.
Осыған байланысты Мемлекет басшысы Еуразиялық экономикалық одақтың бесігі Астана болуының заңдылық екенін атап өтті.
- Бұл Қазақстан, Беларусь және Ресей халықтарының достығының, тату көршілестігінің, өзара қолдауының ұлы жылнамасының жалғасы болатынына менің еш шүбәм жоқ. Бізді ХХI ғасырда еуразиялық интеграция әлеуетін бірлесіп жүзеге асыру міндеті күтіп тұр, - деді Қазақстан Президенті.
Нұрсұлтан Назарбаев Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы бастаманы өзінің алғаш М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінде жиырма жыл бұрын жария еткенін еске салды.
- Тек уақыт қана түбегейлі көз жеткізу қасиетіне ие. Жаңа еуразияшылдықтың екі онжылдық тарихының тәжірибесі осыны дәлелдейді. Еуразиялық интеграция идеясы Ресей және Беларусь Президенттерінен қолдау тапты. Дәл сондықтан да біз бүгінгі күнге - Шартқа қол қоюға жеттік, - деді Мемлекет басшысы.
Нұрсұлтан Назарбаев экономикалық интеграцияның іс жүзіне асуы қазірдің өзінде оң нәтижелер бергенін айтты.
- Тек соңғы бес жылда Қазақстанның Кеден одағына қатысушы елдермен арадағы тауар айналымы 88%-ға өсіп, 24 млрд долларлық мөлшерге жетті. Еуразиялық интеграция жөніндегі серіктес мемлекеттерге біздің экспортымыз 63%-ға ұлғайып, 6 млрд доллар болды. Бұл абстрактілі сандар ғана емес. Олардың артында жүздеген нақты кәсіпорындар мен компаниялар, қазақстандық, беларусьтік және ресейлік серіктестермен арадағы өзара іс-қимылдың жаңа желілері тұр. Бұл - мыңдаған жаңа жұмыс орындары, тұрақтылық және өзіне жаңа өткізу нарықтарын ашқан Қазақстан бизнесінің табыстылығының өсуі, - деді Қазақстан Президенті.
Мемлекет басшысы Армения мен Қырғызстанның да шартқа қосылу жөнінде нақты қадамдар жасап жатқанына назар аударды. Ол еуразиялық интеграцияны тереңдету осы үдеріске қатысушылардың барлығының мүддесі үшін жүзеге асырылатынына тоқталып өтті.
- Басты мақсаттың бірі - экономикаларымызды бірлесе жаңғырту және бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін елдердің әрқайсысының мүмкіндіктерін біріктіру. Бізге өзге интеграциялық бірлестіктердің, ең алдымен Еуроодақтың тәжірибесін ескеру маңызды. Әңгіме қатысушы елдің бірде-бірінің деиндустриализация үдерісіне ұрынып қалмауы, ұлттық экономикада өнеркәсіптің дәстүрлі салаларының, ауыл шаруашылығының құлдырауын болдырмау туралы болып отыр. Еуропа экономикасындағы рецессияның беретін сабағы осында, - деді Қазақстан Президенті.
Нұрсұлтан Назарбаев интеграция, әлемдік тәжірибе көрсеткендей, экономиканың дамуына қажетті ұзақмерзімді тұрақты жағдайды және азаматтардың бақуатты өмірі үшін жаңа мүмкіндіктерді білдіретінін атап өтті.
- Еуразиялық экономикалық одақты біз жаһандық байланыстармен етене жымдасқан, Еуропа мен дамып келе жатқан Азия ареалдары арасындағы берік көпір түріндегі ашық экономикалық қоғамдастық ретінде көреміз. Еуразиялық интеграцияны дамыта отырып, біз заңды кезеңдер - еркін сауда аймағы, Кеден одағы, Бірыңғай экономикалық кеңістік арқылы батыл ілгерілеп келеміз, - деді Мемлекет басшысы.
Қазақстан Президенті ЕАЭО туралы шартқа қол қою арқылы жер шарының ең ірі тұтынушылық нарықтарының бірі, энергия ресурстарының ірі экспорттаушысы болып саналатын интеграциялық бірлестіктің құрылуы заңдық тұрғыдан ресімделгенін айтты. Мемлекеттердің тәуелсіздігіне кепілдік беретін негізгі ресурстар бұл бірлестіктің өзінде жеткілікті.
- Осылайша бүгін ХХІ ғасырдың жаңа геоэкономикалық ақиқаты дүниеге келді. Ол үлкен қиындықпен құрылды. Ашығын айтайын: біз Еуразиялық экономикалық одаққа көп қиындықпен жеттік. Алдымызда жаһандық тұрақсыздық жағдайындағы қалыптасу мен дамудың күрделі кезеңі тұр. Интеграция бізге өздігінен керемет өмірге кепілдік бермейді. Жаңа сын-қатерлер мен жаңа міндеттер болады. Біз оларды бірігіп шешуге және баршамыздың күш-жігерімізбен дағдарысты еңсеруге дайын болуға тиіспіз, - деді Қазақстан Президенті.

Нұрсұлтан Назарбаев Еуразия кеңістігінде халықтардың тату көршілігінің түбегейлі жаңа үлгісі қалыптасып жатқанын, оған жоғары сенім, берік достық және мемлекеттеріміздің өзара қолдауы негіз болып отырғанын атап айтты.
- Еуразиялық экономикалық одақ - бұл ең алдымен біздің елдеріміздің миллиондаған азаматтары үшін жаңа мүмкіндіктер көзі. Қатысушы елдерде шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға қолайлы шарттар жасалуда. Еңбек ресурстары нарығы бірігуде, бұл кәсіби деңгейді көтеру мен еңбек өнімділігін арттырудың маңызды факторы саналады. Азаматтар үшін Еуразиялық экономикалық одақтың әрбір мемлекетінде білім беру қызметі мен әлеуметтік инфрақұрылымдарына тең қолжетімділік жағдайлары жасалуда. Ішкі кедергілерді жою қазірдің өзінде мәдени-гуманитарлық байланыстарымызды күшейтуге, туризмнің өсуіне жақсы ықпал етті. Осы пайданың барлығын азаматтарымыз айқын ұғынып отыр. Бұл еуразиялық ықпалдастық үдерісіне кең ауқымды халықтық қолдау болуда, - деді Мемлекет басшысы.
Қазақстан Президенті үш елдің жастарына да сөз арнады.
- Еуразиялық экономикалық одақ сіздер үшін құрылуда. Ол сіздерге қатысушы елдің кез келгенінде сапалы білім және кәсіби машықты игеруде артықшылық береді. Бүгінгі оқиға біздің елдеріміздің болашағы үшін, бірінші кезекте жаңа ұрпақ үшін жаңа мүмкіндіктер көзін ашады, - деді Нұрсұлтан Назарбаев.
Мемлекет басшысы қатысушы-мемлекеттердің орталық ведомстволары мен үкіметтері жетекшілерінің, Еуразиялық экономикалық комиссия мүшелерінің, сарапшылардың еуразиялық экономикалық ықпалдастық үдерістерін жүзеге асырудағы айрықша үлесін атап өтті. Ол ортақ жұмыстың нәтижесі тарихи құжатқа қол қою болғанын айтты.
- Еуразиялық экономикалық одақ - біздің елдеріміздің мәңгілік достығының, өзара іс-қимылы мен тату көршілігінің берік жаңа механизмі. 29 мамыр біздің елдеріміздің естелік күнтізбелеріне Еуразиялық ықпалдастық күні ретінде енуге лайықты деп санаймын. Біздің елдеріміздің халқын, осы рәсімнің барлық қатысушылары мен қонақтарын Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қол қойылуымен тағы да құттықтаймын, - деді Мемлекет басшысы.
Өз сөзінде Ресей Федерациясының Президенті В.Путин қол қойылған шарт экономиканы дамытып, үш ел азаматтарының әл-ауқатын көтеру үшін үлкен мүмкіндіктер ашатынын атап айтты.
- Ресей, Беларусь және Қазақстан өзара іс-қимылдың мүлде жаңа деңгейіне өтеді: тауарлар, қызметтер, капиталдар мен жұмыс күші еркін қозғалатын ортақ кеңістік құрады. «Үштік» мемлекеттері экономиканың энергетика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы және көлік секілді негізгі салаларында келісілген саясат жүргізетін болады. Іс жүзінде біз 170 миллионнан астам халқы бар ТМД кеңістігінде өндірістік, ғылыми және технологиялық әлеуеті зор, табиғи ресурстары орасан мол, ірі әрі бірыңғай нарық құрамыз, - деді В.Путин.
Ресей Президенті әлемдік экономикада толыққанды халықаралық құқықтық субьектілікке ие және Дүниежүзілік сауда ұйымының қағидалары негізінде әрекет ететін жаңа экономикалық ұйым пайда болып отырғанын айтты. Ол сауда құрылымын жетілдіру, жоғары технологиялық тауарлар үлесінің артуы, елдеріміздің әлемдік экономикадағы бәсекеге қабілеттілігінің нығаюын қоса қамтитын ықпалдастық үдерістердің өзара тиімділігі қазірдің өзінде іс жүзінде дәлелденіп жатқанына назар аударды.
Беларусь Республикасының Президенті А.Лукашенко Армения мен Қырғызстанның еуразиялық ықпалдастық үдерісіне қосылуын атап өтті.
- Өз кезегінде Беларусь елі келіссөздер барысында қол жеткізілген уағдаластықтарды толық жүзеге асыру жолында жүйелі әрі міндетті түрде ілгерілеуге дайын. Шартқа қол қою - осымен бітті деген сөз емес, ол біздің дұрыс қадам жасағанымызды бүкіл әлемге дәлелдеуге тиіс болатын салиқалы үдерістің бастауы. Сонымен бірге Еуразиялық экономикалық одақты құру жөніндегі іс-қимылдардың қатысушы-мемлекеттердің өзара саудасына айтарлықтай ықпал ететін мәселелерді шешумен байланысты болғаны жөн, - деді А.Лукашенко.
Соңында мемлекет басшылары үш елдің жұртшылық өкілдерімен бейресми әңгіме өткізді.
***
Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартта халықаралық ұйымдарға тән базалық аспектілер, мемлекеттердің егеменді теңдігі, аумақтық тұтастығы, сондай-ақ Одақтың мүше-мемлекеттерінің саяси құрылымының ерекшелігін құрметтеу қағидаттары көрініс тапқан.
Бұған қоса, шарт Қазақстан, Ресей және Беларусь азаматтарының әл-ауқаты мен тұрмыс сапасын арттыру мәселелерін шешуге бағытталған және тауарлардың, қызметтердің, капитал мен жұмыс күшінің еркін қозғалысын, үйлестірілген экономикалық саясат жүргізуді қарастырады.
Жалпы алғанда, келешектегі интеграциялық тиімділік 2030 жылға қарай ІЖӨ-нің жиынтық өсімі 900 миллиард доллар көлемінде болатындығымен бағаланып отыр. Еуразиялық экономикалық одақ теңдік, негізділік, жүйелілік, прагматизм және өзара тиімділік қағидаттары негізінде құрылады.

«ҚазАқпарат» осы тарихи құжаттың толық мәтінін таратады.

*** 

Бұдан әрі Тараптар деп аталатын Беларусь Республикасы, Қазақстан Республикасы және Ресей Федерациясы, 2011 жылғы 18 қарашадағы Еуразиялық экономикалық интеграция туралы декларацияны негізге ала отырып, мемлекеттердің егемендік теңдігі қағидатын, адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының үстемдігі қагидатын сөзсіз сақтау қажеттігін басшылыққа ала отырып, өз халықтарының арасында олардың тарихын, мәдеииеті мен дәстүрлерін қүрметтеу арқылы ниеттестікті нығайтуға және ынтымақтастықты тереңдетуге тілек білдіре отырып,

еуразиялық экономикалық интеграцияны одан әрі дамыту Тараптардың ұлттық мүдделеріне сай келетіндігіне сенім білдіре отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің экономикасын ныгайтуға және олардың үйлесімді дамуы мен жақындасуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ іскерлік белсенділіктің орнықты өсуіне, теңдестірілген сауда мен адал бәсекелестікке кепілдік беруге деген үмтылысымен ілгерілей отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің алдында тұрған, жаһандық экономика шеңберінде орнықты экономикалық даму, ұлттық экономикаларды жан-жақты жаңғырту.

 

Бұдан әрі Тараптар деп аталатын Беларусь Республикасы, Қазақстан Республикасы және Ресей Федерациясы, 2011 жылғы 18 қарашадағы Еуразиялық экономикалық интеграция туралы декларацияны негізге ала отырып, мемлекеттердің егемендік теңдігі қағидатын, адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының үстемдігі қагидатын сөзсіз сақтау қажеттігін басшылыққа ала отырып, өз халықтарының арасында олардың тарихын, мәдеииеті мен дәстүрлерін қүрметтеу арқылы ниеттестікті нығайтуға және ынтымақтастықты тереңдетуге тілек білдіре отырып, еуразиялық экономикалық интеграцияны одан әрі дамыту Тараптардың ұлттық мүдделеріне сай келетіндігіне сенім білдіре отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің экономикасын ныгайтуға және олардың үйлесімді дамуы мен жақындасуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ іскерлік белсенділіктің орнықты өсуіне, теңдестірілген сауда мен адал бәсекелестікке кепілдік беруге деген үмтылысымен ілгерілей отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің алдында тұрған, жаһандық экономика шеңберінде орнықты экономикалық даму, ұлттық экономикаларды жан-жақты жаңғырту

 

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ ТУРАЛЫ ШАРТ

 

Бұдан әрі Тараптар деп аталатын Беларусь Республикасы, Қазақстан Республикасы және Ресей Федерациясы, 2011 жылғы 18 қарашадағы Еуразиялық экономикалық интеграция туралы декларацияны негізге ала отырып, мемлекеттердің егемендік теңдігі қағидатын, адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының үстемдігі қагидатын сөзсіз сақтау қажеттігін басшылыққа ала отырып, өз халықтарының арасында олардың тарихын, мәдеииеті мен дәстүрлерін қүрметтеу арқылы ниеттестікті нығайтуға және ынтымақтастықты тереңдетуге тілек білдіре отырып, еуразиялық экономикалық интеграцияны одан әрі дамыту Тараптардың ұлттық мүдделеріне сай келетіндігіне сенім білдіре отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің экономикасын ныгайтуға және олардың үйлесімді дамуы мен жақындасуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ іскерлік белсенділіктің орнықты өсуіне, теңдестірілген сауда мен адал бәсекелестікке кепілдік беруге деген үмтылысымен ілгерілей отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің алдында тұрған, жаһандық экономика шеңберінде орнықты экономикалық даму, ұлттық экономикаларды жан-жақты жаңғырту

 

 

2

 

және олардың бәсекеге қабілеттілігін күшейту жөніндегі ортақ міндеттерді шешуге бағытталған бірлескен іс-қимылдар жолымен экономикалық өрлеуді қамтамасыз ете отырып, басқа елдермен, сондай-ақ халықаралық интеграциялық бірлестіктермен және халықаралық ұйымдармен экономикалық өзара тиімді және тең құқылы ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға деген ұмтылысты растай отырып, Дүниежүзілік сауда үйымының нормаларын, қағидалары мен қағидаттарын назарға ала отырып, Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының мақсаттары мен қағидаттарына, сондай-ақ халықаралық құқықтың жалпыға бірдей танылған басқа да қағидаттары мен нормаларына өздерінің шынайы берілгендігін растай отырып, төмендегілер туралы уағдаласты:

3

БІРІНІШ БӨЛІК ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚТЫ ҚҰРУ

I бөлім

ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап

1Еуразиялық экономикалық одақты құру. Құқық субъектілігі

1. Тараптар осы Шартпен Еуразиялық экономикалық одақты (бұдан әрі - Одақ, ЕАЭО) құрады, оның шеңберінде тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің, капитал мен жұмыс күшінің еркін қозғалысы, осы Шартпен және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттармен айқындалган экономика салаларында үйлестірілген, келісілген немесе бірыңғай саясат жүргізу қамтамасыз етіледі.

2. Одақ халықаралық құқық субъектілігіне ие, өңірлік экономикалық интеграцияның халықаралық ұйымы болып табылады.

2-бап

Анықтамалар

Осы Шарттың мақсаттары үшін мыналарды білдіретін ұғымдар пайдаланылады: 

 

4

«заңнамаларды үйлестіру» - мүше мемлекеттердің жекелеген салаларда үқсас (салыстырмалы) нормативтік құқықтық реттеуді белгілеуге бағытталған заңнамаларын жақындастыру;

«мүше мемлекеттер» - Одақтың мүшелері және осы Шарттың Тараптары болып табылатын мемлекеттер;

«лауазымды адамдар» - мүше мемлекеттердің Еуразиялық экономикалық комиссия департаменттерінің директорлары және Комиссия департаменттері директорларының орынбасарлары, сондай- ақ Одақ Соты Хатшылығының басшысы, Одақ Соты Хатшылығы басшысының орынбасарлары және Одақ Соты судьяларының кеңесшілері лауазымдарына тағайындалған азаматтары;

«бірыңғай экономикалық кеңістік» - мүше мемлекеттердің аумақтарынан тұратын кеңістік, онда экономиканы реттеудің нарықтық қағидаттарға және үйлестірілген немесе біріздендірілген құқықтық нормаларды қолдануға негізделген үқсас (салыстырмалы) және біртектес тетіктері жүмыс істейді, бірыңғай инфрақүрылым болады;

«бірыңғай саясат» - мүше мемлекеттер оздері айқындаған, осы Шартта көзделген салаларда жүзеге асыратын, мүше мемлекеттердің біріздендірілген құқықтық реттеуді, оның ішінде Одақ органдарының өз өкілеттіктері шеңберіндегі шешімдері негізінде қолдануын көздейтін саясат;

«Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар» - мүше мемлекеттер арасында Одақтың жұмыс істеуі мен дамуына байланысты мәселелер бойынша жасасылатын халықаралық шарттар; 

 

 

5

«Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттары» - үшінші мемлекеттермен, олардың интеграциялық бірлестіктерімен және халықаралық үйымдармен жасасылатын халықаралық шарттар;

 

«ортақ (бірыңғай) нарық» - Одақ шеңберінде тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің, капиталдың және жүмыс күшінің қозғалыс еркіндігі қамтамасыз етілетін экономикалық қатынастар жиынтыгы;

«өкім» - Одақ органдары қабылдайтын, ұйымдастырушылық- өкімдік сипаты бар акт;

«шешім» - Одақ органдары қабылдайтын, нормативтік- қүқықтық сипаттағы ережелерді қамтитын акт;

«үйлестірілген саясат» - мүше мемлекеттердің ынтымақтастығын Одақ органдары шеңберінде мақұлданған, Одақтың осы Шартта көзделген мақсаттарына қол жеткізуі үшін қажетті ортақ көзқарастар негізінде жүзеге асыруды көздейтін саясат;

«келісілген саясат» - мүше мемлекеттер әртүрлі салаларда жүзеге асыратын, Одақтың осы Шартта көзделген мақсаттарына қол жеткізу үшін қажет болатындай дәрежеде қүқықтық реттеуді, оның ішінде Одақ органдарынын шешімдері негізінде реттеуді үйлестіруді көздейтін саясат;

«қызметкерлер» - өздерімен жасалған еңбек шарттары (келісімшарттар) негізінде Одақ органдарында жүмыс істейтін және лауазымды адамдар болып табылмайтын мүше мемлекеттердің азаматтары;

«кеден одағы» - өзінің шегіндегі өзара саудада кедендік баждар (баламалы қолданылатын өзге де баждар, салықтар мен алымдар),

тарифтік емес реттеу шаралары, арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шаралары қолданылмайтын, Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифі және үшінші елдермен тауарлардың сыртқы саудасын реттеудің бірыңғай шаралары қолданыста болатын бірыңғай кедендік аумақты көздейтін, мүше мемлекеттердің сауда-экономикалық интеграциясы нысаны;

«үшінші тарап» - Одаққа мүше болып табылмайтын мемлекет, халықаралық ұйым немесе халықаралық интеграциялық бірлестік;

«заңнаманы біріздендіру» - осы Шартта айқындалған жекелеген салалардағы құқықтық реттеудің бірдей тетіктерін белгілеуге бағытталған мүше мемлекеттердің заңнамасын жақындастыру.

Осы Шартта пайдаланылатын өзге де ұғымдар осы Шарттың тиісті бөлімдерінде және оған қосымшаларда келтірілген мағыналарында түсініледі.

II бөлім

ОДАҚТЫҢ НЕГІЗГІ ҚАҒИДАТТАРЫ, МАҚСАТТАРЫ, ҚҰЗЫРЕТІ ЖӘНЕ ҚҰКТЫҒЫ

3-бап

Одақтың жүмыс істеуінің негізғі қағидаттары

Одақ өзінің қызметін осы Шартқа сәйкес оған мүше мемлекеттер берген қүзыреті шегінде

7

мүше мемлекеттердщ егемендік теңдігі мен олардың аумақтық тұтастығы қағидаттарын қоса алғанда, халықаралық құқықтың жалпыға бірдей танылған қағидаттарын құрметтеу;

мүше мемлекеттердің саяси қүрылымының ерекшеліктерін қүрметтеу;

Тараптардың өзара тиімді ынтымақтастығын, тең қүқылығын және үлттық мүдделерінің ескерілуін қамтамасыз ету;

нарықтық экономика және адал бәсекелестік қағидаттарын сақтау;

өтпелі кезеңдер аяқталғаннан кейін кеден одағының алып тастауларсыз және шектеулерсіз жүмыс істеуі қағидаттары негізінде

 

жүзеге асырады.

Мүше мемлекеттер Одақтың өз функцияларын орындауы үшін қолайлы жағдай жасайды және Одақ мақсаттарына қол жеткізуге

қауіп төндіре алатын шаралардан қалыс қалады.

 

 

 

 

4-бап

 

Одақтың негізгі мақсаттары Одақтың негізгі мақсаттары:

мүше мемлекеттер халқының өмір сүру деңгейін арттыру мүддесіне орай олардың экономикаларының тұрақты дамуы үшін жағдай жасау;

 

8

Одақ шеңберінде тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің, капиталдың және еңбек ресурстарының бірыңғай нарығын

қалыптастыруға ұмтылу;

жаһандық экономика жағдайында үлттық экономикаларды жан- жақты жаңғырту, кооперациялау және олардың бәсекеге

қабілеттілігін арттыру болып табылады.

5-бап

Құзырет

1. Одаққа осы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда белгіленген шектер мен көлемдерде құзырет беріледі.

2. Мүше мемлекеттер осы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда белгіленген шектер мен көлемдерде үйлестірілген немесе келісілген саясатты жүзеге асырады.

3. Мүше мемлекеттер экономиканың өзге салаларында Одақтың негізгі қағидаттары мен мақсаттарына сәйкес үйлестірілген немесе келісілген саясатты жүзеге асыруға ұмытылады.

Бұл үшін Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шешімімен тиісті бағыттар бойынша көмекші органдар (Тараптардың мемлекеттік органдары басшыларының кеңестері, жүмыс топтары, арнайы комиссиялар) қүрылуы және (немесе) Еуразиялық экономикалық комиссияға тиісті салаларда Тараптардың өзара іс- қимылын үйлестіру жөнінде тапсырмалар берілуі мүмкін.

6-бап Одақтың құқығы

1. Одақтың құқығы:

осы Шарттан;

Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардан;

Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттарынан;

Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің, Еуразиялық үкіметаралық кеңестің және Еуразиялық экономикалық комиссияның осы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделген өз өкілеттіктері шеңберінде қабылданған шешімдері мен өкімдерінен қүралады.

Мүше мемлекеттер Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің және Еуразиялық * үкіметаралық кеңестің шешімдерін өз үлттық заңнамасында көзделген тәртіппен орындауға тиіс.

2. Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттары Одақтың негізгі мақсаттарына, қағидаттарына және жүмыс істеу қағидаларына қайшы келмеуге тиіс.

3. Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар мен осы Шарт арасында қайшылықтар туындаған жағдайда, осы Шарт басым болады.

Одақ органдарының шешімдері мен өкімдері осы Шартқа және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға қайшы келмеуге тиіс.

 

 

 

4. Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің, Еуразиялық үкіметаралық кеңестің және Еуразиялық экономикалық комиссияның шешімдері арасында қайшылықтар туындаған жағдайда:

Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шешімдері Еуразиялық үкіметаралык кеңестің және Еуразиялық экономикалық комиссияның шешімдерінен басым болады;

Еуразиялық үкіметаралық кеңестің шешімдері Еуразиялық экономикалық комиссияның шешімдерінен басым болады.

 

7-бап

Одақтың халықаралық қызметі

1. Одақтың өз қүзыреті шеңберінде Одақ алдында тұрған міндеттерді шешуге бағытталған халықаралық қызметті жүзеге

асыруға қүқығы бар. Одақтың осындай қызмет шеңберінде

мемлекеттермен, халықаралық ұйымдармен және халықаралық

интеграциялық бірлестіктермен халықаралық ынтымақтастықты

жүзеге асыруға және олармен дербес өзі не мүше мемлекеттермен бірлесіп өзінің құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша халықаралық шарттар жасасуға қүқығы бар.

Одақтың халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру тэртібі Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шешімімен белгіленеді. Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттар жасасу мэселелері Одақ шеңберінде халықаралық шартпен айқындалады.

2. Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттарының жобалары бойынша келіссөздер жүргізу, сондай-ақ оларға қол қою мүше мемлекеттер тиісті мемлекетішілік рәсімдерді орындағаннан кейін Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шешімі негізінде жүзеге асырылады.

Одақтың үшінші тараппен халықаралық шартының Одақтың өзі үшін міндетті екеніне келісім білдіруі, халықаралық шартты тоқтатуы, тоқтата түруы немесе одан шығуы туралы шешімді Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес барлық мүше мемлекеттер қажетті мемлекетішілік рәсімдерді орындағаннан кейін қабылдайды.

III бөлім

ОДАҚТЫҢ ОРГАНДАРЫ

8-бап Одақтың органдары

1. Одақтың органдары:

Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес (бүдан әрі - Жоғары кеңес);

Еуразиялық үкіметаралық кеңес (бүдан әрі - Үкіметаралық кеңес);

Еуразиялық экономикалық комиссия (бүдан әрі - Комиссия, ЕЭК);

12

Еуразиялық экономикалық одақтың соты (бұдан әрі - Одақ Соты) болып табылады.

2. Одақтың органдары осы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда өздеріне берілген өкілеттіктер шегінде жұмыс істейді.

3. Одақтың органдары осы Шарттың 3-бабында көрсетілген қагидаттар негізінде жұмыс істейді.

4. Жогары кеңесте, Үкіметаралық кеңесте және Комиссия Кеңесінде төрагалық етуді ротациялық негізде орыс әліпбиі тәртібімен бір мүше мемлекет күнтізбелік бір жыл бойы ұзарту қүқығынсыз жүзеге асырады.

5. Мүше мемлекеттер аумақтарында Одақ органдарының болу шарттары Одақ және болатын мемлекет арасындағы жеке халықаралық шарттарда айқындалады.

9-бап

Одақтың түрақты жұмыс істейтін органдарының қүрылымдық бөлімшелерінде лауазымдарға орналасу

 

1. Одақтың түрақты жүмыс істейтін органдарының құрылымдық бөлімшелерінде лауазымдарга орналасуга мүше мемлекеттердің тиісті бейіндік білімі және жұмыс тәжірибесі бар азаматтарының қүқыгы бар.

2. Бір сол мемлекеттің азаматтары Комиссия департаментінің лауазымды адамдары бола алмайды. Көрсетілген лауазымдарга

орналасуға кандидаттарды іріктеуді ЕЭК-тің конкурстық комиссиясы Тараптардан теңдей өкілдік етілу қағидатын ескере отырып жүргізеді. Көрсетілген лауазымдарға орналасу конкурсына қатысу үшін кандидаттарды тиісті Тараптан Комиссия Кеңесінің мүшесі ұсынады.

3. Комиссия департаменттеріндегі басқа лауазымдарға орналасуға кандидаттарды іріктеуді ЕЭК Тараптардың Комиссияны қаржыландыруға қатысу үлесін ескере отырып, конкурстық негізде жүзеге асырады.

4. Осы баптың 2-тармағында көрсетілген лауазымдарға орналасуға кандидаттарды іріктеу жөніндегі ЕЭК-тің конкурстық комиссиясының қүрамына, Комиссия Алқасының Төрағасын қоспағанда, Комиссия Алқасының барлық мүшелері кіреді.

ЕЭК-тің конкурстық комиссиясы өз шешімдерін үсыным түрінде көпшілік дауыспен қабылдайды және' оларды Комиссия Алқасының Төрағасына бекітуге үсынады. Егер Комиссия Алқасының Төрағасы нақты кандидатқа қатысты ЕЭК-тің конкурстық комиссиясының ұсынымына қайшы келетін шешім қабылдаса, Комиссия Алқасының Төрағасы мэселені түбегейлі шешім қабылдауы үшін Комиссия Кеңесінің қарауына шығарады.

ЕЭК-тің конкурстық комиссиясы туралы ережені (конкурсты откізу қағидасын қоса алғанда), оның құрамын, сондай-ақ Комиссия департаменттері директорлары және директорларының орынбасарлары лауазымдарына орналасуға кандидаттардың біліктілік талаптарын Комиссия Кеңесі бекітеді.

14

5. Одақ Сотының Аппаратындағы лауазымдарға кандидаттарды

іріктеу және тағайындау тэртібі Одақ Соты қызметін реттейтін құжаттарға сәйкес жүргізіледі.

1. Жоғары кеңес Одақтың жоғары органы болып табылады.

2. Жоғары кеңестің құрамына мүше мемлекеттердің басшылары

10-бап Жоғары кеңес

 

11-бап

Жоғары кеңестің жүмыс тәртібі

1. Жоғары кеңестің отырыстары жылына кемінде 1 рет өткізіледі.

Одақ қызметінің кейінге қалдыруға болмайтын мәселелерін шешу үшін кез келген мүше мемлекеттің немесе Жоғары кеңес Төрағасының бастамасы бойынша Жоғары кеңестің кезектен тыс отырысы шақырылуы мүмкін.

2. Жоғары кеңестің отырыстары Жоғары кеңес Төрағасының басшылығымен өткізіледі.

Жоғары кеңестің Төрағасы:

Жоғары кеңестің отырыстарын жүргізеді;

Жоғары кеңестің жүмысын үйымдастырады;

 

15

Жоғары кеңестің қарауына ұсынылатын мэселелерді дайындауға жалпы басшылықты жүзеге асырады.

Жогары кеңес Төрағасының өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, төрағалық етуші мүше мемлекеттен Жоғары кеңеске жаңадан болған мүше қалған мерзім ішінде Жоғары кеңес Төрағасының өкілеттігін жүзеге асырады.

3. Жоғары кеңес Төрағасының шақыруы бойынша Жоғары кеңестің отырыстарына Комиссия Кеңесінің мүшелері, Комиссия Алқасының Төрағасы және өзге де шақырылған адамдар қатысуы мүмкін.

Жоғары кеңес отырыстарының қатысушылар тізімін және форматын Жоғары кеңес Төрағасы Жоғары кеңес мүшелерімен келісе отырып айқындайды.

Жоғары кеңес отырыстарының күн тәртібін мүше мемлекеттердің үсыныстары негізінде Комиссия қалыптастырады.

Жоғары кеңес отырыстарына бүқаралық ақпарат құралдарының аккредиттелген өкілдерінің қатысуы туралы мәселені Жоғары кеңес Торағасы шешеді.

4. Жоғары кеңес отырыстарын өткізуді ұйымдастыру тәртібін Жоғары кеңес бекітеді.

5. Жоғары кеңес отырыстарын дайындау мен өткізуді үйымдастырушылық, ақпараттық және материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз етуді қабылдаушы мүше мемлекеттің жәрдеміне сүйене отырып Комиссия жүзеге асырады. Жоғары кеңес отырыстарын өткізуді қаржылық жагынан қамтамасыз ету Одақ бюджеті қаражатының есебінен жүзеге асырылады.

12-бап

Жогары кеңестің өкілеттіктері

1. Жогары кеңес Одақ қызметінің қагидаттық мәселелерін қарайды, интеграцияны дамыту стратегиясын, багыттары мен перспективаларын айқындайды және Одақтың мақсаттарын іске асыруға багытталган шешімдер қабылдайды.

2. Жогары кеңес мынадай негізгі өкілеттіктерді жүзеге асырады:

1) Одақты қалыптастыру және дамыту стратегиясын, багыттары мен перспективаларын айқьіндайды және Одақтың мақсаттарын іске асыруга багытталган шешімдер қабылдайды;

2) Комиссия Алқасының қүрамын бекітеді, Комиссия Алқасының мүшелері арасында міндеттерді бөледі және олардың өкілеттіктерін тоқтатады;

3) Комиссия Алқасының Төрагасын тагайындайды және оның өкілеттіктерін мерзімінен бүрын тоқтату туралы шешім қабылдайды;

4) мүше мемлекеттердің үсынуы бойынша Одақ Сотының судьяларын тагайындайды;

5) Еуразиялық экономикалық комиссия жұмысының регламентін бекітеді; 

17

6) Одақтың бюджетін, Еуразиялық экономикалық одақ бюджеті туралы ережені және Одақ бюджетінің атқарылуы туралы есепті бекітеді;

7) мүше мемлекеттердің Одақ бюджетіне үлестік жарналарының мөлшерін (шкаласын) айқындайды;

8) Үкіметаралық кеңес немесе 16-баптың 7-тармағының ережелерін ескере отырып, Комиссия қабылдаған шешімдердің күшін жоюға немесе оларды өзгертуге қатысты мәселелерді мүше мемлекеттің үсынысы бойынша қарайды;

9) Үкіметаралық кеңестің немесе Комиссияның ұсынысы бойынша, шешім қабылдау кезінде консенсусқа қол жеткізілмеген мәселелерді қарайды;

10) Одақ Сотына сауалдармен жүгінеді;

11) Одақ Соты судьяларының, Одақ Сотының лауазымды адамдарының және Аппараты қызметкерлерінің, сондай-ақ олардың отбасы мүшелерінің табыстары, мүлкі және мүліктік сипаттағы міндеттемелері туралы мәліметтердің анықтығы мен толықтығын тексеру тэртібін бекітеді;

12) Одаққа жаңа мүшелерді қабылдау және Одақтағы мүшелікті тоқтату тэртібін айқындайды;

13) байқаушы мәртебесін немесе Одаққа кіруге кандидат мемлекет мәртебесін беру туралы немесе оның күшін жою туралы шешім қабылдайды;

14) Еуразиялық экономикалық одақтың халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру тэртібін бекітеді;

 

18

 

15) Одақтың атынан үшінші тараппен келіссөздер туралы, оның ішінде онымен Одақтың халықаралық шарттарын жасасу және келіссөз жүргізу қүқығын беру туралы, сондай-ақ Одақтың өзі үшін үшінші тараппен халықаралық шарттың міндетті екеніне келісім білдіруі, халықаралық шартты тоқтатуы, тоқтата түруы туралы немесе одан шығуы туралы шешім қабылдайды;

16) Одақ органдарының жалпы штат санын, Одақ органдарындағы мүше мемлекеттер азаматтарының арасынан мүше мемлекеттердің үсынуы бойынша конкурстық негізде жіберілетін лауазымды адамдардың өкілдік ету параметрлерін бекітеді;

17) Комиссия Алқасы мүшелерінің, Одақ Соты судьяларының,

Одақ органдары лауазымды адамдарының және қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу тэртібін бекітеді;

18) Еуразиялық экономикалық одақ органдарындағы сыртқы аудит (бақылау) туралы ережені бекітеді;

19) Одақ органдарында жүргізілген сыртқы аудиттің (бақылаудың) нәтижелерін қарайды;

20) Одақтың рэмізін бекітеді;

21) Үкіметаралық кеңеске және Комиссияга тапсырмалар береді;

22) тиісті багыттар бойынша көмекші органдар қүру туралы шешімдер қабылдайды;

23) осы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

 

19

 

13-бап

Жоғары кеңестің шешімдері және өкімдері

1. Жогарғы Кеңес шешімдер және өкімдер қабылдайды.

2. Жоғары кеңестің шешімдері және өкімдері консенсуспен қабылданады.

Жоғары кеңестің Одақтағы мүше мемлекеттің мүшелігін тоқтатуға байланысты шешімдері «Одақтағы өзінің мүшелігін тоқтату ниеті туралы хабарлаған мүше мемлекеттің дауысын алып тастай отырып, консенсус» қағидаты бойынша қабылданады.

14- бап Үкіметаралық кеңес

Үкіметаралық кеңес Одақтың мүше мемлекеттер үкіметтерінің басшыларынан түратын органы болып табылады.

15- бап

Үкіметаралық кеңес жүмысының тэртібі

1. Үкіметаралық кеңестің отырысы қажет болуына қарай, бірақ кемінде жылына 2 рет өткізіледі.

Одақ қызметінің кейінге қалдыруға болмайтын мәселелерін шешу үшін кез келген мүше мемлекеттің немесе Үкіметаралық кеңес 

20

 

Төрағасының бастамасы бойынша Үкіметарапық кеңестің кезектен

тыс отырыстары шақырылуы мүмкін.

2. Үкіметаралық кеңестің отырыстары Үкіметаралық кеңес

Төрағасының басшылығымен өткізіледі.

Үкіметаралық кеңестің Төрагасы:

Үкіметаралық кеңестің отырысын жүргізеді;

Үкіметаралық кеңестің жүмысын үйымдастырады;

Үкіметаралық кеңестің қарауына үсынылатын мэселелерді дайындауға жалпы басшылықты жүзеге асырады.

Үкіметаралық кеңес Төрағасының өкілеттігі мерзімінен бүрын тоқтатылған жағдайда төрағалық етуші мүше мемлекеттен Үкіметаралық кеңеске жаңадан болған мүше қалған мерзім ішінде Үкіметаралық кеңес Төрагасының окілеттіктерін жүзеге асырады.

3. Үкіметаралық кеңес Төрағасының шақыруы бойынша Үкіметаралық кеңестің отырыстарына Комиссия Кеңесінің мүшелері, Комиссия Алқасының Төрағасы және өзге де шақырылған адамдар қатысуы мүмкін.

Үкіметаралық кеңес отырыстарының қатысушылар тізімін және форматын Үкіметаралық кеңес Төрағасы Үкіметаралық кеңестің мүшелерімен келісе отырып айқындайды.

Үкіметаралық кеңес отырыстарының күн тэртібін мүше мемлекеттердің ұсыныстары негізінде Комиссия қалыптастырады.

Үкіметаралық кеңес отырыстарына бүқаралық ақпарат қүралдарының аккредиттелген өкілдерінің қатысуы туралы мәселені Үкіметаралық кеңес Төрағасы шешеді.

 

21

4. Үкіметаралық кеңес отырыстарын өткізуді үйымдастыру тәртібін Үкіметаралық кеңес бекітеді.

5. Үкіметаралық кеңес отырыстарын дайындау мен өткізуді үйымдастырушылық, ақпараттық және материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз етуді қабылдаушы мүше мемлекеттің жәрдеміне сүйене отырып Комиссия жүзеге асырады. Үкіметаралық кеңес отырыстарын откізуді қаржылық жагынан қамтамасыз ету Одақ бюджеті қаражатының есебінен жүзеге асырылады.

16-бап

Үкіметаралық кеңестің өкілеттіктері

Үкіметаралық кеңес мынадай негізгі өкілеттіктерді жүзеге асырады:

1) осы Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және Жоғары кеңестің шешімдерін іске асыруды және олардың орындалуын бақылауды қамтамасыз етеді;

ж

2) Комиссия Кеңесінде шешім қабылдау кезінде консенсусқа қол жеткізілмеген мәселелерді Комиссия Кеңесінің ұсынысы бойынша қарайды;

3) Комиссияға тапсырмалар береді;

4) Жоғары кеңеске Комиссия Кеңесі мүшелерінің және Алқасы мүшелерінің кандидатураларын үсынады;

22

5) Одақ бюджетінің жобасын, Еуразиялық экономикалық одақ бюджеті туралы ережені және Одақ бюджетінің атқарылуы туралы есепті мақұлдайды;

 

6) Еуразиялық экономикалық одақ органдарының қаржы- шаруашылық қызметіне ревизия жүргізу туралы ережені, Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметіне жүргізілетін ревизиялардың стандарттары мен әдіснамасын бекітеді, Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметіне ревизия жүргізу туралы шешімдер қабылдайды және оларды жүргізу мерзімдерін айқындайды;

7) Комиссия қабылдаған шешімдердің күшін жоюға немесе оларды өзгертуге қатысты мәселелерді мүше мемлекеттің үсынысы бойынша қарайды не келісуге қол жеткізілмеген жағдайда, оларды Жогары кеңестің қарауына енгізеді;

8) Комиссия Кеңесі немесе Алқасы шешімдерінің қолданысын тоқтата тұру туралы шешім қабылдайды;

9) Комиссия Алқасы мүшелерінің, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің, сондай-ақ олардың отбасы мүшелерінің табыстары, мүлкі және мүліктік сипаттағы міндеттемелері туралы мәліметтердің анықтығы мен толықтығын тексеру тәртібін бекітеді;

 

 

10) осы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделген озге өкілеттіктерді жүзеге асырады. 

17- бап

Үкіметаралық кеңестің шешімдері және өкімдері

1. Үкіметаралық кеңес шешімдер және өкімдер қабылдайды.

2. Үкіметаралық кеңестің шешімдері және өкімдері консенсуспен қабылданады.

18- бап

Комиссия

1. Комиссия Одақтың тұрақты жүмыс істейтін реттеуші органы болып табылады. Комиссия Кеңестен және Алқадан тұрады.

2. Комиссия шешімдер, өкімдер және ұсынымдар қабылдайды.

Комиссия Кеңесінің шешімдері, өкімдері және ұсынымдары

консенсуспен қабылданады.

Комиссия Алқасының шешімдері, өкімдері және ұсыньшдары айқын басым көпшілік дауыспен немесе консенсуспен қабылданады.

Жоғары кеңес эсер ететін мәселелер тізбесін айқындайды, олар бойынша Комиссия Алқасының шешімдері консенсуспен қабылданады.

Бұл ретте айқын басым көпшілік дауыс Комиссия Алқасы мүшелерінің жалпы санының үштен екісінің дауысын қүрайды.

3. Комиссияның мәртебесі, міндеттері, қүрамы, функциялары, өкілеттіктері мен жүмыс тәртібі осы Шартқа № 1 қосымшага сәйкес айқындалады. 

4. Комиссияның болатын орны Мәскеу қаласы, Ресей Федерациясы болып табылады.

 

19- бап

Одақ Соты

1. Одақ Соты Одақтың тұрақты жұмыс істейтін сот органы болып табылады.

2. Одақ Сотының мәртебесін, құрамын, құзыретін, жұмыс істеу және қалыптастырылу тэртібін осы Шартқа № 2 қосымшага сәйкес Еуразиялық экономикалық одақтың Сот Статуты айқындайды.

3. Одақ Сотының болатын орны Минск қаласы, Беларусь Республикасы болып табылады.

IV бөлім

ОДАҚ БЮДЖЕТІ

20- бап

1. Одақ органдарының қызметін қаржыландыру Еуразиялық экономикалық одақ бюджеті туралы ережеде айқындалған тәртіппен қалыптастырылатын Одақ бюджетінің қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

Кезекті қаржы жылына арналған Одақ бюджеті мүше мемлекеттердің үлестік жарналары есебінен ресейлік рубльмен қалыптастырылады. Мүше мемлекеттердің Одақ бюджетіне үлестік жарналарының мөлшерін (шкаласын) Жоғары кеңес белгілейді.

Одақ бюджетінің кірістері мен шығыстары теңдестірілген болуға тиіс. Қаржы жылы 1 қаңтарда басталып, 31 желтоқсанда аяқталады.

2. Одақ бюджетін және Еуразиялық экономикалық одақ бюджеті туралы ережені Жоғары кеңес бекітеді.

Одақ бюджетіне және Еуразиялық экономикалық одақ бюджеті туралы ережеге өзгерістер енгізуді Жоғары кеңес жүзеге асырады.

21-бап

Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметіне ревизия жүргізу

Одақ бюджетінің атқарылуын бақылауды жүзеғе асыру үшін Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметіне кем дегенде 2 жылда бір рет ревизия жүргізіледі.

Кез келген мүше мемлекеттің бастамасы бойынша Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметінің жекелеген мәселелері бойынша тексеру жүргізілуі мүмкін.

Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметіне ревизияны мүше мемлекеттердің мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының өкілдерінен түратын ревизорлар тобы жүзеге асырады.

Одақ органдарының қаржы-шаруашылық қызметіне жүргізілген ревизиялардың нәтижелері белгіленген тэртіппен Үкіметаралық кеңестің қарауына енгізіледі.

22-бап Сыртқы аудит (бақылау)

Одақтың бюджетінің қаражатын қалыптастыру, басқару және оған билік ету тиімділігін, Одақтың мүлкі мен басқа да активтерін пайдалану тиімділігін айқындау мақсатында сыртқы аудит (бақылау) жүргізіледі. Сыртқы аудитті (бақылауды) мүше мемлекеттердің жоғары тұрған мемлекеттік қаржылық бақылау органдарының өкілдерінен қүралған инспекторлар тобы жүзеге асырады. Сыртқы аудиттің (бақылаудың) стандарттары мен әдіснамасын мүше мемлекеттердің жоғары түрған мемлекеттік қаржылық бақылау органдары бірлесіп айқындайды.

Одақтың органдарында жүргізілген сыртқы аудиттің (бақылаудың) нәтижелері белгіленген тәртіппен Жоғары кеңестің қарауына енгізіледі.

ЕКІНШІ БӨЛІК КЕДЕН ОДАҒЫ

V бөлім

АҚПАРАТТЫҚ ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛ ЖӘНЕ СТАТИСТРІКА

23-бап

Одақ шеңберіндегі ақпараттық өзара іс-қимыл

1. Одақтың жүмыс істеуіне қатысы бар барлық салаларда интеграциялық процестерді ақпараттық жағынан қамтамасыз ету мақсатында Одақ шеңберінде ақпараттық-коммуникациялық технологиялар мен трансшекаралық сенім кеңістігін пайдалана отырып, ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар әзірленіп, іске асырылады.

2. Одақ шеңберіндегі ортақ процестерді іске асыру кезінде ақпараттық өзара іс-қимыл уәкілетті органдардың аумақтық жағынан бөлінген мемлекеттік ақпараттық ресурстары мен ақпараттық жүйелерінің, сондай-ақ Комиссияның ақпараттық ресурстары мен ақпараттық жүйелерінің интеграциясын қамтамасыз ететін, Одақтың интеграцияланған ақпараттық жүйесін пайдалана отырып, жүзеге асырылады.

3. Мемлекеттік ақпараттық ресурстар мен ақпараттық жүйелердің тиімді өзара іс-қимылын және олардың үйлестірілуін

қамтамасыз ету үшін мүше мемлекеттер ақпараттандыру және ақпараттық технологиялар саласында келісілген саясат жүргізеді.

4. Бағдарламалық-техникалық қүралдар мен ақпараттық технологияларды пайдалану кезінде мүше мемлекеттер өзара іс- қимыл процесінде пайдаланылатын немесе алынған зияткерлік меншікті қорғауды қамтамасыз етеді.

5. Ақпараттық өзара іс-қимылдың және Одақ шеңберінде оны жүзеге асыруды үйлестірудің негізін қалайтын қағидаттары, сондай- ақ интеграцияланған ақпараттық жүйені құру және дамыту тэртібі осы Шартқа № 3 қосымшаға сэйкес айқындалады.

24-бап

Одақтың ресми статистикалық ақпараты

1. Одақтың тиімді жұмыс істеуі және дамуы мақсаттарында Одақтың ресми статистикалық ақпараты қалыптастырылады.

2. Одақтың ресми статистикалық ақпаратын қалыптастыру:

1) кәсіби тэуелсіздік;

2) ғылыми негізділік және салыстырымдылық;

3) толықтық және анықтық;

4) өзектілік және уақтылылық;

5) ашықтық және жалпыға бірдей қолжетімділік;

6) шығындардың тиімділігі;

7) статистикалық қүпиялылық қағидаттарына сзйкес жүзеге асырылады.

3. Одақтың ресми статистикалық ақпаратын қалыптастыру және тарату тәртібі осы Шартқа № 4 қосымшаға сәйкес айқындалады.

VI бөлім

КЕДЕН ОДАҒЫНЫҢ ЖҮМЫС ІСТЕУІ

25-бап

Кеден одағының жұмыс істеу қағидаттары

1. Мүше мемлекеттердің кеден одағы шеңберінде:

1) тауарлардың ішкі нарығы жұмыс істейді;

2) Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифі және үшінші тараптармен тауарлардың сыртқы саудасын реттеудің өзге де бірыңғай шаралары қолданылады;

3) үшінші тараптармен қатынастарда тауарлар саудасының бірыңғай режимі қолданылады;

4) бірыңғай кедендік реттеу жүзеге асырылады;

5) осы Шартта көзделген жағдайларды қоспағанда, мүше мемлекеттердің аумақтары арасында тауарларды кедендік декларациялау және мемлекеттік бақылау (көліктік, санитариялық, ветеринариялық-санитариялық, карантиндік фитосанитариялық) қолданбастан, еркін өткізу жүзеге асырылады.

2. Осы Шарттың мақсаттары үшін мыналарды білдіретін үғымдар пайдаланылады: 

30

«кедендік экелу бажы» - тауарларды Одақтың кедендік аумағына әкелуге байланысты мүше мемлекеттердің кеден органдары алатын міндетті төлем;

«Еуразиялық экономикалық одақтың Сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасы» (ЕАЭО СЭҚ ТН) - Дүниежүзілік кеден ұйымының Тауарлары сипаттамасы мен кодталуының үйлестірілген жүйесіне және Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасына негізделген Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасы;

«Еуразиялық экономикалық одақтың бірыңғай кедендік тарифі» (ЕАЭО БКТ) - Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай Тауар номенклатурасына сәйкес жүйеленген, үшінші елдерден Одақтың кедендік аумағына әкелінетін (экелінген) тауарларға қолданылатын кедендік баждар мөлшерлемелерінің жиынтығы;

 

 «тарифтік преференция» - Одақпен бірге еркін сауда аймағын қүратын елдерден шығарылатын тауарларға қатысты кедендік әкелу баждарын төлеуден босату немесе кедендік экелу баждарының мөлшерлемелерін азайту не дамушы елдерден - Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардан және (немесе) неғүрлым төмен дамыған елдерден - Одақтыц бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардан шығарылатын тауарларға қатысты кедендік әкелу баждарының мөлшерлемелерін азайту. 

 

31

26-бап

Кедендік әкелу баждарын (баламалы қолданылатын өзге де баждарды, салықтар мен алымдарды) есепке жатқызу және белу

Төленген (алынған) кедендік экелу баждары мүше мемлекеттер бюджеттері арасында есепке жатқызылуға және бөлінуге жатады.

Кедендік экелу баждарының сомасын есепке жатқызу және бөлу, оларды мүше мемлекеттер бюджеттерінің кірісіне аудару осы Шартқа № 5 қосымшаға сэйкес тәртіппен жүзеге асырылады.

27-бап

Еркін (арнайы, ерекше) экономикалық аймақтар мен еркін қоймаларды қүру және олардың жұмыс істеуі

Мүше мемлекеттердің элеуметтік-экономикалық дамуына жәрдемдесу, инвестициялар тарту, жаңа технологияларға негізделген өндірістер қүру және оларды дамыту, көлік инфрақүрылымын, туризмді және санаториялық-курорттық саланы дамыту мақсаттарында, сондай-ақ өзге де мақсаттарда мүше мемлекеттердің аумақтарында еркін (арнайы, ерекше) экономикалық аймақтар мен еркін қоймалар қүрылып, жүмыс істейді.

Еркін (арнайы, ерекше) экономикалық аймақтар мен еркін қоймаларды құру және олардың жүмыс істеу жағдайлары Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттармен айқындалады.

3. Өзара тауарлар саудасындагы ішкі нарықтың жүмыс істеуі шеңберінде мүше мемлекеттер, осы Шартта көзделген жағдайларды қоспағанда, кедендік әкелу және әкету баждарын (баламалы қолданылатын өзге де баждарды, салықтар мен алымдарды), тарифтік емес реттеу шараларын, арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолданбайды.

 

1. Одақ осы Шарттың ережелеріне сәйкес ішкі нарықтың жүмыс істеуін қамтамасыз ету жөнінде шаралар қолданады.

2. Ішкі нарық экономикалық кеңістікті қамтиды, онда осы Шарттың ережелеріне сәйкес тауарлардың, тұлғалардың, көрсетілетін қызметтер мен капиталдың еркін қозгалысы қамтамасыз етіледі.

 

29-бап

1. Мүше мемлекеттер өзара тауарлар саудасында шектеулер қолдануға (мүндай шаралар ақталмаған кемсітушілік қүралы немесе

сауданы жасырын шектеу болып табылмайтын жағдайларда), егер мүндай шектеулер:

1) адамның өмірі мен денсаулығын сақтау;

2) қоғамдық моральды және қүқықтық тэртіпті қорғау;

Тауарлардың ішкі нарығының жүмыс істеу тэртібінен ерекшеліктер

3) қоршағаы ортаны қорғау;

4) жануарлар мен өсімдіктерді, мәдени құндылықтарды қорғау;

5) халықаралық міндеттемелерді орындау;

6) елдің қорганысын және мүше мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет болған жагдайда, құқылы.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген негіздер бойынша ішкі нарықта осы Шарттың XI бөлімінде айқындалған тәртіппен санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар да енгізілуі мүмкін.

3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген негіздер бойынша тауарлардың жекелеген санаттарының айналымы шектелуі мүмкін.

Одақтың кедендік аумағында мүндай тауарлардың қозғалысы немесе айналымы тәртібі осы Шартқа, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сәйкес айқындалады.

VII болім

ДӘРІЛІК ЗАТТАР МЕН МЕДИЦИНАЛЫҚ БҰЙЫМДАРДЫҢ

АЙНАЛЫМЫН РЕТТЕУ

30-бап

Дәрілік заттардың ортақ нарығын қалыптастыру

1. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде тиісті фармацевтикалық практика стандарттарына сэйкес келетін дәрілік заттардың ортақ нарығын құрады, ол мынадай:

1) дәрілік заттар айналымы саласында мүше мемлекеттер заңнамасының талаптарын үйлестіру және біріздендіру;

2) Одақтың аумағында айналымда болатын дәрілік заттардың сапасына, тиімділігі мен қауіпсіздігіне қойылатын міндетті талаптардың бірлігін қамтамасыз ету;

3) дәрілік заттардың айналымы саласында бірыңғай қағидаларды қабылдау;

4) дәрілік заттардың сапасын, тиімділігі мен қауіпсіздігін бағалау кезінде бірдей немесе салыстырымды зерттеу және бақылау әдістерін әзірлеу және қолдану;

5) дәрілік заттардың айналымы саласындағы бақылау (қадағалау) саласында мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру;

6) мүше мемлекеттердің тиісті уәкілетті органдарының дәрілік заттардың айналымы саласында рүқсат беру және бақылау-қадағалау функцияларын іске асыруы қағидаттарына негізделеді.

2. Одақ шеңберінде дәрілік заттардың ортақ нарығының жүмыс істеуі осы Шарттың 100-бабының ережелері ескеріле отырып, Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сәйкес жүзеге асырылады.

Медициналық бұйымдардың (медициналық мақсаттағы бұйымдар

мен медициналық техниканың) ортақ нарығын қалыптастыру

1. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде медициналық

бүйымдардың (медициналық мақсаттағы бүйымдар мен медициналық техниканың) ортақ нарығын қүрады, ол мынадай:

1) медициналық бүйымдардың (медициналық мақсаттағы

бұйымдар мен медициналық техниканың) айналымы саласында мүше мемлекеттер заңнамасының талаптарын үйлестіру;

2) Одақтың аумағында айналымда болатын медициналық бүйымдардың (медициналық мақсаттағы бүйымдар мен медициналық техниканың) тиімділігі мен қауіпсіздігіне қойылатын міндетті талаптардың бірлігін қамтамасыз ету;

3) медициналық бүйымдардың (медициналық мақсаттағы

бұйымдар мен медициналық техниканың) айналымы саласында бірыңғай қағидаларды қабылдау;

4) медициналық бүйымдардың (медициналық мақсаттағы

бүйымдар мен медициналық техниканың) сапасын қамтамасыз ету жүйесін қүруға бірыңғай тәсілдерді айқындау;

5) медициналық бүйымдардың (медициналық мақсаттағы

бүйымдар мен медициналық техниканың) айналымы саласындағы бақылау (қадағалау) саласында мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру қағидаттарына негізделеді.

2. Одақ шеңберінде медициналық бұйымдардың (медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың) ортақ нарығының жұмыс істеуі осы Шарттың 100-бабының ережелері ескеріле отырып, Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сәйкес жүзеге асырылады.

VIII бөлім

КЕДЕНДІК РЕТТЕУ

32-бап Одақтагы кедендік реттеу

Одақта Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексіне сәйкес және Одақтың құқығын құрайтын, кедендік құқық қатынастарын реттейтін халықаралық шарттарға және актілерге сәйкес, сондай-ақ осы ІПарттың ережелеріне сэйкес бірыңғай кедендік реттеу жүзеге асырылады.

IX бөлім

СЫРТҚЫ САУДА САЯСАТЫ

1. Сыртқы сауда саясаты туралы жалпы ережелер

33-бап

Одақтың сыртқы сауда саясатының мақсаттары мен қағидаттары

1. Одақтың сыртқы сауда саясаты мүше мемлекеттердің орнықты экономикалық дамуына, экономикаларды әртараптандыруға, инновациялық дамуға, сауда мен инвестициялардың көлемін арттыруға және құрылымын жақсартуға, интеграциялық процестерді жеделдетуге, сондай-ақ Одақты жаһандық экономика шеңберінде тиімді және бәсекеге қабілетті ұйым ретінде одан әрі дамытуға жәрдемдесуге бағытталады.

2. Одақтың сыртқы сауда саясатын жүзеге асырудың негізгі қағидаттары:

мүше мемлекеттердің сыртқы сауда қызметіне қатысушылары үшін Одақтың мақсаттарына тиімділікпен қол жеткізуді қамтамасыз етуге қажеттіден гөрі оншалықты ауыртпалықты болып табылмайтын Одақтың сыртқы сауда саясатын жүзеге асыру шаралары мен тетіктерін қолдану;

Одақтың сыртқы сауда саясатын жүзеге асыру шаралары мен тетіктерін әзірлеудегі, қабылдау мен қолданудағы жариялылық;

Одақтың сыртқы сауда саясатын жүзеге асыру шаралары мен тетіктерін қолданудың негізділігі және объективтілігі;

мүше мемлекеттердің сыртқы сауда қызметіне қатысушыларының қүқықтары мен заңды мүдделерін, сондай-ақ тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді шығарушылар мен тұтынушылардың қүқықтары мен заңды мүдделерін қорғау;

сыртқы сауда қызметіне қатысушылардың қүқықтарын сақтау болып табылады.

3. Сыртқы сауда саясаты Одақтың өз бетінше не Одақтың органдары мүше мемлекеттер үшін міндетті шешімдер қабылдайтын салаларда мүше мемлекеттермен бірлесіп, үшінші тараппен халықаралық шарттар жасасу, халықаралық үйымдарға қатысу не сыртқы сауда саясатының шаралары мен тетіктерін дербес қолдануы арқылы іске асырылады.

Одақ озі жасасатын халықаралық шарттар бойынша міндеттемелердің орындалуы үшін жауаптылықта болады және осы шарттар бойынша оз қүқықтарын іске асырады.

34-бап

Барынша қолайлылық режимі

Барынша қолайлылық режимін қолдану Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттарында, сондай-ақ мүше мемлекеттердің үшінші тараппен халықаралық шарттарында козделген жағдайларда және шарттарда, тауарлардың сыртқы саудасына қатысты 1994 жылғы Тарифтер мен сауда бойынша бас келісімнің (ТСБК 1994) ұғымындағы барынша қолайлылық режимі қолданылады.

35- бап

Еркін сауда режимі

Үшінші тараппен саудада ТСБК 1994 ұгымындағы тауарлардың еркін саудасы режимі Одақтың осындай үшінші тараппен халықаралық шарты негізінде, осы Шарттың 102-бабының ережелері ескеріле отырып белгіленеді.

Одақтың үшінші тараппен еркін сауда режимін белгілейтін халықаралық шарты сыртқы сауда қызметімен байланысты өзге де ережелерді қамтуы мүмкін.

36- бап

Дамушы елдерден және (немесе) неғүрлым томен дамыған елдерден шығарылатын тауарларға қатысты тарифтік преференциялар

1. Осы Шартқа сәйкес Одақ дамушы және неғұрлым төмен дамыған елдердің экономикалық дамуына жәрдемдесу мақсатында дамушы елдерден - Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардан және (немесе) неғұрлым төмен дамыған елдерден - Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардан шығарылатын тауарларға қатысты тарифтік преференциялар бере алады.

2. Одақтың кедендік аумағына әкелінетін, дамушы елдерден - Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардан шығарылатын преференциялы тауарларға қатысты Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифі кедендік әкелу баждары мөлшерлемелерінің 75 пайызы мөлшерінде кедендік әкелу баждарының мөлшерлемелері қолданылады.

3. Одақтың кедендік аумағына әкелінетін, неғұрлым төмен дамыған елдерден - Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардан шығарылатын преференциялы тауарларға қатысты Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифі кедендік экелу баждарының нөлдік мөлшерлемелері қолданылады.

37-бап

Тауарлардың шығарылуын айқындау қағидалары

1. Одақтың кедендік аумағында Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың шығарылуын айқындаудың бірыңғай қағидалары қолданылады.

2. Кедендік-тарифтік реттеу шараларын қолдану (тарифтік преференциялар беру мақсаттарын қоспағанда), тарифтік емес реттеу және ішкі нарықты қорғау шараларын қолдану, тауарлардың шығарылу таңбалануына қойылатын талаптарды белгілеу, мемлекеттік (муниципалдық) сатып алуларды жүзеге асыру, тауарлардың сыртқы саудасы статистикасын жүрпзу мақсаттары үшін Комиссия белгілейтін, Одақтың кедендік аумағына экелінетін тауарлардың шығарылуын айқындау қағидалары (тауарлардың шыгарылуын айқындаудың преференциялы емес қагидалары) қолданылады.

3. Дамушы елдерден немесе неғүрлым төмен дамыған елдерден

Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін

пайдаланушылардан Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарларға қатысты тарифтік преференциялар беру мақсаттары үшін Комиссия белгілейтін, дамушы елдерден және неғүрлым томен дамыған елдерден тауарлардың шығарылуын айқындау қағидалары қолданылады.

4. Өздерінің Одақпен сауда-экономикалық қатынастарында еркін сауда режимі қолданылатын мемлекеттерден Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарларға қатысты тарифтік преференциялар беру мақсаттары үшін Одақтың үшінші тараппен еркін сауда режимін қолдануды көздейтін тиісті халықаралық шартында белгіленген тауарлардың шығарылуын айқындау қағидалары қолданылады.

5. Егер Одақтың үшінші тараппен еркін сауда режимін қолдануды көздейтін халықаралық шартында тауарлардың шығарылуын айқындау қағидалары белгіленбеген немесе олар мұндай шарт күшіне енген кезге дейін қабылданбаған жағдайда, осы елден шығарылған, Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарларға қатысты тауарлардың шығарылуын айқындаудың тиісті қағидалары

42

қабылданған кезге дейін осы баптың 2-тармағында көзделген тауарлардың шығарылуын айқындау қағидалары қолданылады.

6. Тауарлардың шығарылуын айқындау (растау) саласында үшінші тараптың бірнеше бұзушылық жасау фактілері болған кезде Комиссия мүше мемлекеттердің кеден қызметтерінің нақты елден әкелінетін тауарлардың шығарылуын айқындаудың (растаудың) дүрыстығына мониторинг жүргізуі туралы шешім қабылдауы мүмкін. Тауарлардың шығарылуын айқындау (растау) саласында үшінші тараптың жүйелі түрде бүзушылықтар жасауы анықталған жағдайда, Комиссия мүше мемлекеттер кеден қызметтерінің тауарлардың шығарылуын растайтын қүжаттарды қабылдауын тоқтата түруы туралы шешім қабылдай алады. Осы тармақтың ережелері әкелінетін тауарлардың шығарылуын бақылауға және оның нәтижелері бойынша шаралар қабылдауға қатысты мүше мемлекеттердің өкілеттіктерін шектемейді.

38-бап

Көрсетілетін қызметтермен сыртқы сауда

Мүше мемлекеттер үшінші тараптармен көрсетілетін қызметтер саудасы саласын үйлестіруді жүзеге асырады.

Үйлестіруді жүзеге асыру Одақтың осы саладағы үлттықтан жогары құзыреті барын білдірмейді.

43

39- бап

Үшінші тараптармен саудадағы шектеу шараларын жою

Комиссия үшінші тараптардың нарығына қол жеткізу кезінде жәрдем көрсетеді, үшінші тараптың мүше мемлекеттерге қатысты шектеу шараларына мониторинг жүргізеді және үшінші тарап Одаққа қатысты қандай да бір шара қолданган немесе Одақ пен үшінші тараптың арасында сауда дауы туындаған жағдайда, мүше мемлекеттермен бірлесіп тиісті үшінші тараппен консультациялар жүргізеді.

40- бап

Үшінші тарапқа қатысты жауап шаралары

1. Егер Одақтың үшінші тараппен және (немесе) мүше мемлекеттердің үшінші тараптармен халықаралық шартына сәйкес жауап шараларын қолдану мүмкіндігі көзделген жағдайда, Комиссия Одақтың кедендік аумағында жауап шараларын енгізу, оның ішінде кедендік әкелу баждары мөлшерлемелерінің деңгейін арттыру, сандық шектеулер енгізу, преференциялар беруді уақытша тоқтата түру немесе Комиссияның қүзыреті шеңберінде тиісті мемлекетпен сыртқы сауда нэтижелеріне эсер ететін өзге де шараларды қабылдау арқылы енгізу туралы шешім қабылдайды.

2. Мүше мемлекеттердің үшінші тараптармен 2015 жылғы 1 қаңтарға дейін жасасылған халықаралық шарттарында көзделген

44

жағдайларда, мүше мемлекеттер жауап шаралары ретінде Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифімен салыстырганда кедендік экелу баждарының жогарылатылған мөлшерлемелерін біржақты тәртіппен қолдануға, сондай-ақ мұндай жауап шараларын әкімшілендіру тетіктері осы Шарттың ережелерін бұзбау шартымен тарифтік преференциялар беруді біржақты тәртіппен тоқтата тұруға құқылы.

41-бап

Экспортты дамыту жөніндегі шаралар

Одақ халықаралық шарттарга, Дүниежүзілік сауда ұйымының нормалары мен қағидаларына сәйкес мүше мемлекеттер тауарларының үшінші тараптар нарығына экспортын дамыту жөніндегі бірлескен шараларды қолдана алады.

Бірлескен шаралар, атап айтқанда, экспортты сақтандыру мен кредиттеуді, халықаралық лизингті, «Еуразиялық экономикалық одақтың тауары» деген ұғымды ілгерілетуді және Одақ тауарларын бірыңғай таңбалауды енгізуді, шетелдегі көрмелік-жәрмеңкелік және экспозициялық қызметті, жарнамалық және имидждік шараларды қамтиды.

45

2. Кедендік-тарифтік реттеу және тарифтік емес реттеу

42-бап

Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифі

1. Одақтың кедендік аумағында Комиссия бекіткен және Одақтың сауда саясатының құралдары болып табылатын Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай Тауар номенклатурасы және Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифі қолданылады.

2. Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифін қолданудың негізгі мақсаттары:

1) Одақтың дүниежүзілік экономикаға тиімді интеграциялануы үшін жағдайларды қамтамасыз ету;

2) Одақтың кедендік аумағына тауарлар әкелудің тауарлық қүрылымын үтымды ету;

3) Одақтың кедендік аумағында тауарлар әкету мен экетудің үтымды арақатынасын сақтау;

4) Одақта тауарлар шығару және түтыну қүрылымындағы прогрессивті өзгерістср үшін жағдай жасау;

5) Одақ экономикасының салаларын қолдау болып табылады.

3. Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінде кедендік әкелу баждары мөлшерлемелерінің мынадай: 

46

1) салық салынатын тауарларға кеден құнының пайыздарында белгіленетін адвалорлық;

2) салық салынатын тауарлардың зат түріндегі физикалық сипаттамасына (саны, массасы, көлемі немесе өзге де сипаттамалары) қарай белгіленетін өзіндік ерекшелікті;

3) осы тармақтың 1 және 2) тармақшаларында көрсетілген екі түрді үштастыратын қүрамдастырылған түрлері қолданылады.

4. Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінің кедендік әкелу баждарының мөлшерлемелері біртүтас болып табылады және осы Шарттың 35, 36 және 43-баптарында көзделген жағдайларды қоспағанда, Одақтың кедендік шекарасы арқылы тауарларды өткізетін тұлғаларға, мәмілелердің түрлеріне және өзге де мэн-жайларға қарай өзгертілуге жатпайды.

5. Одақтың кедендік аумағына тауарлар әкелуді жедел реттеу үшін қажет кезінде маусымдық кедендік баждар белгіленуі мүмкін, олардың қолданыс мерзімі жылына 6 айдан аспайды және олар Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінде көзделген кедендік экелу баждарының орнына қолданылады.

6. Одаққа қосылган мемлекет, мұндай мемлекеттің Одаққа қосылуы туралы халықаралық шарт негізінде Комиссия бекіткен тауарлар мен мөлшерлемелер тізбесіне сэйкес Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінің мөлшерлемелерінен ерекшеленетін кедендік әкелу баждарының мөлшерлемелерін қолдануға қүқылы.

Одаққа қосылған мемлекет өздеріне қатысты Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифімен салыстырғанда кедендік әкелу баждарының неғұрлым төмен мөлшерлемелері қолданылатын тауарлардың өз аумағының шегінде ғана пайдаланылуын қамтамасыз етуге және мұндай тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінің мөлшерлемелері бойынша есептелген кедендік әкелу баждарының сомасы мен тауарларды экелу кезінде төленген кедендік әкелу баждары сомасының айырмасы мөлшерінде кедендік экелу баждарын төлеместен, басқа мүше мемлекеттерге экетуге жол бермеу жөнінде шаралар қолдануға міндетті.

43-бап

Тарифтік жеңілдіктер

1. Одақтың кедендік аумағына экелінетін (экелінген) тауарларға қатысты кедендік экелу баждарын төлеуден босату немесе кедендік экелу баждарының мөлшерлемелерін азайту түрінде тарифтік жеңілдіктер қолданылуы мүмкін.

2. Тарифтік жеңілдіктер дара сипатта болмайды және тауарлардың шығарылған еліне қарамастан қолданылады.

 

3. Тарифтік жеңілдіктерді беру осы Шартқа № 6 қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.

44-бап

Тарифтік квоталар

1. Егер үқсас тауарлар Одақтың кедендік аумағында шығарылса (өндірілсе, әсірілсе), үшінші елдерден шығарылатын және Одақтың кедендік аумағына экелінетін ауыл шаруашылық тауарларының жекелеген түрлеріне қатысты тарифтік квоталарды белгілеуге жол беріледі.

 

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген, Одақтың кедендік аумағына тарифтік квотаның белгіленген көлемі шегінде әкелінетін тауарларға Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифінің кедендік экелу баждарының тиіеті мөлшерлемелері қолданылады.

3. Үшінші елдерден шығарылатын және Одақтың кедендік аумағына әкелінетін ауыл шаруашылық тауарларының жекелеген түрлеріне қатысты тарифтік квоталарды белгілеу және тарифтік квоталардың көлемдерін бөлу осы Шартқа № 6 қосымшада көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

 

Комиссияның кедендік-тарифтік реттеу мэселелері жөніндегі өкілеттіктері

1. Комиссия:

Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай Тауарлық номенклатурасы мен Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифін жүргізуді жүзеге асырады;

маусымдық баждарды қоса алғанда, кедендік әкелу баждарының мөлшерлемелерін белгілейді;

тарифтік жеңілдіктерді беру жағдайлары мен шарттарын белгілейді;

тарифтік жеңілдіктерді қолдану тэртібін айқындайды;

Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін қолданудың шарттары мен тәртібін айқындайды, оның ішінде:

дамушы елдердің - Одақтың бірыңгай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардың тізбесін;

негүрлым томен дамыған елдердің - Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушылардың тізбесін;

Одақтың аумағына экелу кезінде тарифтік преференциялар берілетін, дамушы елдерден немесе неғүрлым томен дамыған елдерден шығарылатын тауарлардың тізбесін бекітеді;

тарифтік квоталарды белгілейді, мүше мемлекеттер арасында тарифтік квота көлемін бөледі, сыртқы сауда қызметіне

50

қатысушылардың арасында тарифтік квота көлемін бөлу әдістері мен тәртібін айқындайды, ал қажет болған кезде үшінші елдер арасында тарифтік квота көлемін бөледі не оган сәйкес мүше мемлекеттер сыртқы сауда қызметіне қатысушылар арасында тарифтік квота көлемін бөлудің әдісі мен тәртібін айқындайтын актіні қабылдайды, ал қажет болған кезде үшінші елдер арасында тарифтік квота көлемін бөледі.

2. Өздеріне қатысты кедендік экелу бажының мөлшерлемелерін озгерту туралы шешімді Комиссия Кеңесі қабылдайтын зәру тауарлардың тізбесін Жогары кеңес бекітеді.

46-бап

Тарифтік емес реттеу шаралары

1. Одақ үшінші елдермен саудада тарифтік емес реттеудің мынадай бірыңғай шараларын қолданады:

1) тауарларды әкелуге және (немесе) әкетуге тыйым салу;

2) тауарларды әкелуге және (немесе) әкетуге сандық шектеулер

қою;

3) тауарлардың экспортына және (немесе) импортына айрықша құқық;

4) тауарлардың экспортын және (немесе) импортын автоматты түрде лицензиялау (бақылау);

5) тауарларды әкелуге және (немесе) әкетуге рұқсат ету тэртібі.

2. Тарифтік емес реттеу шаралары осы Шартқа № 7 қосымшаға сәйкес тәртіппен жариялылық және кемсітпеушілік қағидаттарының негізінде енгізіледі және қолданылады.

47- бап

Тарифтік емес реттеу шараларын біржақты тәртіппен енгізу

Мүше мемлекеттер үшінші елдермен саудада осы Шартқа № 7 қосымшада көзделген тәртіппен тарифтік емес реттеу шараларын біржақты тәртіппен енгізуі және қолдануы мүмкін.

3. Ішкі нарықты қоргау шаралары

48- бап

Ішкі нарықты қоргау шараларын енгізу туралы жалпы ережелер

1. Одақта тауар өндірушілердің экономикалық мүдделерін қорғау үшін үшінші елдерден шығарылатын және Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарларға қатысты арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шаралары түрінде, сондай-ақ осы Шарттың 50- бабында көзделген жағдайларда өзге де шаралар түрінде ішкі нарықты қорғау шаралары енгізілуі мүмкін.

2. Арнайы қорғау, демпингке қарсы немесе өтемақы шараларын қолдану туралы, арнайы қорғау, демпингке қарсы немесе өтемақы

шараларын өзгерту туралы не олардың күшін жою туралы не шараны қолданбау туралы шешімді Комиссия қабылдайды.

3. Арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану осы Шартқа № 8 қосымшаға сэйкес шарттарда және тәртіппен жүзеге асырылады.

4. Комиссия тергеп-тексеру жүргізуге жауапты ретінде айқындаған орган (бұдан әрі - тергеп-тексеру жүргізуші орган) осы Шартқа № 8 қосымшага сэйкес жүргізетін тергеп-тексеру тауардың импорты кезінде арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шараларын қолданудың алдында жүргізіледі.

5. Арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы баждарын есепке жатқызу және болу осы Шартқа № 8 қосымшаға сэйкес жүзеге асырылады.

49-бап

Арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану қағидаттары

1. Арнайы қорғау шарасы тауарға, егер тергеп-тексеру жүргізуші орган жүргізген тергеп-тексерудің нэтижелері бойынша осы тауардың Одақтың кедендік аумағына импорты мүше мемлекеттердің экономикасы салаларына елеулі залал келтіретіндей немесе осындай залал келтіру қаупін төндіретіндей үдемелі молшерде (мүше мемлекеттерде осыған үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды өндірудің жалпы көлеміне абсолютті немесе салыстырмалы

53

көрсеткіштерде) және жағдайларда жүзеге асырылып жатқаны анықталған жагдайда қолданылуы мүмкін.

2. Демпингке қарсы шара демпингтік импорт нысанасы болып табылатын тауарга, егер тергеп-тексеру жүргізуші орган жүргізген тергеп-тексерудің нэтижелері бойынша осындай тауардың Одақтың кедендік аумагына импорты мүше мемлекеттердің экономикасы саласына материалдық залал келтіріп отырғаны, осындай залал келтіру қаупін төндіретіні немесе мүше мемлекеттердің экономикасы саласын қүруды елеулі түрде баяулататыны анықталган жагдайда қолданылуы мүмкін.

3. Өтемақы шарасы өндірілуі, экспортталуы немесе тасымалдануы кезінде экспорттаушы үшінші елдің өзіндік ерекшелікті субсидиясы пайдаланылган, импортталган тауарга, егер тергеп-тексеру жүргізуші орган жүргізген тергеп-тексерудің нәтижелері бойынша осындай тауардың Одақтың кедендік аумагына импорты мүше мемлекеттердің экономикасы саласына материалдық залал келтіріп отырганы, осындай залал келтіру қаупін төндіретіні немесе мүше мемлекеттердің экономикасы саласын қүруды елеулі түрде баяулататыны анықталган жагдайда қолданылуы мүмкін.

4. Ішкі нарықты қоргау шараларын қолдану мақсаттарында мүше мемлекеттер экономикасының саласы деп мүше мемлекеттерде осыган үқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақылық тергеп- тексеру мақсаттары үшін) не осыган үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қоргау тергеп-тексеруі мақсаттары үшін) ондірушілердің барлыгы не, олардың ішінде тиісінше, осыган ұқсас 

54

 

тауардың не осыған ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауардың мүше мемлекеттердегі жалпы өндірілу көлеміндегі үлесі елеулі, бірақ 25 пайыздан кем емес бөлікті өндірушілер түсініледі.

50-бап

Ішкі нарықты қорғаудың өзге де шаралары

Үшінші тарап импортының мүше мемлекеттер өндірушілеріне теріс ықпалын болдырмау мақсатында Одақтың осы үшінші тараппен еркін сауда режимін белгілеу туралы халықаралық шартында арнайы қорғау, демпингке қарсы немесе өтемақы шараларынан ерекшеленетін, оның ішінде ауыл шаруашылық тауарларының импортына қатысты ішкі нарықты қорғау шараларын екіжақты негізде қолдану қүқығы көзделуі мүмкін.

Осындай шараларды қолдану туралы шешімді Комиссия қабылдайды.

X бөлім

ТЕХНИКА ЛЫҚ РЕТТЕУ

51-бап

Техникалық реттеудің жалпы қағидаттары

1. Одақ шеңберінде техникалық реттеу мынадай:

1) өнімге немесе өнім мен өнімге қойылатын талаптарға байланысты жобалау (іздестіруді қоса алғанда), өндіру, құрылыс, монтаждау, ретке келтіру, пайдалану, сақтау, тасымалдау, іске асыру және кәдеге жарату процестеріне қойылатын міндетті талаптарды белгілеу;

2) Одақ шеңберінде өзіне қатысты міндетті талаптар белгіленетін өнімнің бірыңғай тізбесіне (бүдан әрі - бірыңғай тізбе) енгізілген өнімдерге қойылатын, Одақтың техникалық регламенттеріндегі бірыңғай міндетті талаптарды немесе мүше мемлекеттердің заңнамасындағы үлттық міндетті талаптарды белгілеу;

3) мүше мемлекеттерде Одақтың техникалық регламенттерін алып тастауларсыз қолдану және орындау;

4) Одақ шеңберінде техникалық реттеудің мүше мемлекеттердің экономикалық даму деңгейіне және ғылыми-техникалық даму деңгейіне сәйкестігі;

5) мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдарының, мүше мемлекеттердің сәйкестікті растау жөніндегі органдарының

 

56

және мүше мемлекеттердің қадағалау (бақылау) жөніндегі органдарының дайындаушылардан, сатушылардан,

орындаушылардан және сатып алушылардан, оның ішінде түтынушылардан тәуелсіздігі;

6) сәйкестікті міндетті бағалау рэсімдерін жүргізу кезінде зерттеулер (сынақтар) және өлшемдер қағидалары мен әдістерінің бірлігі;

7) мэмілелердің түрлеріне және (немесе) ерекшеліктеріне қарамастан, Одақтың техникалық регламенттерінің талаптарын қолданудың біртүтастығы;

8) сәйкестікті бағалауды жүзеге асыру кезінде бәсекелестікті шектеуге жол бермеушілік;

9) мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру негізінде Одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылауды (қадағалауды) жүзеге асыру;

10) стандарттарды қолданудың еріктілігі;

11) мемлекетаралық стандарттарды әзірлеу және қолдану;

12) мемлекетаралық стандарттарды халықаралық және өңірлік стандарттармен үйлестіру;

13) сәйкестікке міндетті бағалау жүргізу қағидалары мен рэсімдерінің біртүтастығы;

14) өнімге қойылатын міндетті талаптарды, сәйкестікке міндетті бағалау жүргізудің қағидалары мен рәсімдерін бүзғаны үшін жауапкершілік белгілеу бөлігінде мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіруді қамтамасыз ету;

 

15) Одақ шеңберінде өлшемдердің біртұтастығын қамтамасыз ету саласында келісілген саясат жүргізу;

16) кәсіпкерлік қызметті жүргізу үшін артық кедергілерді

17) жаңа талаптар мен құжаттарға кезең-кезеңмен өту мақсатында өтпелі ережелер белгілеу қағидаттарына сэйкес жүзеге

2. Осы бөлімнің ережелері санитариялық, ветеринариялық-

 

санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды белғілеуге және қабылдауға қолданылмайды.

3. Одақ шеңберіндегі техникалық реттеудің тэртібі, қағидалары мен рәсімдері осы Шартқа № 9 қосымшаға сэйкес белгіленеді.

4. Одақ шеңберінде өлшемдердің біртұтастығын қамтамасыз ету саласындағы келісілген саясат осы Шартқа № 10 қосымшаға сэйкес жүргізіледі.

52-бап

Одақтың техникалық регламенттері және стандарттар

1. Одақ шеңберінде адам өмірін және (немесе) денсаулығын, мүлікті, қоршаған ортаны. жануарлардың тіршілігін және (немесе) денсаулығын, өсімдіктерді қорғау, түтынушыларды шатастыратын әрекеттердің алдын алу мақсатында, сондай-ақ энергетикалық тиімділік пен ресурс үнемдеуді қамтамасыз ету мақсатында Одақтың техникалық регламенттері қабылданады.

Одақтың техникалық регламенттерін өзге мақсаттарда қабылдауға жол берілмейді.

Одақтың техникалық регламенттерін эзірлеу және қабылдау тэртібін, сондай-ақ оларға өзгерістер енгізу және олардың күшін жою тәртібін Комиссия айқындайды.

Одақтың техникалық регламенттері немесе ұлттық міндетті талаптар Комиссия бекітетін бірыңғай тізбеге енгізілген өнімге қатысты гана қолданылады.

Бірыңғай тізбені қалыптастыру және жүргізу тэртібін Комиссия бекітеді.

Мүше мемлекеттер өз заңнамасында бірыңгай тізбеге енгізілмеген өнімге қатысты міндетті талаптар белгілеуге жол бермейді.

2. Одақтың техникалық регламенттері Одақ аумағында тікелей қолданылады.

Одақ қабылдаған техникалық регламенті қолданысқа енгізудің тэртібі және өтпелі ережелер Одақтың техникалық регламентінде және (немесе) Комиссияның актісінде айқындалады.

3. Одақтың техникалық регламентінің талаптарын орындау және Одақтың техникалық регламентінің талаптарына сәйкестікті бағалау үшін ерікті түрде халықаралық, өңірлік (мемлекетаралық) стандарттар, ал олар болмаған жағдайда (өңірлік (мемлекетаралық) стандарттар қабылданғанға дейін) - мүше мемлекеттердің үлттық (мемлекеттік) стандарттары қолданылуы мүмкін.

 

59

53-бап

 

Өнімнің айналысы және Одақтың техі

регламенттерінің қолданысы

1. Одақтың аумағында айналысқа шығарылатын өнім қауіпсіз болуға тиіс.

Өзіне қойылатын талаптар Одақтың техникалық регламенттерінде белгіленбеген өнімнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен оның айналысының қағидалары мен тэртібі Одақ шеңберіндегі халықаралық шартпен айқындалады.

2. Өзіне қатысты Одақтың техникалық регламенті (Одақтың техникалық регламенттері) күшіне енген өнім Одақтың техникалық регламентінде (Одақтың техникалық регламенттерінде) белгіленген сәйкестікті бағалаудың қажетті рәсімдерінен өткен жағдайда Одақтың аумағында айналысқа шығарылады.

Мүше мемлекеттер Одақтың техникалық регламентінің (Одақтың техникалық регламенттерінің) талаптарына сэйкес келетін өнімнің өз аумағындағы айналысын осындай өнімге Одақтың

техникалық регламентінде (Одақтың техникалық регламенттерінде) қамтылған талаптарға қатысты қосымша талаптар қоймай және қосымша сәйкестікті бағалау рәсімдерін өткізбей қамтамасыз етеді.

Осы тармақтың екінші абзацының ережелері санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды қабылдауға қолданылмайды.

 

 

3. Одақтың техникалық регламенті күшіне енген күннен бастап мүше мемлекеттер аумақтарында мүше мемлекеттердің заңнамасында немесе Комиссияның актілерінде белгіленген, өнімге немесе өнім мен өнімге қойылатын талаптарға байланысты жобалау (іздестіруді қоса алғанда), шығару, қүрылыс, монтаждау, ретке келтіру, пайдалану, сақтау, тасымалдау, іске асыру және кәдеге жарату процестеріне қойылатын тиісті міндетті талаптар өтпелі ережелерде анықталган бөлікте ғана қолданылады және Одақтың техникалық регламентінде және (немесе) Комиссияның актісінде айқындалған өтпелі ережелердің қолданысы аяқталған күннен бастап өнімді айналысқа шығару, техникалық реттеу объектілерінің сәйкестігін бағалау, Одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылау (қадағалау) үшін қолданылмайды.

Осы тармақтың бірінші абзацының ережелері санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды қабылдауға қолданылмайды.

Одақтың техникалық регламенттері күшіне енген күнге дейін Комиссия актілерінде белгіленген, онімге немесе өнім мен өнімге қойылатын талаптарға байланысты жобалау (іздестіруді қоса алғанда), шығару, қүрылыс, монтаждау, ретке келтіру, пайдалану, сақтау, тасымалдау, іске асыру және кәдеге жарату процестеріне қойылатын міндетті талаптар Одақтың техникалық регламенттеріне енгізіледі.

4. Одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылау (қадағалау) мүше мемлекеттердің заңнамасында белгіленген тэртіппен жүргізіледі.

Одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталуын мемлекеттік бақылау (қадағалау) саласында мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру қағидаттары мен тәсілдері Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта айқындалады.

5. Одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталмағаны үшін, сондай-ақ өнімнің Одақтың техникалық регламенттерінің талаптарына сэйкестігін бағалауды жүргізу рәсімдерін бүзғаны үшін жауапкершілік мүше мемлекеттердің заңнамасына сәйкес белгіленеді.

 

 

54-бап

Аккредиттеу

1. Одақ шеңберінде аккредиттеу мынадай:

1) аккредиттеу саласындағы қағидалар мен тэсілдерді халықаралық стандарттармен үйлестіру;

2) аккредиттеудің еріктілігіи, аккредиттеу рәсімдері, қағидалары мен нэтижелері туралы ақпараттың ашықтығын және қолжетімділігін қамтамасыз ету;

3) мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдарының объективтілігін, бейтараптығы мен қүзыреттілігін қамтамасыз ету;

62

4) аккредиттеуге өтінім берушілер үшін аккредиттеуге және аккредиттеу кезінде алынған ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз етуге қатысты тең жағдайларды қамтамасыз ету;

5) мүше мемлекеттердің сәйкестікті бағалау жөніндегі аккредиттелген органдарының (оның ішінде сертификаттау жөніндегі органдардың, сынақ зертханаларының (орталықтарының)) қызметін бақылауды жүзеге асыруды қоспағанда, мүше мемлекеттің бір органының аккредиттеу жөніндегі өкілеттіктерді мемлекеттік бақылау (қадағалау) жөніндегі өкІлеттіктермен қоса атқаруына жол бермеу;

6) мүше мемлекеттің бір органының аккредиттеу және сәйкестікті бағалау жөніндегі өкілеттіктерді қоса атқаруына жол бермеу қағидаттарына сэйкес жүзеге асырылады.

2. Сәйкестікті бағалау жөніндегі органдарды аккредиттеуді мүше мемлекеттердің заңнамасына сәйкес оеы қызметті жүзеге асыруға уәкілеттік берілген, мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдары жүргізеді.

3. Бір мүше мемлекеттің аккредиттеу жөніндегі органы басқа мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдарымен бәсекелеспеуге тиіе.

Мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдарының бәсекелестігіне жол бермеу үшін бір мүше мемлекеттің сэйкестікті бағалау жөніндегі органы аккредиттеу мақсатында аумағында аккредиттеу жөніндегі орган заңды түлға ретінде тіркелген сол мүше мемлекеттің осы органына өтініш жасайды.

Егер бір мүше мемлекеттің аккредиттеу жөніндегі органына басқа мүше мемлекеттің аумагында заңды түлға ретінде тіркелген сәйкестікті багалау жөніндегі орган аккредиттеу мақсатында өтініш жасаған жагдайда, осы аккредиттеу жөніндегі орган бүл туралы аумагында сәйкестікті багалау жоніндегі орган тіркелген сол мүше мемлекеттің аккредиттеу жөніндегі органына хабарлайды. Көрсетілген жагдайда, егер аумагында сэйкестікті багалау жөніндегі осы орган тіркелген мүше мемлекеттің аккредиттеу жөніндегі органы талап етілетін салада аккредиттеуді жүзеге асырмайтын болса, мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдарының аккредиттеу жүргізуіне жол беріледі. Бүл ретте аумагында сәйкестікті багалау жөніндегі орган тіркелген мүше мемлекеттің аккредиттеу жөніндегі органының байқаушы ретінде болуга құқыгы бар.

4. Мүше мемлекеттердің аккредиттеу жөніндегі органдары қолданылатын рәсімдердің тең мэнділігіне қол жеткізу мақсатында өзара салыстырмалы багалауды жүзеге асырады.

Мүше мемлекеттердің сәйкестікті багалау жөніндегі органдарын аккредиттеу жөніндегі жүмыс нәтижелерін тану осы Шартқа № 11 қосымшага сәйкес жүзеге асырылады.

55- бап

Үшінші елдермен өзара саудада техникалық кедергілерді жою

Үшінші елдермен өзара саудада техникалық кедергілерді жоюдың тэртібі мен шарттары Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта айқындалады.

XI бөлім

САНИТАРИЯЛЫҚ, ВЕТЕРИНАРИЯЛЫҚ- САНИТАРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ КАРАНТИНДІК ФИТОСАНИТАРИЯЛЫҚ ШАРАЛАР

56- бап

Санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды қолданудың жалпы қағидаттары

1. Санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар ғылыми негіздемесі бар қағидаттар негізінде және бұл адам өмірі мен денсаулығын, жануарлар мен өсімдіктерді қорғау ушін қажет болатын дәрежеде ғана қолданылады.

Тиісті ғылыми негіздеменің негізінде тиісті халықаралық және өңірлік стандарттар, нұсқамалар және (немесе) ұсынымдар базасындағы шараларға карағанда санитариялық, ветеринариялық- санитариялық немесе карантиндік фитосанитариялық қорғаудың неғұрлым жоғары деңгейін қамтамасыз ететін санитариялық,

ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар енгізілген жағдайларды қоспағанда, Одақ шеңберінде қолданылатын санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар халықаралық және өңірлік стандарттарға, нұсқамаларға және (немесе) ұсынымдарға негізделеді.

2. Одақ шеңберінде халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын, сондай-ақ ветеринариялық-санитариялық, карантиндік фитосанитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды қолдану саласында келісілген саясат жүргізіледі.

3. Келісілген саясат мүше мемлекеттердің санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды қолдану саласындағы халықаралық шарттарды және Комиссияның актілерін бірлесіп эзірлеуі, қабылдауы және іске асыруы арқылы жүзеге асырылады.

4. Әрбір мүше мемлекеттің уақытша санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды әзірлеуге және енгізуге қүқығы бар.

Уақытша санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шараларды енгізу кезінде мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарының өзара іс-қимыл жасасу тэртібін Комиссия бекітеді.

5. Жануарларды және жануарлардан алынатын өнімді сәйкестендіруді, тіркеуді және бақылауды жүргізу кезінде келісілген тәсілдер Комиссияның актілеріне сәйкес қолданылады.

6. Санитариялық, ветеринариялық-санитариялық, карантиндік фитосанитариялық шараларды қолдану және мүше мемлекеттердің санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар саласындағы уэкілетті органдарының өзара іс-қимыл жасасуы осы Шартқа № 12 қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.

57-бап

Санитариялық шараларды қолдану

1. Санитариялық шаралар адамдарға, көлік қүралдарына, сондай-ақ Комиссия актілеріне сәйкес мемлекеттік санитариялық- эпидемиологиялық қадағалауға (бақылауға) жататын өнімдердің (тауарлардың) бірыңғай тізбесіне енгізілғен, санитариялық- эпидемиологиялық қадағалаудағы (бақылаудағы) өнімдерге (тауарларға) қатысты қолданылады.

2. Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауға (бақылауға) жататын өнімдерге (тауарларға) бірыңғай санитариялық- эпидемиологиялық және гигиеналық талаптар мен рәсімдер белгіленеді.

Өздеріне қатысты Одақтың техникалық регламенттері эзірленетін өнімдерге (тауарларға) қойылатын бірыңғай

санитариялық-эпидемиологиялық және гигиеналық талаптар Комиссияның актілеріне сәйкес Одақтың техникалық регламенттеріне енгізіледі.

3. Бірыңғай санитариялық-эпидемиологиялық және гигиенальтқ талаптар мен рэсімдерді әзірлеу, бекіту, өзгерту және қолдану тэртібін Комиссия бекітеді.

4. Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз ету мақсатында халықтың санитариялық- эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы уәкілетті органдар мүше мемлекеттердің заңнамасына және Комиссияның актілеріне сэйкес мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды (бақылауды) жүзеге асырады.

Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы уәкілетті органдар мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау (бақылау) шеңберінде Одақтың техникалық регламенттері талаптарының сақталуын мемлекеттік қадағалауды (бақылауды) жүзеге асыруы мүмкін.

58-бап

Ветеринариялық-санитариялық шараларды қолдану

1. Ветеринариялық-санитариялық шаралар Комиссия бекітетін ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын тауарлардың бірыңғай тізбесіне енгізілген, Одақтың кедендік аумағына әкелінетін және Одақтың кедендік аумағында орын ауыстыратын тауарларға (оның ішінде жеке пайдалануға арналған тауарларға) қатысты, сондай-ақ ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын объектілерге қатысты қолданылады.

2. Ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын тауарларға және объектілерге Комиссия бекітетін бірыңғай ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптар қолданылады.

3. Жануарлардың ж_уқпалы ауруларын, оның ішінде адам мен жануарларға ортақ ауруларды қоздырғыштардың және бірыңғай ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарға сэйкес келмейтін тауарлардың әкелінуін және таралуын болдырмау мақсатында, жеке пайдалануға арналған тауарларды қоса алғанда, ветеринариялық бақылаудағы (қадағалаудағы) тауарларға, сондай-ақ Комиссияның актілеріне сәйкес ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын объектілерге ветеринариялық бақылау (қадағалау) жузеге асырылады.

Жануарлардың аса қауіпті, карантиндік және зооноздық аурулары ошақтарын профилактикалау, диагностикалау, оқшаулау және жою кезінде мүше мемлекеттердің өзара іс-қимылы Комиссия белгіленген тэртіппен жүзеге асырылады.

4. Ветеринария саласындағы уэкілетті органдар ветеринариялық бақылаудағы (қадағалаудағы) тауарларды Одақтың кедендік

шекарасы арқылы мүше мемлекеттердің мемлекеттік шекараларындағы өткізу пункттерінен не мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес ветеринариялық бақылау (қадағалау) қүралдарымен жабдықталған және жарақталған, мүше мемлекеттердің заңнамасында айқындалған өзге де жерлерден өткізу кезінде ветеринариялық бақылауды (қадағалауды) жүзеге асырады.

5. Ветеринариялық бақылаудағы (қадағалаудағы) тауарлардың эрбір партиясы Одақтың кедендік аумағына Комиссия бекітетін бірыңғай ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарға сәйкес және корсетілген тауарлар аумағына әкелінетін мүше мемлекеттің ветеринария саласындағы органы берген рүқсаты және (немесе) корсетілген тауарды жонелтуші елдің қүзыретті органы берген ветеринариялық сертификаты болған кезде әкелінеді.

6. Ветеринариялық бақылаудағы (қадағалаудағы) тауарлар бір мүше мемлекеттің аумағынан басқа мүше мемлекеттің аумағына бірыңғай ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарға сәйкес тасымалданады. Егер Комиссия озгеше белгілемеген болса, корсетілген тауарларда ветеринариялық сертификаты бірге болады.

Мүше мемлекеттер Комиссия бекітетін бірыңғай нысандар бойынша ветеринария саласындағы уэкілетті орган беретін ветеринариялық сертификаттарды озара мойындайды.

7. Ветеринариялық бақылаудағы (қадағалаудағы) тауарлардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі қағидаты оларды үшінші елдерде шығару, қайта өңдеу, тасымалдау және (немесе) сақтау кезінде шетелдік ресми қадағалау жүйесінің аудитін жүргізу болып табылады.

Ветеринария саласындағы уэкілетті органдар ветеринариялық бақылауға (қадағалауға) жататын объектілерге Комиссияның

 

 

70

актілеріне сэйкес қадағалау мен тексерудің (инспекциялаудың)

шетелдік ресми жүйесінің аудитін жүргізеді.

8. Мүше мемлекеттер тиісті халықаралық үйымдардан, мүше

мемлекеттерден, сондай-ақ үшінші елдерден үшінші елдердің немесе

мүше мемлекеттердің аумақтарында эпизоотиялық ахуалдың

нашарлауы туралы ресми ақпарат алған жағдаида, олардың уақытша

ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптар мен шараларды эзірлеуге және енгізуге қүқығы бар.

Көрсетілген ақпарат болған жағдайда, бірақ ғылыми тұрғыда жеткілікті негіздеу болмаған немесе оны қажетті мерзім ішінде үсыну мүмкін болмаған кезде мүше мемлекеттер кідіріссіз ветеринариялық- санитариялық шараларды қолдана алады.

59-бап

Карантиндік фитосанитариялық шаралар

1. Карантиндік фитосанитариялық шаралар Одақтың кедендік шекарасында және Одақтың кедендік аумағында карантиндік фитосанитариялық бақылауға (қадағалауға) жататын карантинге жатқызылған өнімдердің (карантинге жатқызылған жүктердің, карантинге жатқызылған материалдардың, карантинге жатқызылған тауарлардың) тізбесіне (бүдан әрі - карантинге жатқызылған өнім тізбесі) енгізілген өнімге, Одақтың карантиндік объектілерінің, сондай-ақ карантинге жатқызылған объектілердің бірыңғай тізбесіне енгізілген карантиндік объектілерге қатысты қолданылады.

 

 

2. Одақтың кедендік аумағында және Одақтың кедендік шекарасында карантиндік фитосанитариялық бақылау (қадағалау) карантинге жатқызылған өнімнің тізбесіне енгізілген өнімге, Одақтың карантиндік объектілерінің, сондай-ақ карантинге жатқызылған объектілердің бірыңғай тізбесіне енгізілген карантиндік объектілерге қатысты жүзеге асырылады.

3. Карантинге жатқызылған өнімнің тізбесін, Одақтың карантиндік объектілерінің бірыңғай тізбесін және бірыңғай карантиндік фитосанитариялық талаптарды Комиссия бекітеді.

XII бөлім

ТҮТЫНУШЫЛАРДЫҢ ҚҮҚЫҚТАРЫН ҚОРҒАУ

60-бап

Тұтынушылардың құқықтарын қорғау кепілдігі

1. Мүше мемлекеттердің тұтынушылардың қүқықтарын қоргау туралы заңнамасында, сондай-ақ осы Шартта түтынушылардың қүқықтарына және олардың қорғалуына кепілдік беріледі.

2. Мүше мемлекеттердің азаматтары, сондай-ақ олардың аумақтарында түратын өзге де адамдар басқа мүше мемлекеттердің аумақтарында түтынушылардың қүқықтарын қорғау саласында осы басқа мүше мемлекеттердің азаматтары секілді құқықтық қорғауды пайдаланады және олардың осы басқа мүше мемлекеттердің азаматтарына жасалғандай жағдайларда түтынушылардың

құқықтарын қорғау жөніндегі мемлекеттік және қоғамдық ұйымдарға, басқа да ұйымдарға, сондай-ақ соттарға жүгінуге және (немесе) өзге де процестік әрекеттерді жүзеге асыруға қүқығы бар.

61-бап

Тұтынушылардың қүқықтарын қорғау саласындағы саясат

1. Мүше мемлекеттер түтынушылардың қүқықтарын қорғау саласында мүше мемлекеттердің азаматтары үшін олардың

мүдделерін шаруашылық жүргізуші субъектілердің жосықсыз әрекетінен қорғау бойынша тең жағдайлар қалыптастыруға

бағытталған келісілген саясат жүргізеді.

2. Түтынушылардың қүқықтарын қорғау саласында келісілген саясат жүргізу осы Шартпен және осы Шартқа № 13 қосымшаға сәйкес қағидаттар негізінде түтынушылардың қүқықтарын қорғау туралы мүше мемлекеттердің заңнамасымен қамтамасыз етіледі.

 

 

73

ҮШІНШІ БӨЛІК

БІРЫҢҒАЙ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КЕҢІСТІК

XIII бөлім МАКРОЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТ

62-бап

Келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттары

1. Одақ шеңберінде мүше мемлекеттер экономикаларының теңгерімді дамуына қол жеткізу мақсатында мүше мемлекеттердің бірлескен әрекеттерін эзірлеуді және іске асыруды көздейтін келісілген макроэкономикапық саясат жүргізіледі.

2. Мүше мемлекеттердің келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізуін үйлестіруді осы Шартқа № 14 қосымшаға сәйкес Комиссия жүзеге асырады.

3. Мүше мемлекеттер жүргізетін келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттарына:

1) Одақтың интеграциялық элеуетін және әрбір мүше мемлекеттің бәсекелестік артықшылықтарын пайдалана отырып, мүше мемлсксттер экономикаларының орнықты дамуын қамтамасыз ету;

 

2) мүше мемлекеттер экономикаларының жұмыс істеуінің бірыңғай қағидаттарын қалыптастыру және олардың тиімді өзара іс- қимылын қамтамасыз ету;

3) макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуді қоса алғанда, мүше мемлекеттер экономикаларының ішкі орнықтылығын, сондай-ақ сыртқы әсерге қатысты орнықтылықты арттыру үшін жағдайлар жасау;

4) мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуын болжау үшін ортақ қағидаттар мен бағдарларды әзірлеу кіреді.

4. Келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттарын іске асыру осы Шартқа № 14 қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.

63-бап

Экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер

Мүше мемлекеттер экономикалық саясатты экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің мынадай:

мемлекеттік басқару секторының шоғырландырылған бюджетінің жылдық тапшылығы - жалпы ішкі өнімнің 3 пайызынан аспайтын;

мемлекеттік басқару секторының борышы - жалпы ішкі өнімнің 50 пайызынан аспайтын;

 

 

75

жылдық мәндегі (алдыңғы жылғы желтоқсан айына шаққанда желтоқсан айында, пайызбен) инфляция деңгейі (тұтыну бағаларының индексі) - осы көрсеткіш ең төмен мәнге ие мүше мемлекеттегі инфляция деңгейінің 5 пайыздық пунктінен аспайтын сандық мәндері шеңберінде қалыптастырады.

XIV бөлім ВАЛЮТАЛЫҚ САЯСАТ

64-бап

Келісілген валюталық саясаттың мақсаттары мен қағидаттары

1. Мүше мемлекеттер экономикалық интеграцияны тереңдету, валюта-қаржы саласындағы ынтымақтастықты дамыту, мүше мемлекеттер аумағында тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің және капиталдың еркін қозғалысын қамтамасыз ету, мүше мемлекеттердің үлттық валюталарының сыртқы сауда операцияларындағы және инвестициялық операциялардағы рөлін арттыру, сондай-ақ көрсетілген валюталардың өзара айырбасталуын қамтамасыз ету мақсатында мынадай:

1) валюталық саясатты қалыптастыру мен жүргізуге арналған тәсілдерді интеграциялық ынтымақтастықтың қалыптасқан макроэкономикалық қажеттіліктеріне сәйкес келетіндей көлемде үйлестіру мен жақындастыруды кезең-кезеңмен жүзеге асыру;

 

 

2) валюта саласындағы интеграциялық процестерді дамыту, валюталық саясатты үйлестіру және келісу үшін үлттық және мемлекетаралық деңгейлерде қажетті үйымдастырушылық-қүқықтық жағдайлар жасау;

3) валюта саласында интеграциялық процестерді дамытуға теріс эсер етуі мүмкін әрекеттерді қолданбау, ал оларды қолдануға мэжбүр болған жағдайда - осындай әрекеттердің салдарын барынша азайту;

4) эрбір мүше мемлекеттің ішкі валюта нарығында, сондай-ақ халықаралық валюта нарықтарында мүше мемлекеттердің үлттық валюталарына деген сенімді арттыруға бағытталған экономикалық саясатты жүргізу қағидаттарының негізінде келісілген валюталық саясатты әзірлейді және жүргізеді.

2. Мүше мемлекеттер келісілген валюталық саясатты жүргізу мақсатында осы Шартқа № 15 қосымшаға сэйкес шараларды іске асырады.

3. Бағамдық саясатты үйлестіруді қүрамына мүше мемлекеттердің үлттық (орталық) банктерінің басшылары кіретін және қызметінің тэртібі Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта айқындалатын жеке орган жүзеге асырады.

4. Мүше мемлекеттердің валюталық құқықтық қатынастарды реттеуге және ырықтандыру шараларын қабылдауға қатысты келісілген тәсілдері Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта айқындалады.

 XV бөлім

КӨРСЕТІЛЕТІН ҚЫЗМЕТТЕР САУДАСЫ, ИНВЕСТИЦИЯЛАР ҚҮРУ, ҚЫЗМЕТІ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛАРДЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ

65-бап

Реттеу мақсаты мен нысанасы, қолданылу саласы

1. Осы бөлімнің мақсаты осы бөлімнің және осы Шартқа № 16 қосымшаның талаптарына сэйкес Одақ шеңберінде көрсетілетін қызметтер саудасы, инвестициялар қүру, қызметі және инвестицияларды жүзеге асыру еркіндігін қамтамасыз ету болып табылады.

Мүше мемлекеттерде көрсетілетін қызметтер саудасын, инвестициялар құруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды реттеудің қүқықтық негіздері осы Шартқа № 16 қосымшада айқындалады.

2. Осы бөлімнің ережелері мүше мемлекеттердің көрсетілетін қызметтерді беруді және алуды, инвестициялар қүруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды қозғайтын шараларына қолданылады.

Осы бөлімнің ережелері:

осы Шарттың XXII бөлімінде реттелетін мемлекеттік (муниципалдық) сатып алуға;

78

мемлекеттік билік функцияларын орындау үшін көрсетілетін қызметтер беруге және жүзеге асырылатын қызметтерге қо лд аны л майд ы.

3. Осы Шарттың XVI, XIX, XX және XXI бөлімдерінде қамтылатын көрсетілетін қызметтер тиісінше осы бөлімдердің ережелерімен реттеледі. Осы бөлімнің ережелері көрсетілген бөлімдерге қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.

4. Электр байланысының көрсетілетін қызметтерімен саудаға байланысты туындайтын құқықтық қатынастардың ерекшеліктері Электр байланысының көрсетілетін қызметтерімен сауда тэртібіне (осы Шарттың № 16 қосымшасына № 1 қосымша) сәйкес

айқындалады.

5. Жеке түлгалардың келу, кету, болу және еңбек қызметі ерекшеліктері осы бөлімге қайшы келмейтін бөлігінде осы Шарттың XXVI бөлімінде реттеледі.

6. Осы бөлімдегі ешнәрее:

1) кез келген мүше мемлекетке ол ашылуын өз қауіпсіздігінің маңызды мүдделеріне қайшы келеді деп қарастыратын қандай да бір ақпаратты оның беруі жөніндегі талап;

2) кез келген мүше мемлекеттің өз қауіпсіздігінің маңызды мүдделерін қорғау үшін қажет деп есептейтін кез келген, оның ішінде:

әскери мекемені жабдықтау мақсатында тікелей немесе жанама түрде жүзеге асырылатын көрсетілетін қызметтерді беруге қатысты;

жарылатын немесе термоядролық материалдарға немесе олар алынған материалдарға жататын;

соғыс уақытында немесе басқа да төтенше мән-жайларда халықаралық қатынастарда қабылданған әрекеттерді заңнамалық акт қабылдау арқылы қолдануына кедергі;

3) кез келген мүше мемлекеттің халықаралық қауіпсіздік пен бейбітшілікті сақтау мақсатында Біріккен Ұлттар Үйымының Жарғысына сэйкес өз міндеттемелерін орындау үшін кез келген эрекеттерді қолдануына кедергі ретінде түсіндірілмеуге тиіс.

7. Осы бөлімнің ережелері мүше мемлекеттің:

1) қоғамдық моральды қорғау немесе қоғамдық тэртіпті үстап түру үшін қажетті шараларды қабылдауына немесе қолдануына кедергі келтірмейді. Қоғамның негізгі мүдделерінің біріне қатысты шынайы және жеткілікті түрде елеулі қауіп-қатер қалыптасқан жағдайда, қоғамдық тэртіп пайымдаулары бойынша ерекшелік қолданылуы мүмкін;

2) адамдардың өмірін немесе денсаулығын, жануарларды немесе өсімдіктерді қорғау үшін қажетті;

3) мыналарға:

жаңылысуға ұшырататын және жосықсыз практиканы немесе азаматтық-құқықтық шарттардың сақталмау салдарын болдырмауға;

жеке сипаттағы мәліметтерді өңдеу және тарату кезінде жекелеген тұлғалардың жеке өміріне араласудан қорғауға және жеке өмірі мен шоттары туралы мәліметтердің қүпиялылығын қорғауға;

қауіпсіздікке қатысы бар шараларды қоса алғанда, осы бөлімнің ережелеріне қайшы келмейтін, мүше мемлекеттердің заңнамасын сақтау үшін қажетті;

4) іс жүзінде үсынылатын режимдегі айырмашылық көрсетілетін қызметтер саудасына, инвестициялар құруға және қызметіне қатысты эділ немесе тиімді тікелей салықтар салуды және оларды басқа мүше мемлекеттің немесе үшінші мемлекеттердің тұлғаларынан алуды қамтамасыз етуге талпынумен байланысты болған жағдайда, осы Шартқа № 16 қосымшаның 21 және 24-тармақтарымен үйлеспейтін шараларды қабылдауына немесе қолдануына кедергі келтірмейді және мұндай шаралар мүше мемлекеттердің халықаралық шарттарының ережелеріне қайшы келмеуге тиіс;

5) режимге қатысты айырмашылық тиісті мүше мемлекет қатысушысы болып табылатын салық салу мәселелері бойынша, оның ішінде қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімнің нәтижесі болып табылған жағдайда, осы Шартқа № 16 қосымшаның 27 және 29-тармақтарымен үйлеспейтін шараларды қабылдауына немесе қолдануына кедергі келтірмейді.

8. Осы баптың 7-тармағында көзделген шараларды қолдану мүше мемлекеттер арасында жөнсіз немесе ақталмаған кемсітушілікке немесе көрсетілетін қызметтер саудасында, инвестициялар қүруда, қызметінде және инвестицияларды жүзеге асыруда жасырын шектеулерге әкеп соқпауға тиіс.

9. Егер мүше мемлекет үшінші мемлекетке қатысты көрсетілетін қызметтер саудасына, инвестициялар қүруға, қызметіне және 

81

инвестицияларды жүзеге асыруға қатысты шектеулерді немесе тыйымдарды сақтаса, осы бөлімдегі ешнәрсе мұндай мүше мемлекетті басқа мүше мемлекеттің тұлғаларына, егер мүндай түлга көрсетілген үшінші мемлекеттің тұлғасына тиесілі болса немесе оның бақылауында болса, ал осы бөлімнің ережелерін қолдану көрсетілген тыйымдар мен шектеулерді айналып өтуге немесе бұзуға әкеп соғатын болса, осы бөлімнің ережелерін қолдануға міндеттейтіндей болып түсіндірілмеуге тиіс.

10. Мүше мемлекет өзі осы бөлімге сэйкес қабылдайтын өз міндеттемелерін басқа мүше мемлекеттің түлғасына, егер басқа мүше мемлекеттің түлғасы осы басқа мүше мемлекеттің аумағында елеулі іскерлік операцияларды жүзеге асырмайтындығы және оның бірінші мүше мемлекеттің түлғасына немесе үшіншІ мемлекет тұлғасына тиесілі екені немесе оның бақылауында екені дэлелденетін болса, көрсетілетін қызметтер саудасына, инвестициялар қүруға, қызметіне және инвестицияларды жүзеге асыруға қатысты қолдана алмайды.

66-бап

Көрсетілетін қызметтер саудасын, инвестициялар қүруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды ырықтандыру

 

1. Мүше мемлекеттер басқа мүше мемлекеттер түлғаларыныц көрсетілетін қызметтер саудасына, инвестициялар құруына және қызметіне қатысты, осы Шарт күшіне енген күні қолданыста болған режиммен салыстырғанда жаңа кемсітушілік шараларын енгізбейді. 

2. Көрсетілетін қызметтер саудасы, инвестициялар құру, қызметі және инвестицияларды жүзеге асыру еркіндігін қамтамасыз ету мақсатында мүше мемлекеттер көрсетілетін қызметтердің өзара саудасы, инвестициялар құру, қызметі және инвестицияларды жүзеге асыру жағдайларын кезец-кезецмен ырықтандыруды жүргізеді.

3. Мүше мемлекеттер осы Шартқа № 16 қосымшаныц 38 - 43- тармақтарында көзделген көрсетілетін қызметтердіц бірыңғай нарығын құруға және оның барынша көп қызметтер секторында жүмыс істеуін қамтамасыз етуге үмтылады.

67-бап

Көрсетілетін қызметтер саудасын, инвестициялар қүруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды ырықтандыру қағидаттары

1. КөрсетілетІн қызметтер саудасын, инвестициялар қүруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды ырықтандыру мүше мемлекеттердіц зацнамаларын үйлестіру және мүше мемлекеттердің қүзыретті органдарыныц өзара экімшілік ынтымақтастығын ұйымдастыру арқылы, халықаралық қағидаттар мен стандарттарды ескере отырып, жүзеге асырылады.

2. Көрсетілетін қызметтер саудасын, инвестициялар қүруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды ырықтандыру процесінде мүше мемлекеттер мынадай:

 

83

1) ішкі реттеуді оңтайландыру - шамадан тыс ішкі реттеуді, оның ішінде көрсетілетін қызметтерді берушілер, алушылар, инвестициялар құруды немесе қызметін жүзеге асыратын тұлғалар және инвесторлар үшін рұқсат беру талаптары мен рәсімдерін көрсетілетін қызметтердің нақты секторларын реттеудің озық

халықаралық практикасын ескере отырып, ала ол болмаган жағдайда

мүше мемлекеттердің неғүрлым прогрессивті модельдерін таңдау

және қолдану арқылы кезең-кезеңмен оңайлату және (немесе) жою;

2) пропорционалдық - корсетілетін қызметтер нарығының, инвестициялар қүрудыц, қызметінің немесе инвестицияларды жүзеге асырудың тиімді жұмыс істеуі үшін мүше мемлекеттер зацнамасын үйлестіру мен озара әкімшілік ынтымақтастық децгейлерінің қажетті және жеткілікті болуы;

3) озара тиімділік - корсетілетін қызметтер саудасын, инвестициялар қүруды, қызметін және инвестицияларды жүзеге асыруды әрбір мүше мемлекет үшін корсетілетін қызметтер секторларыныц және қызмет түрлерініц зэрулігін ескере отырып, пайда мен міндеттемелерді эділ болу негізінде ырықтандыру;

4) дэйектілік - корсетілетін қызметтер саудасына, инвестициялар қүруға, қызметіне немесе инвестицияларды жүзеге асыруға қатысты кез келген шараларды қабылдау, оныц ішінде:

корсетілетін қызметтер секторларыныц және қызмет түрлерінің ешқайсысында өзара қол жеткізу жагдайларын осы Шартқа қол қою күніне қолданыста болған жағдайлармен және осы Шартта бекітілген жағдайлармен салыстырганда нашарлатуға жол берілмейтінін;

 

 

 

осы Шартқа № 16 қосымшаның 2-тармағының 4-абзацында және 15 - 17, 23, 26, 28, 31, 33 және 35-тармақтарында көрсетілген, Жоғары кеңес бекітетін шектеулердің, алып тастаулардың, қосымша талаптар мен жағдайлардың жеке ұлттық тізбелерінде көзделген шектеулердің, алып тастаулардың, қосымша талаптар мен жағдайлардың кезең-кезеңмен қысқартылуын негізге ала отырып, мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру және экімшілік ынтымақтастық;

5) экономикалық орындылық - осы Шартқа № 16 қосымшаның 38 - 43-тармақтарында көзделген көрсетілетін қызметтердің бірыңғай нарығын қалыптастыру шеңберінде Одақтың ішкі нарығында шығарылатын және өткізілетін тауарлардың өзіндік қүнына, бәсекеге қабілеттілігіне және (немесе) көлеміне неғүрлым жоғары деңгейде эсер ететін көрсетілетін қызметтер секторларына қатысты көрсетілетін қызметтер саудасына басым тәртіппен ырықтандыру жүргізу қағидаттарын басшылыққа алады.

68-бап

Әкімшілік ынтымақтастық

1. Мүше мемлекеттер осы бөлімде реттелетін мэселелер бойынша қүзыретті органдар арасында тиімді ынтымақтастықты қамтамасыз етуде бір-біріне жәрдемдеседі.

Мүше мемлекеттердің құзыретті органдары ынтымақтастықтың тиімділігін қамтамасыз ету үшін, оның ішінде ақпарат алмасу үшін келісімдер жасасады.

2. Әкімшілік ынтымақтастық:

1) мүше мемлекеттердің қүзыретті органдары арасында көрсетілетін қызмет секторлары бойынша түтастай да, нарыққа нақты қатысушыларға қатысты да жедел ақпарат алмасуды;

2) көрсетілетін қызметтерді берушілердің түтынушылардың, нарықтың адал субъектілерінің қүқықтары мен заңды мүдделерін, сондай-ақ қоғамдық (мемлекеттік) мүдделерді бүзуының алдын алу тетігін жасауды қамтиды.

3. Мүше мемлекеттің қүзыретті органдары жасалган келісімдер шеңберінде басқа мүше мемлекеттердің қүзыретті органдарынан олардың қүзыреті саласына жататын және осы бөлімде көзделген талаптарды тиімді іске асыру үшін қажетті ақпаратты, оның ішінде:

1) бірінші мүше мемлекеттің аумагында көрсетілетін қызметтерді қүруды жүзеге асырган немесе беретін осы басқа мүше мемлекеттердің түлгалары туралы және атап айтқанда, олардың аумагында осындай түлгалардың шын мэнінде қүрылганын растайтын және қүзыретті органдардың мәліметтері бойынша бүл түлгалар кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратынын растайтын мәліметтер туралы;

2) қүзыретті органдар берген рүқсаттар және жүзеге асырылуы үшін рүқсат берілген қызмет түрлері туралы;

3) құзыретті органдар осы тұлғаға қатысты қабылдаған және оның құзыреттілігін немесе іскерлік беделін тікелей қозғайтын, тұлғаның дәрменсіздігін (банкроттығын) тану туралы экімшілік шаралар, қылмыстық-құқықтық санкциялар немесе шешімдер туралы ақпаратты сұрата алады. Бір мүше мемлекеттің құзыретті органдары тиісті ақпаратты, оның ішінде бірінші мүше мемлекеттің аумағында көрсетілетін қызметтерді қүруды жүзеге асырған немесе беретін тұлғаларды жауаптылыққа тарту негіздері туралы ақпаратты оны сұратқан басқа мүше мемлекеттің құзыретті органдарына үсынуға тиіс.

4. Мүше мемлекеттер қүзыретті органдарының (оның ішінде қызметті бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын) әкімшілік ынтымақтастығы:

1) басқа мүше мемлекеттің көрсетілетін қызметтерді берушісі осы көрсетілетін қызметтерді берген кезде бір мүше мемлекеттің көрсетілетін қызметтерді алушыларының құқықтарын қорғаудың тиімді жүйесін жасау;

2) көрсетілетін қызметтерді берушілер мен алушылардың салық және өзге міндеттемелерін орындауы;

3) жосықсыз іскерлік практиканың жолын кесу;

4) мүше мемлекеттердің көрсетілетін қызметтер көлемі туралы статистикалық деректерінің анықтылығын қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылады.

5. Егер мүше мемлекетке кез келген көрсетілетін қызметтерді берушілердің, инвестициялар қүруды немесе қызметін жүзеге асыратын тұлғалардың не инвесторлардың осы мүше мемлекеттің аумағындагы немесе басқа мүше мемлекеттердің аумагындағы адамдардың, жануарлардың, өсімдіктердің денсаулығына немесе қауіпсіздігіне немесе қоршаған ортаға нұқсан келтіре алатын әрекеттері туралы белгілі болса, бірінші мүше мемлекет бүл туралы ең қысқа мерзімдерде барлық мүше мемлекеттерге және Комиссияга хабарлайды.

6. Комиссия осы бөлімде реттелетін мэселелер бойынша Одақтың ақпараттық жүйелерін қүруға жәрдемдеседі және олардың жүмыс істеу процесіне қатысады.

7. Мүше мемлекеттер осы бапта көзделген міндеттемелерді басқа мүше мемлекеттердің орындамау жағдайлары туралы Комиссияга хабарлай алады.

69-бап

Транспаренттілік

1. Әрбір мүше мемлекет осы бөлімде реттелетін мэселелер бойынша оз заңнамасының ашықтығы мен қолжетімділігін қамтамасыз етеді.

Осы мақсаттарда мүше мемлекеттің осы бөлімде реттелетін мәселелерді қозгайтын немесе қозғай алатын барлық нормативтік қүқықтық актілері өзінің құқықтары және (немесе) міндеттемелері осындай нормативтік құқықтық актілерде қозғалуы мүмкін кез келген түлға олармен таныса алатындай ресми дереккөзде, ал мүмкіндігіне

қарай, «Интернет» ақпараттық-телекоммуникациялық желісінің (бүдан әрі - Интернет желісі) тиісті сайтында да жариялануға тиіс.

2. Мүше мемлекеттің осы баптың 1-тармағында көрсетілген нормативтік құқықтық актілері өздерінің құқықтары және (немесе) міндеттемелері осы нормативтік құқықтық актілерде қозғалуы мүмкін түлғалардың құқықтық айқындылығын және негізделген сенімдерін қамтамасыз ететін мерзімде, бірақ қандай жағдайда да олар күшіне енген (қолданысқа енгізілген) күнге дейін жариялануға тиіс.

3. Мүше мемлекеттер осы баптың 1-тармағында көрсетілген нормативтік қүқықтық актілер жобаларының алдын ала жариялануын қамтамасыз етеді.

Мүше мемлекеттер нормативтік қүқықтық актінің жобасын әзірлеуге жауапты мемлекеттік органдардың Интернет желісіндегі ресми сайттарында немесе арнайы құрылған сайттарда нормативтік қүқықтық актілердің жобаларын, түлғалардың олар бойынша ескертпелер мен ұсыныстарды жіберу тэртібі туралы ақпаратты, сондай-ақ нормативтік қүқықтық актінің жобасына қоғамдық талқылау жүргізілетін мерзім туралы мәліметтерді барлық мүдделі түлғаларға өздерінің ескертпелері мен ұсыныстарын жіберу мүмкіндігін беру мақсатында орналастырады.

Көрсетілген нормативтік қүқықтық актілердің жобалары, әдетте, оларды қабылдау күніне дейін күнтізбелік 30 күн бүрын жарияланады. Мүндай алдын ала жариялау жедел ден қоюды талап ететін айрықша жағдайларда, сондай-ақ нормативтік қүқықтық актілердің жобаларын алдын ала жариялау олардың орындалуына кедерп келтіруі мүмкін болғанда немесе қоғамдық мүдделерге өзгеше түрде қайшы келген жағдайларда ғана талап етілмейді.

Мүше мемлекеттердің құзыретті органдары қоғамдық талқылау шеңберінде алған ескертпелер және (немесе) ұсыныстар нормативтік құқықтық актілердің жобаларын пысықтау кезінде мүмкіндігінше ескеріледі.

4. Осы баптың 1 -тармағында көрсетілген нормативтік қүқықтық актілерді (олардың жобаларын) жариялау оларды қабылдау және қолдану мақсаттарын түсіндірумен қатар жүргізілуге тиіс.

5. Мүше мемлекеттер кез келген түлғаның осы баптың 1-тармағында көрсетілген, қолданыстағы және (немесе) қабылдау жоспарланатын нормативтік қүқықтық актілер туралы жазбаша немесе электрондық сүрау салуына жауап қайтаруды қамтамасыз ететін тетік жасайды.

6. Мүше мемлекеттер басқа мүше мемлекеттер түлгаларының осы бөлімде реттелетін мәселелер бойынша өтініштерін өз заңнамасына сәйкес, өз түлгалары үшін белгіленген тәртіппен қарауды қамтамасыз етеді.

XVI бөлім КДРЖЫ НАРЫҚТАРЫН РЕТТЕУ

70-бап

Қаржы нарықтарын реттеу мақсаттары мен қағидаттары

1. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде қаржы нарықтарын келісілген реттеуді:

1) Одақ шеңберінде ортақ қаржы нарығын құру және мүше мемлекеттердің қаржы нарықтарына кемсітпеушілікпен қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатында мүше мемлекеттердің экономикалық интеграциясын тереңдету;

2) көрсетілетін қаржылық қызметтерді тұтынушылардың қүқықтары мен заңды мүдделерінің кепілді және тиімді қорғалуын қамтамасыз ету;

3) банк және сақтандыру секторларындағы, сондай-ақ бағалы қағаздар нарығында көрсетілетін қызметтер секторындағы бір мүше мемлекеттің уәкілетті органдары берген лицензиялардың басқа мүше мемлекеттер аумақтарында өзара мойындалуы үшін жағдай жасау;

4) халықаралық стандарттарға сэйкес мүше мемлекеттердің қаржы нарықтарындағы тәуекелдерді реттеу тәсілдерін айқындау;

5) банк қызметіне, сақтандыру қызметіне және бағалы қағаздар нарығындағы қызметке қойылатын талаптарды (пруденциалдық талаптарды) айқындау;

 

6) қаржы нарығына қатысушылардың қызметін қадағалауды жүзеге асыру тәртібін айқындау;

7) қаржы нарығына қатысушылар қызметінің транспаренттілігін қамтамасыз ету мақсаттары мен қағидаттарына сәйкес жүзеге асырады.

2. Қаржы нарығында капиталдың еркін қозғалысын қамтамасыз ету үшін жағдай жасау мақсатында мүше мемлекеттер ынтымақтастықтың мынадай негізгі нысандарын, оның ішінде:

1) мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары арасында банк қызметін, сақтандыру қызметін және бағалы қағаздар нарығындағы қызметті реттеу және дамыту, Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сәйкес бақылау және қадағалау мәселелері бойынша ақпарат, оның ішінде қүпия ақпарат алмасуды;

2) қаржы нарықтарында туындайтын ағымдағы және ықтимал проблемаларды талқылау жөніндегі және оларды шешу бойынша ұсыныстар әзірлеу жөніндегі келісілген іс-шаралар жүргізуді;

3) банк қызметін, сақтандыру қызметін және бағалы қағаздар нарығындағы қызметті реттеу мәселелері бойынша мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарының өзара консультациялар жүргізуін қолданады.

3. Осы баптың 1-тармағында баяндалған мақсаттарға қол жеткізу үшін мүше мемлекеттер Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сәйкес және осы Шартқа № 17 қосымша мен осы Шарттың 103-бабын ескере отырып, қаржы нарығы саласындағы өз заңнамасын үйлестіруді жүзеге асырады. ft

 

 

 

 

92

XVII БӨЛІМ САЛЫҚТАР ЖӘНЕ САЛЫҚ САЛУ

71-бап

Мүше мемлекеттердің салық салу саласындағы өзара іс-қимыл қағидаттары

1. Бір мүше мемлекеттің аумағынан басқа мүше мемлекеттің аумағына әкелінетін тауарларға жанама салықтар салынады.

2. Мүше мемлекеттер өзара саудадағы салықтарды, өзге де алымдар мен төлемдерді аумағында басқа мүше мемлекеттердің тауарларын өткізу жүзеге асырылатын мүше мемлекетте салық салу оның аумағында шығарылатын осыған үқсас тауарларға қатысты дәл сондай мэн-жайлар болған кезде осы мүше мемлекет қолданатын салық салуға қарағанда қолайсыз болмайтындай етіп алады.

3. Мүше мемлекеттер өзара саудаға эсер ететін салықтарға қатысты заңнаманы ұлттық деңгейде немесе Одақ деңгейінде бәсекелестік талаптарын бүзбайтындай және тауарлардың, жүмыстардың және көрсетілетін қызметтердің еркін орын ауыстыруына кедергі келтірмейтіндей етіп үйлестіруді, оған қоса:

1) акцизделетін неғүрлым зәру тауарлар бойынша акциздер мөлшерлемелерін үйлестіруді (жақындастыруды);

2) өзара саудада қосылған қүн салығын алу жүйесін одан әрі жетілдіруді (оның ішінде ақпараттық технологияларды қолдана

отырып жетілдіруді) жүзеге асыру бағыттарын, сондай-ақ нысандары мен тэртібін айқындайды.

72-бап

Мүше мемлекеттерде жанама салықтарды алу қағидаттары

1. Өзара тауарлар саудасында жанама салықтарды алу тауарлар экспорты кезінде қосылған қүн салығының нөлдік мөлшерлемесін қолдануды және (немесе) акциздер төлеуден босатуды, сондай-ақ импорт кезінде оларға жанама салық салуды көздейтін, межелі ел қағидаты бойынша жүзеге асырылады.

Тауарлардың экспорты мен импорты кезінде жанама салықтарды алу және олардың төленуін бақылау тетігі осы Шартқа № 18 қосымшаға сэйкес тәртіппен жүзеге асырылады.

2. Жүмыстарды орындау, қызметтер корсету кезінде жанама салықтарды алу аумағы жүмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу орны деп танылатын мүше мемлекетте жүзеге асырылады.

Жұмыстарды орындау, қызметтер корсету кезінде жанама салықтарды алу осы Шартқа № 18 қосымшада көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

3. Мүше-мемлекеттердің салық органдары арасындағы жанама салықтардың төлену толықтығын қамтамасыз ету үшін қажетті ақпарат алмасу жеке халықаралық ведомствоаралық шартқа сэйкес жүзеге асырылады, оның ішінде шартта ақпарат алмасу тәртібі, тауарларды экелу және жанама салықтар төлеу туралы өтініш нысаны, оны толтыру қағидалары және алмасу форматына қойылатын талаптар белгіленеді.

4. Бір мүше мемлекеттің аумағына басқа мүше мемлекеттің аумағынан тауарлар импорты кезінде аумағына тауарлар импортталатын мүше мемлекеттің заңнамасында акциздік маркалармен (есепке алу-бақылау маркаларымен, белгілерімен) таңбалауға жататын тауарлар бөлігінде өзгеше белгіленбесе, жанама салықтарды осы мүше мемлекеттің салық органдары алады.

5. Мүше мемлекеттің аумағына тауарлар импорты кезінде өзара саудадағы жанама салықтар мөлшерлемелері осы мүше мемлекеттің аумағында осыған үқсас тауарлар өткізілген кезде оларға салынатын жанама салықтар мөлшерлемелерінен аспауға тиіс.

6. Мүше мемлекеттің аумағына:

1) осы мүше мемлекеттің заңнамасына сәйкес оның аумағына әкелу кезінде салық салуға жатпайтын (салық салудан босатылатын) тауарлардың;

2) мүше мемлекеттің аумағына жеке түлғалар кәсіпкерлік қызмет мақсатында әкелмейтін тауарлардың;

3) бір мүше мемлекеттің аумағына басқа мүше мемлекеттің аумағынан импорты оларды бір заңды түлғаның шегінде беруге байланысты жүзеге асырылатын тауарлардың (мүше мемлекеттің заңнамасында осындай тауарларды экелу (әкету) туралы салық органдарына хабарлау бойынша міндеттеме белгіленуі мүмкін) импорты кезінде жанама салықтар алынбайды.

 

95

73-бап

Жеке тұлғалардың табыстарына салық салу

Егер бір мүше мемлекет басқа мүше мемлекеттің салық резидентінің (түрақты болу орны бар түлғалар) бірінші айтылған мүше мемлекетте жүзеге асырылатын жалдау бойынша жұмыспен байланысты табысына өзінің заңнамасына және халықаралық шарттардың ережелеріне сэйкес салық салуға қүқылы болса, мүндай табысқа бірінші мүше мемлекетте жалдау бойынша бірінші жүмыс

күнінен бастап осы бірінші мүше мемлекеттің жеке түлғаларының - салық резиденттерінің (тұрақты болу орны бар тұлғалардың) осындай табыстары үшін көзделген салық молшерлемелері бойынша салық салынады.

Осы баптың ережелері мүше мемлекеттер азаматтарының жалдау бойынша жұмыспен байланысты алатын табыстарына салық салуға қолданылады.

 

 

 

XVIII БӨЛІМ БӘСЕКЕЛЕСТІКТІҢ ЖАЛПЫ ҚАҒИДАТТАРЫ МЕН ҚАҒИДАЛАРЫ

74-бап

Жалпы ережелер

1. Осы бөлімнің нысанасы мүше мемлекеттер аумақтарындагы бәсекелестікке қарсы эрекеттерді, екі және одан да көп мүше мемлекеттердір* аумақтарындағы трансшекаралық нарықтардағы бәсекелестікке теріс эсер ететін эрекеттерді анықтауды және олардың жолын кесуді қамтамасыз ететін бәсекелестіктің жалпы қағидаттары мен қағидаларын белгілеу болып табылады.

2. Осы бөлімнің ережелері мүше мемлекеттердің аумақтарындағы бәсекелестік (монополияға қарсы) саясатын іске асырумен байланысты қатынастарға және екі және одан көп мүше мемлекеттердің аумақтарындағы трансшекаралық нарықтардағы бәсекелестікке теріс эсер ететін немесе эсер етуі мүмкін мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілері (нарық субъектілері) қатысқан қатынастарға қолданылады. Комиссияның қүзыретіы айқындау мақсатында нарықты трансшекаралық нарыққа жатқызу критерий! Жоғары Кеңес шешімімен белгіленеді.

3. Мүше мемлекеттер өзінің заңнамасында қосымша тыйым салуды, сондай-ақ осы Шарттың 75 және 76-баптарында көзделген

тыйым салуларға қатысты қосымша талаптар мен шектеулерді белгілеуге құқылы.

4. Мүше мемлекеттер, егер үшінші елдердің шаруашылық жүргізуші субъектілерінін (нарық субъектілерінің) әрекеттері мүше мемлекеттердің тауар нарықтарындагы бәсекелестік жагдайына теріс эсер етуі мүмкін болса, мүндай әрекеттерге қатысты келісілген бәсекелестік (монополияға қарсы) саясатын жүргізеді.

5. Осы бөлімде ешнәрсе кез келген мүше мемлекетке ел қорғанысының маңызды мүдделерін немесе мемлекет қауіпсіздігін қорғау үшін қажет деп санаған кез келген шараны қолдануга кедергі ретінде түсіндірілмеуге тиіс.

6. Осы бөлімнің ережелері осы Шартта көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, табиги монополиялар субъектілеріне қолданылады.

7. Осы бөлімнің ережелерін іске асыру осы Шартқа № 19 қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.

75-бап

Бәсекелестіктің жалпы қағидаттары

1. Мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілеріне (нарық субъектілеріне) мүше мемлекеттердің өз бәсекелестік (монополияға қарсы) заңнамасының нормаларын қолдануы осындай шаруашылық жүргізуші субъектілердің (нарық субъектілерінің) үйымдық-қүқықтық нысанына және тіркелу орнына қарамастан, бірдей жағдайларда және тең шамада жүзеге асырылады. 

98

 

2. Мүше мемлекеттер өз заңнамасында оның ішінде мыналарға:

1) мемлекеттік билік органдары, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, олардың функцияларын жүзеге асыратын өзге де органдар немесе ұйымдар арасындағы немесе олардың және шаруашылық жүргізуші субъектілердің (нарық субъектілерінің) арасындағы келісімдерге, егер мүндай келісімдер осы Шартта және (немесе) мүше мемлекеттердің басқа да халықаралық шарттарында көзделген жағдайларды қоспағанда, бәсекелестікке жол бермеуге, оны шектеуге немесе жоюға әкеп согатын немесе экеп соғуы мүмкін болса;

2) мүше мемлекеттердің заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда және осы Шартта және (немесе) мүше мемлекеттердің басқа да халықаралық шарттарында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, мемлекеттік немесе муниципалдық преференцияларды беруге тыйым салуды белгілейді.

3. Мүше мемлекеттер осы баптың 2-тармагының 1) тармақшасында көзделген эрекеттердің (эрекетсіздіктің) алдын алу, оларды анықтау және жолын кесу жөнінде тиімді іс-шараларды қолданады.

4. Мүше мемлекеттер өз заңнамасына сэйкес әрбір мүше мемлекеттің аумақтарында бәсекелестікті қоргау және дамыту үшін қажетті болатындай шамада экономикалық шогырландыруды тиімді бақылауды қамтамасыз етеді.

5. Әрбір мүше мемлекет өзінің қүзыретіне бәсекелестік (монополияга қарсы) саясатын іске асыру және (немесе) жүргізу кіретін мемлекеттік билік органының (бүдан әрі - мүше

мемлекеттердің уәкілетті органы) болуын қамтамасыз етеді, бұл, бұдан өзге, мұндай органға бәсекелестікке қарсы әрекеттерге тыйым салудың және жосықсыз бәсекеге тыйым салудың сақталуын, экономикалық шогырландыруды бақылау жөніндегі окілеттіктерді, сондай-ақ бәсекелестік (монополияға қарсы) заңнаманы бұзушылықтардың алдын алу және анықтау, көрсетілген бұзушылықтарды тоқтату жөніндегі шараларды қолдану және осындай бұзушылықтар үшін жауапкершілікке тарту бойынша шараларды қолдану жөніндегі өкілеттіктерді беруді білдіреді.

6. Мүше мемлекеттер шаруашылық жүргізуші субъектілерге (нарық субъектілеріне) және билік органдарының лауазымды адамдарына қатысты бәсекелестікке қарсы әрекеттер жасаганы үшін өз заңнамасында тиімділік, молшерлестік, қамтамасыз етілу, бүлтартпау және айқындылық қагидаттарына сүйене отырып, айыппүл санкцияларын белгілейді және олардың қолданылуын бақылауды қамтамасыз етеді. Бүл ретте мүше мемлекеттер айыппүл санкциялары қолданылган жагдайда барынша жоғары айыппүл санкциялары бәсекелестік үшін аса үлкен қауіп төндіретін (бәсекелестікті шектейтін келісімдер, мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілерінің (нарық субъектілерінің) үстем жағдайын теріс пайдалану) бұзушылықтарға белгіленуі тиіс екендігін мойындайды, бұл ретте қүқық бүзушылық жасалган нарықта құқық бүзушының тауарды өткізуден түскен сомасына немесе қүқық бүзушының тауар сатып алу шығыстары сомасына қарай есептелетін айыппүл санкциялары дүрысырақ болады.

 

7. Мүше мемлекеттер өздері жүргізетін бәсекелестік (монополияға қарсы) саясаттың ақпараттық ашықтығын өз заңнамасына сәйкес, оның ішінде мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарының қызметі туралы мәліметтерді бүқаралық ақпарат қүралдарында және Интернет желісінде орналастыру арқылы қамтамасыз етеді.

 

8. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары өз мемлекетінің заңнамасына және осы Шартқа сәйкес, ақпарат беру, консультациялар жүргізу туралы хабарламалар, сүрау салу жіберу, басқа мүше мемлекеттің мүдделерін қозғайтын тергеп-тексерулер (істерді қарау) туралы хабардар ету, бір мүше мемлекеттің уәкілетті органының сұрау салуы бойынша тергеп-тексерулер жүргізу (істерді қарау) және оның нәтижелері туралы хабардар ету арқылы өзара іс-қимылды жүзеге асырады.

76-бап

Бәсекелестіктің жалпы қағидалары

1. Нәтижесі бәсекелестікке жол бермеу, оны шектеу, жою және (немесе) басқа тұлғалардың мүдделеріне қысым жасау, оның ішінде мынадай іс-әрекеттер (әрекетсіздік):

1) тауардың монополиялық жогары немесе монополиялық төмен бағасын белгілеу, үстап түру;

2) егер алып қою нәтижесі тауар бағасын көтеру болып табылса, тауарды айналыстан алып қою;

3) келісімшарт жасаушы агентке ол үшін тиімеіз немесе шарттың нысанасына жатпайтын экономикалық немесе технологиялық негізсіз шарт талаптарын күштеп таңу;

4) егер тауарга сұраныс болса немесе оның рентабельді өндірісіне мүмкіндік болган кезде оны беруге тапсырыстар орналастырыл са,--сондай-ақ, егер тауар өндірісінің мұндай қысқартылуы немесе мүндай тоқтатылуы осы Шартта және (немесе) мүше мемлекеттердің басқа халықаралық шарттарында тікелей көзделмесе, тауар өндірісін экономикалық немесе технологиялық негізсіз қысқарту немесе тоқтату;

5) осы Шартта және (немесе) мүше мемлекеттердің басқа халықаралық шарттарында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, тиісті тауарды өндіру немесе беру мүмкіндігі болган жагдайда жекелеген сатып алушылармен (тапсырыс берушілермен) шарт жасасудан экономикалық немесе техникалық негізсіз бас тарту не жал тару;

6) осы Шартта және (немесе) мүше мемлекеттердің басқа халықаралық шарттарында көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, бір сол тауарга әртүрлі бағаларды (тарифтерді) экономикалық, технологиялық немесе өзге де түрде негізсіз белгілеу, кемсітушілік жағдайлар жасау;

7) басқа шаруашылық жүргізуші субъектілердің (нарық субъектілерінің) тауар нарыгына кіруіне немесе тауар нарыгынан шыгуына кедергілер жасау болып табылган немесе болып табылуы

мүмкін үстем жағдайға ие шаруашылық жүргізуші субъектінің (нарық субъектісінің) әрекетіне (әрекетсіздігіне) тыйым салынады.

2. Жосықсыз бәсекеге, оның ішінде:

1) шаруашылық жүргізуші субъектіге (нарық субъектісіне) залал келтіруі не оның іскерлік беделіне нүқсан келтіруі мүмкін жалған, нақты емес немесе бүрмаланған мәліметтер таратуға;

2) тауардың сипатына, өндірілу тәсілі мен орнына, тұтынушылық қасиеттеріне, сапасы мен санына қатысты немесе оны өндірушілерге қатысты жаңылыстыруға;

3) шаруашылық жүргізуші субъектінің (нарық субъектісінің) өздері өндіретін немесе өткізетін тауарларын басқа шаруашылық жүргізуші субъектілер (нарық субъектілері) өндіретін немесе өткізетін тауарлармен орынсыз салыстыруға жол берілмейді.

3. Мүше мемлекеттердің бір тауар нарығында жүмыс істейтін, бәсекелес шаруашылық жүргізуші субъектілері (нарық субъектілері) арасындағы:

1) бағаларды (тарифтерді), жеңілдіктерді, үстемеақыларды (қосымша ақыларды) үстеме бағаларды белгілеуге немесе үстап түруға;

2) сауда-саттықтарда бағаларды көтеруге, төмендетуге немесе үстап түруға;

3) тауар нарығын аумақтьтқ қағидат, тауарларды сату немесе сатып алу көлемі, өткізілетін тауарлар ассортименті не сатушылардың немесе сатып алушылардың (тапсырыс берушілердің) қүрамы бойынша бөлуге;

 

103

4) тауарлар өндірісін қысқартуға немесе тоқтатуға;

берушілермен) шарттар жасасудан бас тартуға әкеп соғатын немесе әкеп соғуы мүмкін келісімдерге тыйым салынады.

5) белгілі бір сатушылармен не сатып алушылармен (тапсырыс

4. Шаруашылық жүргізуші субъектілер (нарық субъектілері) арасында, осы Шартқа № 19 қосымшада белгіленген жол беру критерийлеріне сэйкес жол беріледі деп танылатын «сатылы» келісімдерді қоспағанда, егер:

1) сатушы сатып алушы үшін тауарды қайта сатудың мейлінше жоғары бағасын белгілейтін жағдайды қоспағанда, мүндай келісімдер тауарды қайта сату бағасын белгілеуге әкеп соқса немесе экеп соғуы мүмкін болса;

2) мұндай келісімдерде сатып алушының сатушыға бәсекелес болып табылатын шаруашылық жүргізуші субъектінің (нарық субъектісінің) тауарын сатпау міндеттемесі көзделсе, «сатылы» келісімдерге тыйым салынады. Мүндай тыйым салу сатып алушының тауарларды тауар белгісімен не сатушыны немесе өндірушіні дараландырудың өзге қүралымен сатуды үйымдастыруы туралы келісімдерге қолданылмайды.

5. Егер мұндай келісімдер бәсекелестікті шектеуге экеп соғады немесе экеп соғуы мүмкін деп белгіленсе, осы Шартқа № 19 қосымшада белгіленген жол беру критерийлеріне сәйкес жол беріледі деп танылатын «сатылы» келісімдерді қоспағанда, шаруашылық жүргізуші субъектілер (нарық субъектілері) арасындағы өзге келісімдерге тыйым салынады. 

104

6. Мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілерінің (нарық субъектілерінің) экономикалық қызметін жеке түлғалардың, коммерциялық үйымдардың және коммерциялық емес үйымдардың үйлестіруді жүзеге асыруына, егер мүндай үйлестіру осы баптың 3 және 4-тармақтарында көрсетілген, осы Шартқа № 19 қосымшада белгіленген жол беру критерийлеріне сәйкес жол берілген деп танылуы мүмкін емес салдарлардың кез келгеніне экеп еоқса немесе әкеп соғуы мүмкін болса, тыйым салынады. Мүше мемлекеттер өз заңнамасында, егер экономикалық қызметті үйлестіру осы баптың 5-тармағында көрсетілген, осы Шартқа № 19 қосымшада белгіленген жол беру критерийлеріне сэйкес жол берілген деп танылуы мүмкін емес салдарларға әкеп соқса немесе әкеп соғуы мүмкін болса, мүндай үйлестіруге тыйым салуды белгілеуге құқылы.

7. Мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілерінің (нарық субъектілерінің), сондай-ақ мүше мемлекеттердің кэсіпкерлік қызметті жүзеге асырмайтын жеке түлғалары мен коммерциялық емес ұйымдарының осы бөлімде белгіленген бәсекелестіктің жалпы қағидаларын бүзуының жолын кесуді, егер мүндай бүзушылықтар, қаржы нарықтарын қоспағанда, екі және одан да көп мүше мемлекет аумағындағы трансшекаралық нарықтағы бәсекеге теріс эсер ететін болса немесе эсер етуі мүмкін болса, Комиссия осы Шартқа № 19 қосымшада көзделген тәртіппен жүзеге асырады. 

105

 

77-бап

Бағаны мемлекеттік реттеу

Бағаны мемлекеттік реттеуді енгізу, сондай-ақ мүше мемлекеттердің оны енгізу туралы шешімдеріне дауласу тэртібі осы Шартқа № 19 қосымшада айқындалады.

XIX БӨЛІМ

ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯЛАР

78-бап

Табиғи монополиялар салалары мен субъектілері

1. Мүше мемлекеттер табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін реттеу кезінде осы Шартқа № 20 қосымшада көзделген нормалар мен ережелерді басшылыққа алады.

2. Осы бөлімнің ережелері мүше мемлекеттердің табиғи монополиялар субъектілері, табиғи монополиялар салаларындағы түтынушылары, атқарушы билік органдары және жергілікті өзін-өзі басқару органдары қатысатын, мүше мемлекеттер арасындағы саудаға эсер ететін және осы Шартқа № 20 қосымшаға № 1 қосымшада көрсетілген қатынастарға қолданылады.

3. Табиғи монополиялардың нақты салаларындағы құқықтық қатынастар осы Шарттың XX және XXI бөлімдерінде көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, осы бөлімде айқындалады. 

4. Мүше мемлекеттерде табиғи монополиялар салаларына осы Шартқа № 20 қосымшаға № 2 қосымшада көрсетілген табиғи монополиялар салалары да жатады.

Осы Шартқа № 20 қосымшаға № 2 қосымшада көрсетілген табиғи монополиялар салаларына қатысты мүше мемлекеттер заңнамасының талаптары қолданылады.

5. Табиғи монополиялар салаларына жатқызылған табиғи монополиялар субъектілерінің көрсетілетін қызметтер тізбесі мүше мемлекеттердің заңнамасында белгіленеді.

6. Мүнге мемлекеттер осы Шартқа № 20 қосымшаға № 1 және 2 қосымшаларда көрсетілген табиғи монополиялар салаларын қысқарту және осы Шарттың XX және XXI бөлімдерінде өтпелі кезеңді ықтимал айқындау арқылы оларды үйлестіруге үмтылады.

7. Мүше мемлекеттерде табиғи монополиялар салаларын кеңейту:

егер мүше мемлекет басқа мүше мемлекетте табиғи монополия саласы болып табылатын және осы Шартқа № 20 қосымшаға № 1 немесе 2 қосымшада келтірілген саланы табиғи монополиялар саласына жатқызуға ниетті болған жағдайда, мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес;

егер мүше мемлекет осы Шартқа № 20 қосымшаға № 1 немесе 2 қосымшада көрсетілмеген табиғи монополиялардың өзге саласын табиғи монополиялар саласына жатқызуға ниетті болған жағдайда, осы мүше мемлекет Комиссияға тиісінше өтініш жасағаннан кейін Комиссияның шешімі бойынша жүзеге асырылады. 

107

8. Осы бөлім мүше мемлекеттер арасындағы қолданыстағы екіжақты халықаралық шарттармен реттелген қатынастарға қолданылмайды. Мүше мемлекеттер арасында жаңадан жасалатын екіжақты халықаралық шарттар осы бөлімге қайшы келмеуге тиіс.

9. Осы Шарттың XVIII бөлімінің ережелері осы бөлімде козделген ерекшеліктер ескеріле отырып, табиғи монополиялар субъектілеріне қолданылады.

XX БӨЛІМ ЭНЕРГЕТИКА

79-бап

Мүше мемлекеттердің энергетика саласындагы өзара іс-қимылы

1. Мүше мемлекеттердің отын-энергетика кешендерінің элеуетін тиімді пайдалану, сондай-ақ үлттық экономикаларды энергетикалық ресурстардың негізгі түрлерімен (электр энергиясы, газ, мүнай және мүнай өнімдері) қамтамасыз ету мақсатында мүше мемлекеттер энергетика саласында үзақ мерзімді өзара тиімді ынтымақтастықты дамытады, үйлестірілген энергетика саясатын жүргізеді, энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді ескере отырып, осы Шарттың 81, 83 және 84-баптарында көзделген халықаралық

шарттарга сэйкес:

1) энергетикалық ресурстарга нарықтық бага белгілеуді

 

108

қамтамасыз ету;

2) энергетикалық ресурстардың ортақ нарықтарындағы бәсекелестікті дамытуды қамтамасыз ету;

3) энергетикалық ресурстар, тиісті жабдық, технологиялар және олармен байланысты көрсетілетін қызметтер саудасына техникалық, экімшілік және өзге де тосқауылдардың болмауы;

4) энергетикалық ресурстардың ортақ нарықтарының көлік инфрақүрылымын дамытуды қамтамасыз ету;

5) энергетикалық ресурстардың ортақ нарықтарында мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілері үшін кемсітпеушілік жағдайларды қамтамасыз ету;

6) мүше мемлекеттердің энергетикалық кешеніне инвестициялар тарту үшін қолайлы жағдайлар жасау;

7) энергетикалық ресурстардың ортақ нарықтарының технологиялық және коммерциялық инфрақүрылымы жұмыс істеуінің үлттық нормалары мен қағидаларын үйлестіру қағидаттарын негізге ала отырып, энергетикалық ресурстардың ортақ нарықтарын кезең- кезеңмен қалыптастыруды жүзеге асырады.

2. Мүше мемлекеттердің электр энергетикасы, газ, мүнай және мүнай өнімдері салаларындағы осы бөлімде реттелмеген өз қызметін жүзеге асыратын шаруашылық жүргізуші субъектілерінің қатынастарына мүше мемлекеттердің заңнамасы қолданылады.

3. Мүше мемлекеттердің электр энергетикасы, газ, мүнай және мұнай өнімдері салаларындағы шаруашылық жүргізуші субъектілерінің қызметіне қатысты осы Шарттың XVIII бөлімінің

 

109

ережелері осы Шарттың осы бөлімінде және XIX бөлімінде көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып қолданылады.

80-бап

Газдың, мұнайдың және мұнай өнімдерінің индикативті (болжамды) балансы

1. Жиынтық энергетикалық элеуетті тиімді пайдалану және энергетикалық ресурстарды мемлекетаралық жеткізіп беруді оңтайландыру мақсатында мүше мемлекеттердің уэкілетті органдары:

Одақ газының индикативті (болжамды) балансын;

Одақ мұнайыныц индикативті (болжамды) балансын;

Одақтың мұнай өнімдерінің индикативті (болжамды) балансын әзірлейді және келіседі.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген баланстарды эзірлеу Комиссияның қатысуымен және осы Шарттың 104-бабының 1-тармағында козделген мерзімде эзірленетін және мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарымен келісілетін газдың, мүнайдың және мұнай өнімдерінің индикативті (болжамды) баланстарын қалыптастыру әдіснамасына сэйкес жүзеге асырылады.

 

Одақтың ортақ электр энергетикалық нарығын қалыптастыру

1. Мүше мемлекеттер осы Шарттың 104-бабының 2 және 3-тармақтарында көзделген өтпелі ережелерді ескере отырып, қатар жұмыс істейтін электр энергетикасы жүйелері негізінде Одақтың ортақ электр энергетикалық нарығын кезең-кезеңмен қалыптастыруды жүзеге асырады.

2. Мүше мемлекеттер Одақтың Жоғары кеңес бекітетін ортақ электр энергетикасы нарығын қалыптастыру тұжырымдамасы мен бағдарламасын әзірлейді.

3. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде Одақтың ортақ электр энергетикалық нарығын қалыптастырудың бекітілген түжырымдамасы мен бағдарламасы ережелеріне негізделген ортақ электр энергетикалық нарығын қалыптастыру туралы халықаралық шарт жасасады.

82-бап

Электр энергетикасы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің көрсететін қызметтеріне қол жеткізуді

қамтамасыз ету

1. Мүше мемлекеттер электр энергетикасы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің көрсетілетін қызметтерін осы Шартқа № 21 қосымшаға сай бірыңғай қағидаттар мен қағидаларға сәйкес

муше мемлекеттердің электр энергиясына (қуатына) деген ішкі қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін басым пайдаланған жағдайда, осы қызметтер көрсетуге кедергісіз қол жеткізуді қолда бар техникалық мүмкіндіктер шегінде қамтамасыз етеді.

2. Осы Шартқа № 21 қосымшада баяндалған баға белгілеуді және тариф саясатын қоса алғанда, электр энергетикасы саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізу қағидаттары мен қағидалары, Беларусь Республикасына, Қазақстан Республикасына және Ресей Федерациясына қатысты қолданылады. Одаққа жаңа мүшелер қосылған жағдайда көрсетілген қосымшаға тиісті өзгерістер енгізіледі.

83-бап

Одақтың ортақ газ нарығын қалыптастыру және газ тасымалдау саласындағы табиғи монополиялар субъектілерінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету

1. Мүше мемлекеттер осы Шарттың 104-бабының 4 және 5- тармақтарында көзделген ережелерді ескере отырып, № 22 қосымшаға сәйкес Одақтың ортақ газ нарығын кезең-кезеңмен қалыптастыруды жүзеге асырады.

2. Мүше мемлекеттер Жоғары кеңес бекітетін Одақтың ортақ газ нарығын қалыптастырудың тұжырымдамасы мен бағдарламасын әзірлейді.

 

112

3. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде Одақтың ортақ газ нарығын қалыптастырудың бекітілген тұжырымдамасы мен бағдарламасының ережелеріне негізделетін ортақ газ нарығын қалыптастыру туралы халықаралық шарт жасасады.

4. Мүше мемлекеттер Одақтың келісілген индикативті (болжамды) газ балансын ескере отырып, қолда бар техникалық мүмкіндіктер, газ тасымалдау жүйелерінің бос қуаттары шегінде және шаруашылық жүргізуші субъектілердің азаматтық-қүқықтық шарттарының негізінде басқа мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілерінің газды тасымалдау үшін мүше мемлекеттер аумақтарында орналасқан газ тасымалдау жүйелеріне кедергісіз қол жеткізуін осы Шартқа № 22 қосымшаға сәйкес бірыңғай қағидаттар, шарттар және қағидалар негізінде қамтамасыз етеді.

84-бап

Одақтың мүнай және мүнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру және мүнай мен мүнай өнімдерін тасымалдау саласындағы табиғи монополия субъектілерінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету

1. Мүше мемлекеттер осы Шарттың 104-бабының 6 және 7- тармақтарында көзделген өтпелі ережелерді ескере отырып, осы Шартқа № 23 қосымшаға сэйкес Одақтың мүнай және мүнай өнімдерінің ортақ нарықтарын кезең-кезеңмен қалыптастыруды жүзеге асырады. 

2. Мүше мемлекеттер Жоғарғы кеңес бекітетін Одақтың мүнай және мұнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру тұжырымдамасы мен бағдарламасын эзірлейді.

3. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде Одақтың мұнай және мүнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастырудың бекітілген түжырымдамасы мен бағдарламасының ережелеріне негізделетін мүнай және мүнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру туралы халықаралық шарт жасасады.

4. Мүше мемлекеттер Одақ мүнайының келісілген индикативті (болжамды) балансын, Одақтың мүнай өнімдерінің келісілген индикативті (болжамды) балансын ескере отырып, қолда бар техникалық мүмкіндіктер шегінде және шаруашылық жүргізетін субъектілердің азаматтық-құқықтық шарттарының негізінде басқа мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізу субъектілерінің мүше мемлекеттер аумағында орналасқан мүнай мен мүнай өнімдерін тасымалдау жүйелеріне кедергісіз қол жеткізуін Осы Шартқа № 23 қосымшада көзделген бірыңғай қағидаттар, шарттар мен қағидалар негізінде қамтамасыз етеді.

85-бап

Комиссияның энергетика саласындағы өкілеттігі

Комиссия энергетика саласында осы бөлімнің орындалуына мониторингті жүзеге асырады.

XXI БӨЛІМ КӨЛІК

86-бап

Үйлестірілген (келісілген) көлік саясаты

1. Одақта экономикалық интеграцияны қамтамасыз етуге, бәсекелестік, ашықтық, қауіпсіздік, сенімділік, қолжетімділік және экологиялық қағидаттарында бірыңғай көлік кеңістігін жүйелі және кезең-кезеңмен қалыптастыруға бағытталған үйлестірілген (келісілген) көлік саясаты жүзеге асырылады.

2. Үйлестірілген (келісілген) көлік саясатының міндеттері:

1) көлік қызметтерінің ортақ нарығын қүру;

2) көлік саласындағы ортақ басымдықтарды және үздік практикалардың іске асырылуын қамтамасыз ету бойынша келісілген шаралар қабылдау;

3) мүше мемлекеттердің көлік жүйелерін әлемдік көлік жүйесіне интеграциялау;

4) мүше мемлекеттердің транзиттік элеуетін тиімді пайдалану;

5) көлік қызметтерінің сапасын арттыру;

6) көліктегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету;

7) көліктің қоршаган ортаға және адам денсаулыгына зиянды әсерін төмендету;

8) қолайлы инвестициялық климатты қалыптастыру болып табылады.

115

3. Үйлестірілген (келісілген) көлік саясатының негізгі басымдықтары:

1) біріңғай көлік кеңістігін қалыптастыру;

2) еуразиялық көлік дәліздерін қүру және дамыту;

3) Одақ шеңберінде транзиттік элеуетті іске асыру және дамыту;

4) көлік инфрақұрылымының дамуын үйлестіру;

5) тасымалдау процестерін оңтайландыруды қамтамасыз ететін логистикалық орталықтар мен көлік ұйымдарын қүру;

6) мүше мемлекеттердің кадрлық элеуетін тарту және пайдалану;

7) көлік саласындагы ғылым мен инновацияларды дамыту

болып табылады.

4. Үйлестірілген (келісілген) көлік саясатын мүше мемлекеттер қалыптастырады.

5. Үйлестірілген (келісілген) көлік саясатының негізгі бағыттары мен іске асыру кезеңдерін Жоғары кеңес айқындайды.

6. Комиссия мүше мемлекеттердің үйлестірілген (келісілген)

.

көлік саясатын іске асыруына мониторинги жүзеге асырады.

87-бап Қолданылу аясы

1. Осы бөлімінің ережелері осы Шарттың XVIII және XIX бөлімдерінің ережелерін және осы Шартқа № 24 қосымшада көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, автомобиль, әуе, су және

 

теміржол көлігіне қолданылады.

2. Мүше мемлекеттер мүше мемлекеттер арасындағы көлік қызметтерін кезең-кезеңімен ырықтандыруға ұмтылады.

Ырықтандырудың тәртібі, шарттары және кезеңділігі осы Шартқа № 21 қосымшада көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда айқындалады.

3. Көліктегі қауіпсіздікке (көлік қауіпсіздігіне және көлікті пайдалану қауіпсіздігіне) қойылатын талаптар мүше мемлекеттердің заңнамаларында және халықаралық шарттарда айқындалады.

XXII БӨЛІМ

МЕМЛЕКЕТТІК (МУНИЦИПАЛДЫҚ) САТЫП АЛУ

88-бап

Мемлекеттік (муниципалдық) сатып алу саласындағы реттеудің

мақсаттары мен қагидаттары

1. Мүше мемлекеттер мемлекеттік (муниципалдық) сатып алу (бүдан әрі - сатып алу) саласында реттеудің мынадай мақсаттары мен қағидаттарын айқындайды:

сатып алу саласындағы қатынастарды мүше мемлекеттің сатып алу туралы заңнамасымен және мүше мемлекеттердің халықаралық шарттарымен реттеу;

мүше мемлекеттерде сатып алу үшін пайдаланылатын қаражаттың оңтайлы және тиімді жүмсалуын қамтамасыз ету;

117

мүше мемлекеттерге сатып алу саласында үлттық режим ұсыну;

үшінші елдерге сатып алу саласында мүше мемлекеттерге үсынылатынға қараганда неғүрлым қолайлы режим үсынуга жол бермеу;

сатып алудың ақпараттық ашықтыгы мен айқындылыгын қамтамасыз ету;

бір мүше мемлекеттің заңнамасына сәйкес дайындалған электрондық цифрлық қолтаңбаны басқа мүше мемлекеттің өзара тануы арқылы электрондық форматта жүргізілетін сатып алуга қатысуга мүше мемлекеттердің әлеуетті өнім берушілері мен өнім берушілерінің кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз ету;

мүше мемлекеттің сатып алу саласында уәкілетті реттеуші және бақылаушы билік органдарының болуын қамтамасыз ету (осы функцияларды бір органның орындауына жол беріледі);

мүше мемлекеттердің сатып алу туралы заңнамасын бүзганы үшін жауапкершілік белгілеу;

сатып алу саласында бәсекелестікті дамыту, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа және басқа да теріс пайдаланушылықтарга қарсы іс- қимыл жасау.

2. Осы Шарттың күші мүше мемлекеттің заңнамасына сәйкес олар туралы мәліметтер мемлекеттік сырды (мемлекеттік қүпияларды) қүрайтын сатып алуларга қолданылмайды.

3. Мүше мемлекеттерде сатып алу осы Шартқа № 25 қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.

118

4. Осы бөлімнің күші осы тармақтың екінші - төртінші абзацтарының ерекшеліктері ескеріле отырып, мүше мемлекеттердің үлттық (орталық) банктері жүзеге асыратын сатып алуға қолданылмайды.

Мүше мемлекеттердің үлттық (орталық) банктері өздерінің сатып алуды жүзеге асырүдың ішкі қағидаларына (бүдан әрі - сатып алу туралы ережеге) сэйкес экімшілік-шаруашылық мүқтаждарды қамтамасыз ету, қүрылыс және күрделі жөндеу жүмыстарын орындау үшін сатып алуды жүзеге асырады. Сатып алу туралы ереже осы бапта жазылған мақсаттарға және қағидаттарға қайшы келмеуге, оның ішінде мүше мемлекеттердің әлеуетті өнім берушілеріне тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге тиіс. Айрықша жагдайларда үлттық (орталық) банктің жоғары органының шешімімен көрсетілген қағидаттардан ерекшеліктер белгіленуі мүмкін.

Сатып алу туралы ереже сатып алуға қойылатын талаптарды, оның ішінде сатып алу рәсімдерін дайындау және жүргізу тэртібін (сатып алу тәсілдерін қоса алғанда) және оларды қолдану шарттарын, шарттарды (келісімшарттарды) жасасу тэртібін қамтуға тиіс.

Бүл ретте сатып алу туралы ереже және мүше мемлекеттердің ұлттық (орталық) банктері жоспарлап отырған және жүзеге асырған сатып алу туралы ақпарат сатып алу туралы ережеде айқындалған тәртіппен мүше мемлекеттердің ұлттық (орталық) банктерінің Интернет желісіндегі ресми сайттарында орналастырылады. 

XXIII БӨЛІМ

 

119

 

ЗИЯТКЕРЛІК МЕНШІК

89-бап Жалпы ережелер

1. Мүше мемлекеттер зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды сақтау және қорғау саласындагы ынтымақтастықты жүзеге асырады және оларға қүқықтардың өз аумагында сақталуы мен қоргалуын халықаралық құқық нормаларына, Одақтың құқығын қүрайтын халықаралық шарттар мен актілерге және мүше

мемлекеттердің заңнамасына сэйкес қамтамасыз етеді.

Мүше мемлекеттердің ынтымақтастығы мынадай негізгі міндеттерді шешу үшін жүзеге асырылады:

мүше мемлекеттердің зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды сақтау және қорғау саласындағы заңнамасын үйлестіру;

мүше мемлекеттердің зияткерлік меншік объектілеріне қүқық иеленушілерінің мүдделерін қорғау.

2. Мүше мемлекеттердің ынтымақтастығы мынадай негізгі бағыттар бойынша жүзеге асырылады:

1) ғылыми және инновациялық дамуды қолдау;

2) зияткерлік меншік объектілерін коммерцияландыру және пайдалану тетіктерін жетілдіру;

3) мүше мемлекеттердің авторлық қүқықты және сабақтас қүқықтарды иеленушілері үшін қолайлы жағдайлар үсыну; 

120

 

4) Еуразиялық экономикалық одақтың тауар белгілері мен қызмет көрсету белгілерін және Еуразиялық экономикалық одақтың тауарлар шығарылған жерлерінің атауларын тіркеу жүйесін енгізу;

и

5) зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды қорғауды, оның ішінде Интернет желісінде қорғауды қамтамасыз ету;

6) зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды тиімді кедендік қорғауды, оның ішінде мүше мемлекеттердің зияткерлік меншік объектілерінің бірыңғай кеден тізілімін жүргізу арқылы қамтамасыз ету;

7) контрафактілік өнімдердің айналымын болдырмауға және оның жолын кесуге бағытталған үйлестірілген шараларды жүзеге асыру.

3. Зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды тиімді сақтауды және қорғауды қамтамасыз ету мақсатында Комиссия үйымдастыратын мүше мемлекеттердің консультациялары өткізіледі.

Консультациялар нәтижесінде мүше мемлекеттердің ынтымақтастығы барысында анықталған проблемалық мәселелерді шешу бойынша үсыныстар әзірленеді.

90-бап

Зияткерлік меншік объектілерінің қүқықтық режимі

1. Бір мүше мемлекеттің түлғаларына басқа мүше мемлекеттің аумағында зияткерлік меншік объектілерінің қүқықтық режиміне қатысты ғана үлттық режим үсынылады. Мүше мемлекеттің 

121

заңнамасында ұлттық режимнен хат-хабар жазысу үшін мекенжайды көрсету мен өкілді тағайындауды қоса алғанда, сот және экімшілік рәсімдерге қатысты ерекшеліктер көзделуі мүмкін.

2. Мүше мемлекеттер өз заңнамасында зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды сақтау мен қорғаудың мүше мемлекеттерге қолданылатын халықаралық құқықтық актілерде, сондай-ақ Одақтың қүқығын қүрайтын халықаралық шарттар мен актілерде көзделгеннен гөрі жоғары деңгейін қамтамасыз ететін нормаларды көздеуі мүмкін.

3. Мүше мемлекеттер зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды сақтау және қорғау саласындағы қызметті мынадай негізгі халықаралық шарттардың нормаларына сэйкес жүзеге асырады:

1886 жылғы 9 қыркүйектегі Әдеби және көркем туындыларды қорғау жөніндегі Берн конвенциясы (1971 жылғы редакциядағы);

1977 жылғы 28 сәуірдегі патенттік рэсім мақсаттары үшін микроағзаларды депозиттеуді халықаралық тану туралы Будапешт шарты;

1996 жылғы 20 желтоқсандағы Авторлық құқық жөніндегі Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының шарты;

1996 жылғы 20 желтоқсандағы Орындаулар мен фонограммалар жөніндегі Дүниежүзілік зияткерлік меншік үйымының шарты;

2000 жылғы 1 маусымдағы Патенттік қүқық туралы шарт;

1970 жылғы 19 маусымдағы Патенттік кооперация жөніндегі

шарт; 

1971 жылғы 29 қазандағы Фонограммаларды заңсыз пайдаланудан фонограмма шығарушылардың мүдделерін қорғау туралы Конвенция;

1891 жылғы 14 сәуірдегі Таңбаларды халықаралық тіркеу туралы Мадрид келісімі және 1989 жылғы 28 маусымдағы Таңбаларды халықаралық тіркеу туралы Мадрид келісімінің Хаттамасы;

1961 жылғы 26 қазандағы Орындаушылардың, фонограмма шығарушылардың және хабар тарату ұйымдарының құқықтарын қорғау туралы халықаралық конвенция;

1883 жылғы 20 наурыздағы Өнеркәсіптік меншікті қорғау жөніндегі Париж конвенциясы;

2006 жылғы 27 наурыздағы Тауар таңбалары жөніндегі заңдар туралы Сингапур шарты.

Көрсетілген халықаралық шарттардың қатысушысы болып табылмайтын мүше мемлекеттер осы шарттарға қосылу жөніндегі міндеттемені өз мойнына алады.

4. Зияткерлік меншік объектілерінің жекелеген түрлеріне қатысты қүқықтық режимнің ерекшеліктерін айқындауды қоса алғанда, зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды сақтау және қорғау саласындағы қатынастарды реттеу осы Шартқа № 26 қосымшаға сэйкес жүзеге асырылады.

91-бап Құқық қолдану

1. Мүше мемлекеттер зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды тиімді қорғауды қамтамасыз ету бойынша құқық қолдану шараларын жүзеге асырады.

2. Мүше мемлекеттер зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды қорғау бойынша, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексіне, сондай-ақ кедендік қүқықтық қатынастарды реттейтін, Одақтың құқығын қүрайтын халықаралық шарттар мен актілерге сәйкес әрекеттерді жүзеге асырады.

3. Зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды қорғау саласында өкілеттіктер берілген мүше мемлекеттердің уэкілетті органдары мүше мемлекеттердің аумақтарында зияткерлік меншік объектілеріне қүқықтарды бүзудың алдын алу, оны анықтау және оның жолын кесу бойынша әрекеттерді үйлестіру мақсатында ынтымақтастықты және өзара іс-қимылды жүзеге асырады.

XXIV БӨЛІМ ӨНЕРКӘСІП

92-бап

Өнеркәсіптік саясат және ынтымақтастық

1. Мүше мемлекеттер ұлттық өнеркәсіптік саясатты өздері дербес әзірлейді, қалыптастырады және іске асырады, оның ішінде өнеркәсіпті дамытудың ұлттық бағдарламаларын және өнеркәсіптік саясаттың өзге де шараларын қабылдайды, сондай-ақ осы Шартың 93- бабына қайшы келмейтін өнеркәсіптік субсидиялар ұсыну тэсілдерін, нысандарын және бағыттарын айқындайды.

Одақ шеңберіндегі өнеркәсіптік саясатты мүше мемлекеттер Үкіметаралық кеңес бекітетін өнеркәсіптік ынтымақтастықтың негізгі бағыттары бойынша қалыптастырады және оны Комиссияның консультациялық қолдау көрсетуіне немесе үйлестіруіне сүйеніп жүзеге асырады.

 

2. Одақ шеңберіндегі өнеркэсіптік саясатты мүше мемлекеттер:

1) мүше мемлекеттердің тең қүқылығы және үлттық мүдделерін есепке any;

2) өзара тиімділік;

3) адал бәсекелестік;

4) кемсітпеушілік;

5) транспаренттілік қағидаттары негізінде жүзеге асырады.

125

3. Одақ шеңберінде өнеркәсіптік саясатты жүзеге асыру мақсаттары өнеркэсіптік дамуды жеделдету және оның орнықтылығын арттыру, мүше мемлекеттердің өнеркэсіптік кешендерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру, инновациялық белсенділікті жогарылатуға, өнеркэсіп саласында, оның ішінде мүше мемлекеттердің өнеркәсіптік тауарларының қозғалысы жолындагы кедергілерді жоюга бағытталган тиімді ынтымақтастықты жүзеге асыру болып табылады.

4. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберіндегі өнеркәсіптік саясатты жүзеге асыру мақсаттарына қол жеткізу үшін:

1) өнеркәсіпті дамыту жоспарлары туралы өзара хабар беруді жүзеге асыруы;

2) мүше мемлекеттердің үлттық өнеркәсіп саясатын әзірлеп, жүзеге асыруға жауап беретін уәкілетті органдары өкілдерінің түрақты кездесулерін (консультацияларын), оның ішінде Комиссия алаңындағы тұрақты кездесулерін (консультацияларын) өткізуі;

3) өнеркәсіптік ынтымақтастық үшін экономикалық қызметтің басым түрлерін дамытудың бірлескен багдарламаларын әзірлеуі және іске асыруы;

4) зэру тауарлардың тізбесін әзірлеуі және келісуі;

5) бірлескен жобаларды, оның ішінде мүше мемлекеттердің өнеркәсіптік ынтымақтастығының тиімділігін арттыру және өнеркәсіптік кооперациясын тереңдету үшін қажетті инфрақұрылымды дамыту жоніндегі жобаларды іске асыруы;

 

126

 

6) өнеркәсіптік ынтымақтастық мақсаттары үшін технологиялық және ақпараттық ресурстарды дамытуы;

7) жоғары технологиялы өндірістерді ынталандыру мақсатында бірлескен ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жүмыстарды жүргізуі;

8) кедергілерді жоюға және өзара тиімді ынтымақтастықты дамытуға бағытталған өзге де шараларды іске асыруы мүмкін.

5. Қажет болған жағдайда Үкіметаралық кеңестің шешімі бойынша осы баптың 4-тармағында көрсетілген шараларды іске асырудың тиісті тэртібі әзірленеді.

6. Мүше мемлекеттер Үкіметаралық Кеңес бекітетін және оның ішінде өнеркәсіптік ынтымақтастық үшін экономикалық қызметтің басым түрлері мен зәру тауарларды қамтитын Одақ шеңберіндегі Өнеркәсіптік ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын (бүдан әрі - Негізгі бағыттар) әзірлейді.

Комиссия жыл сайын Негізгі бағыттардың іске асырылу нәтижелеріне мониторинг және талдау жүргізеді және қажет болған кезде мүше мемлекеттермен келісім бойынша Негізгі бағыттарды нақтылау жөнінде ұсыныстар дайындайды.

7. Сауда, кедендік-тарифтік, бәсекелестік, мемлекеттік сатып алу саласындағы, техникалық реттеу, кэсіпкерлік қызметті дамыту, көлік және инфрақүрылым және басқа да салалардағы саясаттарды әзірлеу және іске асыру кезінде мүше мемлекеттердің өнеркәсіпті дамыту мүдделері есепке алынады.

 

127

8. Мүше мемлекеттер зэру тауарларға қатысты өнеркәсіптік саясат шараларын қабылдау алдында ұстанымдарды өзара есепке алу үшін консультациялар жүргізеді.

Мүше мемлекеттер зэру тауарлардың бекітілген тізбесі бойынша үлттық өнеркәсіптік саясатты іске асырудың жоспарланған бағыттары туралы алдын ала өзара хабар беруді қамтамасыз етеді.

Мүше мемлекеттер Комиссиямен бірлесіп көрсетілген консультациялар жүргізудің және (немесе) өзара хабар берудің тәртібін әзірлейді, оны Комиссия Кеңесі бекітеді.

9. Одақ шеңберінде өнеркәсіптік ынтымақтастықты іске асыру үшін мүше мемлекеттер Комиссияның консультациялық қолдау көрсетуіне және үйлестіруіне сүйене отырып, мынадай қүралдарды әзірлеп, қолдана алады:

1) жоғары технологиялы, инновациялық және бәсекеге қабілетті онім жасау мақсатында өзара тиімді өнеркәсіптік кооперацияны ынталандыру;

2) мүше мемлекеттер өзара тиімді негізде қатысатын бірлескен бағдарламалар мен жобалар;

3) бірлескен технологиялық платформалар мен өнеркәсіптік кластерлер;

4) онеркәсіптік ынтымақтастықты дамытуға жәрдемдесетін өзге де қүралдар.

10. Осы бапты іске асыру үшін мүше мемлекеттер Комиссияның қатысуымен қосымша қүжаттар мен тетіктер әзірлей алады.

11. Комиссия осы Шартқа № 27 қосымшаға сэйкес, осы Шартта айқындалған өкілеттіктер шегінде өнеркәсіптік ынтымақтастықтың негізгі бағыттары бойынша мүше мемлекеттерге консультациялық қолдау көрсетеді және олардың қызметін үйлестіреді.

Осы баптың мақсаттары үшін осы Шартқа № 27 қосымшаға сәйкес үғымдар пайдаланылады.

93-бап.

Өнеркәсіптік субсидиялар

1. Мүше мемлекеттер экономикаларының түрақты және тиімді дамуы үшін жағдайларды, сондай-ақ мүше мемлекеттер арасындағы өзара сауда мен адал бәсекелестіктің дамуына ықпал ететін жағдайларды қамтамасыз ету мақсатында мүше мемлекеттердің аумақтарында онеркэсіптік тауарларға қатысты, оның ішінде осы Шартқа № 28 қосымшаға сэйкес онеркэсіп тауарларын өндірумен, өткізумен және түтынумен тікелей байланысты көрсетілетін қызметтерді ұсынған немесе алған кезде субсидиялар берудің бірыңғай қағидалары қолданылады.

2. Мүше мемлекеттердің осы баптың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелерінен туындайтын міндеттемелері мүше мемлекеттердің үшінші елдермен қүқықтық қатынастарына қо лд аны л майд ы.

3. Осы баптың мақсаттары үшін субсидия ретінде мыналар түсініледі:

а) мүше мемлекеттің субсидиялаушы органы (немесе мүше мемлекет уәкілеттік берген қүрылым) көрсететін қаржылай көмек, оның нәтижесінде артықшылықтар жасалады (қамтамасыз етіледі) және ол:

ақша қаражатын тікелей аудару (мысалы, қайтарылмайтын несиелер, кредиттер түрінде) немесе жарғылық капиталдагы үлесті сатып алу немесе оны үлғайту немесе мүндай қаражатты аудару жөніндегі міндеттемелер (мысалы, кредиттер бойынша кепілдіктер);

мүше мемлекеттің кірісіне түсуге тиіс болған төлемдерді өндіріп алудан толықтай немесе ішінара бас тарту (мысалы, салық жеңілдіктері, борышты есептен шыгару) арқылы жүзеге асырылады. Бүл ретте экспортталатын өнеркәсіп тауарын ішкі түтынуға арналған үқсас тауардан алынатын баждар мен салықтардан босату не мүндай баждар мен салықтарды азайту не іс жүзінде есепке жазылган сомадан аспайтын мөлшерде мүндай баждар мен салықтарды қайтару субсидия ретінде қарастырылмайды;

тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді (ортақ инфрақүрылымды қолдауга және дамытуга арналған өнеркәсіп тауарларын немесе көрсетілетін қызметтерді қоспағанда) үсыну; өнеркэсіп тауарларын сатып алу арқылы жүзеге асырылады;

б) нәтижесінде артықшылық үсынылатын, кез келген мүше мемлекеттің аумагынан өнеркәсіп тауарын әкелудің қысқартылуына немесе кез келген мүше мемлекеттің аумагына өнеркэсіп тауарын әкетудің үлғайтылуына эсер ететін (тікелей немесе жанама) кірістерді немесе бағаларды қолдаудың басқа да кез келген нысаны.

130

Субсидия түрлері осы Шартқа № 28 қосымшада көзделген.

4. Субсидиялаушы орган өзіне жүктелген, субсидияны беруге қатысты бір немесе бірнеше функцияны кез келген басқа үйымга орындауға тапсыруы немесе бүйыруы мүмкін. Мүндай ұйымның әрекеттері суосидиялаушы органның әрекеттері ретінде қарастырылады.

Мүше мемлекет басшысының субсидиялар беруге багытталган актілері субсидиялаушы органның әрекеттері ретінде қарастырылады.

5. Мүше мемлекеттің аумагында берілетін субсидиялардың осы баитың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелеріне сәйкестігін талдау мақсатындагы тергеп-тексеру осы Шартқа № 28 қосымшада көзделген тэртіпке сәйкес жүргізіледі.

6. Комиссия осы баптың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелерінің іске асырылуын бақылауды қамтамасыз етеді және оган мынадай:

1) мүше мемлекеттер заңнамасына мониторинги жүзеге асыру және оның субсидияларды беруге қатысты осы Шарттың ережелеріне сәйкестігі түргысынан салыстырмалы-қүқықтық талдау жүргізу, сондай-ақ мүше мемлекеттердің осы баптың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелерін сақтауы туралы жыл сайынғы есептерді дайындау;

2) субсидияларды беру саласында мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру мен біріздендіру мәселелері бойынша мүше мемлекеттердің консультацияларын ұйымдастыруға жәрдемдесу;

3) беруге жоспарланып жатқан және берілген өзіндік ерекшелікті субсидияларды ерікті келісу рәсімінің қорытындылары бойынша мүше мемлекеттер орындауға міндетті, осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелерінде көзделген шешімдерді қабылдау, оның ішінде:

осы Шартқа № 28 қосымшаның 7-тармағында көзделген, Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта айқындалған критерийлердің негізінде осы Шартқа № 28 қосымшаның 6-тармағына сэйкес өзіндік ерекшелікті субсидияларды беруге болатыны немесе болмайтыны туралы шешім қабылдау;

осы Шартқа № 28 қосымшаның 7-тармағында көзделген, Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта айқындалған жағдайларда өзіндік ерекшелікті субсидияларды беру фактілері бойынша талқылау жүргізу және оларға қатысты міндетті шешімдер қабылдау;

осы баптың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелерін іске асыруға қатысты мәселелер бойынша келіспеушіліктерді шешу және оларды қолдану жөнінде түсіндірмелер беру;

4) осы Шартқа № 28 қосымшаның 7-тармағында көзделген, Одақ шеңберіндегі халықаралық шартта белгіленетін тәртіппен және жағдайларда берілетін субсидиялар туралы сүрау салулар жіберу және ақпарат алу өкілеттіктері беріледі.

Осы тармақтың 3) және 4) тармақшаларын қолдану осы Шарттың 105-бабының 1-тармағында козделген өтпелі ережелер ескеріле отырып жүзеге асырылады.

132

7. Осы баптың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелеріне қатысты даулар, бірінші кезекте, келіссөздер мен консультациялар жүргізу арқылы шешіледі. Егер дау оған бастамашы болған мүше мемлекет жауапкер - мүше мемлекетке жіберген, келіссөздер мен консультациялар жүргізу туралы ресми жазбаша өтініш берілген күннен бастап күнтізбелік 60 күннің ішінде келіссөздер мен консультациялар арқылы реттелмесе, талап қоюшы - мүше мемлекеттің Одақ Сотына жүгінуге қүқығы бар.

Егер Одақ Сотының шешімдері белгіленген уақыт кезеңі ішінде орындалмаса немесе егер Одақ Соты жауапкер - мүше мемлекет хабарлаған шаралар осы баптың және осы Шартқа № 28 қосымшаның ережелеріне сэйкес келмейді деп шешсе, талап қоюшы - мүше мемлекет мөлшерлес жауап шараларын қолдануға қүқылы.

8. Осы Шартқа № 28 қосымшаны бүза отырып берілген өзіндік ерекшелікті субсидияға мүше мемлекеттер дау айта алатын мерзім өзіндік ерекшелікті субсидия берілген күннен бастап 5 жылды қүрайды.

XXV БӨЛІМ АГРОӨНЕРКӘСІПТІК КЕШЕН

94-бап

Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясаттың мақсаттары мен міндеттері

1. Әрбір мүше мемлекет және жалпы Одақ халқының мүддесінде агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық жерлерді дамытуды, сондай-ақ Одақ шеңберіндегі экономикалық интеграцияны қамтамасыз ету мақсатында келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясат жүргізіледі, ол, оның ішінде осы Шартта және Одақ шеңберіндегі агроөнеркәсіптік кешен саласындағы басқа да халықаралық шарттарда көзделген реттеу тетіктерін қолдануды, тізбесі мүше мемлекеттердің үсыныстары негізінде қалыптастырылып, Комиссия Кеңесі бекітетін зәру ауылшаруашылық тауарларының әрқайсысы бойынша өндірісті дамыту жоспарларын (бағдарламаларын) мүше мемлекеттердің бір-біріне және Комиссияға өзара үсынуын көздейді.

2. Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркэсіптік саясаттың негізгі мақсаты бәсекеге қабілетті ауылшаруашылық өнімдері мен азық-түлік өндірісінің көлемін оңтайландыру, ортақ аграрлық нарық қажеттіліктерін қанағаттандыру, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімі мен азық-түлік экспортын үлғайту үшін мүше мемлекеттердің ресурстық элеуетін тиімді іске асыру болып табылады.

134

3. Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркэсіптік саясатты іске асыру мынадай міндеттердің шешілуін қамтамасыз етеді:

1) ауылшаруашылығы өнімі мен азық-түлік өндірісін және нарығын теңгерімді түрде дамыту;

2) мүше мемлекеттердің субъектілері арасында эділ бәсекелестікті, оның ішінде ортақ аграрлық нарыққа бірдей қол жеткізу жағдайларын қамтамасыз ету;

3) ауылшаруашылығы өнімі мен азық-түліктің айналысына байланысты талаптарды біріздендіру;

4) ішкі және сыртқы нарықтарда мүше мемлекеттер өндірушілерінің мүдделерін қорғау.

95-бап

Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясаттың негізгі бағыттары және ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шаралары

1. Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясат

міндеттерін шешу мынадай негізгі бағыттар:

1) агроөнеркәсіптік кешендегі болжау;

2) ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау;

3) ортақ аграрлық нарықты реттеу;

4) өнім өндірісі мен айналысы саласындағы бірыңғай талаптар;

5) ауылшаруашылығы өнімі мен азық-түліктің экспортын дамыту;

135

6) агроөнеркәсіптік кешенді ғылыми және инновациялық дамыту;

7) агроөнеркәсіптік кешенді интеграцияланған ақпараттық қамтамасыз ету бойынша мемлекетаралық өзара іс-қимыл тетіктерін пайдалануды көздейді.

2. Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясат шараларын іске асыру үшін мүше мемлекеттер өкілдерінің Комиссия үйымдастыратын түрақты консультациялары, оның ішінде зәру ауылшаруашылық тауарлары бойынша консультациялар жылына кемінде бір рет өткізіледі. Консультациялардың нэтижелері бойынша осы баптың 1-тармағында айқындалған негізгі бағыттар шеңберінде келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясатты іске асыру бойынша үсынымдар әзірленеді.

3. Келісілген (үйлестірілген) агроонеркәсіптік саясатты жүргізу кезінде мүше мемлекеттер ауыл шаруашылығы саласының өндірістік, экономикалық қана емес, саланың әлеуметтік маңыздылығына, мүше мемлекеттердің өңірлері мен аумақтары арасындағы құрылымдық және табиғи-климаттық озгешеліктерге негізделген ауыл шаруашылығы саласындағы қызметтің ерекше сипатын ескереді.

4. Интеграциялық өзара іс-қимылдың басқа да салаларында, оның ішінде ауылшаруашылығы өнімі мен азық-түлікке қатысты санитариялық, фитосанитариялық және ветеринариялық

(ветеринариялық-санитариялық) шараларды қамтамасыз ету саласында саясатты іске асыру келісілген (үйлестірілген)

136

агроөнеркэсіптік саясаттың мақсаттарын, міндеттері мен бағыттарын ескере отырып жүзеге асырылады.

5. Одақ шеңберінде ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау осы Шартқа № 29 қосымшаға сай тәсілдерге сәйкес жүзеге асырылады.

6. Осы бап пен осы Шартқа № 29 қосымшаға қатысты даулар бірінші кезекте Комиссияның қатысуымен келіссөздер және консультациялар жүргізу арқылы шешіледі. Егер дау оған бастамашылық еткен мүше мемлекеттің жауапкер ретінде эрекет ететін мүше мемлекетке келіссөздер мен консультациялар жүргізу туралы ресми жазбаша өтініш жіберген күнінен бастап күнтізбелік 60 күн ішінде келіссөздер мен консультациялар арқылы реттелмесе, онда талап қоюшы - мүше мемлекет Одақтың Сотына жүгінуге қүқылы. Талап қоюшы болып табылатын мүше мемлекет келіссөздер мен консультациялар жүргізу туралы ресми жазбаша өтініш жіберген кезде, осындай өтініш жіберген күннен бастап күнтізбелік 10 күн ішінде Комиссияны бүл жөнінде хабардар етеді.

7. Келісілген (үйлестірілген) агроөнеркэсіптік саясатты іске асыру үшін Комиссия:

1) берілген өкілеттіктер шецберінде мүше мемлекеттермен бірлесіп келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясаттың негізгі бағыттарын әзірлеуді, үйлестіру мен іске асыруды;

2) мүше мемлекеттер агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың, ауыл шаруашылығы өніміне және азық-түлікке қатысты сүраныс пен

 

137

ұсыныстардың бірлескен болжамдарын дайындаған кезде қызметті үйлестіруді;

3) мүше мемлекеттердің агроөнеркэсіптік кешенді және оның жекелеген салаларын дамыту багдарламаларын өзара үсынуын үйлестіруді;

4) мүше мемлекеттердің агроөнеркэсіптік кешендері дамуының, мүше мемлекеттердің агроөнеркэсіптік кешендерді мемлекеттік реттеу шараларын, оның ішінде ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шараларын қолдануының мониторингін;

5) мүше мемлекеттермен келісілген номенклатура бойынша өндірілетін өнімнің бәсекеге қабілеттілігіне баға мониторингі мен талдауды;

6) мүше мемлекеттердің агроөнеркәсіптік кешен еаласындағы заңнамаларын, оның ішінде ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау саласындағы заңнамаларын үйлестіру мәселелері бойынша, ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау саласындағы міндеттемелерді сақтауға байланысты дауларды шешу мәселелері бойынша конеультациялар мен келіссөздер үйымдастыруға жэрдемдесуді;

7) мүше мемлекеттердің ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау саласындағы заңнамасына мониторингті және оның Одақ шеңберіндегі міндеттемелерғе сэйкеетігі түрғысынан салыстырмалы- қүқықтық талдау жүргізуді;

8) мемлекеттік қолдау тиімділігін арттыру жөніндегі ұсынымдарды қоса алғанда, мүше мемлекеттерде агроөнеркэсіптік кешен және ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау саласындағы

138

мемлекеттік саясатқа шолулар дайындауды және оларды мүше мемлекеттерге ұсынуды;

9) ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау көлемдерін есептеумен байланысты мэселелер бойынша мүше мемлекеттерге жәрдем көрсетуді;

10) агроөнеркәсіптік кешен саласындагы экспорттық әлеуетті дамытуға багытталған келісілген іс-қимылдарды жүзеге асыру бойынша үсынымдарды мүше мемлекеттермен бірлесіп дайындауды;

11) мүше мемлекеттердің агроөнеркәсіптік кешен саласында, оның ішінде мүше мемлекеттердің мемлекетаралық багдарламаларды іске асыруы шеңберінде бірлескен гылыми-инновациялық қызметті жүзеге асыру кезіндегі іс-қимылдарын үйлестіруді;

12) мүше мемлекеттердің Одақтың кедендік аумагы бойынша асыл түқымды өнімді әкелу, әкету және орнын ауыстыру шарттарына, асыл түқымды малдардың асыл түқымдық қүндылығын айқындау әдістемелеріне, сондай-ақ асыл түқымдық куәліктердің (сертификаттардың, паспорттардың) нысандарына қатысты біріздендірілген талаптарды әзірленуін және оларды іске асыруын үйлестіруді;

13) ауыл шаруашылығы осімдіктерінің сүрыптарын сынау мен тұқым шаруашылыгы, сондай-ақ мүше мемлекеттердің түқымдардың сүрыптық және отыргызылу сапаларын растайтын құжаттарды өзара мойындауы саласында біріздендірілген талаптардың әзірленуін және іске асырылуын үйлестіруді;

139

14) келісілген (үйлестірілген) агроөнеркәсіптік саясаттың негізгі бағыттары шеңберіндегі тең бәсекелестік жагдайларын қамтамасыз етуге жәрдем көрсетуді жүзеге асырады.

XXVI БӨЛІМ ЕҢБЕК КӨШІ-ҚОНЫ

96-бап

Мүше мемлекеттердің еңбек көші-қоны саласындағы ынтымақтастыгы

1. Мүше мемлекеттер Одақ шеңберіндегі еңбек көші-қонын реттеу саласындағы саясатты келісу бойынша, сондай-ақ мүше мемлекеттерде еңбек қызметін жүзеге асыруы үшін мүше мемлекеттер еңбекшілерін үйымдастырылган түрде іріктеуге және тартуға жәрдем корсету бойынша ынтымақтастықты жүзеге асырады.

2. Мүше мемлекеттердің еңбек көші-қоны саласындағы ынтымақтастығы мүше мемлекеттердің қүзыретіне тиісті мэселелер жататын мемлекеттік органдарының өзара іс-қимыл жасасуы жолымен жүзеге асырылады.

3. Мүше мемлекеттердің Одақ шеңберіндегі еңбек көші-қоны саласындағы ынтымақтастыгы мынадай нысандарда жүзеге асырылады:

1) еңбек көші-қоны саласындағы жалпы тэсілдер мен қағидаттарды келісу;

 

 

140

2) нормативтік құқықтық актілермен алмасу;

3) ақпарат алмасу;

4) анық емес акпараттың таралып кетуін болдырмауға бағытталған шараларды іске асыру;

5) тәжірибе алмасу, тағылымдамаларды, семинарлар мен оқу курстарын өткізу;

6) консультациялық органдар шеңберіндегі ынтымақтастық.

4. Мүше мемлекеттердің келісімі бойынша көші-қон саласындағы ынтымақтастықтың өзге де нысандары белгіленуі мүмкін.

5. Осы бөлімде пайдаланылатын үғымдар мыналарды білдіреді:

«келу мемлекеті» - аумағына басқа мүше мемлекеттің азаматы

баратын мүше мемлекет;

«тұрақты тұратын мемлекет» - мүше мемлекеттің еңбекшісі азаматы болып табылатын мүше мемлекет;

«жүмысқа орналасу мемлекеті» - аумағында еңбек қызметі жүзеге асырылатын мүше мемлекет;

«білім туралы қүжаттар» - білім туралы мемлекеттік үлгідегі қүжаттар, сондай-ақ білім туралы мемлекеттік қүжаттар деңгейінде танылатын білім туралы қүжаттар;

«жүмыстарға (көрсетілетін қызметтерге) тапсырыс беруші» - жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасында көзделген тәртіппен және жағдайларда мүше мемлекеттің еңбекшісіне онымен жасалған азаматтық-қүқықтық шарт негізінде жүмыс беретін заңды немесе жеке тұлға;

 

141

«көші-қон картасы (карточкасы)» - басқа мүше мемлекеттің

аумағына келетін мүше мемлекеттің азаматы туралы мәліметтерді

қамтитын және оның келетін мемлекеттің аумағында уақытша

болуын есепке алу және бақылау үшін пайдаланылатын қүжат;

«жұмыс беруші» - жұмысқа орналасу мемлекетінің

.

заңнамасында көзделген тэртіппен және жағдаиларда, көшіп-қонушы

еңбекшіге онымен жасалған еңбек шартының негізінде жүмыс беретін

заңды немесе жеке тұлга;

«әлеуметтік қамсыздандыру (әлеуметтік сақтандыру)» - еңбекке

уақытша жарамсыздыгы жағдайы мен ана болуына байланысты

міндетті сақтандыру, өндірістегі жазатайым оқиғалар мен кәсіптік .

аурулардан міндетті сақтандыру және міндетті медициналық сақтандыру;

«еңбек қызметі» - жүмысқа орналасу мемлекетінің аумағында осы мемлекеттің заңнамасына сэйкес жүзеге асырылатын, еңбек шартының негізіндегі қызмет немесе азаматтық-құқықтық шарт негізінде жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) жөніндегі қызмет;

«мүше мемлекеттің еңбекшісі» - мүше мемлекеттің азаматы болып табылатын, озі азаматы болып табылмайтын және тұрақты түрмайтын басқа мүше мемлекеттің аумағында заңды түрде жүрген және заңды негізде еңбек кызметін жүзеге асыратын адам;

«отбасы мүшесі» - мүше мемлекеттің еңбекшісімен некеде түратын адам, сондай-ақ оның асырауындағы балалары мен жүмысқа

 

 

орналасу мемлекетішң заңнамасына сэйкес отбасының мүшелері деп танылатын басқа да адамдар.

97-бап

Мүше мемлекеттер еңбекшілерінің еңбек қызметі

1. Мүше мемлекеттің жүмыс берушілері және (немесе) жұмыстарға (көрсетілетін қызметтерге) тапсырыс берушілері мүше мемлекеттердің еңбекшілерін үлттық еңбек нарығын қорғау жөніндегі шектеулерді ескермей, еңбек қызметін жүзеге асыруға тартуға қүқылы. Бүл ретте мүше мемлекеттер еңбекшілерінің жүмысқа орналасу мемлекетінде еңбек қызметін жүзеге асыруға рүқсат алуы талап етілмейді.

2. Үлттық қауіпсіздікті (оның ішінде стратегиялық. маңызы бар экономика салаларындағы) және қоғамдық тэртіпті қамтамасыз ету мақсатында осы Шартта және мүше мемлекеттердің заңнамасында белгіленген шектеулерді қоспағанда, мүше мемлекеттер үлттық еңбек нарығын қорғау мақсатында, мүше мемлекеттердің еңбекшілері жүзеге асыратын еңбек қызметіне, олар айналысатын жүмыс түріне және болу аумағына қатысты шектеулерді белгілемейді және өздерінің заңнамасында белгіленген шектеулерді қолданбайды.

3. Мүше мемлекеттер еңбекшілерінің еңбек қызметін жүзеге асыруы мақсатында жумысқа орналасу мемлекетінде мүше мемлекеттердің білім беру үйымдары (білім беру мекемелері, білім беру саласындағы үйымдар) берген білім туралы қүжаттар жүмысқа

 

орналасу мемлекетінің заңнамасында белгіленген білім туралы

құжаттарды тану рәсімі өткізілмей танылады.

Басқа мүше мемлекетте педагогикалық, заңдық, медициналық немесе фармацевтикалық қызметпен айналысуға үміткер бір мүше мемлекеттің еңбекшілері жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасында белгіленген білім туралы қүжаттарды тану рәсімінен өтеді және тиісінше, жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына

сәйкес педагогикалық, заңдық, медициналық немесе фармацевтикалық қызметке жіберілуі мүмкін.

Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары берген ғылыми дэрежелер мен ғылыми атақтар туралы қүжаттар жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына сәйкес танылады.

Жүмыс берушілер (жүмыстарға (корсетілетін қызметтерге) тапсырыс берушілер) білім туралы қүжаттардың жұмысқа орналасу мемлекетінің тіліне нотариаттық аудармасын сұратуға, сондай-ақ, қажет болған жагдайда, мүше мемлекеттер еңбекшілерінің білім туралы қүжаттарын верификациялау мақсатында білім туралы қүжатты берген білім беру үйымдарына (білім беру мекемелеріне, білім беру саласындағы үйымдарға) сүрау салу, оның ішінде ақпараттық дерекқорға өтініш жасау арқылы жіберуге және тиісті жауаптар алуға қүқылы.

4. Мүше мемлекет еңбекшісінің еңбек қызметі осы Шарттың ережелері ескеріле отырып, жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасымен реттеледі. .

 

 

 

5. Мүше мемлекет еңбекшісінің және оның отбасы мүшелерінің жұмысқа орналасу мемлекетінің аумағында уақытша болу (тұру) мерзімі мүше мемлекет еңбекшісінің жұмыс берушімен және (немесе) жүмыстарға (көрсетілетін қызметтерге) тапсырыс берушімен жасасқан еңбек немесе азаматтық-қүқықтық шартының қолданылу мерзімімен белгіленеді.

6. Еңбек қызметін жүзеге асыру немесе жүмысқа орналасу мақсатында басқа мүше мемлекеттің аумағына келген мүше мемлекеттің азаматтары және олардың отбасы мүшелері келу күнінен бастап 30 тэулік ішінде тіркелу (есепке қою) міндетінен босатылады.

Мүше мемлекеттің азаматтары басқа мүше мемлекеттің аумағында келген күнінен бастап 30 тәуліктен астам уақыт болған жағдайда, егер тіркелу міндеті келу мемлекетінің заңнамасында белгіленсе, бүл азаматтар келу мемлекетінің заңнамасына сэйкес тіркелуге (есепке тұруға) міндетті.

7. Мүше мемлекеттің азаматтары басқа мүше мемлекеттің аумағына келген кезде, егер мүше мемлекеттердің жекелеген халықаралық шарттарында өзгеше көзделмесе, келу мемлекетінің заңнамасында көзделген жағдайларда, көші-қон карталарын (карточкаларын) пайдаланады.

8. Мүше мемлекеттің азаматтары мемлекеттік шекараны кесіп өткені туралы шекаралық бақылау органдарының белгІлерін қоюга жол беретін жарамды қүжаттардың біреуі бойынша басқа мүше мемлекеттің аумағына келген кезде, олардың болу мерзімі келген күнінен бастап 30 тәуліктен аспайтын жағдайда, егер келу

 

 

 

145

мемлекетінің заңнамасында осындай міндет белгіленсе, көші-қон картасын (карточкасын) пайдаланудан босатылады.

9. Жұмысқа орналасу мемлекетінің аумағына келген күнінен бастап 90 тэулік өткен соң еңбек шарты немесе азаматтық-құқықтық шарт мерзімінен бұрын бүзылған жагдайда, мүше мемлекеттің еңбекшісі жұмысқа орналасу мемлекеттің аумагынан шықпай, 15 күн ішінде жаңа еңбек шартын немесе азаматтық-құқықтық шарт жасасуға қүқылы.

98-бап

Мүше мемлекет еңбекшісінің қүқықтары мен міндеттері

1. Мүше мемлекет еңбекшілерінің осы Шартқа және жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына сэйкес танылатын білім туралы қүжаттарда, ғылыми дәреже тағайындау және (немесе) ғылыми атақ беру туралы қүжаттарда көрсетілген мамандығы мен біліктілігіне сай кәсіби қызметпен айналысуына қүқығы бар.

2. Мүше мемлекеттің еңбекшісі мен оның отбасы мүшелері жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) озінің мүлкін иеленуге, пайдалануға және иелік етуге;

2) меншігін қорғауға;

3) ақшалай қаражатын кедергісіз аударуға қүқығын жүзеге асырады.

3. Мүше мемлекеттердің еңбекшілері мен олардың отбасы мүшелерін әлеуметтік қамсыздандыру (элеуметтік сақтандыру)

146

(зейнетақыдан басқа) жүмысқа орналасу мемлекетінің азаматтары сияқты шарттарда және тәртіппен жүзеге асырылады.

Мүше мемлекеттер еңбекшілерінің еңбек (сақтандыру) өтілі жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына сэйкес, зейнетақымен қамсыздандыруды қоспағанда, элеуметтік қамсыздандыру (әлеуметтік сақтандыру) мақсаттары үшін жалпы еңбек (сақтандыру) өтіліне есептеледі.

Мүше мемлекеттердің еңбекшілерін және олардың отбасы мүшелерін зейнетақымен қамсыздандыру түру түратын мемлекетінің заңнамасымен, сондай-ақ мүше мемлекеттер арасындағы жеке халықаралық шартқа сэйкес реттеледі.

4. Мүше мемлекеттер еңбекшілері мен олардың отбасы мүшелерінің жедел медициналық көмек (шүғыл және кезек күттірмейтін нысандағы) пен озге де медициналық көмек any қүқығы № 30 қосымшаға сэйкес тәртіппен, сондай-ақ жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасымен және ол қатысушы болып табылатын халықаралық шарттармен реттеледі.

5. Мүше мемлекеттің еңбекшісі жүмысқа орналасу мемлекетінің азаматтарымен тең түрде кәсіптік одақтарға кіруге қүқылы.

6. Мүше мемлекеттің еңбекшісінің жүмысқа орналасу мемлекетінің мемлекеттік органдарынан (қүзыретіне тиісті мэселелер жататын) және жүмыс берушіден (жүмыстарға (көрсетілетін қызметтерге) тапсырыс берушіден) озінің болу тэртібіне, еңбек қызметін жүзеге асыру шарттарына, сондай-ақ жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасында көзделген құқықтар мен міндеттерге қатысты ақпарат алуға қүқығы бар.

7. Мүше мемлекет еңбекшісінің (оның ішінде бұрынғы) талап етуі бойынша жұмыс беруші (жұмыстарға (көрсетілетін қызметтерге) тапсырыс беруші) оған жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасында белгіленген мерзімде кэсібін (мамандығын, біліктілігі мен лауазымын), жұмыс істеген кезеңі мен жалақысының мөлшерін корсете отырып, анықтаманы (анықтамаларды) және (немесе) анықтаманың (анықтамалардың) куәландырылған көшірмесін өтеусіз негізде беруге міндетті.

8. Мүше мемлекет еңбекшісінің жүмысқа орналасу мемлекетінің аумағында озімен бірге түратын балаларының жүмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына сәйкес мектепке дейінгі мекемелерге баруға, білім алуға қүқығы бар.

9. Мүше мемлекеттің еңбекшісі мен оның отбасы мүшелері жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасын сақтауға, жүмысқа орналасу мемлекеті халықтарының мәдениеті мен дәстүрін қүрметтеуге, жасаған қүқық бүзушылықтары үшін жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына сәйкес жауапты болуға міндетті.

10. Мүше мемлекет еңбекшісінің жүмысқа орналасу мемлекетінің аумағындағы еңбек қызметін жүзеге асыру нәтижесінде алған табыстары осы Шарттың ережелері ескеріле отырып, халықаралық шарттарға және жұмысқа орналасу мемлекетінің заңнамасына сәйкес салық салынуға жатады.

148

 

 

ТӨРТІНШІ БӨЛІК ӨТПЕЛІЖӘНЕ ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

XXVII БӨЛІМ

ӨТПЕЛІ ЕРЕЖЕЛЕР

99-бап

Жалпы өтпелі ережелер

 

1. Осы Шарт күшіне енген күні қолданыста болған Кеден одағы мен Бірыңғай экономикалық кеңістіктің шарттық-қүқықтық базасын қалыптастыру шеңберінде жасалған мүше мемлекеттердің халықаралық шарттары Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар ретінде Одақтың қүқығына кіреді және осы Шартқа қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.

2. Осы Шарт күшіне енген күні қолданыста болған, мемлекет басшылары деңгейіндегі Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің, үкімет басшылары деңгейіндегі Жоғары Еуразиялық экономикалық

кеңестің және Еуразиялық экономикалық комиссияның шешімдері өзінің заңдық күшін сақтайды және осы Шартқа қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.

3. Осы Шарт күшіне енген күннен бастап:

2011 жылғы 18 қазандағы Еуразиялық экономикалық комиссия туралы шартқа сэйкес әрекет еткен мемлекет басшылары деңгейіндегі Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің және үкімет басшылары

 

 

149

деңгейіндегі Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің функциялары мен өкілеттерін осы Шартқа сәйкес эрекет ететін тиісінше Жоғары кеңес пен Үкіметаралық кеңес жүзеге асырады;

2011 жылғы 18 қарашадағы Еуразиялық экономикалық комиссия туралы шартқа сәйкес құрылған Еуразиялық экономикалық комиссия өз қызметін осы Шартқа сәйкес жүзеге асырады;

осы Шарт күшіне енгенге дейін тағайындалған Комиссия

№ 1

Алқасының мүшелері өздері тағайындалған өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін оз функцияларын орындауды жалғастырады;

осы Шарт күшіне енгенге дейін өздерімен еңбек шарттары жасалған департамент директорлары мен директорларының орынбасарлары еңбек шарттарында көзделген мерзімдер аяқталғанға дейін өздеріне жүктелген міндеттерді орындауды жалғастырады;

Комиссияның қүрылымдық болімшелеріндегі бос лауазымдарға орналасу осы Шартта көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

4. Одақ шеңберінде осы Шартқа № 31 қосымшада көрсетілген халықаралық шарттар да қолданылады.

 

 

100-бап

VII бөлімге қатысты өтпелі ережелер

1. Одақ шеңберінде дәрілік заттардың ортақ нарығының жұмыс істеуі 2015 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей мүше мемлекеттер жасасуға тиіс, дәрілік заттар айналысының бірыңғай қағидаттары мен

 

 

 

150

қағидаларын айқындайтын Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сэйкес 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап жүзеге асырылады.

2. Медициналық бұйымдардың (медициналық мақсаттағы бұйымдар мен медициналық техниканың) ортақ нарығының жұмыс істеуі 2015 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей мүше мемлекеттер жасасуға тиіс, медициналық бұйымдар (медициналық мақсаттағы бүйымдар мен медициналық техниканың) айналысының бірыңғай қағидаттары мен қағидаларын айқындайтын Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сэйкес 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап жүзеге асырылады.

101-бап

VIII бөлімге қатысты өтпелі ережелер

1. Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексі күшіне енгенге дейін Одақтағы кедендік реттеу, осы баптың ережелері ескеріле отырып, 2009 жылғы 27 қарашадағы Кеден одағының Кеден кодексі туралы шартқа және мүше мемлекеттердің Кеден одағы мен Бірыңғай экономикалық кеңістіктің шарттық-қүқықтық базасын қалыптастыру шеңберінде жасалған, кедендік қүқықтық қатынастарды реттейтін және осы Шарттың 99-бабына сәйкес Одақтың қүқығына кіретін өзге де халықаралық шарттарына сэйкес жүзеге асырылады.

 

151

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген халықаралық шарттарды қолдану мақсаты үшін оларда пайдаланылатын ұғымдар ретінде мыналар түсіндіріледі:

«Кеден одағына мүше мемлекеттер» - осы Шартта айқындалған мағынадағы мүше мемлекеттер;

«Кеден одағының бірыңғай кедендік аумағы (Кеден одағының кедендік аумағы)» - Одақтың кедендік аумағы;

 «Кеден одағының Сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай

тауар номенклатурасы (Сыртқы экономикалық қызметтщ тауар номенклатурасы)» - Еуразиялық экономикалық одақтың Сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасы;

«Кеден одағының бірыңғай кедендік тарифі» - Еуразиялық экономикалық одақтың бірыңғай кедендік тарифі;

«Кеден одағы комиссиясы» - Еуразиялық экономикалық комиссия;

«Кеден одағына мүше мемлекеттердің халықаралық шарттары»

- Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар, оның ішінде мүше

мемлекеттердің осы Шарттың 99-бабына сэйкес Одақ қүқығына •

кіретін халықаралық шарттары;

«Кеден одағының кедендік шекарасы (кедендік шекара)» - Еуразия экономикалық одақтың кедендік шекарасы;

«Кеден одағының тауары» - Еуразиялық экономикалық одақ тауары.

3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген халықаралық шарттарды қолдану мақсаты үшін тыйым салулар мен шектеулерге

 

 

 

 

Одақтың кедендік шекарасы арқылы өтетін тауарларға қатысты қолданылатын тарифтік емес реттеу шаралары (оның ішінде жалпы ерекшеліктер, сыртқы қаржылық жагдайларды қорғау және төлемдік теңгерімнің тепе-теңдігін біржақты тәртіппен қамтамасыз ету негізге алынып енгізілетіндер), техникалық реттеу шаралары, экспорттық бақылау шаралары және эскери мақсаттагы өнімдерге қатысты шаралар, сондай-ақ санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар мен радиациялық талаптар жатады.

Бұл ретте, тарифтік емес реттеу шараларына, оның ішінде жалпы ерекшеліктер, сыртқы қаржылық жағдайларды қоргау және төлемдік теңгерімнің тепе-теңдігін біржақты тэртіппен қамтамасыз ету негізге алынып енгізілетін шараларға осы Шарттың 46 және 47-баптарында айқындалған шаралар жатады.

Кеден одағы Кеден кодексінің 3-бабының 3 және 4-тармақтарын қоепағанда, оеы баптың 1-тармағында көреетілген халықаралық шарттардың тыйым салулар мен шектеулерді айқындауға және қолдануға (қолданбауға) қатысты ережелері қолданылмайды.

Одақтың кедендік шекарасы арқылы тауарларды, оның ішінде жеке қолдануға арналған тауарларды өткізу және (немесе) тауарларды кедендік рәсімдермен орналастыру кезінде тыйым салулар мен шектеулердің сақталуы Комиссия белгілеген немесе осы Шартқа сәйкес мүше мемлекеттердің нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген немесе мүше мемлекеттердің заңнамасына сәйкес белгіленген жағдайларда және тэртіппен, тыйым салулар мен

шектеулердің сақталғанын растайтын құжаттар және (немесе) мәліметтер ұсыну арқылы расталады.

Одақтың кедендік шекарасы арқылы тауарларды өткізу кезінде мемлекеттік бақылаудың (қадағалаудың) ветеринариялық- санитариялық, карантиндік фитосанитариялық, санитариялық- эпидемиологиялық, радиациялық және басқа да түрлері осы Шартқа сэйкес немесе Комиссияның оған сэйкес қабылданған актілеріне немесе мүше мемлекеттердің нормативтік қүқықтық актілеріне не мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес жүзеге асырылады және ресімделеді.

4. Кеден одағы Кеден кодексінің 51-бабы кеден одағының Сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасын жүргізу бөлігінде осы Шарттың 45-бабының ережелері ескеріле отырып қолданылады.

5. Кеден одағы Кеден кодексінің 7-тарауы осы Шарттың 37- бабының ережелері ескеріле отырып қолданылады.

6. Кеден одағы Кеден кодексінің 70-бабының 2-тармағы қолданылмайды.

Арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждары осы Шарттың ережелеріне сэйкес белгіленеді және осы Шарттың 48 және 49- баптарының ережелерін, сондай-ақ томендегілерді ескере отырып, кедендік әкелу бажын алу үшін кеден одагының Кеден кодексінде козделген тэртіппен алынады.

Талаптары осы баптың 1-тармағында көрсетілген халықаралық шарттарға сэйкес арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы

154

шараларының қолданылуына байланысты шектеулердің сақталуын көздейтін арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждары кедендік рэсімдермен тауарларды орналастыру кезінде төленуге жатады.

Арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждарын есептеу, оеы

баждарды төлеу міндетінің туындауы және тоқтатылуы, оларды төлеу мерзімдері мен тэртібін айқындау осы Шартта белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, кедендік экелу баждары үшін кеден одағының Кеден кодексінде көзделген тэртіппен жүзеге асырылады.

Үшінші елдерге қатысты арнайы қоргау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану туралы хаттаманың (осы Шартқа № 8 қосымша) 104 және 169-тармақтарына сәйкес демпингке қарсы немесе өтемақы бажын қолдану кезінде демпингке қарсы, өтемақы баждары Комиссияның демпингке қарсы немесе өтемақы бажын қолдану туралы шешімі күшіне енген күннен бастап 30 жұмыс күнінен кешіктірілмей төленуге, сондай-ақ көрсетілген Хаттамага қосымшада айқындалган тәртіппен есепке жатқызылуга және бөлінуге жатады.

Арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын төлеу мерзімдерін кейінге қалдыру немесе мерзімін ұзарту нысанында өзгерту жүргізілмейді.

Арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждары белгіленген мерзімде төленбеген немесе толық төленбеген жагдайда оларды өндіріп any кеден органы өсімпұл есептей отырып кедендік баждарды, салықтарды өндіріп алуды жүзеге асыратын мүше мемлекеттің заңнамасында кедендік экелу баждары үшін көзделген

 

тәртіппен жүзеге асырылады. Бүл ретте өсімпұлдарды есептеу, төлеу, өндіріп алу және қайтару тэртібі кедендік әкелу баждарының төленбеуіне немесе толық төленбеуіне байланысты төленетін, өндіріп алынатын өсімпұл үшін белгіленген тәртіпке үқсас болады.

Осы тармақтың ережелері алдын ала арнайы, алдын ала демпингке қарсы, алдын ала өтемақы баждарын есептеуге, төлеуге және өндіріп алуға қолданылады.

7. Кеден одагы Кеден кодексінің 74-бабы тарифтік жеңілдіктер бөлігінде осы Шарттың 43-бабының ережелері ескеріле отырып қолданылады.

8. Кеден одағы Кеден кодексінің 77-бабы 2-тармағының екінші бөлігі қолданылмайды.

Кедендік әкету баждарын есептеу мақсаттары үшін, егер Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда және (немесе) мүше мемлекеттер арасындағы екіжақты халықаралық шарттарда өзгеше белгіленбесе, аумагында тауарлар кедендік рәсіммен орналастырылатын не аумагында тауарларды Одақтың кедендік шекарасы арқылы заңсыз өткізу фактілері анықталған мүше мемлекеттің заңнамасында белгіленген мөлшерлемелер қолданылады.

102-бап

IX бөлімге қатысты өтпелі ережелер

1. Осы Шарттың 35-бабының ережелеріне қарамастан, мүше мемлекеттер осы мүше мемлекеттің үшінші тараппен 2015 жылгы 1

156

қаңтарға дейін жасалған халықаралық шарты немесе барлық мүше мемлекеттер қатысушылары болып табылатын халықаралық шарттар негізінде мұндай үшінші тараппен саудада біржақты тәртіппен преференциялар беруге қүқылы.

Мүше мемлекеттер өздерінің негізінде преференциялар берілетін шарттарды біріздендіруді жүзеге асырады.

2. Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарларға қатысты, мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес қолданылатын арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қайта қарау арқылы қабылданатын арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шаралары Комиссияның тиісті шешімімен белгіленген көрсетілген шаралардың қолданылу мерзімі аяқталғанга дейін қолданылады және осы Шарттьщ IX бөлімінің ережелеріне және оған № 8 қосымшаға сэйкес қайта қарауға жатқызылуы мүмкін.

3. Осы Шарттың 36-бабының ережелерін іске асыру мақсаттары үшін Одақтың дамушы елдерден және (немесе) неғүрлым төмен дамыған елдерден шығарылатын тауарларға қатысты Одақтың бірыңғай тарифтік преференциялары жүйесін қолданудың шарттары мен тэртібін белгілейтін Комиссия шешімі күшіне енгенге дейін Кеден одағының тарифтік преференцияларының бірыңғай жүйесі туралы 2008 жылғы 12 желтоқсандағы хаттама қолданылады.

4. Осы Шарттың 37-бабының 2-тармағында көзделген тауарлардың шығарылған елін айқындау қағидаларын белгілейтін Комиссия шешімі күшіне енгенге дейін 2008 жылғы 25 қаңтардағы 

 

Тауарлардың шығарылған елін айқындаудың бірыңғай ережесі туралы келісім қолданылады.

 

5. Осы Шарттың 37-бабының 3-тармағында көзделген тауарлардың шығарылған елін айқындау қағидаларын белгілейтін Комиссия шешімі күшіне енгенге дейін 2008 жылғы 12 желтоқсандагы Тауарлардың дамушы және томен дамыган елдерден шығарылғанын айқындау ережесі туралы келісім қолданылады.

103-бап

XVI бөлімге қатысты өтпелі ережелер

1. Осы Шарттың 70-бабының 1-тармағында айтылган мақсаттарға қол жеткізу үшін мүше мемлекеттер 2025 жылга қарай қаржы нарыгы саласындағы өз заңнамасын Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа және Қаржы қызметтері жөніндегі хаттамаға (осы Шартқа №17 қосымша) сәйкес үйлестіруді жүзеге асырады.

2. Мүше мемлекеттер қаржы нарықтары саласындагы заңнаманы үйлестіруді аяқтаганнан кейін қаржы нарығын реттеу жөніндегі үлттықтан жогары органның өкілеттіктері мен функциялары туралы шешім қабылдайды және оны 2025 жылы Алматы қаласында орналастыра отырып қүрады.

 

158

104-бап

XX бөліміые қатысты өтпелі ережелер

1. Одақтың жиынтық энергетикалық элеуетті тиімді пайдалануға және отын-энергетикалық ресурстарды мемлекетаралық жеткізуді оңтайландыруға ықпал ететін газдың, мұнайдың және мұнай өнімдерінің индикативті (болжамды) баланстарын әзірлеуді қамтамасыз ету мақсатында мүше мемлекеттердің уэкілетті органдары 2015 жылғы 1 шілдеге дейін газдың, мұнайдың және мұнай өнімдерінің индикативті (болжамды) баланстарын қалыптастырудың эдіснамасын әзірлейді және бекітеді.

2. Одақтың ортақ электр энергетикалық нарығын қалыптастыру мақсатында Жогары кеңес 2015 жылгы 1 шілдеге дейін - тұжырымдаманы, ал іс-шаралардың орындалу мерзімін 2018 жылғы 1 шілдеге дейін деп көздей отырып, Одақтың ортақ электр энергетикалық нарыгын қалыптастыру багдарламасын 2016 жылғы 1 шілдеге дейін бекітеді.

3. Одақтың ортақ электр энергетикалық нарығын қалыптастыру багдарламасының іс-шараларын орындауды аяқтағаннан кейін мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде Одақтың ортақ электр энергетикалық нарығын қалыптастыру туралы, оның ішінде электр энергетикасы саласындағы табиги монополиялар субъектілерінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізудің бірыңғай қагидаларын қамтитын халықаралық шарт жасасады және оның 2019 жылғы 1 шілдеден кешіктірілмей күшіне енуін қамтамасыз етеді.

4. Одақтың ортақ газ нарыгын қалыптастыру мақсатында Жоғары кеңес 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін - тұжырымдаманы, ал іс- шаралардың орындалу мерзімін 2024 жылғы 1 қаңтарға дейін деп көздей отырып, Одақтың ортақ газ нарығын қалыптастыру бағдарламасын 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін бекітеді.

5. Одақтың ортақ газ нарығын қалыптастыру бағдарламасының іс-шараларын орындау аяқталғаннан кейін мүше мемлекеттер Одақ шеңберінде Одақтың жалпы газ нарығын қалыптастыру туралы, оның ішінде мүше мемлекеттердің аумағында орналасқан газ тасымалдау жүйелеріне қол жеткізудің бірыңғай қагидаларын қамтитын халықаралық шарт жасасады жәғіе оның 2025 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей күшіне енуін қамтамасыз етеді.

6. Мүнайдың және мүнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру мақсатында Жоғары кеңес 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін - түжырымдаманы, ал бағдарлама іс-шараларының орындалу мерзімін 2024 жылғы 1 қаңтарға дейін деп көздей отырып, Одақтың мүнай және мұнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру бағдарламасын 2018 жылғы 1 қаңтарға дейін бекітеді.

7. Одақтың мүнай және мұнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру бағдарламасының іс-шараларын орындау аяқталғаннан кейін мүше мемлекеттер Одақтың мүнай және мұнай өнімдерінің ортақ нарықтарын қалыптастыру туралы, оның ішінде мүше мемлекеттердің аумақтарында орналасқан мүнай және мүнай өнімдерін тасымалдау жүйесіне қол жеткізудің бірыңгай қагидаларын

160

 

қамтитын халықаралық шарт жасасады және оның 2025 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей күшіне енуін қамтамасыз етеді.

8. Баға белгілеу және тарифтік саясат негіздерін қоса алғанда, электр энергетикасы саласында табиғи монополиялар субьектілерінің

көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізуді қамтамасыз ету туралы хаттама (осы Шартқа № 21 қосымша) осы баптың 3-тармагында

көзделген халықаралық шарт күшіне енгенге дейін қолданыста болады.

9. Бага белгілеу және тарифтік саясат негіздерін қоса алганда, газ тасымалдау жүйесі бойынша газ тасымалдау саласындагы табиги монополиялар субьектілерінің көрсетілетін қызметтеріне қол жеткізу қагидалары туралы хаттама (осы Шартқа № 22 қосымша) осы баптың 5-тармагында көзделген халықаралық шарт күшіне енгенге дейін қолданыста болады.

10. Мүнай және мүнай өнімдерінің ортақ нарықтарын үйымдастыру, басқару, жүмыс істеу және дамыту туралы хаттама (осы Шартқа № 22 қосымша) осы баптың 7-тармагында көзделген халықаралық шарт күшіне енгенге дейін қолданыста болады.

105-бап

XXIV бөлімге қатысты өтпелі ережелер

1. Мүше мемлекеттер Өнеркәсіптік субсидиялар берудің бірыңгай қагидалары туралы хаттаманың (осы шартқа № 28 қосымша)

7-тармағында көзделген Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттың 2017 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енуін қамтамасыз етеді.

Көрсетілген халықаралық шарт күшіне енген күнінен бастап осы Шарттың 93-бабының 6-тармағы 3) және 4) тармақшаларының және Өнеркәсіптік субсидиялар берудің бірыңғай қағидалары туралы хаттаманың (осы Шартқа № 28 қосымша) 6, 15, 20, 87 және 97- тармақтарының ережелері күшіне енеді.

2. Осы Шарттың 93-бабының және Өнеркәсіптік субсидиялар берудің бірыңғай қағидалары туралы хаттаманың (осы Шартқа № 28 қосымша) ережелері 2012 жылғы 1 қаңтарға дейін мүше мемлекеттер аумақтарында берілген субсидияларға қолданылмайды.

106-бап

XXV бөлімге қатысты өтпелі ережелер

1. Беларусь Республикасы үшін Ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шаралары туралы хаттаманың (осы Шартқа № 29 қосымша) 8-тармағы бірінші абзацының ережесіне қатысты 2016 жылға дейінгі өтпелі кезең белгіленеді, ол кезеңде Беларусь Республикасы ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдаудың рұқсат етілген көлемін былайша:

2015 жылы - 12 пайыз;

2016 жылы -10 пайыз төмендетуге міндеттенеді.

2. Ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шаралары туралы хаттаманың (осы Шартқа № 29 қосымша) 8-тармағының екінші абзацында көзделген, саудаға бұрмалаушы эсер ететін шаралардың рұқсат етілген деңгейін есептеу эдіснамасы 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін әзірленеді және бекітіледі.

3. Ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шаралары туралы хаттаманың (осы Шартқа № 29 қосымша) 8-тармағының үшінші абзацында көзделген міндеттемелер Беларусь Республикасы үшін 2025 жылғы 1 қаңтардан кешіктірілмей күшіне енеді.

XXVIII БӨЛІМ ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

107-бап

Әлеуметтік кепілдіктер, артықшылықтар және иммунитеттер

Одаққа мүше мемлекеттердің әрқайсысының аумағында Комиссия Кеңесінің және Комиссия Алқасының мүшелері, Одақ Сотының судьялары, Комиссияның және Одақ Сотының лауазымды адамдары мен қызметкерлері өздеріне жүктелген өкілеттіктер мен лауазымдық (қызметтік) міндеттерді жүзеге асыру үшін қажетті әлеуметтік кепілдіктерді, артықшылықтар мен иммунитеттерді пайдаланады. Көрсетілген элеуметтік кепілдіктер, артықшылықтар мен иммунитеттер көлемі осы Шартқа № 32 қосымшаға сәйкес айқындалады.

108-бап Одаққа кіру

1. Одақ оның мақсаттары мен қағидаттарын бөлісетін кез келген мемлекеттің мүше мемлекеттермен келісілген шарттарда кіруі үшін ашық.

2. Одаққа кіруге кандидат мемлекет мәртебесін алу үшін мүдделі мемлекет Жогары кеңес Төрагасының атына тиісті өтініш жолдайды.

3. Мемлекетке Одаққа кіруге кандидат мемлекет мәртебесін беру туралы шешімді Жогары кеңес консенсуспен қабылдайды.

4. Жогары кеңестің шешімі негізінде кандидат мемлекеттің Одақ қүқыгынан туындайтын міндеттемелерді өзіне қабылдауга дайындыгы дәрежесін зерделеу, кандидат мемлекеттің Еуразиялық экономикалық одаққа кіруі жоніндегі іс-қимыл багдарламасының жобасын эзірлеу, сондай-ақ кандидат мемлекеттің қүқықтары мен міндеттерінің көлемі, сондай-ақ оның Одақ органдарының жұмысына қатысу форматы айқындалатын тиісті мемлекеттің Одаққа кіруі туралы халықаралық шарт жобасын әзірлеу үшін кандидат мемлекеттің, мүше мемлекеттердің және Одақ органдарының өкілдерінен жүмыс тобы (бүдан әрі - жүмыс тобы) құрылады.

5. Кандидат мемлекеттің Еуразиялық экономикалық одаққа кіруі жөніндегі іс-қимыл багдарламасын Жогары кеңес бекітеді.

6. Жүмыс тобы кандидат мемлекеттің Еуразиялық экономикалық одаққа кіру жөніндегі іс-қимыл багдарламасын

164

кандидат мемлекеттің орындау барысы туралы баяндаманы Жоғары кеңестің қарауына тұрақты негізде ұсынады. Одақтың құқыгынан туындайтын міндеттемелерді кандидат мемлекеттің толық көлемде орындағаны туралы жұмыс тобының тұжырымы негізінде Жогары кеңес кандидат мемлекетпен Одаққа кіру туралы халықаралық шартқа

қол қою туралы шешім қабылдайды. Көрсетілген халықаралық шарт ратификациялануға жатады.

109-бап

Байқаушы мемлекеттер

1. Кез келген мемлекет Жогары кеңес Төрағасына өзіне Одақ

жанындагы байқаушы мемлекет мәртебесін беру туралы өтініш

жасауға құқылы.

2. Жогары кеңес Одақ жанындагы байқаушы мемлекет мәртебесін беру не мұндай мәртебе беруден бас тарту туралы шешімді интеграцияны дамыту және осы Шарттың мақсаттарына қол жеткізу мүдделерін ескере отырып қабылдайды.

3. Одақ жанындағы байқаушы мемлекеттің уәкілетті өкілдері шақыру бойынша Одақ органдарының отырыстарына қатыса алады, Одақ органдары қабылдайтын құпия еипаттагы қркат болып табылмайтын құжаттарды ала алады.

4. Одақ жанындагы байқаушы мемлекет мәртебесі Одақ органдарында шешім қабылдауга қатыеуга құқық бермейді.

165

5. Одақ жанындағы байқаушы мемлекет мәртебесін алушы мемлекет Одақтың және мүше мемлекеттердің мүдделеріне, осы Шарттың объектісі мен мақсаттарына нүқсан келтіруі мүмкін кез келген іс-әрекеттен тартынуға міндетті.

110-бап

Одақ органдарының жұмыс тілі.

Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар мен Комиссия шешімдерінің тілі

1. Одақ органдарының жүмыс тілі - орыс тілі.

2. Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар және мүше мемлекеттер үшін міндетті сипаты бар Комиссия шешімдері орыс тілінде қабылданады, егер бүл мүше мемлекеттердің заңнамасында көзделсе, Комиссия айқындайтын тэртіппен кейіннен олардың мемлекеттік тіліне аударылады.

Мүше мемлекеттердің мемлекеттік тіліне аудару Одақ бюджетінде осы мақсаттарға көзделген қаражат есебінен жүзеге асырылады.

3. Келіспеушіліктер туындаған жағдайда осы баптың 2-тармағында көрсетілген халықаралық шарттар мен шешімдерді түсіндіру мақсаты үшін орыс тіліндегі мэтін пайдаланылады.

 

166

111-бап Қол жеткізу және жариялау

1. Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар, үшінші тараппен халықаралық шарттар және Одақ органдарының шешімдері Үкіметаралық кеңее белгілеген тэртіппен Одақтың Интернет желісіндегі ресми сайтында ресми жариялануға жатады.

Одақтың Интернет желісіндегі ресми еайтында Одақ органының шешімі жарияланған күн осы шешімнің ресми жарияланған күні болып танылады.

2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген шешімнің ешқайсысы ол ресми жарияланғанға дейін күшіне енбейді.

3. Одақ органдарының шешімдері шешім қабылданган күнінен бастап күнтізбелік 3 күннен кешіктірілмей мүше мемлекеттерге жіберіледі.

4. Одақ органдары аталған шешім қабылдануы жоспарланып отырған күнге дейін кемінде күнтізбелік 30 күн бүрын шешім жобаларының Интернет желісіндегі Одақтың ресми сайтында алдын ала жариялануын қамтамасыз етеді. Одақ органдарының жедел ден қоюды талап ететін айрықша жағдайларда қабылданатын шешімдерінің жобалары өзге мерзімдерде жариялануы мүмкін.

Мүдделі түлғалар осы органға өз түсіндірмелері мен үсыныстарын бере алады.

167

Осындай түсіндірмелер мен ұсыныстарды жинау, талдау және есепке алу тәртібі Одақтың тиісті органының жұмыс регламентінде айқындалады.

5. Одақ органдарының таратылуы шектелген ақпаратты қамтитын шешімдері мен осындай шешімдерінің жобалары ресми жариялануға жатпайды.

6. Осы баптың ережелері - күшіне ену және жариялану тәртібін Еуразиялық экономикалық одақтың Сот Статуты айқындайтын (осы Шартқа № 2 қосымша) Одақ Сотының шешімдеріне қатысты қолданылмайды.

7. Осы баптың 4-тармағының ережелері осындай шешімдердің жобаларын алдын ала жариялау олардың орындалуына кедергі келтіруі мүмкін немесе қоғамдық мүдделерге өзгеше түрде қайшы келетін жағдайларда Одақ органдарының шешімдеріне қатысты қолданылмайды.

112-бап Дауларды шешу

Осы Шарттың ережелерін түсіндіруге және (немесе) қолдануға байланысты даулар консультациялар және келіссөздер арқылы шешіледі.

Даудың бір тарапы даудың екінші тарапына консультациялар және келіссөздер жүргізу туралы ресми жазбаша өтініш жіберген күннен бастап 3 ай ішінде келісімге қол жеткізілмеген жағдайда, егер

168

Еуразиялық экономикалық одақтың Сот Статуты (осы Шартқа № 2 қосымша) өзгеше мерзім көздемесе, егер дау тараптары оны шешудің өзге тетіктерін пайдалану туралы уағдаластыққа қол жеткізе алмаса, даудың кез келген тарапы дауды Одақ Сотының қарауына беруі  мүмкін.

113- бап Шарттың күшіне енуі

Осы Шарт оның күшіне енуі үшін қажетті мемлекетшілік рәсімдерді мүше мемлекеттердің орындаганы туралы соңғы жазбаша хабарламаны депозитарий алган күннен бастап күшіне енеді.

Осы Шарттың күшіне енуіне байланысты, осы Шартқа № 33 қосымшага сэйкес Кеден одагын және Бірыңғай экономикалық кеңістікті қалыптастыру шеңберінде жасалган халықаралық шарттардың қолданысы тоқтатылады.

114- бап

Осы Шарттың өзге халықаралық шарттармен арақатынасы

1. Осы Шарт мүше мемлекеттердің осы Шарттың мақсаттары мен қагидаттарына қайшы келмейтін халықаралық шарттарды жасасуына кедергі келтірмейді.

2. Мүше мемлекеттер арасындагы, осы Шарттың немесе Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың ережелерімен салыстырганда 

интеграцияның неғұрлым терең деңгейін көздейтін немесе олардың жеке және (немесе) заңды тұлғаларының пайдасына қосымша артықшылықтар беретін екіжақты халықаралық шарттар оларды жасасқан мемлекеттер арасындағы қатынастарда қолданылады және олар мен басқа мүше мемлекеттердің осы Шарт және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттар бойынша өз құқықтары мен міндеттемелерін орындауын қозғамайтын жағдайда жасалуы мүмкін.

115- бап Шартқа өзгерістер енгізу

Осы Шартқа жеке хаттамалармен ресімделетін және осы Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын өзгерістер мен толықтырулар енгізілуі мүмкін.

116- бап

Шартты Біріккен Үлттар Үйымының Хатшылығында тіркеу

Осы Шарт Біріккен Ұлттар Үйымы Жарғысының 102-бабына сэйкес Біріккен Үлттар Үйымының Хатшылығында тіркелуге жатады.

117- бап Ескертпелер

Осы Шартқа ескертпелер жасауға жол берілмейді.

 

170

118-бап Шарттан шығу

1. Кез келген мүше мемлекет осы Шарттың депозитарийіне дипломатиялық арналар арқылы өзінің осы Шарттан шығу ниеті туралы жазбаша хабарлама жіберіп, осы Шарттан шығуға құқылы. Осы Шарттың бұл мемлекетке қатысты қолданысы осы Шарт депозитарийінің осындай хабарлама алған күнінен бастап 12 ай өткеннен кейін тоқтатылады.

2. Осы баптың 1-тармағына сәйкес осы Шарттан шығу ниеті туралы хабарлаған мүше мемлекет өзінің осы Шартқа қатысуына байланысты туындаған қаржылық міндеттемелерін реттеуге міндетті. Осы міндеттеме бүл мемлекеттің осы Шарттан шыққанына қарамастан, оны толық орындағанға дейін күшінде қалады.

3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген хабарлама негізінде Жоғары кеңес мүше мемлекеттің осы Шартқа қатысуына байланысты туындаған міндеттемелерін реттеу процесін бастау туралы шешім қабылдайды.

 

4. Осы Шарттан шығу автоматты түрде Одақтағы мүшеліктің тоқтатылуына және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардан шығуға әкеп соғады. 

171

Астана қаласында 2014 жылғы 29 мамырда бір данада белорус, қазақ және орыс тілдерінде жасалды, әрі барлық мәтіндердің күші бірдей.

Келіспеушіліктер туындаған жағдайда осы Шартты түсіндіру мақсаттары үшін орыс тіліндегі мэтін пайдаланылады.

Осы Шарттың түпнұсқа данасы Еуразиялық экономикалық комиссияда сақталады, ол осы Шарттың депозитарийі бола отырып, эрбір Тарапқа оның куәландырылған көшірмесін жібереді. 

Беларусь Республикасы үшін

Қазақстан Республикасы үшін

Ресей Федерациясы үшін 

 

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 1 ҚОСЫМША

Еуразиялық экономикалық комиссия туралы

ЕРЕЖЕ

I. Жалпы ережелер

1. Комиссия Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың (бүдан әрі - Шарт) 18-бабының 1-тармағына сәйкес Одақтың тұрақты жұмыс істейтін реттеуші органы болып табылады.

Комиссияның негізгі міндеттері Одақтың жұмыс істеу және даму жағдайларын қамтамасыз ету, сондай-ақ Одақ шеңберінде экоңомикалық интеграция саласында ұсыныстар әзірлеу болып табылады.

2. Комиссия өз қызметін:

1) өзара пайданы, тең қүқықтылықты және мүше мемлекеттердің ұлттық мүдделерін есеп алуды қамтамасыз ету;

2) қабылданатын шешімдердің экономикалық негізділігі;

3) ашықтық, жариялылық және объективтілік қагидаттары негізінде жүзеге асырады.

3. Комиссия өз қызметін Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделген өкілеттіктер шегінде мынадай:

1) кедендік-тарифтік және тарифтік емес реттеу;

2) кедендік реттеу;

 

 

 

 

 

 

172

 

3) техникалық реттеу;

4) санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар;

5) кедендік экелу баждарын есепке жатқьтзу және бөлу;

6) үшінші тараптарға қатысты сауда режимдерін белгілеу;

7) сыртқы және өзара сауда статистикасы;

8) макроэкономикалық саясат;

9) бәсекелестік саясат;

10) өнеркәсіптік және ауылшаруашылық субсидиялары;

11) энергетикалық саясат;

12) табиги монополиялар;

13) мемлекеттік және (немесе) муниципалдық сатып алу;

14) көрсетілетін қызметтердің өзара саудасы және инвестициялар;

15) көлік және тасымалдау;

16) валюта саясаты;

17) зияткерлік меншік;

18) еңбек көші-қоны;

19) қаржы нарықтары (банк саласы, сақтандыру саласы, валюта нарыты, бағалы қағаздар нарығы);

20) Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда айқындалған өзге де салаларда жүзеге асырады.

4. Комиссия өз өкілеттіктері шегінде Одақ құқығына кіретін халықаралық шарттарды іске асыруды қамтамасыз етеді.

5. Комиссия Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың, Жоғары кеңес пен Үкіметаралық кеңес шешімдерінің депозитарийі функцияларын орындайды.

6. Жоғары кеңес Комиссияға Комиссияның құзыретіне кіретін мәселелер бойынша халықаралық шарттарға қол қою қүқыгын бере алады.

7. Комиссия Одақтың тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету

мақсатында олар бойынша шешімдер қабылдау Комиссияның құзыретіне жататын жекелеген мэселелер бойынша консультациялар жүргізу үшін консультациялық органдар қүруға қүқылы.

8. Комиссия қарайтын мэселелер бойынша мүше мемлекеттердің позициясын сүратуға Комиссияның қүқығы бар. Позиция білдіру туралы сүрау салу мүше мемлекеттердің үкіметтеріне жіберіледі. Комиссияның мүше мемлекеттердің атқарушы билік органдарынан, заңды және жеке тұлғалардан Комиссияның өз өкілеттіктерін жүзеге асыру үшін қажетті ақпаратты сүратуға да құқығы бар. Қүпия ақпаратты қамтитын сүрау салуларды қоспағанда, Комиссияның заңды және жеке түлғалардың атына жіберген сұрау салуларының көшірмелері бір мезгілде мүше мемлекеттің уәкілетті атқарушы билік органына жолданады. Егер Шартта өзгеше белгіленбесе, Комиссияның атынан позицияны немесе ақпаратты беру туралы сұрау салуды Комиссия Алқасының Төрағасы немесе Комиссия Алқасының мүшесі жібереді.

Мүше мемлекеттердің атқарушы билік органдары сұратылып отырған ақпаратты мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес

мемлекеттік құпияга (мемлекеттік жасырымға) немесе таратылуы шектеулі мәліметтерге жатқызылған мәліметтерді қамтымайтын ақпарат болған жагдайда, оны Комиссия жұмысының Регламентінде белгіленген мерзімде беруді қамтамасыз етеді.

Мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес мемлекеттік қүпияга (мемлекеттік жасырымга) немесе таратылуы шектеулі мәліметтерге жатқызылган мәліметті қамтитын ақпаратты алмасу тәртібі Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда белгіленеді.

9. Комиссия Одақтың бюджетін жасауга және оның орындалуы туралы есепті дайындауга жауапты, Комиссияның бюджеттік сметасы қаражатына билік жүргізуші болып табылады.

10. Комиссия заңды түлга қүқыгын пайдаланады.

11. Комиссия - Комиссия Кеңесінен және Комиссия Алқасынан тұрады. Комиссия Кеңесі мен Комиссия Алқасы қызметінің тэртібі Жогары кеңес бекітетін Еуразия экономикалық комиссиясының жүмыс регламентімен (бүдан әрі - Регламент) реттеледі.

12. Комиссия Кеңесі қүрылымдық болімшелер (бүдан әрі - Комиссия департаменттері) қүруга қүқылы.

13. Комиссия өз өкілеттіктері шегінде нормативтік қүқықтық сипаты бар және мүше мемлекеттер үшін міндетті шешімдерді, ұйымдастырушылық-өкімдік сипаты бар окімдерді және міндетті емес сипаттагы үсынымдарды қабылдайды.

Комиссия шешімдері Одақ қүқыгына кіреді және мүше мемлекеттердің аумақтарында тікелей қолдануга жатады.

14. Комиссияның шешімдерін, өкімдері мен үсынымдарын Шарт пен Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда белгіленген өкілеттіктер шегінде және Шарт пен Регламентте көзделген тәртіппен Комиссия Кеңесі және Комиссия Алқасы қабылдайды.

Комиссия Кеңесі мен Комиссия Алқасының өкілеттіктері мен функцияларының аражігін ажырату Регламентпен айқындалады.

15. Комиссияның кэсіпкерлік қызметті жүргізу шарттарына эсер етуі мүмкін шешімдері осындай шешімдер жобаларының реттеуші әсерін бағалауды жүргізу нэтижелері ескеріле отырып қабылданады.

Комиссияның корсетілген шешімдері жобаларының реттеуші әсерін бағалау рэсімін жүргізу тәртібі Регламентпен айқындалады.

16. Егер Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда өзгеше көзделмеген жағдайда, Комиссия шешімдері ресми жарияланған күнінен бастап кемінде күнтізбелік 30 күн өткен соң күшіне енеді.

Осы Ереженің 18-тармағында көрсетілген Комиссия шешімдері, сондай-ақ жедел ден қоюды талап ететін ерекше жағдайларда қабылданатын Комиссия шешімдері күшіне енудің өзге мерзімін, бірақ ресми жарияланған күнінен бастап кемінде күнтізбелік 10 күн өткеннен кейінгі мерзімді көздеуі мүмкін.

Осы тармақтың екінші абзацында көрсетілген Комиссия шешімдерін қабылдау және оның күшіне ену тэртібі Регламентте белгіленеді.

Комиссияның таратылуы шектеулі мэліметтерді қамтитын шешімдері онда айқындалған мерзімде күшіне енеді. 

17. Жеке және (немесе) заңды түлғалардың жағдайын нашарлататын Комиссия шешімдерінің кері күші болмайды.

Комиссияның өкімдері онда айқындалған мерзімде күшіне

18. Жеке және (немесе) заңды түлғалардың жағдайын жақсартатын Комиссия шешімдері, егер олар осыны тікелей көздесе, кері күшке ие бола алады.

19. Комиссияның шешімдерін жариялау және оған қол жеткізуді қамтамасыз ету Шарттың 111-бабында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

20. Комиссия шешімдерінің қабылдануы Шарттың 18-бабына және осы Ережеге сәйкес Комиссия Кеңесі мүшелерінің немесе Комиссия Алқасы мүшелерінің дауыс беруі арқылы жүзеге асырылады.

21. Комиссиядағы дауыстар мынадай түрде бөлінеді:

1) Комиссия Кеңесі мүшесінің бір дауысы Комиссия Кеңесінде бір дауыс болып табылады;

2) Комиссия Алқасы мүшесінің бір дауысы Комиссия Алқасында бір дауыс болып табылады.

II. Комиссия кеңесі

22. Комиссия Кеңесі Одақтағы интеграциялық процестерді жалпы реттеуді, сондай-ақ Комиссия қызметіне жалпы басшылық жасауды жүзеге асырады.

23. Комиссия Кеңесіне эрбір мүше мемлекеттен үкімет басшысының орынбасары болып табылатын және өз мемлекетінің заңнамасына сэйкес қажетті өкілеттіктер берілген бір-бір өкіл кіреді.

Мүше мемлекеттер Комиссия Кеңесіндегі өкілі туралы бірін- бірі, сондай-ақ Комиссия Алқасын Регламентте белгіленген тәртіппен хабардар етеді.

24. Комиссия Кеңесі мынадай функциялар мен окілеттіктерді жүзеге асырады:

1) Одақтың қызметін қүқықтық реттеуді жетілдіру жұмысын үйымдастырады;

2) Одақ шеңберіндегі интеграцияның негізгі бағыттарын Жоғары кеңестің бекітуіне енгізеді;

3) осы Ереженің 30-тармағында көзделген тәртіппен Комиссия Алқасы қабылдаған Комиссия шешімдерінің күшін жою немесе оларға өзгерістер енгізу туралы мэселені қарайды;

4) Одақ қүқығына кіретін халықаралық шарттардың орындалуына мониторинг және бақылау жүргізу нәтижелерін қарайды;

5) Үкіметаралық кеңестің қарауына реттеуші әсерді бағалау рәсімдерін жүргізу мониторингі туралы жыл сайынғы есепті енгізеді;

6) Комиссия Алқасы Төрағасының үсынуы бойынша Комиссия департаменттерінің тізбесін, олардың құрылымы мен штат санын, сондай-ақ оларды Комиссия Алқасы мүшелерінің арасында бөлуді бекітеді;

7) Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлеріне қойылатын біліктілік талаптарын бекітеді;

8) Еуразиялық экономикалық одақтағы Әлеуметтік кепілдіктер, артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережеде (Шартқа № 32 қосымша) көзделген негіздер бойынша Комиссия қызметкерлерінен артықшылықтар мен иммунитеттерді алу туралы шешім қабылдайды;

9) Одақ бюджетінің жобасын мақұлдайды;

10) Комиссия Алқасы мүшелерінің, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу тәртібін мақұлдайды;

11) Комиссия департаменттерінің жалпы шекті штат санын мақұлдайды;

12) Одақтың интеграцияланған ақпараттық жүйесін қүру және дамыту жоніндегі жоспарын бекітеді;

13) Шартта көзделген Комиссия департаменттеріне мүше мемлекеттер азаматтарының жүмысқа орналасу қүқықтарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында Комиссия Кеңесі жанынан әдеп жөніндегі комиссияны қүрады және ол туралы ережені бекітеді;

14) Комиссия Алқасына тапсырмалар береді;

15) Шартқа, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға және Регламентке сәйкес озге де функциялар мен өкілеттіктерді жүзеге асырады.

25. Комиссия Кеңесі - Комиссия Кеңесінің немесе Комиссия Алқасының шешімін қабылдау алдында Комиссия Алқасының осы Ереженің 44-бабына сәйкес қүрылған консультациялық орган

шеңберінде консультациялар өткізуі міндетті болатын мәселелерді айқындауға құқылы.

26. Комиссия Кенесінің отырыстары Регламентке сәйкес

өткізіледі. Комиссия Кеңесінің кез келген мүшесі Комиссия Кеңесі отырысын откізуге бастамашы бола алады, сондай-ақ Комиссия Кеңесі отырыстарының күн тәртібіне ұсыныстар енгізе алады.

Егер Комиссия Кеңесінің отырысына Комиссия Кеңесінің

барлық мүшелері қатысса, ол қүқықты болып есептеледі.

27. Комиссия Кеңесінің отырыстарына Комиссия Алқасының Төрагасы, сондай-ақ Комиссия Кеңесінің шақыруы бойынша

Комиссия Алқасының мүшелері қатысады. Комиссия Кеңесінің

мүшелері Комиссия Кеңесінің отырыстарына мүше мемлекеттердің өкілдерін және өзге де адамдарды шақыра алады.

Комиссия Кеңесінің отырыстарына үшінші мемлекеттердің өкілдері Шартта айқындалатын тәртіппен және жағдайларда қатыса алады.

28. Комиссия Кеңесіне торағалық ету Шарттың 8-бабының 4-тармағына сэйкес жүзеге асырылады.

Комиссия Кеңесі Төрағасының өкілеттіктері мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, қалған мерзім ішінде Комиссия Кеңесі Төрағасының окілеттіктерін төрағалық етуші мүше мемлекеттен Комиссия Кеңесінің жаңа мүшесі жүзеге асырады.

Комиссия Кеңесінің Төрағасы:

Комиссия Кеңесі кезекті отырысының қарауына енгізілетін мэселелерді дайындауға жалпы басшылық жасауды жүзеге асырады;

күн тэртібін айқындайды;

Комиссия Кеңесінің отырыстарын ашады, жүргізеді және жабады.

29. Комиссия Кеңесі өз өкілеттіктері шегінде шешімдер, өкімдер және үсынымдар қабылдайды.

Комиссия Кеңесі шешімдерді, окімдерді және ұсынымдарды консенсуспен қабылдайды.

Егер консенсусқа қол жеткізілмесе, мэселе Комиссия Кеңесінің кез келген мүшесінің ұсынысы бойынша Жоғары кеңестің немесе Үкіметаралық кеңестің қарауына беріледі.

30. Мүше мемлекеттің немесе Комиссия Кеңесі мүшесінің Комиссия Алқасының шешімін жариялаған күннен бастап күнтізбелік 15 күн ішінде оның күшін жою немесе оған өзгеріс енгізу туралы ұсынысты Комиссия Алқасына енгізуге құқығы бар.

Комиссия Алқасының Торагасы көрсетілген үсынысты алган күні Комиссия Кеңесінің мүшелеріне тиісті шешім бойынша материалдарды жолдайды.

Комиссия Кеңесі осындай материалдар түскеннен кейін оларды қарайды және күнтізбелік 10 күн ішінде шешім қабылдайды.

Комиссия Алқасы шешімінің күшін жою немесе оған өзгерістер

енгізу туралы мәселені қарау нәтижелері бойынша Комиссия Кеңесі қабылдаган шешіммен келіспеген жагдайда не осы тармақтың үшінші абзацында көзделген мерзім өткен жагдайда, бірақ Комиссия Кеңесінің шешімі ресми жарияланган күннен бастап күнтізбелік 30 күннен кешіктірмей, мүше мемлекет Үкіметаралық кеңестің және

 

(немесе) Жогары кеңестің қарауына тиісті мәселені енгізу туралы ұсыныспен Комиссияга үкімет басшысы қол қойған хат жібере алады.

Мүше мемлекеттің үкімет басшысы Комиссияның осы Ереженің 16-тармагының екінші абзацында көрсетілген шешімдеріне қатысты мәселені Үкіметаралық кеңестің және (немесе) Жогары кеңестің қарауына енгізу туралы ұсыныспен олар күшіне енген күнге дейінгі кез келген сатыда Комиссияга жүгінуге қүқылы.

Комиссия Алқасының күшін жою немесе оган өзгерістер енгізу туралы үсыныс енгізілген шешімі осы тармаққа сәйкес күшіне енбейді және Үкіметаралық кеңестің және (немесе) Жогары кеңестің осы шешімге қатысты мәселені қарау және осындай қарау қорытындылары бойынша тиісті шешім қабылдауы үшін қажетті мерзімге тоқтатыла түрады.

III. Комиссия алқасы

31. Комиссия Алқасы Комиссияның атқарушы органы болып табылады.

Комиссия Алқасы Алқа мүшелерінен түрады, олардың біреуі Комиссия Алқасының Төрагасы болып табылады.

Комиссия Алқасы мүше мемлекеттердің тең өкілдігі қагидатын негізге ала отырып, мүше мемлекеттер өкілдерінен қалыптастырылады.

Комиссия Алқасының сандық қүрамын және Комиссия Алқасы мүшелері арасындагы міндеттерді бөлуді Жогары кеңес айқындайды.

Комиссия Алқасы Комиссия департаменттеріне басшылықты жүзеге асырады.

32. Комиссия Алқасының мүшесі өзі өкілдік ететін мүше мемлекеттің азаматы болуға тиіс.

Комиссия Алқасының мүшелері мынадай талаптарды қанағаттандыруға: лауазымдық міндеттеріне сэйкес кәсіби даярлығы (біліктілігі) болуға, сондай-ақ лауазымдық міндеттер бейіні бойынша еңбек өтілі 7 жылдан кем болмауға, оның ішінде мүше мемлекеттердің мемлекеттік органдарында кем дегенде 1 жыл басшылық лауазымда жұмыс істеуге тиіс.

33. Комиссия Алқасының мүшелерін Жоғары кеңес өкілеттіктерін үзарту мүмкіндігімен 4 жыл мерзімге тағайындайды.

Комиссия Алқасының Төрағасын Жоғары кеңес ротация негізінде мерзімін үзарту құқығынсыз 4 жыл мерзімге тағайындайды. Ротация мүше мемлекеттің атауы бойынша орыс әліпбиі тэртібіндегі кезектілікпен жүзеге асырылады.

34. Комиссия Алқасының мүшелері Комиссияда түрақты негізде жұмыс істейді. Комиссия Алқасының мүшелері өздерінің өкілеттіктерін жүзеге асыру кезінде мүше мемлекеттердің мемлекеттік органдары мен лауазымды адамдарынан тәуелсіз және мүше мемлекеттердің билік органдарына немесе ресми түлғаларына сүрау сала алмайды немесе олардан нүсқаулар ала алмайды.

Комиссия Алқасы мүшелерінің халықаралық қызмет мәселелері бойынша мүше мемлекеттермен өзара іс-қимыл жасау тетігі Жогары

кеңес бекітетін Еуразиялық экономикалық одақтың халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру тәртібіне сэйкес айқындалады.

35. Комиссия Алқасы мүшелерінің өз өкілеттіктері қолданысының барлық мерзімі ішінде оқытушылық, ғылыми немесе өзге де шығармашылық қызметті қоспағанда, Комиссия Алқасының жүмысын басқа жүмыспен қоса атқаруға немесе басқа да ақылы қызметпен айналысуға құқығы жоқ.

36. Комиссия Алқасының мүшелері:

1) коммерциялық үйымды басқару органының қызметіне ақылы негізде қатысуға;

2) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға;

3) өкілеттіктерін жүзеге асыруға байланысты жеке және заңды түлғалардан сыйақылар (сыйлықтар, ақшалай сыйақылар, несиелер, көрсетілетін қызметтер, ойын-сауықтардың, демалыстың, көлік шығыстарының ақысын төлеуді және өзге де сыйақылар) алуға қүқылы емес. Хаттамалық іс-шараларға, қызметтік іссапарларға және басқа да ресми іс-шараларға байланысты Комиссия Алқасының мүшесі алған сыйлықтар (символдық сыйлықтарды қоспағанда) Комиссияның меншігі болып танылады және Комиссияға акт бойынша беріледі. Осындай сыйлықты берген Комиссия Алқасының мүшесі Комиссия Кеңесі бекіткен тәртіппен оны сатып ала алады;

4) жеке және заңды түлғалардың қаражаты есебінен лауазымдық міндеттерін атқаруға байланысты сапарларды жүзеге асыруға;

5) өкілеттіктерін жүзеге асыруға байланысты емес мақсаттарда материалдық-техникалық және өзге де қамтамасыз ету қүралдарын,

Комиссияның басқа да мүлкін пайдалануға, сондай-ақ оларды басқа адамдарға беруге;

6) өкілеттіктерін жүзеге асыруға байланысты емес мақсаттарда қүпия сипаттағы мәліметтерді немесе өкілеттіктерін жүзеге асыруға байланысты өзіне белгілі болған қызметтік ақпаратты жария етуге немесе пайдалануга;

7) Комиссия Алқасы мүшесінің өкілеттіктерін саяси партиялардың, басқа да қоғамдық бірлестіктердің, діни бірлестіктер мен өзге де үйымдардың мүдделерінде пайдалануға, сондай-ақ, Комиссия Алқасының мүшесі ретінде, егер бүл оның өкілеттігіне кірмейтін болса, көрсетілген бірлестіктер мен үйымдарға қатынасын жария білдіруге;

8) Комиссияда саяси партиялардың, басқа да қоғамдық бірлестіктердің (кәсіптік одақтарды, ардагерлер және өзге қоғамдық ерікті қызмет ету органдарын қоспағанда) және діни бірлестіктердің қүрылымдарын қүруға немесе көрсетілген қүрылымдарды қүруға ықпал етуге қүқылы емес.

37. Комиссия Алқасының мүшесі кіріс әкелетін бағалы қағаздарды және (немесе) акцияларды (үйымдардың жарғылық капиталдарына қатысу үлестерін) иеленген жағдайда, ақылға қонымды мерзімдерде өзіне тиесілі бағалы қағаздарды және (немесе) акцияларды (үйымдардың жарғылық капиталдарына қатысу үлестерін) сенімгерлікпен басқаруға беруге міндетті.

 

38. Осы Ереженің 35 - 37-тармақтарында белгіленген шектеулер Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлеріне де

' қолданылады.

39. Осы Ереженің 35 - 37-тармақтарында белгіленген шектеулерді кез келген бұзушылық Комиссия Алқасы мүшесінің өкілеттіктерін мерзімінен бүрын тоқтату, Комиссияның лауазымды адамымен, қызметкерімен еңбек шартын (келісімшартты) бұзу үшін негіз болып табылады.

40. Әрбір мүше мемлекет Жогары кеңеске Комиссия Алқасының мүшесі лауазымына кандидатураларды үсынады.

Комиссия Алқасының Төрагасын қоса алғанда, Комиссия Алқасының дербес қүрамын мүше мемлекеттердің үсынуы бойынша Жогары кеңес бекітеді.

Жогары кеңес Комиссия Алқасы мүшесінің кандидатурасын бекітпеген жагдайда, мүше мемлекет күнтізбелік 30 күн ішінде жаңа кандидатура үсынады.

41. Өзінің лауазымдық міндеттерін адал атқармаган жагдайларды немесе осы Ереженің 35 - 37-тармақтарында көрсетілген жагдайларды қоспағанда, мүше мемлекеттердің Комиссия Алқасының мүшесін кері шақырып алуга қүқыгы жоқ.

Комиссия Алқасы мүшесінің өкілеттіктерін мерзімінен бүрын

тоқтату (ерікті түрде отставкаға шыгу жагдайларын қоспағанда) мүше мемлекеттің үсынуы бойынша Жоғары кеңестің шешімі негізінде жүзеге асырылады

 

 

 

 

Комиссия Алқасы мүшесінің өкілеттіктері мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, Комиссия Алқасының жаңа мүшесі өкілеттігі тоқтатылған Комиссия Алқасының мүшесін ұсынған сол мүше мемлекеттің үсынуымен Комиссия Алқасының бүрынғы мүшесі өкілеттіктерінің қалган мерзіміне тагайындалады.

42. Комиссия Алқасы мүшелерінің арасындағы міндеттерді бөлуді, сондай-ақ Комиссия департаменттерінің жалпы шекті штат санын және Комиссия Алкасы мүшелерінің, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу (оның ішінде

эзірлеуді және мүше мемлекеттер ұсынған ұсыныстарды жинақтауды (интеграцияның негізгі багыттарын әзірлеу мен іске асыруды қоса алғанда) жүзеге асырады;

2) шешімдер, окімдер және үсынымдар қабылдайды;

3) Жоғары кеңес пен Үкіметаралық кеңес қабылдаған шешімдер мен өкімдерді және Комиссия Кеңесі қабылдаған шешімдерді орындайды;

4) Одақ қүқығына кіретін халықаралық шарттардың және Комиссия шешімдерінің орындалуына мониторингті және бақылауды жүзеге асырады, сондай-ақ мүше мемлекеттерді оларды орындау қажеттілігі туралы хабардар етеді;

5) Комиссия Кеңесінің қарауы үшін атқарылған жүмыс туралы жыл сайын есеп береді;

6) Одақтың қалыптасуына, жүмыс істеуіне және дамуына қатысты мәселелер бойынша ұсынымдар эзірлейді;

7) мүше мемлекеттердің Комиссияға келіп түскен ұсыныстарына сараптамалық қорытындылар (жазбаша түрде) әзірлейді;

8) мүше мемлекеттерге дауларды Одақ Сотына жүгінгенге дейін Одақ шеңберінде реттеуге жәрдем көрсетеді;

9) Одақ Сотын қоса алғанда, сот сатыларында Комиссияның мүдделерін білдіруді қамтамасыз етеді;

10) өз өкілеттіктері шегінде мүше мемлекеттердің мемлекеттік билік органдарымен өзара іс-қимылын жүзеге асырады;

11) Комиссияға келіп түсетін сұрау салуларды қарайды;

12) Комиссия Алқасы Төрағасының үсынуы бойынша Алқа мүшелерінің, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің шетелдік іссапарларының кезекті жылға арналған жоспарын бекітеді;

13) Комиссия Алқасы Төрағасының үсынуы бойынша кезекті жылға арналған ғылыми-зерттеу жүмыстарының жоспарын консультациялық комитеттерде оны қарағаннан кейін бекітеді, Комиссия Кеңесін көрсетілген жоспар туралы хабар береді;

14) Одақ бюджетінің жобасын әзірлеуді және оның орындалуы туралы есеп жобаларын дайындауды жүзеге асырады, Комиссияның бюджеттік сметасын орындауды қамтамасыз етеді;

 

 

15) халықаралық шарттардың жобаларын және Комиссия Кеңесі қабылдайтын Комиссия шешімдерін, сондай-ақ Комиссияның өкілеттіктерін іске асыру үшін қажетті өзге де құжаттарды әзірлейді;

16) белгіленген тэртіппен реттеуші эсерін бағалау рәсімін жүргізеді және осы рэсімнің жүргізілу мониторингі туралы жыл сайынғы есепті дайындауды қамтамасыз етеді;

17) Комиссия Кеңесінің, Үкіметаралық кеңестің және Жоғары

кеңестщ, сондай-ақ Шарттың 5-бабының 3-тармағына сәйкес

қүрылатын көмекші орғандардың отырыстарын өткізуді қамтамасыз

етеді;

18) Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінен артықшылықтар мен иммунитеттерді алу туралы ұсыныстарды Комиссия Кеңесіиің қарауына үсынады;

19) Комиссия Кеңесі бекітетін тәртіпиен Комиссия мүқтаждықтары үшін тауарларды беруге, жүмыстарды орындауға және қызметтерді корсетуге тапсырыстар орналастырады және шарттар жасасады;

20) Комиссия Кеңесі бекітетін таралуы шектеулі қүжаттармен (қүпия және қызметтік пайдалану үшін) жүмыс істеу тәртібінің сақталуын қамтамасыз етеді.

44. Комиссия Алқасы Комиссия Алқасының жанынан консультациялық органдар қүруға қүқылы, олардың қызметі мен жүмыс тэртібі Комиссия Алқасы бекітетін тиісті ережелерде айқындалады. Бүл ретте, Комиссия Кеңесі айқындаған мәселелерді

 

қарау үшін Комиссия алқасы міндетті түрде тиісті консультациялық орган қүрады.

45. Комиссия Алқасының жанындагы консультациялық органдардың қүрамына мүше мемлекеттердің мемлекеттік билік органдарының уәкілетті өкілдері кіреді.

Мүше мемлекеттердің ұсынысы бойынша Комиссия Алқасының жанындагы консультациялық органдардың қүрамына бизнес- қоғамдастықтың, ғылыми және қоғамдық үйымдардың өкілдері, өзге де тәуелсіз сарапшылар кіреді.

46. Комиссия Алқасының жанындагы консультациялық органдар өз өкілеттіктері шегінде өздерінің қүзыретіне жатқызылган мәселелер бойынша Комиссия үшін ұсынымдар даярлауды жүзеге асырады. Консультациялық органдардың отырыстарында консультациялық органдардың мүшелері ұсынган үсыныстар мүше мемлекеттердің түпкілікті позициясы ретінде қаралмайды.

47. Комиссия Алқасының жанындагы консультациялық органдардың қызметін ұйымдастырушылық-техникалық қамтамасыз етуді Комиссия жүзеге асырады.

Мүше мемлекеттердің мемлекеттік билік органдарының уэкілетті өкілдерінің Комиссия Алқасының жанындагы консультациялық органдардың жұмысына қатысуына байланысты шыгыстарын жіберуші мүше мемлекеттер көтереді. Бизнес- қоғамдастық, гылыми және қогамдық үйымдар өкілдерінің, өзге де тэуелсіз сарапшылардың Комиссия Алқасының жанындагы

 

48. Комиссия Алқасы өз өкілеттіктері шегіиде шешімдер,

Комиссия Алқасы қабылдаған Комиссияның шешімдеріне, өкімдері мен ұсынымдарына Комиссия Алқасының Төрағасы қол

 

Комиссия Алқасының мүшелері Комиссия Алқасының отырысына ауыстыру құкығынсыз жеке оздері қатысады. Комиссия Алқасы мүшесінің Комиссия Алқасының отырысына қатысуы объективті түрде мүмкін болмайтын жағдайда, ол Регламентте белгіленген тәртіппен оз позициясын жазбаша түрде баяндауға немесе сенімхат бойынша және Комиссия Алқасы Төрағасының келісімімен, қаралатын мәселе қүзыретіне кіретін Комиссия департаментінің директорына оз позициясын білдіру қүқығын табыстауға қүқылы. Бұл ретте, дауыс беру кезінде Комиссия департаменті директорының дауыс беру құқығы болмайды.

Алқа отырыстарына мүше мемлекеттен бір-бір өкіл қатыса алады.

Комиссия Алқасы мүшелерінің ең болмағанда біреуінің өтінуі бойынша Комиссия Алқасы Төрағасының шешімі негізінде кезектен тыс отырыстар өткізілуі мүмкін. Комиссия Алқасының

50. Комиссия Алқасы отырыстары күн тэртібі жобасының әрбір мәселесі бойынша қүжаттар мен материалдар жиынтығы Регламентке сәйкес, бірақ Комиссия Алқасы отырысы болатын күнге дейін күнтізбелік 30 күннен кешіктірілмей мүше мемлекеттерге міндетті түрде жіберіледі.

отырыстарын өткізу тәртібі мен дауыс беру рәсімі Регламентте белгіленеді.

 

51. Комиссия Алқасының Төрағасы:

1) Комиссия Алқасының қызметін ұйымдастырады және өзіне жүктелген функцияларды орындауға жауапты болады;

2) кезекті кезеңге арналған Комиссия Алқасы мен Комиссия Кеңесі отырыстары жоспарының және Комиссия Алқасы, Комиссия Кеңесі отырыстары күн тәртіптерінің жобаларын, сондай-ақ Жоғары кеңес пен Үкіметаралық кеңес отырыстары күн тэртіптерінің жобаларын белгіленген тәртіппен қалыптастырады, олар Комиссия Кеңесінің отырысында бекітілуге жатады және қажетті материалдар қоса беріле отырып, тиісті отырыс өткізілетін күнге дейін күнтізбелік 20 күннен кешіктірілмей мүше мемлекеттерге жіберіледі.

3) Комиссия Кеңесіне, Үкіметаралық кеңеске және Жоғары кеңеске шешімін талап ететін мәселелер туралы және оларды Комиссия Алқасының отырысында қарау нәтижелері бойынша тиісті үсыныстармен өзге де қүжаттар туралы баяндайды;

4) Комиссия департаменттерінің жұмыс тэртібін белгілейді, сондай-ақ Комиссия департаменттерінің жүргізу аясына кіретін мәселелерді айқындайды;

5) Комиссия Алқасының, Комиссия Кеңесінің, Үкіметаралық кеңестің және Жоғары кеңестің отырыстарын дайындау жөніндегі жүмысты ұйымдастырады;

6) Комиссия Алқасының отырыстарын жүргізеді;

7) Комиссия Кеңесінің отырыстарына қатысады;

8) Комиссия Кеңесінде Комиссия Алқасының атынан өкілдік

етеді;

9) Комиссия Кеңесінің қарауына Комиссия Алқасы мүшелерімен келісу бойынша Комиссия департаменттерін Комиссияның Алқа мүшелеріне бекіту жонінде үсыныстар береді;

10) бүқаралық ақпарат қүралдарының өкілдерімен өзара іс- қимыл тэртібін, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің көпшілік алдында сөз сөйлеу және қызметтік ақпаратты беру қағидаларын айқындайды;

11) Комиссия атынан Одақ бюджетінің әкімшісі болады, Комиссияның бюджеттік сметасы қаражатына билік жүргізуші болып табылады, Комиссияның материалдық қаражатына билік етеді, азаматтық-қүқықтық шарттар жасасады және сотта сөз сөйлейді;

12) конкурс нэтижелері бойынша Комиссия департаменттері директорларын және олардың орынбасарларын тағайындайды және олармен келісімшарттар жасасады;

13) конкурс нәтижелері бойынша Комиссия атынан Комиссия қызметкерлерімен еңбек шарттарын (келісімшарттар) жасасады;

14) Комиссия департаменттері туралы ережені бекітеді;

15) Комиссия Алқасы мүшелерінің арасынан Комиссия Алқасы Төрағасының міндетін уақытша атқарушыны тағайындайды;

16) Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлеріне қатысты жалдаушы өкілінің өкілеттіктерін жүзеге асырады, лауазымдық регламенттерді (нүсқаулықтарды) бекітеді, демалыс графиктерін бекітеді, демалыстар береді және іссапарға жіберу туралы шешімдер қабылдайды;

17) осы Ереженің 35 - 37-тармақтарында корсетілген негіздер бойынша Комиссия Алқасы мүшесін кері шақырту туралы мүше мемлекеттердің өтініштерінде баяндалған фактілер бойынша

тексерулер жүргізуді Комиссия Кеңесі бекітетін тәртіппен

қамтамасыз етеді;

18) Комиссия Алқасы мен Комиссия департаменттерінің қызметін Регламентке сэйкес қамтамасыз ету үшін қажетті өзге де функцияларды атқарады.

52. Комиссия Алқасының мүшесі міндеттерді бөлуге сәйкес:

1) өзінің қүзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша

ұсыныстар дайындауды жүзеге асырады;

2) өзінің құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша Комиссия Алқасы мен Комиссия Кеңесінің отырыстарында баяндайды;

3) Комиссияның жетекшілік ететін департаменттерінің қызметін үйлестіреді және бақылайды;

4) өзінің құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша Комиссия Алқасы шешімдерінің, өкімдері мен үсынымдарының жобаларын эзірлейді;

5) өзінің құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша Одақ құқығына кіретін халықаралық шарттарды мүше мемлекеттердің орындауына мониторингті жүзеге асырады;

6) өзінің қүзыретіне жатқызылган мәселелер бойынша мүше мемлекеттердің Комиссия шешімдерін орындауына мониторингті жүзеге асырады;

7) өзінің қүзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша Комиссияға түскен мүше мемлекеттердің ұсыныстарына сараптамалық қорытындылардың (жазбаша түрде) жобаларын әзірлейді;

8) Комиссия Алқасының өкілеттіктері шегінде озінің қүзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша мүше мемлекеттердің мемлекеттік билік органдарымен озара іс-қимылды жүзеге асырады (оның ішінде мүше мемлекеттердің билік органдарынан, заңды және жеке түлғалардан өз өкілеттіктерін жүзеге асыру үшін қажетті ақпаратты сүратады);

9) Комиссия Кеңесі қабылдайтын халықаралық шарттардың, Комиссия шешімдерінің, өкімдерінің және үсынымдарының жобаларын, сондай-ақ өзінің қүзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша Комиссияның өкілеттіктерін іске асыру үшін қажетті өзге де қүжаттарды әзірлеуді қамтамасыз етеді.

10) Комиссияның жетекшілік ететін департаменттерінің реттеуші әсерді бағалау рәсімін жүргізуге белгіленген тэртіппен қатысуын қамтамасыз етеді;

11) өзінің құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша Комиссия Алқасының жанынан консультациялық органдар құру туралы ұсынысты Комиссия Алқасының қарауына енгізеді.

53. Комиссия Алқасының мүшелеріне артықшылықтар мен иммунитеттер, әлеуметтік кепілдіктер беруге байланысты мәселелер, сондай-ақ еңбек қатынастары және міндетті мемлекеттік элеуметтік және зейнетақымен қамсыздандыруға байланысты мәселелер Еуразиялық экономикалық одақтағы Әлеуметтік кепілдіктер, артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережеге (Шартқа № 32 қосымша) сэйкес реттеледі.

IV. Комиссия департаменттері

54. Комиссия департаменттері Комиссия Кеңесінің және Комиссия Алқасының қызметін қамтамасыз етуді жүзеге асырады.

Комиссия департаменттерінің қүрамына лауазымды адамдар мен қызметкерлер кіреді.

Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерін жүмысқа қабылдау Шарттың 9-бабына сэйкес жүзеге асырылады.

Комиссия департаменттерінің директорлары мен олардың орынбасарларын конкурстық комиссияның үсынымы негізінде Комиссия Алқасының Төрағасы 4 жыл мерзімге тағайындайды.

Комиссия департаменттерінің директорлары мен олардың орынбасарлары мынадай талаптарды қанағаттандыруға:

мүше мемлекеттердің бірінің азаматтығына ие болуға;

лауазымдық міндеттеріне сәйкес келетін кәсіби даярлығы (біліктілігі) және бейіні бойынша кем дегенде 5 жыл жұмыс өтілі болуға тиіс.

Комиссия департаменттері - Комиссия Кеңесі бекітетін атқаратын лауазымына қойылатын тиісті біліктілік талаптарына сай келетін, мүше мемлекеттердің азаматтары арасынан конкурстық негізде қызметкерлерден жасақталады.

Комиссия қызметкерлері жүмысқа Комиссия Алқасының Төрағасымен жасалатын еңбек шарттары (келісімшарттар) негізінде қабылданады.

Еңбек шартын (келісімшарт) жасасу, оны ұзарту тәртібі мен оны бұзу негіздерін Комиссия Кеңесі бекітеді.

Кандидаттарға конкурсты өткізу тәртібінде корсетілетін қосымша талаптар қойылуы мүмкін.

Комиссия қызметкерлері Комиссия Кеңесі бекітетін тәртіпте аттестаттаудан өтеді.

55. Комиссия департаменттері мынадай функцияларды іске асырады:

1) Комиссия Алқасы мүшелерінің қарауы үшін Одақтың жүмыс істеу мәселелері бойынша материалдар, шешімдер, өкімдер мен үсынымдар жобаларын (оның ішінде халықаралық шарттарды жасасу және оларға өзгерістер енгізу туралы ұсыныстар) дайындауды жүзеге асырады;

2) Комиссия Алқасы мүшелерінің қарауына нәтижелерін үсыну мақсатында, мүше мемлекеттердің Одақ қүқығына кіретін

халықаралық шарттарды, Комиссия Алқасының, Комиссия Кеңесінің, Үкіметаралық кеңестің және Жоғары кеңестің шешімдері мен окімдерін орындауына мониторинги жүзеге асырады;

3) Комиссия Алқасы мүшелерінің қарауы үшін Одақ қүқығымен реттелетін салаларда мүше мемлекеттердің заңнамасына мониторинг және талдау нәтижелері бойынша үсыныстар дайындауды жүзеге асырады;

4) Одақтың жүмыс істеуі үшін қажетті халықаралық шарттардың жобалары мен өзге де қүжаттарды дайындауды жүзеге асырады;

5) мүше мемлекеттердің мемлекеттік билік органдарымен өзара іс-қимыл жасайды;

6) Одақ бюджетінің жобаларын лоне оның атқарылуы туралы есеп дайындауды жүзеге асырады, Комиссияның бюджеттік сметасының жобасын әзірлейді және оның орындалуын қамтамасыз етеді;

7) Комиссияның Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың депозитарийі функциясын орындауын қамтамасыз етеді;

8) белгіленген тэртіппен реттеуші эсерді бағалау рәсімін жүргізуге қатысады және осы рәсімнің жүргізілуіне мониторингті жүзеге асырады;

9) Одақ құқығына кіретін халықаралық шарттарда, Жоғары кеңестің, Үкіметаралық кеңестің және Комиссия шешімдерінде айқындалған (оның ішінде, Одақ органдарының жүмысын үйымдастыруға және Комиссия қызметін ақпараттық-техникалық

қамтамасыз етуге бағытталған) өзге де функцияларды жүзеге асырады.

56. Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлері халықаралық қызметшілер болып табылады.

Өздерінің қызметтік міндеттерін атқару кезінде Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлері мүше мемлекеттердің мемлекеттік органдары мен лауазымды адамдарынан тәуелсіз және мүше мемлекеттердің билік органдарына немесе лауазымды адамдарына сүрау сала алмайды немесе олардан нүсқаулар ала алмайды.

Әрбір мүше мемлекет Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің мәртебесін құрметтеуге және олар қызметтік міндеттерін атқарған кезде оларга ықпал жасамауга міндеттенеді.

Комиссияда жүмыс істеген кезеңде Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің өздерінің лауазымдық және қызметтік міндеттерінің бүкіл мерзімі ішінде оқытушылық, ғылыми немесе өзге шығармашылық қызметті қоспаганда, Комиссиядагы жүмысты басқа жүмыспен қоса атқаруга немесе басқа да ақы төленетін қызметпен айналысуга қүқыгы жоқ.

57. Комиссия Алқасының мүшелері, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлері Комиссия Кеңесі айқындайтын тэртіппен және мерзімде жыл сайын өз кірістері, мүлкі және мүліктік сипаттагы міндеттемелері туралы, сондай-ақ өз отбасы мүшелерінің (жүбайының (зайыбының) және кәмелетке толмаган балаларының) 

кірютері, мүлкі және мүліктік сипаттағы міндеттемелері туралы мэліметтерді Комиссияға ұсынады.

58. Комиссия Алқасы мүшелерінің, сондай-ақ Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің осы Ережеге сэйкес үсынатын кірістері, мүлкі және мүліктік сипаттағы міндеттемелері туралы мәліметтер қүпия сипаттағы мәліметтер болып табылады.

59. Осы Ереженің 57 және 58-тармақтарында көрсетілген мэліметтердің жария етілуіне кінәлі адамдар мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес жауаптылықта болады.

60. Осы Ереженің 57 және 58-тармақтарында көрсетілген мэліметтердің анықтығы мен толықтығын тексеру Үкіметаралық кеңес бекітетін тәртіппен жүзеге асырылады.

61. Комиссия Алқасының мүшелері, Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлері Комиссия Алқасы мүшесінің, Комиссияның лауазымды адамының немесе қызметкерінің жеке мүдделілігі болуынан туындауы мүмкін мүдделер қақтығысын реттеу немесе болғызбау шараларын қабылдауға міндетті.

62. Комиссияның лауазымды адамдары мен қызметкерлеріне артықшылықтар мен иммунитеттер, әлеуметтік кепілдіктер беруге байланысты мәселелер, сондай-ақ еңбек қатынастарына және міндетті мемлекеттік элеуметтік және зейнетақымен қамсыздандыруга байланысты мэселелер Еуразиялық экономикалық одақтағы Әлеуметтік кепілдіктер, артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережеге (Шартқа № 32 қосымша) сэйкес реттеледі.

1. Еуразиялық экономикалық одақ соты (бұдан әрі - Сот) Еуразиялық экономикалық одақтың (бұдан әрі - Одақ) сот органы болып табылады, ол Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарт (бүдан әрі - Шарт) пен осы Статутқа сэйкес құрылады және тұрақты

I ТАРАУ. Жалпы ережелер. Соттың қүқықтық мәртебесі

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 2 ҚОСЫМША

СТАТУТЫ

Еуразиялық экономикалық одақ сотының

негізде жүмыс істейді.

2. Сот қызметінің мақсаты - осы Статуттың ережелеріне сэйкес, мүше мемлекеттер мен Одақ органдарының Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды, Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттарын және Одақ органдарының шешімдерін

қоспаганда, Одақ органдары үгынылады.

3. Сот заңды тұлға қүқықтарын пайдаланады.

4. Сот оз қүжаттамасын жүргізеді, өз атауы жазылған мөрі мен бланкілері болады, өзінің ресми интернет-сайтын және ресми бюллетенін құрады.

біркелкі қолдануын қамтамасыз ету болып табылады.

Осы Статуттың мақсаттары үшін Одақ органдары ретінде Сотты

 

5. Сот қызметін қаржыландыру туралы ұсыныстарды Сот әзірлейді және Одақ бюджеті туралы ережеге сәйкес өзінің қызметін қамтамасыз етуге бөлінген қаражатқа иелік етеді.

6. Сот судьяларының, лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің еңбегіне ақы төлеу шарттарын Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес айқындайды.

II ТАРАУ. Сот құрамы

7. Сот қүрамына эрбір мүше мемлекеттен екі судьядан кіреді.

8. Судьяның өкілеттік мерзімі - тоғыз жыл.

9. Судьялар жоғары моральдық қасиетке ие болуы, халықаралық және мемлекетішілік қүқық саласында біліктілігі жоғары мамандар болуы, сондай-ақ, әдетте, мүше мемлекеттердің жогары сот органдары судьяларына қойылатын талаптарға сай келуі тиіс.

10. Судьяларды мүше мемлекеттердің үсынуы бойынша Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес лауазымға тағайындайды. Лауазымға кіріскен кезде Судья ант қабылдайды.

11. Судьяларды Жогары Еуразиялық экономикалық кеңес лауазымнан босатады.

12. Судьяның окілеттігі мынадай негіздер бойынша тоқтатылуы мүмкін:

1) Сот қызметінің тоқтатылуы;

2) судьяның өкілеттік мерзімінің аяқталуы;

 

 

3) судьяның басқа жұмысқа ауысуына байланысты немесе өзге де себептермен өз өкілеттіктерін тоқтату туралы жазбаша өтініші;

4) денсаулық жағдайы бойынша немесе өзге де дәлелді себептермен судья өкілеттігін жүзеге асыруға қабілетсіздігі;

5) судья лауазымына сай келмейтін қызметпен айналысуы;

6) судьяны ұсынған мемлекеттің Одаққа мүше болуды тоқтатуы;

7) судьяны үсынган мүше мемлекеттің азаматтығын судьяның жоғалтуы;

8) судьяның судья жоғары мәртебесімен үйлеспейтін елеулі

теріс қылық жасауы;

9) судьяға қатысты соттың айыптау үкімінің не оған

медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы сот

шешімінің заңды күшіне енуі;

10) судьяның әрекетке қабілеттілігін шектеу туралы не оны

әрекетке қабілетсіз деп тану туралы сот шешімінің заңды күшіне енуі;

11) судьяның қайтыс болуы немесе оны қайтыс болды деп жариялау не хабар-ошарсыз кетті деп тану туралы сот шешімінің заңды күшіне енуі.

13. Осы Статуттың 12-тармағында көзделген негіздер бойынша судьяның өкілеттіктерін тоқтату туралы бастамамен судьяны ұсынған

№ I

мүше мемлекет, Сот немесе судьяның өзі эрекет етуі мүмкін.

Судьяның өкілеттіпн тоқтату туралы бастаманы енгізу

мэселелері Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес бекітетін Еуразиялық экономикалық одақ Сотының Регламентінде (бүдан әрі - Регламент) айқындалады.

 

14. Сот қызметіне Сот Төрағасы басшылық жасайды. Сот Төрағасының орынбасары болады.

Сот Төрағасы Сот қызметіне уақытша қатыса алмаған жағдайда оның міндетін Сот Төрағасының орынбасары атқарады.

15. Сот Төрағасы мен оның орынбасарын лауазымға Регламентке сэйкес Сот судьялары Сот құрамынан сайлайды және оны Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес бекітеді.

Сот Торағасы мен оның орынбасары сол бір мүше мемлекеттің азаматтары бола алмайды.

Өкілеттіктері тоқтатылған кезде Сот Төрағасы немесе оның орынбасары осының алдындағы Сот Төрағасы мен тиісінше оның орынбасарын ұсынған емес, өзге мүше мемлекеттер үсынған судьялар арасынан сайланады.

16. Сот Төрағасы мен оның орынбасары өз өкілеттіктерін үш жыл ішінде жүзеге асырады.

17. Сот төрағасы:

1) Сот және судьялар қызметін ұйымдастыру тэртібін бекітеді;

2) Сот қызметін ұйымдастырады;

3) өкілеттіктері шегінде мүше мемлекеттің уэкілетті органдарымен, шетелдік және халықаралық сот органдарымен Соттың өзара іс-қимылын қамтамасыз етеді;

4) осы Статутта белгіленген тәртіппен Сот қызметкерлері мен лауазымды адамдарын лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады;

5) бұқаралық ақпарат құралдарына Сот қызметі туралы мәліметтер беруді ұйымдастырады;

6) осы Статут шегінде өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

18. Судьялар мемлекеттік немесе мемлекетаралық органдардың және ұйымдардың, коммерциялық құрылымдардың, саяси партиялардың және қозғалыстардың, сондай-ақ аумақтардың, ұлттардың, ұлыстардың, әлеуметтік және діни топтардың және жекелеген адамдардың мүдделерін білдіре алмайды.

Судьялар ғылыми, шығармашылық және оқытушылық қызметтен басқа, табыс табуға байланысты кез келген қызметпен айналысуга құқылы емес.

19. Судья даудың бір тарапының окілі, сенім білдірілген өкілі немесе адвокаты, үлттық немесе халықаралық соттың, тергеу комиссиясының мүшесі ретінде немесе қандай да бір өзге ретте бүрын қатысқан қандай да бір істі шешуге қатыса алмайды.

20. Судьялар сот төрелігін жүзеге асыру кезінде тең және бірдей мәртебеге не. Сот Торагасы мен оның орынбасары басқа судьялармен салыстырганда кез келген құқыққа сыйымсыз артықшылықтарды алуға багытталған әрекет жасауга қүқылы емес.

21. Судья өз өкілеттігін орындау кезінде де, қызметтен тыс қатынастарда да мүдделер қақтыгысына, сондай-ақ сот билігінің беделіне, судьяның қадір-қаснетіне нүқсан келтіруі немесе оның объективтілігіне, әділдігіне, бейтараптығына күмән келтіруі мүмкін кез келген нәрсеге жол бермеуі тиіс. 

III БӨЛІМ. Сот Аппараты.

Лауазымды адамдар мен қызметкерлер мәртебесі

22. Сот қызметін Сот Аппараты қамтамасыз етеді.

23. Сот Аппаратының құрылымына судьялар хатшылығы мен Сот Хатшылығы кіреді.

24. Судьялар Хатшылығы еудьяның кеңесшісі мен судьяның кемекшісінен тұрады.

25. Сот қызметін құқықтық, ұйымдастырушылық, материалдық- техникалық және өзге де қамтамасыз етуді Сот Хатшылығы жүзеге асырады.

26. Сот Хатшылыгының құрылымы мен санын Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес бекітеді.

27. Сот Хатшылығын Сот Хатшылығының басшысы басқарады. Сот Хатшылығы басшысының екі орынбасары болады. Сот Хатшылығының басшысы мен оның орынбасарлары Соттың лауазымды адамдары болып табылады, олар осы Статутқа және Шартқа сэйкес лауазымға тағайындалады және лауазымнан босатылады. Сот Хатшылығының басшысы және оньщ орынбасарлары сол бір мүше мемлекеттің азаматтары бола алмайды.

28. Еңбек қатынастары Шартпен, Одақ шеңберінде қолданылатын халықаралық шарттармен және Сот болатын мемлекеттің заңнамасымен реттеледі. 

29. Судья кеңесшісі тиісті судьяның үсынысы бойынша Сот Төрағасы лауазымға тағайындайтын және лауазымнан босататын Соттың лауазымды адамы болып табылады.

30. Судья кеңесшісі судья қызметін ақпараттық-талдамалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады.

31. Судья кеңесшісі жогары моральдық қасиетке ие болуға, халықаралық құқық және (немесе) сыртқы экономикалық қызмет саласында тэжірибелі маман болуы тиіс.

32. Судья комекшісі тиісті судьяның ұсынысы бойынша Сот Төрағасы лауазымға тағайындайтын және лауазымнан босататын Соттың қызметкері болып табылады.

33. Судья көмекшісі судья қызметін ұйымдастырушылық қамтамасыз етуді жүзеге асырады.

34. Сот Хатшылығы басшысының және оның орынбасарларының лауазымына кандидаттарды іріктеу мүше мемлекеттердің бірдей ұсынылуы қағидатын ескере отырып, конкурстық негізде Соттың конкурстық комиссиясы жүргізеді.

Көрсетілген лауазымдарға орналасуға арналған конкурсқа қатысатын кандидатураларды мүше мемлекеттер үсынады.

35. Сот Хатшылығы мүше мемлекеттің Одақ бюджетіне үлестік қатысуын ескере отырып, мүше мемлекеттер азаматтары арасынан конкурстық негізде қалыптастырылады.

Сот Хатшылығының қызметкерлері олармен жасалатын еңбек шарттары (келісімшарттар) негізінде жұмысқа қабылданады.

36. Сот Хатшылығы лауазымдарына орналасуға кандидаттарды іріктеу жөніндегі Соттың конкурстық комиссиясының құрамына Сот Төрағасын қоспағанда, Соттың барлық судьялары кіреді.

Конкурстық комиссияның мүшелері конкурстық комиссияның төрағасын сайлайды.

Конкурстық комиссия өз шешімдерін көпшілік дауыспен ұсынымдар түрінде қабылдайды және тағайындау үшін оны Сот Төрағасына үсынады.

37. Сот Хатшылығында бос лауазымдарға орналасуға арналған конкурсты өткізу тэртібін Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес айқындайтын конкурс өткізудің негізгі қағидаларына сәйкес, Сот айқындайды және оны Сот Төрағасы бекітеді

38. Сот Хатшылығының техникалық персоналын Сот Хатшылығының басшысы олармен жасалатын еңбек шарттары (келісімшарттар) негізінде жүмысқа қабылдайды.

IV ТАРАУ. Сот қүзыреті

39. Сот:

1) мүше мемлекеттің:

Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттың немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа сәйкестігі туралы;

басқа мүше мемлекеттің (басқа мүше мемлекеттердің) Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және (немесе) Одақ органдарының шешімдерін, сондай-ақ көрсетІлген халықаралық шарттардың және (немесе) шешімдердің жекелеген ережелерін сақтауы туралы;

Комиссия шешімінің немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга және (немесе) Одақ органдарының шешімдеріне сәйкестігі туралы;

Комиссияның эрекетіне (әрекетсіздігіне) дау айту туралы өтініші бойынша;

2) шаруашылық жургізуші субъектінің:

егер Комиссия шешімі немесе оның жекелеген ережелері Шартпен және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттармен берілген шаруашылық жүргізуші субъектілердің құқықтары мен заңды мүдделерінің бүзылуына экеп соқса, кэсіпкерлік және өзге де экономикалық қызмет саласындагы шаруашылық жүргізуші субъектінің қүқықтары мен заңды мүдделерін тікелей қозғайтын мүндай шешімдердің немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шартқа сәйкестігі туралы;

егер Комиссияның эрекеті (эрекетсіздігі) Шартпен және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттармен берілген шаруашылық жүргізуші субъектілердің қүқықтары мен заңды мүдделерінің бүзылуына әкеп соқса, кэсіпкерлік және өзге де экономикалық қызмет саласындагы шаруашылық жүргізуші субъектінің қүқықтары мен заңды мүдделерін тікелей қозгайтын мүндай әрекеттерге (әрекетсіздікке) дау айту туралы өтініші бойынша Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және

 (немесе) Одақ органдарының шешімдерін іске асыру мэселелері бойынша туындайтын дауларды қарастырады.

Осы Статуттың мақсаттары үшін шаруашылық жүргізуші субъект деп мүше мемлекеттің немесе үшінші мемлекеттің заңнамасына сәйкес тіркелген заңды түлға не мүше мемлекеттің немесе үшінші мемлекеттің заңнамасына сэйкес дара кәсіпкер ретінде тіркелген жеке тұлға түсініледі.

40. Мүше мемлекеттер Шартта, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда, Одақтың үшінші тараптармен халықаралық шарттарында немесе мүше мемлекеттер арасындағы өзге де халықаралық шарттарда Соттың шешуі тікелей көзделген өзге де дауларды Соттың құзыретіне жатқызуы мүмкін.

41. Соттың дауды шешу бойынша қүзыретінің бар-жоғы туралы мәселені Сот шешеді. Сот өзінің дауды қарау қүзыретіне ие ме екенін айқындар кезде Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және (немесе) Одақтың үшінші тараптармен халықаралық шарттарын басшылыққа алады.

42. Одақ органдарына Шартта және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделгеннен бөлек қосымша құзыреттер беру Соттың құзыретіне кірмейді.

43. Шартта тікелей көзделген жағдайларды қоспағанда, өтініш беруші консультациялар, келіссөздер немесе Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделген озге де тәсілдер арқылы сотқа дейінгі тәртіппен мэселені реттеу үшін мүше

мемлекетке немесе Комиссияға алдын ала жүгінбей тұрып, дау Соттың қарауына қабылданбайды.

44. Егер мүше мемлекет немесе Комиссия оларга өтініш берушінің өтініші келіп түскен күннен бастап 3 ай ішінде мәселені сотқа дейінгі тәртіппен реттеу бойынша шаралар қабылдамаса, дауды қарау туралы өтініш Сотқа жолдануы мүмкін.

45. Дау тараптарының озара келісуі бойынша дау осы Статуттың 44-тармағында көрсетілген мерзім өткенге дейін Соттың қарауына берілуі мүмкін.

46. Сот мүше мемлекеттің немесе Одақ органының өтініші бойынша Шарттың, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың ережелеріне және Одақ органдарының шешімдеріне, сондай-ақ Одақ органдарының және Соттың қызметкерлері мен лауазымды адамдарының өтініші бойынша еңбектік қүқықтық қатынастарға байланысты Шарттың, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың ережелеріне және Одақ органдарының шешімдеріне түсініктеме беруді (бүдан әрі - түсініктеме беру) жүзеге асырады.

47. Соттың түсініктеме беруді жүзеге асыруы консультациялық қорытынды беруін білдіреді және мүше мемлекеттерді халықаралық шарттарды бірлесіп түсіндіру қүқыгынан айырмайды.

48. Егер бұл халықаралық шартта козделсе, Сот Одақтың үшінші тараппен халықаралық шартының ережелеріне түсініктеме беруді жүзеге асырады.

49. Сотқа мүше мемлекеттің атынан дауды қарау туралы өтінішпен немесе түсініктеме беру туралы отінішпен жүгінуді

тізбесін эрбір мүше мемлекет айқындайтын және дипломатиялық арналар арқылы Сотқа жіберілетін мүше мемлекеттің уэкілетті органдары мен үйымдары жүзеге асырады.

50. Сот торелігін жүзеге асыру кезінде сот:

1) халықаралық қүқықтың жалпы танылган қағидаттары мен нормаларын;

2) Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және қатысушысы дау тарапы мемлекеті болып табылатын өзге де халықаралық шарттарды;

3) Одақ органының шешімдері мен өкімдерін;

4) қүқықтық норма ретінде танылган жалпыға ортақ практиканың дәлелі ретінде халықаралық дәстүрді қолданады.

51. Шарттың, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың және Одақтың үшінші тараптармен халықаралық шарттарының дауларды шешуге, түсініктеме беруге және түсіндіруге қатысты ережелері осы Статутқа қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.

V ТАРАУ. Сот ісін жүргізу

1-бөлім

Дауларды шешу туралы істер бойынша сот ісін жүргізу

52. Сотта дауларды шешу туралы істі қарау тэртібі Регламентте айқындалады.

53. Сот мынадай қагидаттардың негізінде сот ісін жүргізуді жүзеге асырады:

Сот ісін жүргізу қағидаттарын іске асыру тәртібі Регламентте айқындалады.

 

54. Сотқа Одақ шеңберіндегі қандай да бір халықаралық шартқа және (немесе) Комиссия шешіміне қатысты өтініштің түсуі, Шартта

 

 

 

алғанда, дау тараптарының, өтініш иесінің, олардың окілдерінің, сарапшылардың қатысуымен жүзеге асырылады.

58. Іске қатысушы адамдар Регламентке сэйкес процестік құқықтарды пайдаланады және оларға процестік міндеттер жүктеледі.

59. Істі Соттың қарауы бойынша процеске мамандандырылған топтар сарапшыларының қатысуына байланысты, барлық айтылғандарға немесе жазылғандарға қатысты экімшілік, азаматтық және қылмыстық юрисдикциядан оларға иммунитет беріледі. Регламентте айқындалған, таралуы шектеулі ақпаратты пайдалану және қорғау тэртібін бүзған жағдайда, осы адамдар иммунитетін жоғалтады.

60. Егер мүше мемлекет немесе Комиссия дау бойынша шешім олардың мүдделерін қозғауы мүмкін деп есептесе, бүл мүше мемлекет немесе Комиссия даудың мүдделі қатысушысы ретінде іске қатысуға рүқсат беру туралы өтінішхатпен жүгіне алады.

61. Сот залалдарды өтеу туралы талаптарды немесе мүліктік сипаттағы өзге де талаптарды қараусыз қалдырады.

62. Шаруашылық жүргізуші субъектінің Сотқа берген өтінішіне баж салынады.

63. Баж шаруашылық жүргізуші субъекті Сотқа өтініш бергенге дейін төленеді.

64. Сот шаруашылық жүргізуші субъектінің өтінішінде көрсетілген талаптарын қанағаттандырған жағдайда, бажды қайтару жүзеғе асырылады.

65. Төлемнің мөлшері, валютасы, бажды есепке жатқызу, пайдалану және қайтару тэртібін Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес айқындайды.

66. Істі қарау барысында даудың әрбір тарапы өздерінің сот шығындарын дербес көтереді.

67. Істі қараудың кез келген сатысында дау тараптары бейбіт келісім жасасу, өтініш иесінің өз талаптарынан бас тартуы немесе өтінішін қайтарып алуы арқылы дауды реттеуі мүмкін.

2- бөлім

Түсініктеме беру туралы істер бойынша сот ісін жүргізу

68. Түсініктеме беру туралы істерді қарау тәртібі Регламентте айқынд алады.

69. Сот түсініктеме беру туралы істер бойынша сот ісін жүргізуді судьялардың тәуелсіздігі және алқалылық қагидаттары негізінде жүзеге асырады.

3- бөлім Сот қүрамы

70. Сот істерді Соттың Үлкен алқасының, Сот Алқасының және Соттың Аппеляциялық палатасының құрамында қарайды.

 

71. Осы Статуттың 39-тармағының 1) тармақшасында көзделген жағдайларда, Сот дауларды шешу туралы істерді Соттың Үлкен алқасының отырыстарында қарайды.

72. Үлкен алқа Регламентте көзделген рәсімдік мэселелерді

қараиды.

73. Сот түсініктеме беру туралы істерді Соттың Үлкен

алқасының отырыстарында қараиды.

74. Соттың Үлкен алқасының қүрамына Соттың барлық

судьялары кіреді.

75. Соттың Үлкен алқасының сот отырысы оған Соттың барлық судьялары қатысқан жағдайға құқықты деп есептеледі.

76. Сот осы Статуттың 39-тармағының 2) тармақшасында көзделген жағдайларда, Сот Алқасының құрамымен отырыс өткізеді.

77. Сот Алқасының құрамына әрбір мүше мемлекеттен орыс әліпбиінің бірінші әрпінен бастап судьяның тегі бойынша кезекпен бір судьядан енгізіледі.

78. Сот Алқасының сот отырысы, оған әрбір мүше мемлекеттен бір судья қатысқан жағдайда қүқықты деп есептеледі.

79. Сот Алқасының шешімдеріне шағымдану туралы өтініштерді қараған кезде, Сот Соттың Аппеляциялық палатасының қүрамымен отырыс өткізеді.

80. Соттың Апелляциялық палатасының құрамына, ол бойынша Сот Алқасының шешімі шағымдалып жатқан істі қарауға қатыспаған мүше мемлекеттерден Сот судьялары кіреді.

81. Соттың Апелляциялық палатасының сот отырысы, оған әрбір мүше мемлекеттен бір судья қатысқан жағдайда құқықты деп есептеледі.

VI ТАРАУ. Мамандандырылған топтар

82. Нысанасы өнеркәсіптік субсидияларды, ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну, арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану мәселелері болып табылатын нақты дау қаралған кезде мамандандырылған топ құрылады.

83. Мамандандырылған топ даудың тиісті түрі бойынша эрбір мүше мемлекет үсынған тізімнен бір-бірден үш сарапшыдан түрады.

84. Мамандандырылған топтың қүрамын Сот бекітеді.

85. Іс қаралғаннан кейін мамандандырылған топ таратылады.

86. Мүше мемлекеттер Шарт күшіне енгеннен кейін күнтізбелік

60 күннен кешіктірмей осы Статуттың 82-тармағында

көрсетілген даулардың әрбір түрі бойынша мамандандырылған топтардың мүшелері ретінде әрекет етуге эзір және қабілетті, кемінде үш сарапшыдан тұратын тізімдерді Сотқа жібереді.

Мүше мемлекеттер сарапшылардың тізімдерін түрақты негізде, бірақ жылына бір реттен сиретпей жаңартып отырады.

87. Осы Статуттың 82-тармағында көрсетілген даулардың нысанасын қүрайтын мәселелер бойынша арнайы білімі мен 

тәжірибесі бар жоғары білікті мамандар болып табылатын жеке тұлғалар сарапшылар ретінде әрекет етеді.

88. Сарапшылар өзіне тән жеке қасиетпен әрекет етеді, тэуелсіз жүмыс істейді, сондай-ақ дау тарапының біреуімен де байланысы болмайды және олардан қандай да бір нұсқаулықтар ала алмайды.

89. Сарапшы мүдделер қақтығысы болған жағдайда, мамандандырылған топтың мүшесі ретінде әрекет ете алмайды.

90. Мамандандырылған топ істің нақты мэн-жайларын объективті бағалауды қамтитын қорытындыны әзірлейді және оны Регламентте белгіленген мерзімдерде Сотқа үсынады.

91. Осы Статуттың 92-тармағының үшінші абзацында көзделген жағдайды қоспағанда, мамандандырылған топтың қорытындысы үсынымдық сипатқа ие және Сот осы Статуттың

104 - 110-тармақтарында көзделген шешімдердің бірі шығарылған кезде оны бағалайды.

92. Нысанасы өнеркэсіптік субсидияларды немесе ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шараларын үсыну мәселелері болып табылатын дау бойынша дайындалған мамандандырылған топтың қорытындысы бұзушылықтың бар екендігі не жоқ екендігі,

сондай-ақ бүзушылық болған жағдайда тиісті өтемақы шараларын қолдану туралы түжырымды қамтуы тиіс.

Мамандандырылған топтың бүзушылықтың бар екендігі не жоқ екендігі туралы түжырымы болігінде мамандандырылған топтың қорытындысы үсынымдық сипатқа ие және Сот осы Статуттың 104 - 110-тармақтарында көзделген шешімдердің бірі шығарылған кезде оны багалайды.

Тиісті өтемақы шараларын қолдану туралы тұжырым бөлігінде мамандандырылған топтың қорытындысы Сот үшін шешім шығарган кезде міндетті болып табылады.

93. Мамандандырылған топты қалыптастыру мен оның қызметінің тэртібі Регламентте айқындалады.

94. Мамандандырылған топтар сарапшылары көрсететін қызметтерге ақы төлеу тэртібін Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес айқындайды.

VII ТАРАУ. Сот актілері

95. Регламентте белгіленген мерзімдерде Сот қызметінің рәсімдік мәселелері бойынша Сот:

1) іс жүргізуге берілген өтінішті қабылдау не қабылдаудан бас тарту туралы;

2) іс бойынша іс жүргізуді тоқтата тұру немесе қайта бастау туралы;

3) іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы қаулыларды қоса алганда, қаулылар қабылдайды.

96. Өтініш түскен күннен бастап 90 күннен кешіктірілмейтін мерзімде Сот дауды қарау нәтижелері бойынша шешім шығарады, ал түсініктеме беру туралы өтініш бойынша консультациялық қорытынды үсынады.

97. Шешім шығару мерзімі Регламентте көзделген жагдайларда ұзартылуы мүмкін.

98. Түсініктеме беру туралы өтініш бойынша консультациялық қорытынды үсынымдық сипатқа ие.

99. Осы Статуттың 39-тармагының 1) тармақшасында көзделген дауларды қарау нәтижелері бойынша Сот дау тараптарының орындауы үшін міндетті болып табылатын шешім шығарады.

100. Осы Статуттың 39-тармағының 2) тармақшасында көзделген дауларды қарау нәтижелері бойынша Сот Комиссияның орындауы үшін міндетті болып табылатын шешім шығарады.

101. Сот шешімі өтініште көрсетілген мәселелер шеңберінен шыға алмайды.

102. Сот шешімі Одақтың қолданыстағы қүқық нормаларын, мүше мемлекеттердің заңнамасын өзгертпейді және (немесе) күшін жоймайды және жаңаларын жасамайды.

103. Осы Статуттың 111 - 113-тармақтарының ережелеріне нұқсан келтірмей, дау тараптары Сот шешімін орындау нысаны мен тәсілін оз бетінше айқындайды.

104. Мүше мемлекеттің Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттың немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа сәйкестігі туралы отініш бойынша істі қарау нәтижелері бойынша Соттың Үлкен алқасы мынадай шешімдердің бірін:

1) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттың немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа сәйкес келмейтіндігі туралы;

2) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттың немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа сэйкес келетіндігі туралы шешім шығарады.

105. Мүше мемлекеттің басқа мүше мемлекеттің (басқа мүше мемлекеттердің) Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және (немесе) Одақ органдарының шешімдерін, сондай-ақ көрсетілген халықаралық шарттардың және (немесе) шешімдердің жекелеген ережелерін сақтауы туралы өтініші жөнінде істі қарау нәтижелері бойынша Соттың Үлкен алқасы мынадай шешімдердің бірін:

1) мүше мемлекеттің (мүше мемлекеттердің) Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және (немесе) Одақ органдарының шешімдерін, сондай-ақ көрсетілген халықаралық шарттардың және (немесе) шешімдердің жекелеген ережелерін сақтау фактісін анықтау туралы;

2) мүше мемлекеттің (мүше мемлекеттердің) Шартты, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарды және (немесе) Одақ органдарының шешімдерін, сондай-ақ көрсетілген халықаралық шарттардың және (немесе) шешімдердің жекелеген ережелерін сақтамау фактісін анықтау туралы шешім шыгарады.

106. Мүше мемлекеттің Комиссия шешімінің немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга және (немесе) Одақ органдарының шешімдеріне сэйкестігі туралы өтініші жонінде істі қарау нәтижелері бойынша Соттың Үлкен алқасы мынадай шешімдердің бірін:

1) Комиссия шешімінің немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга және (немесе) Одақ органдарының шешімдеріне сәйкес келмейтіндігі туралы;

2) Комиссия шешімінің немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа, Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга және (немесе) Одақ органдарының шешімдеріне сәйкес келетіндігі туралы шешім шыгарады.

107. Мүше мемлекеттің Комиссияның әрекетіне (әрекетсіздігіне) дау айту жоніндегі отініш бойынша істі қарау нәтижелері бойынша Соттың Үлкен алқасы мынадай шешімдердің бірін:

1) дау айтылып отырған эрекеттің (әрекетсіздіктің) Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сэйкес келмейді деп тану туралы;

2) дау айтылып отырган әрекеттің (әрекетсіздіктің) Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сэйкес келеді деп тану туралы шешім шыгарады.

108. Шаруашылық жүргізуші субъектінің Комиссия шешімінің немесе оның кэсіпкерлік және озге де экономикалық қызмет саласында шаруашылық жүргізуші субъектінің құқықтары мен заңды мүдделерін тікелей қозгайтын жекелеген ережелерінің Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сәйкестігі туралы отініші бойынша істі қарау нәтижелері бойынша, егер мұндай шешім немесе оның жекелеген ережелері Шартпен және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттармен берілген шаруашылық

 

жүргізуші субъектінің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуына экеп соқса, Сот Алқасы мынадай шешімдердің бірін:

1) Комиссия шешімін немесе оның жекелеген ережелерін Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сэйкес келеді деп тану туралы;

2) Комиссия шешімін немесе оның жекелеген ережелерін Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сэйкес келмейді деп тану туралы шешім шыгарады.

109. Шаруашылық жүргізуші субъектінің Комиссияның әрекетіне (әрекетсіздігіне) дау айту жөніндегі өтініші бойынша істі қарау нәтижелері бойынша Сот Алқасы мынадай шешімдердің бірін:

1) Комиссияның дау айтылып отырған әрекетін (эрекетсіздігін) Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сэйкес келмейді және кэсіпкерлік пен өзге де экономикалық қызмет саласында шаруашылық жүргізуші субъектінің қүқықтары мен заңды мүдделерін бұзады деп тану туралы;

2) Комиссияның дау айтылып отырған әрекеті (эрекетсіздігі) Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сэйкес келеді және кэсіпкерлік пен өзге де экономикалық қызмет саласында шаруашылық жүргізуші субъектінің қүқықтары мен заңды мүдделерін бүзбайды деп тану туралы шешім шыгарады.

110. Шаруашылық жүргізуші субъектінің Сот Алқасының шешіміне шагымдану туралы өтініші жөнінде істі қарау нәтижелері бойынша Соттың Апелляциялық палатасы мынадай шешімдердің бірін:

 

1) Сот Алқасының шешімін өзгеріссіз қалдыру, ал шағымдану туралы өтінішті қанағаттандырмай қалдыру туралы;

2) Сот Алқасы шешімінің күшін толығымен немесе ішінара жою не өзгерту туралы, осы Статуттың 108 және 109-тармақтарына сәйкес іс бойынша жаңа шешім шығару туралы шешім шыгарады.

111. Сот Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сәйкес келмейді деп таныған Комиссия шешімінің немесе оның жекелеген ережелерінің қолданылуы Соттың тиісті шешімі күшіне енгеннен кейін Комиссия Соттың осы шешімін орындағанға дейін жалғасады.

Сот Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сәйкес келмейді деи таныған Комиссия шешімін немесе оның жекелеген ережелерін ақылға қонымды мерзімде, бірақ Сот шешімі күшіне енген күннен бастап күнтізбелік 60 күннен аспайтын мерзімде, егер Сот шешімінде өзге мерзім белгіленбеген болса, Комиссия Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сәйкес келтіреді.

Сот оз шешімінде Шарттың және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттардың ережелерін ескере отырып, Комиссия шешімін Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сәйкес келтіру үшін озге мерзім белгілей алады.

112. Дау тарапының негізделген отінішхаты болган кезде Сот Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарға сәйкес келмейді деп таныған Комиссия шешімінің немесе оның жекелеген ережелерінің қолданысы - Соттың мүндай шешімі күшіне

енген күннен бастап Соттың шешімі бойынша тоқтатыла тұруы мүмкін.

113. Комиссия ақылға қонымды мерзімде, бірақ Сот шешімі күшіне енген күннен бастап күнтізбелік 60 күннен аспайтын мерзімде, егер Сот шешімінде өзге мерзім белгіленбесе, Сот Комиссияның дау айтылып отырған әрекеті (әрекетсіздігі) Шартқа және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сэйкес келмейді және Комиссияның мүндай эрекеті (әрекетсіздігі) Шартта және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда козделген шаруашылық жүргізуші субъектілердің қүқықтары мен заңды мүдделерін бүзган деп белгілеген, күшіне енген Сот шешімін орындауга міндетті.

114. Сот шешімі орындалмаган жагдайда, мүше мемлекет оны орындауга байланысты қажетті шаралар қабылдау мақсатында Жогары Еуразиялық экономикалық кеңеске жүгінуге қүқылы.

115. Комиссия Сот шешімін орындамаган жагдайда шаруашылық жүргізуші субъект оны орындау жөніндегі шаралар қабылдау туралы өтінішхатпен Сотқа жүгінуге құқылы.

Сот шаруашылық жүргізуші субъектінің өтінішхаты бойынша ол келіп түскен бастап күнтізбелік 15 күн ішінде Жогары Еуразиялық экономикалық кеңеске осы мәселе бойынша шешім қабылдауы үшін жүгінеді.

116. Сот актілері Соттың ресми бюллетенінде және Соттың ресми интернет-сайтында жариялауга жатады.

117. Сот шешіміне іс бойынша тараптардың негізделген отінішхаты бойынша оның мэні мен мазмұнын өзгертпей, Соттың өзі ғана түсініктеме бере алады.

VIII ТАРАУ. Қорытынды ережелер

118. Судьялар, Соттың лауазымды адамдары, қызметкерлері, іске қатысушы адамдар, мамандандырылған топтардың сарапшылары істі қарау процесінде алған ақпаратты, осындай ақпаратты ұсынган адамның жазбаша келісімінсіз жария етпейді және үшінші түлғаларға бермейді.

119. Таралуы шектеулі ақпаратты пайдалану және қорғау тэртібі Регламентте айқындалады.

120. Сот жыл сайын Жогары Еуразиялық экономикалық кеңеске өз қызметі туралы есеп береді.

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 3 ҚОСЫМША

Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық өзара іс-қимыл туралы ХАТТАМА

1. Осы Хаттама ақпараттық өзара іс-қимылдың негіз қалаушы қағидаттарын айқындау және оның Одақ шеңберінде жүзеге асырылуын үйлестіру, сондай-ақ интеграцияланған ақпараттық жүйе қүру және дамыту тәртібін айқындау мақсатында Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың (бүдан әрі - Шарт) 23-бабына сәйкес эзірленді.

2. Осы Хаттамада пайдаланылатын үгымдар мыналарды білдіреді:

«электрондық құжаттың қағаз көшірмесі» - мүше мемлекеттердің заңнамасында белгіленген тәртіппен куәландырылған қағаз жеткізгіштегі электрондық қүжаттың көшірмесі;

«сенім білдірілген үшінші тарап» - мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес электрондық қүжатқа қол қойған түлғаға қатысты тіркелген уақытта электрондық қүжаттарға электрондық цифрлық қолтаңбаны (электрондық қолтаңбаны) тексеру қызметін жүзеге асыру қүқығы берілген үйым;

«мүше мемлекеттің ұлттық сегментіне тапсырыс беруші» - мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес айқындалатын, мүше мемлекеттің ұлттық сегментін қүру, дамыту және пайдалану жөніндегі жүмыстардың тапсырыс берушісі мен ұйымдастырушысының функцияларын орындайтын мүше мемлекеттің мемлекеттік органы;

«ақпаратты қоргау» - ақпараттық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілері үшін қолданылмайтын тэуекелдерді болгызбау және барынша азайту мақсатында, ақпараттың және оны өңдеу қүралдарының құпиялылыгын, түтастыгын және қолжетімділігін айқындау, қол жеткізу және қолдау жөніндегі құқықтық, үйымдастырушылық және техникалық шаралар кешенін қабылдау және іске асыру;

«Одақтың интеграцияланған ақпараттық жүйесі» - мүше мемлекеттердің үлттық сегменттерімен және Комиссияның интеграциялық сегментімен біріктірілген, уэкілетті органдардың аумақтық бөлінген мемлекеттік ақпараттық ресурстары мен ақпараттық жүйелерінің, Комиссияның ақпараттық ресурстары мен ақпараттық жүйелерінің үйымдастырылған жиынтығы;

«ақпараттық жүйе» - ақпараттық ресурстардың өңделуін қамтамасыз ететін ақпараттық технологиялар мен техникалық қүралдар жиынтығы;

«ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» - ақпараттық технологиялар мен телекоммуникациялық процестерді іске асыру эдістері мен қүралдарының жиынтығы;

 «ақпараттық технологиялар» - ақпаратты іздестіру, жинау, жинақтау, жүйелендіру, сақтау, нақтылау, өңдеу, беру, тарату және қүрту (жою) процестері, әдістері, сондай-ақ осындай процестер мен эдістерді жүзеге асыру тәсілдері;

«ақпараттық ресурс» - ақпараттық жүйелерде қамтылған қүжатталған ақпараттың реттелген жиынтығы (дерекқор, ақпараттың басқа да ауқымдары);

«сыныптауыш» - сыныптау объектілері атауларының жүйелендірілген, қүрылымдалған және кодталған тізбесі;

«мүше мемлекеттің үлттық сегменті», «Комиссияның интеграциялық сегменті» - Одақтың интеграцияланған ақпараттық жүйесі шеңберінде уэкілетті органдардың ақпараттық жүйелері мен Комиссияның ақпараттық жүйелерінің ақпараттық өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін ақпараттық жүйелер;

«нормативтік-анықтамалық ақпарат» - уэкілетті органдар арасында ақпарат алмасуды жүзеге асыру кезінде пайдаланылатын анықтамалықтар және сыныптауыштар жиынтығы;

«электронды түрде ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымы» - Одақтың шеңберінде пайдаланылатын электрондық қүжаттарға заңды күш беру мақсатында іске асырылатын ақпараттық-технологиялық және үйымдық-қүқықтық іс- шаралардың, қағидалар мен шешімдердің жиынтығы;

«ортақ ақпараттық ресурс» - орталықтандырылған жүргізу арқылы не мүше мемлекеттердің ақпараттық өзара іс-қимылы негізінде қалыптасатын Комиссияның ақпараттық ресурсы;

«Одақ шеңберіндегі жалпы процесс» - мүше мемлекеттердің біреуінің аумағында басталып, екінші мүше мемлекеттің аумагында аяқталатын (өзгертілетін), халықаралық шарттармен және Одақтың құқыгын қүрайтын актілермен және мүше мемлекеттердің заңнамасымен регламенттелген (белгіленген) операциялар мен рәсімдер;

«анықтамалық» - өзінің мазмүны немесе мэні бойынша біртекті ақпараттың жүйелендірілген, қүрылымдалған және кодталган тізбесі;

«электрондық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілер» - электрондық қүжаттарды, сондай-ақ электронды түрдегі ақпаратты құрастыру, жіберу, беру, алу, сақтау және пайдалану процесінде туындайтын қатынастар шеңберінде өзара іс-қимыл жасайтын мемлекеттік органдар, жеке немесе заңды түлгалар;

«трансшекаралық сенім кеңістігі» - уэкілетті органдар арасындағы мемлекетаралық деректер және электрондық құжаттар алмасу кезінде сенімділікті қамтамасыз ету мақсатында мүше мемлекеттермен келісілген қүқықтық, үйымдастырушылық және техникалық шарттар жиынтыгы;

«ақпаратты сыныптау мен кодтаудың біріздендірілген жүйесі» - анықтамалықтардың, нормативтік-анықтамалық ақпарат

сыныптауыштарының, сондай-ақ оларды әзірлеу, жүргізу және қолдану тэртібі мен әдіснамасының жиынтығы;

«уэкілетті орган» - жекелеген салаларда мемлекеттік саясатты іске асыру өкілеттіліктері берІлген мүше мемлекеттің мемлекеттік органы немесе ол айқындаған үйым;

 «есепке алу жүиесі» - электрондық өзара іс-қимыл жасаитын

субъектілердің құқық белгілейтін құжаттарынан алынатын ақпаратты

қамтитын ақпараттық жүйе және оны пайдалану арқылы заңдық

маңызы бар электрондық қүжаттар жасалады немесе беріледі;

 «электрондық өзара іс-қимыл нысаны» - ақпараттық-

коммуникациялық технологияларды қолдануға негізделген ақпараттық өзара іс-қимыл тәсілі;

«қүжаттың электрондық түрі» - электрондық есептеу машиналарын пайдалану арқылы адамның қабылдауы үшін, сондай- ақ форматы пен қүрылымына қойылатын белгіленген талаптарды сақтай отырып, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалана отырып беру және оңдеу үшін жарамды түрде үсынылган ақпараттар, мәліметтер, деректер;

«электрондық қүжат» - электрондық цифрлық қолтаңбамен (электрондық қолтаңба) куэландырылған және электронды түрде ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымы талаптарына сай келетін электронды түрдегі құжат.

3. Сыртқы және өзара сауданың интеграцияланған ақпараттық жүйесінің функционалдық мүмкіндіктерін кеңейту негізінде Одақтың интеграцияланган ақпараттық жүйесін (бүдан әрі - интеграцияланган жүйе) қүру, оның жұмыс істеуін қамтамасыз ету және дамыту жүмыстары жүргізіледі, ол мынадай мәселелер бойынша ақпараттық қолдауды:

1) кедендік-тарифтік және тарифтік емес реттеуді;

2) кедендік реттеуді;

3) техникалық реттеуді, санитариялық, ветеринариялық- санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралар қолдануды;

4) кедендік экелу баждарын есепке жатқызу мен бөлуді;

5) демпингке қарсы және өтемақы баждарын есепке жатқызу мен бөлуді;

6) статистиканы;

7) бәсекелестік саясатты;

8) энергетикалық саясатты;

9) валюталық саясатты;

10) зияткерлік меншікті;

11) қаржы нарықтарын (банк саласын, сақтандыру саласын, валюта нарығын, багалы қағаздар нарығын);

12) Одақ органдарының қызметін қамтамасыз етуді;

13) макроэкономикалық саясатты;

14) өнеркәсіптік және агроөнеркәсіптік саясатты;

15) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар айналысын;

16) Одақтың өкілеттіліктері шегінде (интеграцияланған жүйенің дамуына қарай оның қамту саласына қосылатын) өзге де мәселелерді қамтамасыз етеді.

4. Интеграцияланған жүйені қалыптастырудың негізгі міндеттері:

1) біріздендірілген сыныптау және кодтау жүйесі негізінде Одақтың бірыңғай нормативтік-анықтамалық ақпарат жүйесін қүру және жүргізу; 

2) Одақ шеңберінде мемлекетаралық деректер мен электрондық құжаттар алмасудың интеграцияланған ақпараттық құрылымын қүру;

3) мүше мемлекеттер үшін ортақ ақпараттық ресурстар қүру;

4) ортақ ақпараттық ресурстардың қалыптастырылуын қамтамасыз ету, мемлекеттік бақылауды жүзеге асыратын уәкілетті органдарды ақпараттық қамтамасыз ету, сондай-ақ Одақ шеңберінде жалпы процестерді іске асыру үшін Шарт ережелері негізінде ақпараттық өзара іс-қимылды қамтамасыз ету;

5) халықаралық шарттар мен Одақ қүқығын қүрайтын актілердің және халықаралық шарттар мен Одақ қүқыгын құрайтын актілер жобаларының мәтіндеріне, сондай-ақ ортақ ақпараттық ресурстар мен мүше мемлекеттердің ақпараттық ресурстарына қолжетімділікті қамтамасыз ету;

6) ақпаратты электронды түрде қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымын құру және оның жүмыс істеуін қамтамасыз ету болып табылады.

5. Интеграцияланған жүйе шеңберінде ортақ ақпараттық ресурстар қалыптастырылады, олар:

1) мүше мемлекеттердің заңнамалық және өзге де нормативтік қүқықтық актілерін, халықаралық шарттарды және Одақтың қүқыгын қүрайтын актілерді;

2) дерекқорды орталықтандырылган жүргізу арқылы не мүше мемлекеттердің ақпараттық өзара іс-қимылы негізінде қалыптасатын нормативтік-анықтамалық ақпаратты;

3) мүше мемлекеттер мен Комиссияның ақпараттық өзара іс- қимылы негізінде қалыптасатын тізілімдерді;

4) ресми статистикалық ақпаратты;

5) мүше мемлекеттердің ақпараттық-әдістемелік, ғылыми, техникалық және өзге де анықтамалық-талдамалық материалдарын;

6) интеграцияланған жүйенің дамуына қарай ортақ ақпараттық ресурстар қүрамына кіретін өзге де ақпаратты қамтиды.

6. Мүше мемлекеттер интеграцияланған жүйені қалыптастыру кезінде мынадай қағидаттар негізге алынады:

1) мүдделердің ортақтыгы және өзара пайда;

2) деректердің жалпы моделі негізінде интеграцияланған жүйе үшін ақпарат дайындаудың бірыңғай әдіснамалық тэсілдерін қолдану;

3) ақпараттың қолжетімділігі, анықтығы және толықтығы;

4) ақпараттың уақтылы берілуі;

5) заманауи ақпараттық технологиялар деңгейіне сәйкес келу;

6) мүше мемлекеттердің ақпараттық жүйелерімен интеграциялау;

7) интеграцияланған жүйеде қамтылған ақпараттық ресурстарға мүше мемлекеттердің тең колжетімділігін қамтамасыз ету;

8) үсынылған ақпаратты, оны үсынған мүше мемлекетке залал келтірмей, мэлімделген мақсаттарда ғана пайдалану;

9) ақпаратты мэлімделген мақсаттарға сэйкес пайдалану талабының сақталуын ескере отырып, пайдаланушылардың барлық санаттары үшін интеграцияланған жүйенің ашық болуы;

10) интеграцияланған жүйені пайдалана отырып, уэкілетті органдар, уәкілетті органдар мен Комиссия арасында ақпарат алмасуды өтеусіз негізде жүзеге асыру.

7. Шартқа және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарга сэйкес нормативтік-анықтамалық ақпарат қүрамына кіретін анықтамалықтар мен сыныптауыштардың қүрамын және мазмүнын уәкілетті оргаидармен келісу бойынша Комиссия айқындайды.

8. Интеграцияланган жүйені қалыптастыру кезінде мүше мемлекеттер халықаралық стандарттар мен үсынымдарды басшылыққа алады.

9. Ортақ ақпараттық ресурстарды қалыптастыру, Одақ шеңберінде жалпы процестердің іске асырылуын қамтамасыз ету және интеграцияланган жүйе қүралдарын пайдалана отырып, мемлекеттік бақылаудың эр түрлерін тиімді жүзеге асыру мақсатында уәкілетті органдар, уәкілетті органдар мен Комиссия арасында, сондай-ақ Комиссия мен интеграциялық бірлестіктер, халықаралық үйымдар арасында өзара іс-қимылдың электрондық нысаны қамтамасыз етіледі. Одақ шеңберіндегі жалпы процестер тізбесін, Одақ шеңберінде жалпы процестерді іске асыру технологиясын, өзара іс-қимыл процесінде хабарламалар (сүрау салулар) жіберу және алу тәртібі мен регламентін, электронды түрдегі қүжаттарга (электрондық қүжаттарга) қойылатын талаптарды Шартта белгіленген тэртіппен Комиссия айқындайды.

10. Өзара іс-қимыл процесінде электрондық нысанда ұсынылатын ақпарат тізбесі Шартта немесе Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда айқындалады.

11. Уәкілетті органдарға мәліметтер ұсыну бойынша шаруашылық жүргізуші субъектілер мен жеке тұлғаларға тең жағдай жасау, уәкілетті органдар, шаруашылық жүргізуші субъектілер мен жеке түлғалар арасындағы өзара іс-қимылдың электрондық нысандарын келісілген түрде дамыту мақсатында Комиссия өзара іс- қимылдың көрсетілген түрлері үшін - электронды түрдегі қүжаттарға (электрондық қүжаттарға), өзара іс-қимыл процесінде хабарламалар (сүрау салулар) жіберу және алу тэртібіне қойылатын Одақ шеңберіндегі бірыңғай, біріздендірілген талаптарды айқындауға не оларды қолдануды үсынуға құқылы.

12. Электрондық қүжаттарды пайдалана отырып, электрондық нысандағы озара іс-қимыл кезінде, сондай-ақ оларды ақпараттық жүйелерде оңдеу барысында мынадай қағидаттар сақталады:

1) егер мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес қүжаттың қағаз жеткізгіште ресімделуі талап етілетін болса, онда Комиссия Кеңесі бекітетін қүжаттау қағидалары мен талаптары бойынша ресімделген электрондық қүжат осы қағидалар мен талаптарға сэйкес келеді деп есептеледі;

2) Комиссия Кеңесі бекітетін қүжаттау қағидалары мен талаптары бойынша ресімделген электрондық қүжат қолтаңбамен не қолтаңба және мөрмен куэландырылған қағаз жеткізгіштеғі осыған үқсас құжатпен заңдық күші бойынша тең деп танылады; 

3) электрондық құжат нысанында жасалды деген негізбен ғана қүжат заңдық күшінен айырыла алмайды;

4) электрондық қүжаттардан мэліметтер алған кезде, оның ішінде оларды ақпараттық жүйелерде өңдеу мақсатымен форматтары мен қүрылымдарын қайта жасау кезінде олардың электрондық қүжаттарда көрсетілген үқсас мэліметтермен бірдейлігі қамтамасыз етіледі;

5) халықаралық шарттарда және Одақ қүқығын қүрайтын актілерде не мүше мемлекеттердің заңнамасында көзделген жағдайларда, есепке алу жүйесін пайдалана отырып, электрондық қүжаттардың қағаз көшірмелерін қалыптастыру қамтамасыз етілуі мүмкін.

13. Трансшекаралық сенім кеңістігін дамытуды мемлекетаралық ақпараттық өзара іс-қимыл жасау кезінде заңдық күші бар электрондық қүжаттар мен сервистерді пайдалану стратегиясы мен түжырымдамасына сәйкес Комиссия мен мүше мемлекеттер жүзеге асырады.

14. Электронды түрдегі ақпаратты қүжаттаудың жалпы

инфрақүрылымы мемлекеттік қүрамдастар мен интеграциялық қүрамдастан түрады.

15. Электронды түрдегі ақпаратты қүжаттаудың жалпы

инфрақүрылымының интеграциялық қүрамдасының операторы ретінде Комиссия әрекет етеді.

16. Электронды түрдегі ақпаратты құжаттаудың жалпы

инфрақұрылымының мемлекеттік қүрамдастарының операторлары

ретінде уәкшетті органдар немесе мүше мемлекеттщ заңнамасына сәйкес олар айқындаган ұйымдар әрекет етеді.

17. Электронды түрдегі ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымының интеграциялық құрамдасы - келісілген стандарттар мен инфрақүрылымдық шешімдер негізінде трансшекаралық электрондық қүжат айналымын жүзеге асыруды қамтамасыз ететін трансшекаралық сенім кеңістігі элементтерінің жиынтыгын білдіреді.

18. Трансшекаралық сенім кеңістігін қүруга, дамытуға және оның жүмыс істеуіне қойылатын талаптарды уәкілетті органдармен озара іс-қимыл жасай отырып Комиссия әзірлейді және Комиссия бекітеді. Электронды түрдегі ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымы құрамдастарының көрсетілген талаптарға сәйкестігін тексеруді мүше мемлекеттер мен Комиссияның өкілдерінен қүралатын комиссия жүзеге асырады. Комиссияны қалыптастыру және оны қызметін жүзеге асыру тэртібін қамтитын Комиссия туралы ережені Комиссия Кеңесі айқындайды.

19. Электрондық қүжаттарды қорғаудың әртүрлі тетіктерін пайдаланатын электрондық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілер арасында электрондық қүжаттармен ақпарат алмасу электронды түрде ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымының операторлары ұсынған сервистерді, оның ішінде сенім білдірілген үшінші тараптың сервистерін пайдалана отырып қамтамасыз етіледі.

20. Сенім білдірілген үшінші тараптың сервистерін мүше мемлекеттер мен Комиссия үсынады. Уәкілетті органдар немесе олар

айқындаған (аккредиттеген) ұйымдар мүше мемлекеттердің сенім білдірілген үшінші тарапы сервистерінің операторлары болып табылады. Комиссияның сенім білдірілген үшінші тарапы сервистерінің операторы Комиссия болып табылады. Мүше мемлекеттер электрондық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілердің сенім білдірілген үшінші тараптардың көрсетілетін қызметтерін пайдалану қүқығын қамтамасыз етеді.

21. Сенім білдірілген үшінші тараптың негізгі міндеттері:

1) электрондық қүжаттарды және тіркелген уақытта ақпараттық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілердің электрондық цифрлық қолтаңбаларын (электрондық қолтаңбаларын) заңдастыруды (толнүсқалыгын растауды) жүзеге асыру;

2) халықаралық (трансшекаралық) электрондық қүжаттар алмасуда сенім кепілдіктерін қамтамасыз ету;

3) мүше мемлекеттердің заңнамасына және Комиссия актілеріне сәйкес электрондық шыгыс және (немесе) кіріс қүжаттарда электрондық цифрлық қолтаңбаларды (электрондық қолтаңбаларды) қолданудың қүқыққа сыйымдылығын қамтамасыз ету болып табылады.

22. Есепке алу жүйесі шеңберінде ақпараттық ресурстарды жүргізу және пайдалану тэртібі мүше мемлекеттердің заңнамасымен айқындалады.

23. Электрондық қүжаттарды пайдалана отырып, электрондық нысандағы озара іс-қимылды қамтамасыз ету болігінде Комиссияның негізгі міндеттері:

1) Комиссияның интеграциялық сегментінде ақпаратты

қорғаудың мүше мемлекеттер үшін өзара қолайлы деңгейін қамтамасыз ету;

2) ақпараттық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілердің қол жеткізу құралдарын қоса алғанда, есепке алу жүйелеріндегі ақпараттың қорғалуын және электронды түрдегі ақпаратты

құжаттаудың жалпы инфрақүрылымын қамтамасыз ету үшін

шешімдер эзірлеу;

3) мүше мемлекеттердің мемлекетаралық стандарттары, халықаралық стандарттар мен үсынымдар негізінде электронды түрде ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымы қүрамдастарының қүрамын айқындау;

4) электронды түрде ақпаратты қүжаттаудың жалпы инфрақүрылымы . шеңберінде үлгілік ақпараттық-технологиялық шешімдер мен бағдарламалық-аппараттық кешендерді әзірлеу мен сынамалауды үйлестіру;

5) электронды түрде ақпаратты қүжаттау қағидаларын, электронды түрде ақпаратты қүжаттаудың жалпы

инфрақүрылымының жекелеген қүрамдастары мен қызметтерінің жүмыс регламенттерін, сондай-ақ оларды қолдану бойынша

электрондық өзара іс-қимыл жасайтын субъектілерге арналған үсынымдар әзірлеуді үйлестіру;

6) Одақ шеңберінде ақпараттық өзара іс-қимыл процесінде электрондық қүжаттарды пайдаланған кезде мүше мемлекеттердің заңнамасын үйлестіру, сондай-ақ есепке алу жүйелері арасындағы

ақпараттық өзара іс-қимыл интерфейстерін біріздендіру үшін үсынымдар дайындау;

7) трансшекаралық сенім кеңістігін қалыптастырудың жекелеген мәселелері бойынша мүше мемлекеттердің үшінші тараптармен өзара іс-қимылын үйлестіру болып табылады.

24. Мүше мемлекеттер заңнамасының талаптарына сәйкес, уәкілетті органдардың ақпараттық ресурстарында, ақпараттық жүйелерінде және ақпараттық-телекоммуникациялық желілерінде қамтылган ақпараттың қорғалуын мүше мемлекеттер қамтамасыз етеді.

25. Мүше мемлекеттер заңнамасымен мемлекеттік қүпияға (мемлекеттік жасырымға) немесе таралуы (қолжетімділігі) шектеулі мәліметтерге жатқызылған ақпаратпен алмасу мүше мемлекеттер заңнамасының оларды қорғау жөніндегі талаптары сақтала отырып жүзеге асырылады.

26. Мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес мемлекеттік қүпияға (мемлекеттік жасырымға) немесе таралуы (қолжетімділігі) шектеулі мэліметтерге жататын мәліметтерді қамтитын ақпаратпен алмасу тэртібі Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда белгіленеді.

27. Интеграцияланған жүйені қүруды Комиссия үйлестіреді, ол Комиссия әзірлейтін және Комиссия кеңесі бекітетін интеграцияланған жүйені дамыту стратегиясын ескере отырып, мүше мемлекеттердің үлттық сегменттеріне тапсырыс берушілермен өзара іс-қимыл барысында оның жүмыс істеуін және дамуын қамтамасыз етеді. Интеграцияланған жүйені құруды, оның жұмыс істеуі мен дамуын қамтамасыз ету жұмыстары уәкілетті органдармен өзара іс- қимыл барысында Комиссия эзірлейтін және Комиссия Кеңесі бекітетін жоспарлар (Комиссияның интеграциялық сегментін құру, оның жұмыс істеуі мен дамуыи қамтамасыз ету жұмыстарының мерзімдері мен құнын корсете отырыи) негізінде жүзеге асырылады.

28. Комиссияның интеграциялық сегменті, Комиссияның ақпараттық ресурстары мен ақпараттық жүйелері сияқты интеграцияланған жүйенің қүрауыштарына қатысты Комиссия меншік иесінің қүқықтарын жүзеге асырады және міндеттерін орындайды, сондай-ақ оларды жобалауды, әзірлеуді, енгізуді, жұмыстардың нәтижелерін қабылдауды және одан әрі сүйемелдеуді үйымдастырады.

29. Комиссия тауарларға (жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге) тапсырыстарды (сатыи алуларды), тауарларға (жұмыстарға, корсетілетін қызметтерге) тапсырыстар (сатып алулар) жүзеге асырылған кезде берілген конкурстық үсыныстарды бағалауды және осы Хаттаманың

28-тармағында көрсетілген интеграцияланған жүйеиің қүрауыштарына қатысты мүліктік қүқықтарды иемденуді жүзеге асырады.

30. Интеграцияланған жүйе сегменттерін қүру, дамыту және олардың жүмыс істеуі кезінде қолданылатын үйымдастырушылық және техникалық шешімдердің біріздендірілуін қамтамасыз ету, ақпараттың тиісінше қорғалу деңгейін қолдау мақсаттары үшін 

Комиссия техникалық, технологиялық, эдістемелік және ұйымдастыру құжаттарының жобаларын әзірлеуді үйлестіреді және оларды бекітеді.

31. Мүше мемлекет оны құру, жүмыс істеуі мен дамуын қамтамасыз ету қүқықтарын жүзеге асыратын және міндеттерін орындайтын мүше мемлекеттің үлттық сегментіне тапсырыс берушіні айқындайды.

32. Мүше мемлекеттер интеграцияланган жүйені тең пайдалану қүқыгына ие.

33. Осы Хаттаманың 28-тармағында көрсетілген интеграцияланган жүйенің қүрауыштарын құру, дамыту және жүмыс істеуін қамтамасыз ету жөніндегі жүмыстарды қаржыландыру осы Хаттаманың 27-тармагында көрсетілген жоспарларды іске асыру үшін қажетті көлемдерді негізге ала отырып - бүл ретте оларды құру және дамыту жүмыстарына қатысты, Одақ бюджетінің қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

34. Уәкілетті органдардың мемлекеттік ақпараттық ресурстары мен ақпараттық жүйелерін, сондай-ақ мүше мемлекеттердің үлттық сегменттерін қүру, дамыту және олардың жүмыс істеуін қамтамасыз ету жөніндегі жүмыстарды қаржыландыру - уэкілетті органдар қызметін қамтамасыз етуге көзделген мүше мемлекеттердің бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. 

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 4 ҚОСЫМША

Еуразиялық экономикалық одақтың ресми статистикалық ақпаратын қалыптастыру және тарату тәртібі туралы

ХАТТАМА

1. Осы Хаттама Одақтың ресми статистикалық ақпаратын қалыптастыру және тарату тәртібін айқындау мақсатында Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың 24-бабына сәйкес әзірленді.

2. Осы Хаттамада пайдаланылатын ұғымдар мыналарды білдіреді:

«мүше мемлекеттердің ресми статистикалық ақпараты» - ұлттық статистикалық жұмыстар бағдарламаларының шеңберінде және (немесе) мүше мемлекеттердің заңнамасына сәйкес уәкілетті органдар қалыптастыратын статистикалық ақпарат;

«Одақтың ресми статистикалық ақпараты» - мүше мемлекеттердің ресми статистикалық ақпараты, халықаралық үйымдардың ресми статистикалық ақпараты және мүше мемлекеттердің заңнамасымен тыйым салынбаган көздерден алынатын өзге де ақпарат негізінде Комиссия қалыптастыратын статистикалық ақпарат;

«уәкілетті органдар» - мүше мемлекеттердің ресми статистикалық ақпаратын қалыптастыру функциялары жүктелген

ұлттық (орталық) банктерді қоса алғанда, мүше мемлекеттердің мемлекеттік органдары.

3. Мүше мемлекеттерді және Комиссияны озара саудада мүше мемлекеттер арасында өткізілетін тауарлар туралы ресми статистикалық ақпаратпен қамтамасыз ету мақсатында уәкілетті органдар басқа мүше мемлекеттермен тауарлармен өзара сауда статистикасын жүргізуді жүзеге асырады.

4. Комиссия бекіткен әдіснамаға сәйкес уэкілетті органдар тауарлармен озара сауда статистикасын жүргізуді жүзеге асырады.

5. Уәкілетті органдар статистикалық корсеткіштер тізбесіне сэйкес мүше мемлекеттердің ресми статистикалық ақпаратын Комиссияга үсынады.

6. Мүше мемлекеттердің статистикалық көрсеткіштерінің тізбесін, ресми статистикалық ақиаратты беру мерзімдері мен форматтарын уэкілетті органдармен келісу бойынша Комиссия бекітеді.

7. Комиссия уәкілетті органдардан статистикалық көрсеткіштер тізбесіне енгізілмеген мүше мемлекеттердің өзге да ресми статистикалық ақпаратын сүратуга қүқылы.

8. Уәкілетті органдар мүше мемлекеттердІң ресми статистикалық ақпаратын толық, анық және уақтылы Комиссияга ұсынуын қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдап, ресми статистикалық ақпаратты белгіленген мерзімдерде ұсынудың мүмкін еместігі туралы Комиссияга хабарлайды.

9. Осы Хаттаманың ережелері мүше мемлекеттердің

заңнамасына сәйкес, мемлекеттік құпияға (мемлекеттік жасырымға) немесе таратылуы (қолжетімділігі) шектеулі мэліметтерге

жатқьтзьтлған мүше мемлекеттердің ресми статистикалық

ақпараттарына қолданылмайды.

10. Комиссия Одактың ресми статистикалық ақпаратын жинауды, жинақтауды, жүйелендіруді, талдауды және таратуды, уэкілетті органдардың сүрау салулары бойынша көрсетілген ақпаратты үсынуды, сондай-ақ осы Хаттама шеңберінде статистика саласындағы уәкілетті органдардың ақпараттық және әдіснамалық өзара іс-қимыл жасауын үйлестіруді жүзеге асырады.

11. Мүше мемлекеттердің Комиссияға үсынатын ресми статистикалық ақпараты негізінде жасалатын Одақтың ресми статистикалық ақпаратын қалыптастыру эдіснамасын Комиссия әзірлейді және бекітеді.

12. Комиссия сыныптауыштар мен әдіснаманы қоса алғанда, уәкілетті органдардың бірыңғай, халықаралық деңгейде салыстырылатын стандарттарды қолданулары бойынша тиісті үсынымдар қабылдауы арқылы мүше мемлекеттердің ресми статистикалық ақпаратын салыстыруды қамтамасыз етуге бағытталған шараларды қабылдайды.

13. Одақтың ресми статистикалық ақпаратын таратуды - Комиссияның ресми басылымдарында жариялау және Интернет желісіндегі Одақтың ресми сайтына орналастыру арқылы, Комиссия бекітетін статистикалық жұмыстар бағдарламасына сэйкес Комиссия жүзеге асырады.

14. Комиссия уәкілетті органдармен бірлесіп, статистика саласындағы интеграциялық даму бағдарламаларын эзірлейді және бекітеді.

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 5 ҚОСЫМША

Кедендік әкелу баждарының (баламалы қолданылатын өзге де баждар, салықтар мен алымдар) сомаларын есепке жатқызу және бөлу, оларды мүше мемлекеттер бюджеттерінің кірісіне аудару тәртібі туралы

ХАТТАМА

I. Жалпы ережелер

1. Осы Хаттама Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың 26-бабына сэйкес эзірленді және Одақтың кедендік аумағына экелінетін тауарларға қатысты оларды төлеу міндеті 2010 жылдың 1 қыркүйегінен бастап туындаған кедендік экелу баждарының сомаларын есепке жатқызу және мүше мемлекеттер арасында бөлу тэртібін айқындайды.

Осы Хаттама кедендік құқықтық қатынастарды реттейтін халықаралық шарттар мен Одақтың қүқығын қүрайтын актілерге сэйкес көзделген жагдайларда және тәртіппен кедендік экелу баждары сомаларының есебіне жазылған өсімпүлдар (пайыздар) сомаларына да қатысты қолданылады.

2. Осы Хаттамада пайдаланылатын үғымдар мыналарды білдіреді:

«уәкілетті органның бірыңғай шоты» - түсімдерді осы мүше мемлекеттің бюджеттеріне есепке жатқызу және олардың арасында

бөлу үшін уәкілетті орган үшін үлттық (орталық) банкте не үлттық (орталық) банкте корреспонденттік шоты бар уәкілетті органда ашылған шот;

«есепті күн» - кедендік әкелу баждарының сомаларын уәкілетті органның бірыңғай шотына есепке жатқызу жүзеге асырылатын мүше мемлекеттің жұмыс күні;

«мерзімін өткізіп алғаны үшін пайыз» - мүше мемлекеттің кедендік әкелу баждарын бөлуден түскен сомаларды аудару міндеттемелерін орындамауына, толық орындамауына және (немесе) уақтылы орындамауына әкеп соқтырган, осы Хаттаманың ережелерін бұзғаны үшін мүше мемлекеттің басқа мүше мемлекеттерге аударуға тиісті сомасы;

«шетел валютасындагы шот» - басқа мүше мемлекеттің кедендік экелу баждарын бөлуден түскен түсімдерді есепке жатқызуы үшін ұлттық (орталық) банкте басқа мүше мемлекеттің валютасымен бір мүше мемлекеттің уәкілетті органы үшін ашылган шот;

«агымдагы күн» - есеп беру күні кедендік экелу баждарының сомаларын болу бойынша операциялар жүзеге асырылатын мүше мемлекеттің есепті жүмыс күнінен кейінгі күн;

«уәкілетті орган» - мүше мемлекеттің бюджетін атқаруда кассалық қызмет корсетуді жүзеге асыратын осы мүше мемлекеттің мемлекеттік органы.

Осы Хаттамада пайдаланылатын өзге де ұгымдар Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартта және Еуразиялық экономикалық

одақтың Кеден кодексінде айқындалған мағыналарында қолданылады.

II. Кедендік әкелу баждарының сомаларын есепке жатқызу және мүше мемлекеттер арасында бөлу тәртібі

3. Кедендік әкелу баждарының сомалары кедендік қатынастарды реттейтін халықаралық шарттар мен Одақтың құқығын құрайтын актілерге сәйкес, оның ішінде кедендік әкелу баждарын өндіріп алу кезінде төлеуге жататын, сол мүше мемлекеттің уәкілетті органының бірыңғай шотына үлттық валютада есепке жатқызуға жатады.

Кедендік экелу баждарын уәкілетті органның бірыңғай шотына жекелеген есептік (төлем) құжаттарымен (нүсқаулықтармен) төлеушілер төлейді.

Салықтар мен алымдар, сондай-ақ мүше мемлекеттің заңнамасына сәйкее төленуге жататын, уәкілетті органның бірыңғай шотына келіп түскен өзге де төлемдер (арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждарын қоспағанда) кедендік экелу баждарын төлеу есебіне жатқызылуы мүмкін.

Арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы баждарын есепке жатқызу және болу туралы ережеге сәйкес (Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа № 8 қосымшаға қосымша), толеушілердің кедендік экелу баждарын төлеу бойынша берешегін

есебіне арнаы, демпингке қарсы және өтемақы баждары жатқызылуы мүмкін.

Кедендік экелу баждарын қайтару (есепке жатқызу), егер кедендік қүқықтық қатынастарды реттейтін халықаралық шарттар мен Одақтың құқыгын құрайтын актілерінде өзгеше белгіленбесе, осы Хаттаманың ережелері ескеріле отырып, мүше мемлекеттердің заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Кедендік төлемдерді, арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждарын, сондай-ақ өсімпұлдарды (пайыздарды) төлеу бойынша төлеушілердің берешектерін өтеу есебіне жатқызудан (бүдан әрі - берешекті өтеу есебіне жатқызу) басқа, кедендік әкелу баждарының сомалары өзге де төлемдерді төлеу есебіне жатқызылмайды.

4. Кедендік төлемдерді, арнайы, демпингке қарсы және отемақы баждарын, сондай-ақ өсімпұлдарды (пайыздарды) төлеу бойынша төлеушілердің берешектерін өтеу жағдайларын қоспағанда, сот актілерін орындау тәртібімен немесе қандай да бір өзге тәсілмен уәкілетті органның бірыңғай шотындагы ақша қаражаттарын өндіріп алуға болмайды.

5. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары мынадай түсімдерді:

уәкілетті органның бірыңгай шотындагы кедендік экелу баждарының (қайтарулардың, берешекті отеу есебіне жатқызулардың) түсімдері сомаларын;

басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындагы шотына аударылган болінген кедендік экелу баждарының сомаларын;

мүше мемлекеттің бюджетіне басқа мүше мемлекеттерден түскен кедендік әкелу баждарының сомаларын;

осы мүше мемлекеттің кедендік әкелу баждарының сомаларын бөлуден түскен кірістердің мүше мемлекеттің бюджетіне есепке жатқызылған сомаларын;

Осы Хаттамада белгіленген мерзімін өткізіп алғаны үшін пайыздардың мүше мемлекеттің бюджетіне түскен сомаларын;

басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына аудару тоқтатыла тұрған, бөлінген кедендік экелу баждарының сомаларын жеке есепке алады.

Түсімдердің көрсетілген сомалары эрбір мүше мемлекеттің бюджетті атқару туралы есептілігінде жеке көрсетіледі.

6. Күнтізбелік жылдың соңғы жүмыс күнінде мүше мемлекеттің уәкілетті органының бірыңғай шотына түскен кедендік әкелу баждарының сомалары осы мүше мемлекеттің есепті жылы бюджеттің атқарылуы туралы есебінде корсетіледі.

Мүше мемлекеттің күнтізбелік жылдың соңғы жүмыс күні ішінде бөлінген кедендік экелу баждарының сомалары мүше мемлекеттің ағымдағы жылының екінші жүмыс күнінен кешіктірілмей, осы мүше мемлекеттің бюджетіне және басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына аударылады, сондай-ақ есепті жылғы бюджетінің атқарылуы туралы есепте корсетіледі.

Басқа мүше мемлекеттердің күнтізбелік жылының соңғы жүмыс күні ішінде басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті

органдарынан мүше мемлекеттің бюджетіне түскен кедендік экелу баждарын бөлуден түскен кірістер сомасы ағымдағы жылы бюджеттің атқарылуы туралы есепте көрсетіледі.

7. Кедендік әкелу баждарының сомаларын төлеушіге қайтару, оларды берешекті өтеу есебіне жатқызу есепті күні атқаруға ұлттық (орталық) банк қабылдамаған кедендік экелу баждарының қайтарылатын сомалары ескеріле отырып, уәкілетті органның бірыңғай шотына түскен, сондай-ақ есепті күні кедендік әкелу баждарын төлеу есебіне жатқызылған кедендік әкелу баждары сомаларының шегінде ағымдағы күні уэкілетті органның бірыңғай шотынан жүзеге асырылады.

Кедендік әкелу баждарының сомаларын төлеушіге қайтару, олардың берешекті отеу есебіне жатқызу - қайтару (есепке жатқызу) жүзеге асырылған күні уәкілетті органның бірыңғай шотына түскен (есепке жатқызылған) кедендік экелу баждарының сомалары шегінде есепті күні Қазақстан Республикасы уэкілетті органының бірыңғай шотынан жүзеге асырылады.

8. Қайтаруға және (немесе) берешекті өтеу есебіне жатқызуға жататын кедендік әкелу баждарының сомаларын айқындау мүше мемлекеттер арасында түскен кедендік экелу баждарының сомалары бөлінгенге дейін ағымдағы күні жүзеге асырылады.

9. Кедендік экелу баждарын қайтаруды және (немесе) берешекті өтеу есебіне жатқызуды жүзеге асыру үшін қаражат жеткіліксіз болған жағдайда, осы Хаттаманың 7-тармағына сэйкес,

мүше мемлекет көрсетілген қайтаруды (есепке жатқызуды) кейінгі

жұмыс күндері жүзеге асырады.

Төлеушіге кедендік экелу баждарын уақтылы қайтармағаны

үшін төленетін өсімпүлдар (пайыздар) төлеушіге осы мүттте

мемлекеттің бюджетінен төленеді және кедендік экелу баждарының

қүрамына кірмейді.

10. Уэкілетті органның бірыңғай шотына кедендік әкелу баждарының сомалары есепке жатқызылған есепті күннен кейінгі мүше мемлекеттің келесі жүмыс күнінде мүше мемлекеттің уэкілетті органы кедендік әкелу баждарының сомаларын мүше мемлекеттер арасында бөлуді жүзеге асырады.

Уәкілетті органның бірыңғай шотына кедендік әкелу баждарының сомалары есепке жатқызған есепті күні Қазақстан Республикасының уәкілетті органы кедендік әкелу баждарының сомаларын мүше мемлекеттер арасында бөлуді жүзеге асырады.

11. Мүше мемлекеттің уәкілетті органының бірыңғай шотынан осы мүше мемлекеттің бюджетіне, сондай-ақ басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына аударуға жататын кедендік әкелу баждарының сомаларын есептеу мүше мемлекеттер арасында белуге жататын кедендік экелу баждарының жалпы сомасын пайыздармен белгіленетін болу нормативтеріне кобейту арқылы жүзеге асырылады.

Бүл ретте, мүше мемлекеттер арасында белуге жататын кедендік экелу баждарыньщ жалпы сомасы есепті күні үлттық (орталық) банк кедендік экелу баждарыньщ қайтарылатын сомаларын

аударуға арналган есептік (төлем) құжаттарды (нұсқаулықтарды) орындауға қабылдамаганын ескере отырып, есепті күні келіп түскен (уәкілетті орган есепке жатқызуды орындаған) кедендік әкелу баждарының сомаларынан агымдагы күні төлеушілерге қайтаруга және берешекті отеу есебіне жататын кедендік экелу баждарының сомаларын есептеп шегеру арқылы айқындалады.

Егер агымдагы күні орындалуга жататын кедендік әкелу бажының сомасын төлеушіге қайтаруга арналган есептік (толем) қүжатты (нүсқаулықты) үлттық (орталық) банк орындауга қабылдамаган жагдайда, бұл сома мүше мемлекеттің келесі жүмыс күнінде мүше мемлекеттер арасында белуге жатқызылады. Бүл ретте, басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындагы шоттарына аударылмаган кедендік экелу баждарының сомасы осы тармаққа сэйкес, бір күнге мерзімі өткен деп танылады.

12. Кедендік экелу баждарының сомаларын болу нормативтері эрбір мүше мемлекет үшін мынадай мол шерл ерде белгіленеді:

Беларусь Республикасы - 4,70%;

Қазақстан Республикасы - 7,33%;

Ресей Федерациясы - 87,97%.

13. Уәкілетті органның бірыңгай шотына есепке жазылған күннен кейінгі мүше мемлекеттің келесі жүмыс күнінде мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындагы шоттарына мүше мемлекеттерге кедендік экелу баждарының сомаларын аударуды жүзеге асырады.

Кедендік әкелу баждарының сомаларын аударуға арналған есептік (төлем) құжатты (нұсқаулықты) уэкілетті орган, күн сайын, жергілікті уақыт бойынша сагат 14-тен кешіктірмей, басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындагы шоттарына одан әрі аудару үшін үлттық (орталық) банкке жібереді. Көрсетілген есептік (төлем) қүжатта (нүсқаулықта) кедендік экелу баждарын бөлу жүзеге асырылатын күн және үлттық валютада мүше мемлекеттердің арасында бөлуге жататын сома көрсетіледі.

Егер көрсетілген есептік (толем) қүжат (нүсқаулық) агымдагы күні мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне жергілікті уақыт бойынша сагат 14-тен кешіктіріліп жіберілген жагдайда, тиісті толем бір күнге мерзімі откен деп танылады.

14. Мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарынан шетел валютасындагы шоттарга түскен кедендік экелу баждарының сомаларын мүше мемлекет бюджетінің кірісіне аудару тәртібі осы Хаттаманың III бөлімімен реттеледі.

15. Мүше мемлекеттердің бюджеттеріне бөлінген және аударылган кедендік экелу баждарының сомаларын есепке алуды мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары жүзеге асырады.

16. Мүше мемлекеттің уәкілетті органы кезекті күнтізбелік жыл басталганга дейін күнтізбелік 10 күннен кешіктірмей, басқа мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарын осы мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес белгіленген жүмыс емес күндер жөнінде хабардар етеді.

Осындай өзгерістер болатын мүше мемлекеттің уәкілетті органы жұмыс емес күндер өзгертілген жагдайда, басқа мүше мемлекеттің уәкілетті органдарын көрсетілген өзгерістер жөнінде олар күшіне енгенге дейін күнтізбелік 2 күннен кешіктірмей хабардар етеді.

17. Кедендік экелу баждарының сомасын аударуға жататын шетел валютасындагы шоттың деректемелері өзгерген жагдайда, мүше мемлекеттің уәкілетті органы көрсетілген өзгерістер күшіне енген күнге дейін, күнтізбелік 10 күннен кешіктірмей, шоттың нақтыланган деректемелерін басқа мүше мемлекеттер уэкілетті органдарының назарына жеткізеді.

Осы Хаттаманы іске асыру үшін қажетті өзге де деректер өзгерген жагдайда, уәкілетті орган көрсетілген озгерістер күшіне енген күнге дейін, күнтізбелік 3 күннен кешіктірмей, осындай өзгерістер туралы ақпаратты басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарының назарына жеткізеді.

18. Мүше мемлекеттер арасында бөлуге жататын кедендік әкелу баждарының сомалары болмаган жагдайда, мүше мемлекеттің уәкілетті органы осы Хаттамада белгіленген мерзімде, басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындагы шоттарына ақша қаражаттарын аударуга арналган есептік (төлем) қүжатты (нұсқаулықты) үлттық (орталық) банкке жіберу үшін басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарына тиісті ақпаратты Одақтың интеграцияланган ақпараттық жүйесін пайдалана отырып, электронды түрде, ал көрсетілген жүйе қолданысқа енгізілген кезге дейін - осы ақпаратты қамтитын

құжаттың электрондық көшірмесін графикалық түрде электрондық байланыс арналары бойынша жібереді.

19. Мүше мемлекеттердің орталық кедендік органдары Комиссия бекітетін қағидаларга сэйкес, кедендік экелу баждарының есебін есепке жазу әдісі бойынша жүргізудің бірыңғай қагидаттарының қолданылуын қамтамасыз етеді.

20. Осы бөлімде белгіленген мерзімдерде қандай да бір мүше мемлекеттің шетел валютасындагы шотына ақша қаражаты аударылмаган немесе толық аударылмаган және белуге жататын кедендік әкелу баждары сомаларының жоқ екендігі туралы осы мүше мемлекеттің уэкілетті органынан ақпарат келіп түспеген жагдайда, шетел валютасындагы шотына ақша қаражаты түспеген мүше мемлекеттің уэкілетті органы мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарын және Комиссияны аударылмаган немесе толық аударылмаган ақша қаражаты туралы хабардар етеді.

21. Бөлінген кедендік әкелу баждарының сомаларын басқа мүше мемлекеттерге аудармаган мүше мемлекет кедендік әкелу бажын болуден түскен сома басқа мүше мемлекетке (мүше мемлекеттерге) аударылмаган күнді қоса алганда, осы мүше мемлекеттерге қалыптасқан берешегінің барлық сомасына мерзімін өткізіп алганы үшін эрбір мерзімі өткен күнтізбелік күн үшін 0,1 пайыз мөлшеріндегі мөлшерлеме бойынша пайыздар төлейді.

22. Мүше мемлекет көрсетілген сомалар нақты болган жагдайда, белуге жататын кедендік экелу баждары сомаларының жоқ екендігі туралы ақпарат жіберген жагдайда, сондай-ақ басқа мүше

мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына уәкілетті органның бірыңғай шотынан ақша қаражаты толық аударылмаган кезде, осындай бұзушылыққа жол берген мүше мемлекет мүше мемлекеттің келесі жүмыс күнінен кешіктірмей, басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына аударылмаган соманы негізге ала отырып, осы бөлімге сэйкес, басқа мүше мемлекеттердің бюджеттеріне есепке жатқызуга жататын кедендік әкелу баждарын бөлуден түскен сомаларды басқа мүше мемлекеттерге аударуга міндетті.

Бұл ретте, осындай бұзушылыққа жол берген мүше мемлекет осы тармаққа сэйкес мүше мемлекеттерге ақша қаражатын аудару жүзеге асырылган күнді коспаганда, бүзушылық орын алган күннен бастап уақыт кезеңі танылатын эрбір күнтізбелік мерзімі өткен күн үшін осы Хаттаманың 21-тармагында белгіленген мөлшерде мерзімін өткізіп алганы үшін пайыздар төлейді.

23. Қандай да бір мүше мемлекеттен ақша қаражаты түспеген (толық түспеген) және осы мүше мемлекеттің уэкілетті органынан мүше мемлекеттер арасында бөлуге жататын кедендік экелу баждарының сомалары жоқ екендігі туралы хабарлама болмаган кезде, шетел валютасындагы шотына ақша қаражаты түспеген мүше мемлекеттің уэкілетті органы мүше мемлекеттің үшінші жұмыс күні осындай келіп түспеу (толық түспеу) күнінен кейін бірінші мүше мемлекеттің шетел валютасындагы шотына өзінің бірыңгай шотынан кедендік экелу баждарының сомаларын аударуды тоқтата түруга қүқылы.

24. Мүше мемлекет кедендік экелу баждарының сомаларын

аударуды тоқтата тұру туралы шешім қабылдаған жагдайда, басқа

мүше мемлекеттің шетел валютасындағы шотына аударуға жататын ақша қаражатын аударуды тоқтата түру туралы шешімнің күші жойылғанға дейін бірінші мүше мемлекет бюджетінің кірісіне есепке жатқызуға жатады және осы мүше мемлекеттің бюджетінде жеке есепке алынады.

Басқа мүше мемлекеттің шетел валютасындағы шотына кедендік экелу баждарының сомаларын аударуды тоқтата түрған мүше мемлекеттің уәкілетті органы басқа мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарын және Комиссияны қабылдаған шешім жөнінде дереу хабардар етеді.

25. Кедендік экелу баждарының сомаларын аударуды тоқтату туралы шешім қабылдаған күннен кейінгі жұмыс күнінен кешіктірмей, Комиссия толық көлемде кедендік әкелу баждарының сомаларын болу тетігінің жүмыс істеуін тезірек қайта бастау мақсатында мүше мемлекеттердің атқарушы билік органдарымен консультациялар жүргізеді.

26. Егер осы Хаттаманың 25-тармағында көрсетілген консультациялардың нәтижелері бойынша кедендік экелу баждарының сомаларын бөлу тетігінің жұмыс істеуін қайта бастау туралы шешім қабылданбаған жагдайда, бүл мәселе Комиссияның қарауына шығарылады.

Комиссияның кедендік экелу баждары сомаларын бөлу тетігінің жұмыс істеуін қайта бастау туралы шешім қабылдауы

мүмкін болмаған жағдайда, бұл мәселе Үкіметаралық кеңестің қарауына шығарылады.

27. Кедендік әкелу баждарының сомаларын аударуды қайта бастау кезінде, осы Хаттаманың 24-тармағында көрсетілген сомалар осы Хаттамаға сэйкес, олар тағайындалған сол мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына, қабылданған шешім туралы хабарламаны алған күннен кейінгі мүше мемлекеттің жүмыс күнінен кешіктірмей аударуға жатады, бұл ретте көрсетілген сомаға мерзімін өткізіп алғаны үшін пайыздар есептелмейді.

28. Қандай да бір мүше мемлекет басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына аудармаған бөлінген кедендік экелу баждарының сомалары, сондай-ақ осы Хаттаманың III бөлімінде көзделген ақша қаражатын АҚШ долларымен аудару бойынша міндеттемелерді мүше мемлекеттердің үлттық (орталық) банктері орындамаған сомалар мемлекеттік борышқа жатады.

III. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарынан шетел валютасындағы шоттарға түскен кедендік әкелу баждарының сомаларын мүше мемлекет бюджетінің кірісіне аудару тэртібі

29. Бір (бірінші) мүше мемлекеттің ұлттық (орталық) банкі басқа (екінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне осы Хаттамаға сэйкес екінші мүше мемлекеттің уәкілетті органының шетел валютасындағы шотына аударылған, бірінші мүше мемлекеттің үлттық валютасының сомасына тең келетін ақша қаражатын АҚІІІ долларымен бірінші мүше мемлекеттің ұлттық валютасының

сомасына сатуға міндетті. Сатылатын АҚШ долларының сомасы бірінші мүше мемлекеттің екінші мүше мемлекеттің шетел валютасындағы шотына ұлттық валютада ақша қаражатын аударған күнінен кейінгі жүмыс күніне бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі белгілеген, бірінші мүше мемлекеттің ұлттық валютасының АҚШ долларына шаққандағы ресми бағамымен айқындалады.

Бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі екінші мүше мемлекеттің шетел валютасындағы шотына бірінші мүше мемлекеттің үлттық валютасының баламалы сомасын аударған күнінен кейінгі жүмыс күнінен кешіктірмей, ақша қаражатын АҚШ долларымен сату міндетін орындауы тиіс.

Бүл ретте, әрбір мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі, басқа мүше мемлекеттер арасындағы қатынастарда осыған үқсас қүқықтарды іске асыру мен міндеттерді орындауына қарамастан, ақша қаражатын АҚШ долларымен сату міндетін орындауы тиіс.

Екі мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банктері жеке шартта ақша қаражатын АҚШ долларымен аудару жоніндегі қарсы міндеттемелердің, оның ішінде осы тармақтың екінші абзацында белгіленген мерзімде орындапмаған міндеттемелердің және осы Хаттаманың 31-тармағына сәйкес өсімпүлдар төлеу жөніндегі міндеттемелердің орындалуы АҚШ долларымен есептегенде міндеттеменің шамаеы басқа үлттық (орталық) банктің АҚТІТ долларымен есептегендегі қареы міндеттеменің шамасынан аеып түсетін, ұлттық (орталық) банктің басқа үлттық (орталық) банкке

көрсетілген қарсы міндеттемелердің шамалары арасындағы айырмаға тең сомада АҚШ долларымен ақша қаражатын аударуы арқылы жүзеге асырылатынын белгілей алады.

Осы тармақта көрсетілген АҚШ долларындағы ақттталай міндеттемелер бойынша талаптарды қанағаттандыру мынадай кезеңділікпен жүзеге асырылады:

бірінші кезекте осы Хаттаманың 31-тармағына сәйкес өсімпұлдар төлеу туралы талаптар қанағаттандырылады;

екінші кезекте орындалу мерзімі басталған және мерзімі өтпеген болып табылатын міндеттемелер бойынша талаптар қанағаттанд ырыл ад ы;

үшінші кезекте осы тармақтың екінші абзацында белгіленген мерзімде орындалмаған міндеттемелер бойынша талаптар қанағаттанд ыры л ады.

Бірінші мүше мемлекет үлттық (орталық) банкінің ақша қаражатын екінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне АҚТІТ долларымен сату жонінде осы тармақта көрсетілген міндеттемесі бойынша бірінші мүше мемлекет бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкімен екінші мүше мемлекеттің алдында ортақ жауаптылықта болады.

30. Осы Хаттаманың 29-тармағында көрсетілген бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінің ақша қаражатын екінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне АҚІІТ долларымен сату жөніндегі міндеттемесі орындалмаған немесе тиісінше орындалмаған жағдайда, бірінші мүше мемлекет пен екінші мүше мемлекет

арасында одан әрі өзара есеп айырысулар жүргізу мақсаттары үшін бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне қойылатын талаптар бірінші мүше мемлекеттің үлттық валютасымен екінші мүше мемлекеттің шетел валютасындағы шотына ақша қаражатын аударған күннен кейінгі келесі жұмыс күні бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі белгілеген АҚШ долларына шаққандағы ресми бағам бойынша тіркеледі.

31. Осы Хаттаманың 29-тармағында көрсетілген бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінің ақша қаражатын екінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне АҚШ долларымен сату жөніндегі міндеттемесін орындамағаны не тиісінше орындамағаны үшін бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі не бірінші мүше мемлекет мөлшері мынадай формула бойынша есептелетін өсімпүлдар төлейді:

- бірінші мүше мемлекеттщ үлттық (орталық) банкінің екінші мүше мемлекеттің ұлттық (орталық) банкіне аударуға жататын сомасы (АҚШ долларымен);

міндеттемені орындамау не тиісінше орындамау

басталған күн үшін Британ банкирлері қауымдастығы

(British Bankers Association, BBA) белгілеген, АҚШ доллары үшін LIBOR бір күндік мөлшерлемесі (жылдық пайызбен);

Күндер - міндеттеме орындалмаған не тиісінше орындалмаған күннен (қоса алғанда) бастап міндеттеме тиісінше орындалған күнге дейінгі күнтізбелік күндер саны (міндеттеме тиісінше орындалған күн есептелмейді).

32. Осы Хаттаманың 29-тармағында көрсетілген міндеттемені бірінші мүше мемлекет орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда, өзіне қатысты міндеттемені орындамау немесе тиісінше орындамау орын алған екінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі орындалмаған немесе тиісінше орындалмаған міндеттеме бойынша талапты, осы Хаттаманың 31-тармағына сэйкес осімпүлдар төлеу туралы талапты қоса алғанда, бірінші мүше мемлекеттің және бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінің келісімінсіз және алдын ала хабарлауынсыз екінші мүше мемлекетке отеусіз негізде беруге қүқылы.

33. Мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі басқа мүше мемлекеттің міндеттемелерді орындамағаны не тиісінше орындамағаны үшін, сондай-ақ басқа мүше мемлекеттің ұлттық (орталық) банкінің міндеттемелерді орындамағаны не тиісінше орындамағаны үшін үкіметтің не уәкілетті органның алдында жауапты болмайды.

34. Бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінде, осы бөлімде көзделген есеп айырысуларды жүзеге асыруына байланысты туындаған шығындар мен залалдар, оның ішінде валюта

бағамдарының өзгеруі, басқа мүше мемлекеттер мен басқа мүше мемлекеттердің ұлттық (орталық) банктерінің міндеттемелерді орындамауы немесе тиісінше орындамауы салдарынан туындайтын шығындар мен залалдар басқа мүше мемлекеттердің өтеуіне жатпайды. Бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкіне көрсетілген шығындар мен залалдарды өтеу шарттары мен тәртібін бірінші мүше мемлекет белгілейді.

35. Осы бөлімнің мақсаттары үшін бір мезгілде осы екі мүше мемлекет үшін де және Америка Қүрама Штаттары үшін де жүмыс күні болып саналатын күн - екі мүше мемлекеттің арасындағы есеп айырысулар (оның ішінде екі мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банктерінің арасындағы есеп айырысулар) жүзеге асырылатын жүмыс күні деп түсініледі.

36. Осы Хаттамаға сэйкес есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін бір (бірінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінің басқа (екінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінде ашқан корреспонденттік шотына, сондай-ақ осы корреспонденттік шоттағы ақша қаражатына екінші мүше мемлекеттің сот және де өзге де билік органдары тыйым салып, бүғаттап, осы корреспонденттік шоттағы ақша қаражатын пайдалануды болғызбайтын өзге де қамтамасыз ету, тыйым салу немесе шектеу шараларын қолдана алмайды.

37. Осы Хаттамаға сэйкес есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін бір (бірінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінің басқа (екінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінде ашқан корреспонденттік шотындағы ақша қаражатын, егер корреспонденттік

 

шот шартының талаптарында өзгеше белгіленбесе, бірінші мүше мемлекеттің ұлттық (орталық) банкінің келісімінсіз есептен шығаруға жол берілмейді.

38. Егер осы Хаттаманың 29-тармағында көрсетілген, ақша қаражатын АҚШ долларымен сату міндеттемесін бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі күнтізбелік 30 күн ішінде толықтай немесе ішінара орындамаса, онда екінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі көрсетілген міндеттемені толық орындаған кезге дейін бірінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінде ашылған екінші мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкінің корреспонденттік шотындағы осы Хаттамаға сәйкес есеп айырысуларды жүзеге асыруға арналған бірінші мүше мемлекеттің үлттық валютасындағы ақша қаражатын шектеусіз пайдалануға қүқылы.

39. Бір (бірінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі қүқықтарды өтеусіз негізде іске асырады және осы Хаттаманы орындау үшін және оған сэйкес басқа (екінші) мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкімен жасалған шарттарда көзделген міндеттемелерді орындайды.

IV. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары арасындағы

ақпарат алмасу тэртібі

40. Мүше мемлекеттің уәкілетті органы күн сайын, жергілікті уақытпен ағымдағы күнгі сағат 16-дан кешіктірмей (Беларусь

Республикасы үшін - Минск қаласының уақытымен, Қазақстан Республикасы үшін - Астана қаласының уақытымен, Ресей Федерациясы үшін - Мәскеу қаласының уақытымен), басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарына есепті күнгі мынадай ақпаратты жібсреді:

1) мүше мемлекеттің уәкілетті органының бірыңғай шотына есепке жазылған кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

2) кедендік экелу баждарын толеу шотына есепке жатқызылған есепті күні уэкілетті орган атқарған сомалары;

3) есепті күні берешекті отеу есебіне жатқызылған кедендік экелу баждарыньщ сомалары және өз алдына бөлек ағымдағы күні берешекті өтеу есебіне жатқызылған кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

4) есепті күні қайтарылған кедендік экелу баждарыньщ сомалары және өз алдына бөлек ағымдағы күні қайтаруға жататын кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

5) есепті күні үлттық (орталық) банк атқаруға қабылдамаған кедендік экелу баждарыньщ қайтарылған сомалары;

6) мүше мемлекеттер арасында болуге жататын кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

7) басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындағы шоттарына аударылған бөліиген ксдендік экелу баждарыньщ сомалары;

8) осы мүше мемлекеттің уәкілетті органының бірыңғай шотынан аударылған кедендік әкелу баждарын бөлуден түскен кірістердің мүше мемлекеттің бюджетіне түскен түсімдерінің сомасы;

9) уәкілеттік органның шетел валютасындағы шоттарына түскен кедендік экелу баждарын бөлуден түскен кірістердің мүше мемлекеттің бюджетіне түскен түсімдерінің сомалары;

10) басқа мүше мемлекеттердің шетел валютасындагы шоттарына аударылуы тоқтатыла түрған бөлінген кедендік экелу баждарының сомалары;

11) осы Хаттамада көзделген талаптардың орындалуы бұзылған кезде мерзімін өткізіп алғаны үшін басқа мүше мемлекеттерден мүше мемлекетке түскен пайыздардың сомасы.

41. Ай сайын, есепті айдан кейінгі айдың бесінші жүмыс күні мүше мемлекеттің уәкілетті органы осы Хаттаманың 40-тармағында белгіленген ақпаратты күнтізбелік жылдың басынан бері өсу қорытындысымен, Одақтың интеграцияланған ақпараттық жүйесін пайдалана отырып, электронды түрде, ал көрсетілген жүйе

қолданысқа енгізілген кезге дейін - осы ақпарат қамтылған құжаттарды электрондық графикалық көшірмелері түрінде

электрондық байланыс арналары бойынша басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарына, сондай-ақ Комиссияға жібереді.

42. Осы Хаттаманың 40 және 41 -тармақтарында көзделген ақпаратты ұсыну ғіысаны уәкілетті органдармен келісіледі және оны Комиссия бекітеді.

43. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары осы Хаттаманың 40 және 41-тармақтарына сэйкес алынған деректердің жедел салыстырып тексерілуін жүзеге асырады.

 

Алшақтықтар анықталган жагдайда, хаттама ресімделеді және мүше мемлекеттер алшақтықтарды реттеу жөніндегі шараларды қабылдайды.

44. Бір мүше мемлекеттің уәкілетті органы басқа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарына және Комиссияга жіберетін ақпаратына осы Хаттаманың 40 және 41-тармақтарына сэйкес осы уәкілетті органның басшысы немесе ол уэкілеттік берген адам қол

қояды.

V. Кедендік экелу баждарын толеуге байланысты ақпарат алмасу тэртібі

45. Мүше мемлекеттердің орталық кеден органдары біріне-бірі, сондай-ақ Комиссияга мемлекеттік қүпияны (мемлекеттік сырларды) қамтитын мәліметтерге жатпайтын, кедендік экелу баждарын төлеуге байланысты ақпаратты түрақты негізде электронды түрде үсынып отырады.

46. Кедендік экелу баждарын төлеуге байланысты ақпарат қолда бар мынадай дереккөздерден қалыптасады:

1) мүше мемлекеттердің кеден органдары ресімдеген тауарлар декларацияларының электрондық кошірмелерінің дерекқорлары;

 

2) егер кедендік кіріс ордерін кедендік әкелу баждарының төленгенін көрсету ушін мүше мемлекет қолданатын болса, мүше мемлекеттердің кеден органдары ресімдеген кедендік кіріс ордерлерінің электрондық көшірмелерінің дерекқорлары;

3) жеке есепшоттардың, тізілімдердің және Комиссия бекітетін қагидаларга сэйкес есепке жазу әдісі бойынша кедендік экелу баждарын есепке алуды жүргізудің бірыңғай қагидаттарына сэйкес мүше мемлекеттердің кеден органдары ресімдеген кедендік экелу баждарының мүше мемлекеттер бюджеттерінің кірістеріне іс жүзінде толенген лоне аударылган сомалары туралы мәліметтерді қамтитын басқа да қүжаттардың дерекқорлары.

47. Осы Хаттаманың 46-тармагында көрсетілген ақпарат тауарларды лсеке пайдалану үшін өткізетін жеке түлгалардың тауарларды әкелуі және кедендік толемдер төлегені туралы мәліметтерді қамтымайды.

48. Кедендік экелу баждарын толеумен байланысты ақпарат (өлшем бірлігі - АҚШ доллары, үлттық валютадағы сомаларды АҚТТТ долларымен қайта есептеу үшін мүше мемлекеттің үлттық (орталық) банкі үлттық валютаның есепті айдағы АҚШ долларына қатысты орташа айлық бағамын қолданады) өтеусіз негізде орыс тілінде үсынылады (жекелеген позициялар бойынша латын әліпбиін пайдалануға жол жіберіледі) лоне есепті кезеңдегі мынадай мәліметтерді қамтиды:

1) кедендік әкелу баждарының есепті кезеңнің басы мен соңындағы ауыспалы қалдықтарының сомалары;

2) кедендік экелу баждарын төлеу (өндіріп алу) туралы

кедендік ресімделген қүжаттарда құжатпен көрсетілген кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

3) берешекті өтеу есебіне жатқызылған кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

4) толеушілерге қайтарылған кедендік экелу баждарыньщ сомалары;

5) кедендік экелу баждарын үсынылган кейінге қалдыру және боліп төлеу сомалары;

6) кедендік экелу баждарын толеуге байланысты басқа да мәліметтер.

49. Кедендік экелу баждарын толеуге байланысты ақпарат алмасудың технологиялық регламенттерін Комиссия әзірлейді және бекітеді.

Көрсетілген технологиялық регламенттерде осы Хаттаманың 48-тармағында корсетілген ақпараттың құрылымы мен форматы, оны алмасу тәртібі, мерзімдері мен тәсілдері айқындалады.

50. Мүше мемлекеттердің орталық кеден органдары арасында электронды түрде ақпарат алмасу, сондай-ақ оны Комиссияға ұсыну осы кеден органдары мен Комиссияның техникалық эзірлігі қамтамасыз етілгеннен кейін жүзеге асырылады, бүл жөнінде олар бір-бірін жазбаша түрде хабардар етеді. Одақтың интеграцияланган ақпараттық жүйесі қолданысқа енгізілгеннен кейін мүше мемлекеттердің орталық кеден органдары арасында ақпарат алмасу

 

 

және оны Комиссияга ұсыну корсетілген жүйені пайдалану арқылы электронды түрде жүзеге асырылады.

51. Кедендік экелу баждарын толеумен байланысты ақпарат алмасудың технологиялық регламенттері бекітілгенге дейін, мүше мемлекеттердің орталық кеден органдары есепті айдан кейінгі айдың соңгы күнінен кешіктірмей, біріне-бірі, сондай-ақ Комиссияга Комиссия бекітетін нысан бойынша осы Хаттаманық 48-тармағында корсетілген ақпаратты үсынады.

52. Мүше мемлекеттердің орталық кеден органдары, сондай-ақ Комиссия осы бөлімге сэйкес алынған ақпаратты қүқыққа сыйымсыз таралудан қоргау бойынша қажетті шаралар қабылдайды.

Мүше мемлекеттердің орталық кеден органдары көрсетілген ақпаратқа қол жеткізе алатын тұлгалар тобын шектеуді, сондай-ақ мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес оның қоргалуын қамтамасыз етеді.

Комиссия осы Хаттаманың 54-тармагын іске асыру мақсатында осы бөлімге сэйкес алынган ақпаратты пайдаланады.

VI. Мониторинг және бақылау

53. Беларусь Республикасының Мемлекеттік бақылау комитеті, Қазақстан Республикасының Реснубликалық бюджеттің '•тқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, Ресей Федерациясының Есеп палатасы бірлескен бақылау іс-шаралары шеңберінде мүше 

мемлекеттердің уәкілетті органдарының осы Хаттаманың ережелерін сақтауын жыл сайын тексереді.

54. Комиссия Үкіметаралық кеңеске кедендік әкелу баждарының сомаларын есепке жатқызу және болу туралы жьтл сайынғы есепті ұсынады.

55. Комиссияның шешімі бойынша мүше мемлекеттердің уэкілетті, кеден және өзге де мемлекеттік органдары қызметкерлерінен, сондай-ақ мүше мемлекеттердің келіп түскен кедендік экелу баждарының сомаларын есепке жатқызу және болу тэртібін сақтауын бақылау (аудит) үшін тартылған мамандардан тұратын арнайы комитет қүрылуы мүмкін. 

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 6 ҚОСЫМША

Бірыңғай кедендік-тарифтік реттеу туралы

ХАТТАМА

I. Жалпы ережелер

1. Осы Хаттама Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың IX бөліміне сэйкес әзірленді және Одақтың кедендік аумағында кедендік-тарифтік реттеу шараларын қолдану қағидаттары мен тәртібін айқындайды.

2. Осы Хаттамада пайдаланылатын ұғымдар мыналарды білдіреді:

«ұқсас тауар» - өзінің функционалдық мақсаты, қолданылуы, сапалық және техникалық сипаттамалары бойынша тарифтік квота шеңберінде Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауармен толықтай сэйкес келетін тауар не (мұндай толықтай ұқсас тауар болмаса) тарифтік квота шеңберінде Одақтың кедендік аумагына әкелінетін тауардың сипаттамаларына жақын, оны тарифтік квота шеңберінде Одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауардың мақсатты тағайындалуына ұқсас функционалдық мақсаты бойынша пайдалануға мүмкіндік беретін сипаттамаларға ие және коммерциялық жағынан онымен алмастырылуы мүмкін тауар;

 

 

 

«үшінші елдердің маңызды өнім берушілері» - Одақтың кедендік аумағына тауар импортында 10 және одан көп пайыз үлесі бар тауар жеткізушілер;

«тарифтік квота көлемі» - тарифтік квота шеңберінде экелуге бөлінген заттай немесе құндық мэндегі тауар көлемі;

«алдағы кезең» - Одақтың кедендік аумағында тауарлардың түтынылу көлеміне және Одақтың кедендік аумағында үқсас тауарлар өндірісінің көлеміне талдау жүргізілетін кезең;

«импорттың нақты көлемі» - шектеулері жоқ жағдайдағы импорттың көлемі;

«ауылшаруашылық тауарлары» - ЕАЭО СЭҚ ТН-ның 1 - 24-топтарында сыныпталған тауарлар, сондай-ақ маннит,

D-глюцит (сорбит), эфир майлары, казеин, альбуминдер, желатин, декстриндер, түрлендірілген крахмалдар, сорбит, терілер, былғары, мамық-үлбір шикізаты, шитті жібек, жібек қалдықтары, жануарлар жүні, шитті мақта, мақта қалдықтары, түтілген мақта талшығы, шитті зығыр және аршылмаған кендір сияқты тауарлар;

«тарифтік квота» - белгілі бір кезең ішінде белгіленген көлем (заттай немесе қүндық мәніндегі) шегінде және осы көлемнен артық әкелінетін тауарларға катысты ЕАЭО БКА кедендік әкелу баждарының сараланған мөлшерлемелерін қолдануды көздейтін, үшінші елдерден шығарылатын ауылшаруашылық тауарларының жекелеген түрлерін Одақтың кедендік аумағына әкелуді реттеу шарасы. 

3. Одақтың кедендік аумағына үшінші елдерден әкелінетін (әкелінген):

1) осы капиталды (қорды) қалыптастыру үшін қүрылтай құжаттарында белгіленген мерзімдер шегінде шетел қүрылтайшысының жарғылық (қалыптасушы) капиталдағы (қордағы) салымы ретіндегі тауарларға. Мүндай тауарларга қатысты тарифтік жеңілдіктер қолдану тэртібін Комиссия белгілейді;

2) гарыш кеңістігін зерттеу және пайдалану саласындағы халықаралық ынтымақтастық, сондай-ақ Комиссия бекітетін тізбеге сәйкес ғарыш аппараттарын үшыру бойынша қызметтер корсету шеңберінде экелінетін тауарларға;

3) мүше мемлекеттердің кемелерінің, сондай-ақ мүше мемлекеттердің заңды және (немесе) жеке түлғалары жалға алған (жалдаған) кемелерінің теңіз кәсіпшілігі өнімдеріне;

4) мүше мемлекеттердің валюталарына, үшінші елдердің валюталарына (нумизматтық мақсаттар үшін пайдаланылатыннан басқа), сондай-ақ мүше мемлекеттердің заңнамасына сэйкес бағалы қағаздарға;

5) гуманитарлық көмек ретінде және (немесе) дүлей зілзалалардың, авариялар мен апаттардың салдарын жою мақсатында әкелінетін тауарларға;

6) үшінші елдер, халықаралық ұйымдар, үкіметтер желісі бойынша қайырымдылық мақсатында әкелінетін және (немесе) мүше

мемлекеттердің заңнамасына сәйкес өтеусіз көмек (жәрдем), оның ішінде техникапық көмек (жэрдем) көрсету ретінде танылатын, акцизделетін тауарлардан басқа (медициналық мақсаттарға арнайы арналған жеңіл автокөліктерді қоспағанда) тауарларға қатысты кедендік экелу бажын төлеуден босату түрінде тарифтік жеңілдіктер беріледі.

4. Одақтың кедендік аумағына үшінші елдерден әкелінетін (әкелінген) тауарларға қатысты тарифтік жеңілдіктер Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартта, Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттарында, Комиссия шешімдерінде белгілеген өзге де жағдайларда да берілуі мүмкін.

III. Тарифтік квоталарды қолдану шарттары мен тетігі

5. Үшінші елдерден шығарылатын және Одақтың кедендік аумағына әкелінетін ауылшаруашылық тауарларының жекелеген түрлеріне қатысты тарифтік квотаның көлемін Комиссия белгілейді және ол мүндай тауарды Одақтың кедендік аумағында түтыну көлемі мен үқсас тауарды Одақтың кедендік аумағында өндіру көлемі арасындағы айырмадан аспауға тиіс.

Бүл ретте, егер бір мүше мемлекет үшін үқсас тауардьт өндіру көлемі осындай тауарды түтыну көлеміне тең немесе одан асып кететін болса, онда мүндай айырма Одақтың кедендік аумағы үшін тарифтік квотаның көлемін есептеу кезінде назарға алынбауы мүмкін. 

 

6. Егер Одақтың кедендік аумагында ұқсас тауарды өндіру көлемі осындай тауарды Одақтың кедендік аумагында тұтыну көлеміне тең немесе одан асып кететін болса, тарифтік квотаны белгілеуге жол берілмейді.

1) тарифтік квотаны (үшінші елдер арасында тарифтік квота көлемін болу туралы мәселенің қаралу нәтижелеріне қарамастан)

7. Тарифтік квотаны белгілеу туралы шешім қабылдаган кезде мынадай шарттар сақталуы тиіс:

белгілі бір мерзімге белгілеу;

2) барлық мүдделі үшінші елдерді оларга бөлінген тарифтік квотаның көлемі жонінде хабардар ету (тарифтік квота көлемін үшінші елдер арасында болу туралы шешім қабылданған жагдайда);

3) тарифтік квотаны белгілеу, оның қолданылу мерзімі мен көлемі, оның ішінде үшінші елдерге бөлінген тарифтік квотаның көлемі (тарифтік квота көлемін үшінші елдер арасында болу туралы шешім қабылданған жагдайда), сондай-ақ тарифтік квота көлемі шегінде әкелінетін тауарларга қатысты қолданылатын кедендік әкелу баждарының молшерлемелері туралы ақпаратты жариялау.

8. Мүше мемлекеттің сыртқы сауда қызметіне қатысушылар арасында тарифтік квотаның көлемін бөлу олардың тарифтік квота алуга қатысты тең қүқыгына және меншік нысанының, тіркеу орнының немесе нарықтагы жагдайының белгілері бойынша кемсітпеуге негізделеді.

9. Одақтың кедендік аумагы үшін тарифтік квотаның көлемін есептеу кезінде назарга алынган эрбір мүше мемлекеттегі түтыну

және өндіру көлемдері арасындағы айырма шегінде осы Хаттаманың 5 және 6-тармақтарына сәйкес мүше мемлекеттер арасында тарифтік квотаның көлемі бөлінеді.

Бұл ретте Дүниежүзілік сауда үйымының мүнтесі болып табылатын мүше мемлекет үшін тарифтік квотаның көлемі мүндай мүше мемлекеттің Дүниежүзілік сауда үйымының алдындағы міндеттемелерін негізге ала отырып, белгіленуі мүмкін.

10. Комиссия не Комиссия шешіміне сәйкес - мүше мемлекет үшінші елдердің барлық маңызды өнім берушілерімен консультациялар нэтижелері негізінде, егер Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда, Одақтың үшінші тараппен халықаралық шарттарында немесе Жоғары кеңес шешімдерінде өзгеше

белгіленбесе, үшінші елдер арасында тарифтік квота көлемін бөлуді жүзеге асырады.

Үшінші елдердің барлық маңызды онім берушілерімен консультациялар нэтижелері бойынша тарифтік квота көлемін бөлу мүмкін болмаған жағдайда, алдағы кезең ішінде осы мемлекеттерден тауарлар жеткізілу колемі ескеріле отырып, үшінші елдер арасында тарифтік квотаның көлемін болу туралы шешім қабылданады.

Алдағы кезең ретінде, эдетте, импорттың нақты көлемдерін көрсететін ақпарат қолжетімді болатын кез келген алдағы 3 жыл қабылданады.

Мүндай алдағы кезеңді таңдау мүмкін болмаған жагдайда, тарифтік квота көлемі импорттың нақты көлемін неғүрлым ықтимал бөлуді бағалау негізінде бөлінеді.

11. Тауар тарифтік квотаның қолданылу кезеңі ішінде жеткізілген кезде, кез келген үшінші елге оган бөлінген тарифтік квота көлемін толық пайдалануына кедергі болатын шарттар және (немесе) формальдылықтар белгіленбейді.

12. Тауарды жеткізуге мүдделі кез келген үшінші елдің өтініші бойынша Комиссия:

1) тарифтік квотаның бөлінген көлемін қайта бөлу қажеттігі;

2) таңдап алынған алдағы кезеңді өзгерту;

3) тарифтік квотаның бөлінген көлеміне немесе оны шектеусіз пайдалануға қатысты шарттардың, формальдылықтардың немесе біржақты тәртіппен белгіленген кез келген басқа да ережелердің күшін жою қажеттігіне қатысты мәселелер бойынша консультациялар жүргізеді.

13. Тарифтік квоталар белгіленуіне байланысты, Комиссия:

1) тауарды жеткізуге мүдделі үшінші елдің өтініші бойынша сыртқы сауда қызметіне қатысушылар арасында тарифтік квотаның көлемін, сондай-ақ лицензиялар берілген тарифтік квотаның көлемін бөлу әдісі мен тэртібіне қатысты ақпарат береді;

2) тарифтік квотаның бөлінген көлемі шеңберінде жеткізуге арналған тауардың жалпы саны немесе қүны, тарифтік квотаның қолданылу мерзімінің басталатын және аяқталатын күндері туралы және олардың кез келген өзгерістері туралы ақпаратты жариялайды.

14. Тарифтік квотаның көлемін үшінші елдер арасында бөлу жағдайларынан басқа, Комиссия лицензиялардың тауарды белгілі бір

үшінші елден импорттау үшін пайдаланылуын талап етуге құқылы емес. 

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 7 ҚОСЫМША

Үшінші елдерге қатысты тарифтік емес реттеу шаралары туралы

ХАТТАМА

I. Жалпы ережелер

 

 

1. Осы Хаттама Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың IX бөліміне сәйкес әзірленді және үшінші елдерге қатысты Одақтың тарифтік емес реттеу шараларын қолдану тәртібі мен жағдайларын айқындайды.

Осы Хаттаманың күші техникалық реттеу, санитариялық, ветеринариялық және фитосанитариялық талаптарды, экспорттық бақылау және әскери-техникалық ынтымақтастық саласында шараларды қолдану мәселелеріне қатысты қатынастарға қолданылмайды.

2. Осы Хаттамада пайдаланылатын үғымдар мынаны білдіреді:

«автоматты түрде лицензиялау (қадағалау)» - тауарлардың жекелеген түрлерінің экспортының және (немесе) импортының серпінін мониторингілеу мақсатында белгіленетін уақытша шара;

 «бас лицензия» - сыртқы сауда қызметіне қатысушыға лицензияда айқындалған санымен лицензияланатын жекелеген тауар

түрінің экспортына және (немесе) импортына құқық беретін лицензия;

«тыйым салу» - тауарлардың жекелеген түрлерін әкелуге және (немесе) әкетуге тыйым салатын шара;

«импорт» - тауарды кері әкету туралы міндеттемесіз үшінші елдерден Одақтың кедендік аумагына әкелу;

«айрықша лицензия» - сыртқы сауда қызметіне қатысушыга жекелеген тауар түрінің экспортына және (немесе) импортына айрықша қүқық беретін лицензия;

«айрықша құқық» - сыртқы сауда қызметіне қатысушыларға тауарлардыц жекелеген түрлерініц экспортын және (немесе) импортын жүзеге асыруга айрықша лицензияныц негізінде берілетін құқық;

«сандық шектеулер» - квоталар белгілеу жолымен енгізілетін тауарлардыц сыртқы саудасын сандық шектеу жөніндегі шаралар;

«лицензиялау» - лицензиялар және (немесе) рүқсаттар беру тәртібін белгілейтін экімшілік шаралар кешені;

«лицензия» - тауарлардыц экспортын және (немесе) импортын жүзеге асыру қүқыгына берілетін арнайы құжат;

«біржолгы лицензия» - нысанасы лицензияланатын тауар болып табылатын сыртқы сауда мэмілесі негізінде сыртқы сауда қызметіне қатысушыга берілетін және белгілі бір санымен осы тауардыц экспортына және (немесе) импортына қүқық беретін лицензия;

 «рұқсат» - нысанасы өзіне қатысты автоматты түрде лицензиялау (қадағалау) белгіленген тауар болып табылатын сыртқы сауда мәмілесі негізінде сыртқы сауда қызметіне қатысушыға берілетін арнайы құжат;

«рұқсат құжаты» - Комиссия актісінде айқындалған жағдайларда сыртқы сауда қызметіне қатысушыға немесе жеке тұлғаға тауарларды әкелуге және (немесе) әкетуге құқық беретін құжат;

«уэкілетті орган» - лицензиялар және (немесе) рұқсаттар беру қүқығы берілген мүше мемлекеттің атқарушы билік органы;

«сыртқы сауда қызметіне қатысушылар» - мүше мемлекеттердің бірінде тіркелген және осы мемлекеттің заңнамасына сәйкес қүрылған заңды түлғалар болып табылмайтын заңды тұлғалар мен үйымдар, мүше мемлекеттердің бірінің аумағында түрақты немесе артықшылықты түрғылықты жері бар, осы мемлекеттің азаматтары болып табылатын не онда түрақты тұру қүқығына ие не осы мемлекеттің заңнамасына сәйкес дара кәсіпкерлер ретінде тіркелген жеке түлғалар;

«экспорт» - кері экелу туралы міндеттемесіз тауарды Одақтың кедендік аумағынан үшінші елдердің аумағына әкету.

II. Тарифтік емес реттеу шараларын енгізу және қолдану

3. Одақ аумағында үшінші елдермен жасалатын саудада бірыңғай тарифтік емес реттеу шаралары (бүдан әрі - шаралар) қолданылады.

4. Шараларды енгізу, қолдану, ұзарту және олардың күшін жою туралы шешімдерді Комиссия қабылдайды.

Өздеріне қатысты шараларды қолдану туралы шешім қабылданған тауарлар үшінші елдермен жасалатын саудада тарифтік емес реттеу шаралары қолданылатын бірыңғай тауарлар тізбесіне (бүдан әрі - бірыңғай тауарлар тізбесі) енгізіледі.

Өздеріне қатысты Комиссия арнайы қорғау шарасы ретінде тарифтік квота не импорттық квота белгілеу және лицензиялар беру туралы шешім қабылдаған тауарлар да бірыңғай тауарлар тізбесіне енгізіледі.

5. Шараларды енгізу немесе олардың күшін жою туралы ұсынысты мүше мемлекет, сол сияқты Комиссия да бере алады.

6. Комиссияның шараларды енгізу, қолдану, үзарту немесе олардың күшін жою туралы шешімі дайындалған кезде, Комиссия мүндай шешімді қабылдау экономикалық мүдделерін қозғауы мүмкін мүше мемлекеттердің сыртқы сауда қызметіие қатысушыларды Комиссияға осы мәселе бойынша ұсыныстар мен ескертулер беруге болатындығы жөнінде және консультациялар жүргізу туралы хабар

7. Комиссия консультациялар жүргізудщ тэсілі мен нысанын, сондай-ақ өз ұсыныстары мен ескертулерін берген мүдделі түлғалардың назарына консультациялар жүргізудің барысы мен нәтижелері туралы ақпараттың жеткізілу тәсілі мен нысанын айқындайды.

Консультациялардың жүргізілмеуі сыртқы сауда қызметін жүзеге асыру құқығын қозғайтын Комиссия шешімін жарамсыз деп тану үшін негіз бола алмайды.

8. Комиссия мынадай шарттардың кез келгені:

1) сыртқы сауда қызметін жүзеге асыру қүқығын қозғайтын Комиссия шешімінің жобасында көзделген шаралар туралы, ол күшіне енген күнге дейін белгілі болмауы тиіс, осыған байланысты консультациялар жүргізу осындай шешімде көзделген мақсаттарға қол жеткізбеуге әкеп соғады немесе әкеп соғуы мүмкін;

2) консультациялар жүргізу сыртқы сауда қызметін жүзеге асыру құқығын қозғайтын Комиссия шешімін қабылдауды кідіртуге алып келеді, бүл мүше мемлекеттердің мүдделеріне елеулі нүқсан келуіне әкеп соқтыруы мүмкін;

3) сыртқы сауда қызметін жүзеге асыру қүқығын қозғайтын Комиссия шешімініц жобасында айрықша қүқық беру көзделетін шарттар орын алған кезде консультацияларды жүргізбеу туралы шешім қабылдауы мүмкін.

9. Шараларды енгізу немесе олардыц күшін жою туралы ұсыныстарды енгізу тәртібін Комиссия айқындайды. 

10. Комиссияның шараны енгізу туралы шешімі оларға орналастыру кезінде кеден органдары шаралардың сақталуын бақылайтын кедендік рәсімдерді, сондай-ақ шара енгізілетін тауарларды оларга орналастыруға жол берілмейтін кедендік рәсімдерді айқындауы мүмкін.

III. Тауарлар экспорты мен импортына тыйым салулар және олардың сандық шектеулері

11. Тауарлардың экспорты мен импорты, осы Хаттаманың 12-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, тыйым салулар мен сандық шектеулерді қолданбай жүзеге асырылады.

12. Айрықша жағдайларда мыналар:

1) Одақтың ішкі нарығы үшін айтарлықтай маңызды болып табылатын азық-түліктік немесе өзге де тауарлардың ішкі нарығында аса жетіспеушілікті болдырмау не азайту үшін экспортқа уақытша тыйым салулар немесе уақытша сандық шектеулер;

2) халықаралық саудада тауарларды сыныптау, сүрыптау және сату стандарттарын немесе қағидаларын қолданумен байланысты қажетті экспортқа және импортқа тыйым салулар немесе сандық шектеулер;

3) егер мыналар:

Одақ аумағынан шығарылатын үқсас тауар өндірісін немесе сатуды шектеу; 

егер Одақта үқсас тауардың айтарлықтай өндірісі болмаса, импорттық тауармен тікелей алмастырыла алатын Одақ аумағынан шыгарылатын тауар өндірісін немесе сатуды шектеу;

Одақ аумагынан шыгарылатын ұқсас тауардың уақытша артық бөлігін тұтынушылардың кейбір топтарына тегін немесе нарықтық бағадан төмен бағамен осы артық бөлігін беру арқылы нарықтан алып тастау;

егер Одақта ұқсас тауардың айтарлықтай өндірісі болмаса, импорттық тауармен тікелей алмастырылуы мүмкін Одақ аумағынан шығарылатын тауардың уақытша артық бөлігін тұтынушылардың кейбір топтарына тегін немесе нарықтық бағадан томен бағамен осы артық бөлігін беру арқылы нарықтан алып тастау қажет болса, кез келген түрде оларды экелу кезінде су биологиялық ресурстардың импортын шектеулер белгіленуі мүмкін.

13. Комиссия Одақ аумағында сандық шектеулерді енгізген кезде, экспорттық және (немесе) импорттық квоталар қолданылады. Мыналарға:

экспорт кезінде - мүше мемлекеттердің аумағынан шығарылатын тауарларға ғана қатысты;

импорт кезінде - үшінші елдерден шыгарылатын тауарларға ғана қатысты сандық шектеулер қолданылады.

Егер тек мүндай сандық шектеулер барлық үшінші елдерден келетін импортқа немесе барлық үшінші елдерге шыгарылатын экспортқа қатысты қолданылмайтын болса, қандай да бір үшінші ел аумағынан тауарлардың импортына немесе қандай да бір ел

 

сандық шектеулер енгізілуі мүмкін тауарларға гана қатысты экспортқа тыйым салулар немесе сандық шектеулер енгізілуі мүмкін.

 

15. Осы Хаттаманың 12-тармағының 1) тармақшасына сэйкес Одақтың ішкі нарығы үшін айтарлықтай маңызды болып табылатын ауылшаруашылық тауарларының экспортына тыйым салу немесе сандық шектеу енгізілген кезде, Комиссия:

Одақ аумагынан осындай ауылшаруашылық тауарларын импорттайтын үшінші елдердің азық-түліктік қауіпсіздігі үшін тыйым салудың немесе сандық шектеудің салдарын ескереді;

экспортқа тыйым салуды немесе сандық шектеуді қолданудың сипаты мен үзақтығы жөнінде Дүниежүзілік сауда үйымының Ауыл шаруашылығы комитетіне алдын ала хабарлайды;

кез келген импорттаушы елдің өтініші бойынша қаралатын шарага қатысты мәселелер бойынша консультациялар үйымдастырады не барлық қажетті ақпаратты береді.

Осы тармақта экспортына қатысты тыйым салуды немесе сандық шектеуді енгізуді жоспарлаган мүше мемлекеттер аумагынан

шығарылатын ауылшаруашылық тауарының үлесі импортында кемінде 5 пайызды қүрайтын ел импорттаушы ел деп түсініледі.

16. Комиссия мүше мемлекеттер арасында экспорттық және (немесе) импорттық квоталардың көлемдерін бөледі және мүше мемлекеттердің сыртқы сауда қызметіне қатысушылар арасында экспорттық және (немесе) импорттық квоталардың үлестерін бөлу әдісін айқындайды, сондай-ақ қажет болған жағдайда, үшінші елдер арасында импорттық квота колемін бөледі.

Комиссия мүше мемлекеттер арасында экспорттық және (немесе) импорттық квоталардың көлемдерін бөлуді мүше мемлекеттердің үсыныстарын ескере отырып, сандық шектеулерді енгізу арқылы шешу болжанатын міндеттерге байланысты және мүше мемлекеттердің эрқайсысындағы тауарлар ондірісінің және (немесе) оларды түтыну колемдерін негізге ала отырып жүзеге асырады.

17. Комиссия экспорттық және (немесе) импорттық квоталарды қолдану туралы шешім қабылдаған кезде:

1) экспорттық және (немесе) импорттық квоталарды (олар үшінші елдер арасында бөлінетіне қарамастан) белгілі бір мерзімге белгілейді;

2) оларға бөлінген импорттық квота көлемі туралы (еғер импорттық квота үшінші елдер арасында болінетін болса) барлық мүдделі үшінші елдерге хабарлайды;

3) экспорттық және (немесе) импорттық квоталарды қолдану, олардың көлемдері және қолданылу мерзімдері туралы, сондай-ақ

үшінші елдер арасында импорттық квотаны бөлу туралы ақпаратты жариялайды.

18. Үшінші елдер арасында импорттық квоталарды бөлуді, әдетте, үшінші елдердің барлық маңызды өнім берушілерімен консультациялардың нәтижелері бойынша Комиссия жүзеге асырады.

Бүл ретте Одақ аумағында осы тауар импортында 5 және одан көп пайыз мөлшерде үлесі бар өнім берушілер үшінші елдерден маңызды өнім берушілер деп түсініледі.

19. Егер импорттық квоталарды болу үшінші елдерден барлық маңызды өнім берушілермен консультациялардың нәтижелері негізінде жүзеге асырылмайтын жагдайда, Комиссияның үшінші елдер арасында квоталарды болу туралы шешімі алдыңгы кезең ішінде осы елдерден тауар жеткізу көлемі ескеріле отырып қабылданады.

20. Тиісті тауарды жеткізу импорттық квотаның қолданылу кезеңінде жүргізілетін жагдайда, Комиссия кез келген үшінші елге оган бөлінген импорттық квотаны толық пайдалануга кедергі келтіруі мүмкін ешқандай шарттарды немесе формальдылықтарды белгілемейді.

21. Оган қатысты экспорттық және (немесе) импорттық квота енгізілетін тауарды жеткізу көлемін айқындау үшін алдыңғы кезеңді таңдауды Комиссия жүзеге асырады. Бүл ретте, эдетте, оларга қатысты экспорттың және (немесе) импорттың нақты кәлемдерін көрсететін ақпарат қолжетімді болатын алдыңғы кез келген 3 жыл осындай кезең деп қабылданады. Алдыңгы кезеңді таңдау мүмкіндігі болмаған жағдайда, экспорттық және (немесе) импорттық квоталар экспорттың және (немесе) импорттың нақты көлемдерінің неғұрлым ықтимал бөлінуін бағалау негізінде бөлінеді.

Осы тармақта экспорттың және (немесе) импорттың нақты көлемдері деп оларға шектеулер болмаған жағдайда, экспорттың және (немесе) импорттың көлемдері түсініледі.

22. Тауарды жеткізуге мүдделі кез келген үшінші елдің өтініші бойынша Комиссия осы елмен:

1) белгіленген импорттық квотаны қайта бөлу қажеттігіне;

2) таңдап алынған алдағы кезеңді өзгертуге;

3) импорттық квотаны бөлуге немесе оны шектеусіз пайдалануға қатысты шарттардың, формальдылықтардың немесе біржақты тәртіппен белгіленген кез келген басқа да ережелердің күшін жою қажеттігіне қатысты консультациялар жүргізеді

23. Сыртқы сауда қызметіне қатысушылар арасында экспорттық және (немесе) импорттық квоталар үлестерін бөлуді Комиссия айқындайтын әдіс негізінде мүше мемлекеттер жүзеге асырады және ол экспорттық және (немесе) импорттық квоталар үлестерін алуға қатысты сыртқы сауда қызметіне қатысушылардың тең қүқылы болуына және меншік нысанының, тіркелген жерінің немесе нарықтағы жағдайының белгілері бойынша кемсітпеушілікке негізделеді.

24. Импорттық квотаны үшінші елдер арасында болу жағдайларынан басқа, лицензияларды тиісті тауарды қандай да белгілі бір елге және (немесе) қандай да белгілі бір елден экспорттау

және (немесе) импорттау үшін пайдалану талабын қоюға жол берілмейді.

25. Экспорттық және (немесе) импорттық квоталардың қолданылуына байланысты, Комиссия:

1) тауардың жекелеген түрінің саудасына мүдделі үшінші елдің талабы бойынша экспорттық және (немесе) импорттық квоталарды болу тәртібіне, оларды сыртқы сауда қызметіне қатысушылар арасында болу тетігіне және лицензиялар берілген квоталар көлемдеріне қатьгсты ақпарат береді;

2) экспорты және (немесе) импорты болашақта белгілі бір уақыт ішінде рүқсат етілетін тауардың жалпы саны немесе қүны туралы, сондай-ақ экспорттық және (немесе) импорттық квоталарды қолданудың басталатын және аяқталатын күндері мен олардың кез келген өзгерістері туралы ақпаратты жариялайды.

IV. Айрықша қүқық

26. Сыртқы сауда қызметін жүзеге асыру айрықша қүқық беру жолымен шектелуі мүмкін.

27. Экспортына және (немесе) импортына айрықша қүқық берілетін тауарларды, сондай-ақ мүше мемлекеттердің осындай айрықша қүқық берілетін сыртқы сауда қызметіне қатысушыларды айқындау тэртібін Комиссия айқындайды. 

Комиссия шешімі негізінде мүше мемлекеттер айрықша құқық берген сыртқы сауда қызметіне қатысушылар тізбесі Одақтың Интернет желісіндегі ресми сайтында жариялануға жатады.

28. Айрықша құқық беру арқылы сыртқы сауда қызметін жүзеге асыруға шектеу енгізу туралы шешімді мүше мемлекеттің ұсынысы бойынша Комиссия қабылдайды.

Айрықша қүқық енгізу қажеттігінің негіздемесінде қаржылық- экономикалық есептеулер және осы шараның қолданылу орындылығын растайтын өзге де қажетті ақпарат қамтылуға тиіс.

29. Комиссия актісі негізінде мүше мемлекеттер айрықша қүқық берген сыртқы сауда қызметіне қатысушылар кемсітпеушілік қағидатын негізге ала отырып және сатып алу немесе сату шарттарын қоса алганда, коммерциялық түсініктерді ғана басшылыққа ала отырып, тиісті тауарлардың экспорты және (немесе) импорты бойынша мәмілелер жасасады және үшінші елдердің үйымдарына осындай сатып алуларға немесе сатуларға қатысуға қатысты бәсекелесуге (кәдімгі іскерлік практикаға сәйкес) барабар мүмкіндік береді.

30. Оларға қатысты сыртқы сауда қызметіне қатысушыларға айрықша қүқық берілетін тауарлардың экспорты және (немесе) импорты уәкілетті орган беретін айрықша лицензиялар негізінде жүзеге асырылады.

V. Автоматты түрде лицензиялау (қадагалау)

31. Комиссия тауарлардың жекелеген түрлерінщ экспорты және (немесе) импорты серпінін мониторингілеу мақсатында автоматты түрде лицензиялауды (қадағалауды) енгізуге қүқылы.

32. Автоматты түрде лицензиялауды (қадагалауды) енгізу мүше мемлекеттің, сол сияқты Комиссияның бастамасы бойынша жүзеге асырылады.

Автоматты түрде лицензиялауды (қадагалауды) енгізу қажеттігінің негіздемесінде тауарлардың жекелеген түрлері экспортының және (немесе) импортының сандық көрсеткіштерін және олардың өзгерістерін өзге де тәсілдермен қадагалап отырудың мүмкін еместігі туралы ақпарат қамтылуга тиіс.

33. Оларға қатысты автоматты түрде лицензиялау (қадағалау) енгізілетін тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесін, сондай-ақ осындай автоматты түрде лицензиялау (қадагалау) мерзімдерін Комиссия белгілейді.

Оларга қатысты автоматты түрде лицензиялау (қадагалау) енгізілген тауарлар бірыңгай тауарлар тізбесіне енгізіледі.

34. Оларга қатысты автоматты түрде лицензиялау (қадагалау) енгізілген тауарлардыц экспорты және (немесе) импорты уәкілетті орган берген рұқсаттар болган кезде, Комиссия айқындайтын тэртіппен жүзеге асырылады.

35. Бірыңгай тауарлар тізбесіне енгізілген тауарлардыц экспортына және (немесе) импортына рұқсаттар беру осы қосымшага сэйкес ережелерге сай жүзеге асырылады.

VI. Рұқсат беру тәртібі

36. Тауарларды экелуге және (немесе) әкетуге рұқсат беру тәртібі лицензиялауды енгізу немесе сыртқы сауда қызметін реттеудің өзге де экімшілік шараларын қолдану арқылы іске асырылады.

37. Рұқсат беру тәртібін енгізу, қолдану және оның күшін жою туралы шешімді Комиссия қабылдайды.

VII. Жалпы айрықшалықтар

38. Тауарлардыц жекелеген түрлерін экелу және (немесе) әкету кезінде шаралар, оның ішінде осы Хаттаманың III және IV болімдерінде көрсетілгендерден ерекшеленетін негіздер бойынша, егер бүл шаралар:

1) қоғамдық моральды немесе қүқықтық тэртіпті сақтау үшін

қажет;

2) адамның өмірі мен денсаулығын, қоршаған ортаны, жануарлар мен өсімдіктерді қорғау үшін қажет;

3) алтын немесе күміс экспортына және (немесе) импортына қатысты;

4) мэдени қүндылықтар мен мэдени мұраны қорғау үшін қолданылатын;

5) орны толмайтын табиғи ресурстардың таусылуын болғызбау үшін қажет және орны толмайтын табиғи ресурстарды

пайдаланумен байланысты ішкі өндірісті немесе түтынуды шектеумен бір мезгілде жүргізілетін;

6) үкімет жүзеге асыратын тұрақтандыру жоспарының нәтижесінде әлемдік бағаға қарағанда, неғүрлым төмен деңгейде осындай тауарлардың ішкі бағасы тұрақталатын кезеңдер ішінде ішкі өңдеу өнеркәсібі мұндай тауарларының жеткілікті санымен қамтамасыз ету үшін мүше мемлекеттердің аумақтарынан шығарылатын тауарлар экспортын шектеумен байланысты;

7) тауарлардың жалпы немесе жергілікті тапшылығы жағдайында, оларды сатып алу немесе бөлу үшін қажет;

8) халықаралық міндеттемелерді орындау үшін қажет;

9) қорғаныс пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қажет;

10) кедендік заңнаманы қолдануға, қоршаған ортаны қорғауға, зияткерлік меншікті қорғауға қатысты халықаралық міндеттемелерге қайшы келмейтін қүқықтық актілердің және өзге де қүқықтық актілердің сақталуын қамтамасыз ету үшін қажет болған жағдайларда енгізілуі мүмкін.

39. Осы Хаттаманың 38-тармағында көрсетілген шаралар Комиссия шешімі негізінде енгізіледі және үшінші елдердің еркін немесе негізделмеген кемсітушілік, сондай-ақ тауарлармен сыртқы сауданың жасырын шектеу қүралы бола алмайды.

40. Осы Хаттаманың 38-тармағында көзделген негіздер бойынша тауардың жекелеген түріне қатысты шараларды енгізу не олардың күшін жою мақсаттары үшін мүше мемлекет тауардың атауы, оның ЕАЭО СЭҚ ТН коды, үсынылатын шаралар сипаттамасы және олардың болжамды қолданылу мерзімі туралы мәліметтерді, сондай-ақ шараларды енгізу немесе олардың күшін жою қажеттігінің негіздемесін қамтитын құжаттарды Комиссияга ұсынады.

41. Егер Комиссия мүше мемлекеттің осы Хаттаманың 38-тармағында көзделген негіздер бойынша шараларды енгізу туралы ұсынысын қабылдамаған жагдайда, олардың енгізілуіне бастамашы болган мүше мемлекет осы Хаттаманың X бөліміне сәйкес біржақты тәртіппен осындай шараларды енгізе алады.

VIII. Сыртқы қаржылық жагдайды қоргау және төлемдік теңгерім тепе-теңдігін қамтамасыз ету

42. Тауарлардыц жекелеген түрлерінің импорты кезінде шаралар, оның ішінде осы Хаттаманың III және IV бөлімдерінде көрсетілгендерден ерекшеленетін негіздер бойынша, егер бүл сыртқы қаржылық жагдайды қорғау және төлемдік теңгерім тепе-теңдігін қамтамасыз ету үшін қажет болган жагдайда, енгізілуі мүмкін.

Мүндай шаралар, егер толем теңгерімінің күрделі жай-күйіне байланысты ғана өзге шаралар сыртқы есеп айырысулар жағдайының күрт нашарлауын тоқтата алмаса, енгізілуі мүмкін.

43. Егер импортталатын тауарларды жеткізгені үшін төлемдер осы Хаттаманың 44-тармағында айтылған мүше мемлекеттердің валюталық резервтері қалыптасатын валюталармен жүргізілсе ғана шаралар, оның ішінде осы Хаттаманың III және IV бөлімдерінде көрсетілгендерден ерекшеленетін негіздер бойынша енгізілетін шаралар қолданылуы мүмкін.

44. Импортқа қатысты шектеулер мүше мемлекеттердің валюталық резервтерінің сөзсіз айтарлықтай қысқару қауіпін болдырмау үшін немесе мүше мемлекеттердің валюталық резервтерінің орынды өсу қарқынын қалпына келтіру үшін қажет болатын маңызынан да неғүрлым маңызды болмауға тиіс.

45. Комиссия мүше мемлекеттің осы Хаттаманың 42-тармағында көрсетілген шараларды енгізу туралы ұсынысын қарайды.

46. Егер Комиссия мүше мемлекеттің шараларды енгізу туралы ұсынысын қабылдамаған жагдайда, онда мүше мемлекет осы Хаттаманың 42-тармагында көрсетілген шараларды енгізу туралы шешімді осы Хаттаманың X бөліміне сәйкес біржақты тәртіппен қабылдай алады.

IX. Тауарлардыц сыртқы саудасы саласындагы лицензиялау

47. Лицензиялау Комиссия белгілеген жағдайларда, тауарлардыц жекелеген түрлерініц экспорты және (немесе) импорты кезінде, егер осы тауарларга қатысты:

сандық шектеулер;

айрықша қүқық;

рүқсат беру тэртібі;

тарифтік квота;

арнаиы қорғау шарасы ретінде импорттық квота енгізілсе, қолданылады.

Лицензиялау уэкілетті органның сыртқы сауда қызметіне қатысушыға тауарлардың экспортына және (немесе) импортына лицензия беруі арқылы іске асырылады.

Бір мүше мемлекеттің уәкілетті органы берген лицензияларды барлық басқа мүше мемлекеттер мойындайды.

48. Бірыңғай тауарлар тізбесіне енгізілген тауарлардың экспортын және (немесе) импортын лицензиялау осы Хаттамаға қосымшада көзделген қағидаларга сэйкес жүзеге асырылады.

49. Уәкілетті органдар лицензиялардың мынадай түрлерін

береді:

біржолғы лицензия;

бас лицензия;

айрықша лицензия.

Бас және айрықша лицензиялар беру Комиссия айқындайтын жағдайларда жүзеге асырылады.

X. Шараларды біржақты тәртіппен қолдану

50. Осы Қосымшаныц VII және VIII бөлімдерінде көзделген негіздер бойынша айрықша жағдайларда, мүше мемлекеттер үшінші елдермен саудада біржақты тәртіппен уақытша шараларды, оныц ішінде осы Хаттаманыц III және IV бөлімдерінде көрсетілгендерден ерекшеленетін негіздер бойынша енгізуі мүмкін.

51. Уақытша шараны енгізетін мүше мемлекет алдын ала, бірақ ол енгізілген күнге дейін күнтізбелік 3 күннен кешіктірмей, Комиссияға бұл туралы хабарлайды және Одақтың кедендік аумағына осындай шара енгізу туралы үсыныс енгізеді.

52. Комиссия мүше мемлекеттің уақытша шара енгізу туралы ұсынысын қарайды және мүше мемлекеттің үсынысын қарау қорытындылары бойынша Одақтың кедендік аумағында осындай шара енгізу туралы шешім қабылдауы мүмкін.

53. Бүл жағдайда осындай шараның қолданылу мерзімін Комиссия белгілейді.

54. Егер Одақтың кедендік аумағына уақытша шара енгізу туралы шешім қабылданбаған жағдайда, Комиссия уақытша шараны енгізген мүше мемлекетке және мүше мемлекеттердің кеден органдарына уақытша шара оның енгізілген күнінен бастап 6 айдан аспайтын мерзімге қолданылатынын хабарлайды.

55. Мүше мемлекеттен уақытша шара енгізу туралы алынған хабарламаның негізінде Комиссия мүше мемлекеттердің кеден органдарына бір мүше мемлекеттің уақытша шараны енгізгені туралы:

1) мүше мемлекеттін; оған сәйкес уақытша шара енгізілетін нормативтік қүқықтық актісінің атауын;

2) тауардың және ЕАЭО СЭҚ ТН кодының атауын;

3) уақытша шара енгізілген күнді және оның қолданылу мерзімін корсете отырып дереу хабарлайды.

56. Осы Хаттаманың 55-тармағында көрсетілген ақпаратты алғаннан кейін мүше мемлекеттердің кеден органдары мыналарға:

тауарлары туралы мәліметтер осы ақпаратта қамтылған, уақытша шараны қолданған мүше мемлекеттің аумагынан шығарылатын тиісті тауарларды осы мүше мемлекеттің уәкілетті органы берген лицензиясыз әкетуге;

тауарлары туралы мәліметтер осы ақпаратта қамтылған, уақытша шараны қолданған мүше мемлекетке арналған тиісті тауарларды осы мүше мемлекеттің уәкілетті органы берген лицензиясыз әкелуге жол бермейді. Бүл ретте уақытша шараны қолданбайтын мүше мемлекеттер уақытша шараны қолданған мүше мемлекеттің аумағына тиісті тауарлардыц әкелінуіне жол бермеуге бағытталған қажетті күш-жігерін жүмсайды.

 

Үшінші елдерге қатысты тарифтік емес реттеу шаралары туралы хаттамага

қосымша

Тауарлардың экспортына және (немесе) импортына лицензиялар және рүқсаттар беру қағидалары

I. Жалпы ережелер

1. Осы Қағидалар оларға қатысты үшінші елдермен саудада тарифтік емес реттеу шаралары қолданылатын, бірыңғай тауарлар тізбесіне енгізілген тауарлардың экспортына және (немесе) импортына лицензиялар және рұқсаттар беру тәртібін айқындайды.

2. Осы Қағидаларда Үшінші елдерге қатысты тарифтік емес реттеу шаралары туралы хаттамада (Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа № 7 қосымша) айқындалган ұгымдар, сондай-ақ мынадай ұгымдар пайдаланылады:

«өтінім беруші» - лицензияны немесе рұқсатты ресімдеу мақсатында уәкілетті органга құжаттар ұсынатын сыртқы сауда қызметіне қатысушы;

«лицензияны орындау» - оларга қатысты берілген (ресімделген) лицензия негізінде кеден органдары шыгарган тауарларды іс жүзінде Одақтың кедендік аумагына экелу немесе Одақтың кедендік аумагынан әкету.

 

 

3. Лицензия мен лицензия телнүсқасын бергені (ресімдегені) үшін уәкілетті орган мүше мемлекеттің заңнамасында көзделген тәртіппен және мөлшерде мемлекеттік баж (лицензиялық алым) алады.

4. Лицензиялар мен рүқсаттар оған қатысты лицензиялау немесе автоматты түрде лицензиялау (қадагалау) енгізілген ЕАЭО СЭҚ ТН бойынша сыныпталатын әрбір тауарга беріледі.

5. Лицензиялар мен рүқсаттарга қол қою қүқыгы берілген уэкілетті органдардың лауазымды адамдары қолтацбаларыныц үлгілері, сондай-ақ уәкілетті органдардың мөрлері бедерлерініц үлгілері мүше мемлекеттердіц кеден органдарына хабарлау үшін Комиссияга жіберіледі.

6. Лицензияны немесе рүқсатты ресімдеу үшін берілген құжаттар, сондай-ақ лицензияның орындалғанын растайтын қүжаттар лицензияның немесе рүқсаттыц қолданылу мерзімі аяқталган күннен бастап немесе лицензияныц қолданылуын тоқтату туралы немесе тоқтата тұру туралы шешім қабылданган күннен бастап 3 жыл ішінде уәкілетті органдарда сақталуга жатады.

Көрсетілген мерзім аяқталганнан кейін қүжаттар лицензия немесе рұқсат берілген мүше мемлекеттіц зацнамасында белгіленген тәртіппен жойылады.

7. Берілген лицензиялар мен рүқсаттардыц дерекқорын жүргізуді уэкілетті органдар жүзеге асырады және көрсетілген ақпаратты Комиссия белгілейтін тәртіппен және мерзімде

Комиссияга ұсынады. Комиссия мүше мемлекеттердің кеден органдарына берілген лицензиялар туралы деректерді ұсынады.

II. Лицензиялар беру тәртібі

8. Лицензия беруге арналган өтінішті ресімдеу және лицензияны ресімдеу Комиссия бекітетін, тауарлардыц жекелеген түрлерініц экспортына және (немесе) импортына лицензия беруге арналган өтінішті ресімдеу туралы және осындай лицензияны ресімдеу туралы нұсқаулыққа сэйкес жүзеге асырылады.

Лицензия Комиссия бекітетін тэртіппен, ал ол бекітілгенге дейін - мүше мемлекеттіц зацнамасына сэйкес айқындалатын

тәртіппен электрондық қүжат нысянында берілуі (ресімделуі) мүмкін.

Электрондық қүжат нысанындагы лицензияныц қүрылымы мен форматын Комиссия бекітеді, алар ол бекітілгенге дейін мүше мемлекеттің зацнамасына сэйкес айқындалады.

9. Біржолғы лицензияныц қолданылу кезеці, ол қолданыла бастаған күннен бастап 1 жылдан аспауы тиіс. Біржолғы лицензияныц қолданылу мерзімі сыртқы сауда келісімшартыныц (шартыныц) қолданылу мерзімімен немесе лицензияны беру үшін негіз болып табылатын қүжаттың қолданылу мерзімімен шектелуі мүмкін.

Оларга қатысты экспортына және (немесе) импортына сандық шектеулер немесе арнайы қорғау шарасы ретінде импорттық квота немесе тарифтік квоталар енгізілген тауарлар үшін лицензияныц қолданылу кезеці квота белгіленген күнтізбелік жылы аяқталады.

Бас лицензияныц қолданылу мерзімі, ол қолданыла бастаған күннен бастап 1 жылдан аспауы тиіс, ал оларға қатысты экспортына және (немесе) импортына сандық шектеулер немесе тарифтік квоталар енгізілген тауарлар үшін, егер Комиссия өзгеше белгілемесе, квота белгіленген күнтізбелік жылы аяқталады.

Айрықша лицензияныц қолданылу мерзімін эрбір нақты жағдайда Комиссия белгілейді.

10. Лицензияны ресімдеу үшін өтінім беруші немесе тиісті өкілеттіктерінің жазбаша растауына ие оныц окілі уәкілетті органға мынадай қүжаттар мен мәліметтерді береді:

1) тауарлардыц жекелеген түрлерініц экспортына және (немесе) импортына лицензия беруге арналған өтінішті ресімдеу туралы және осындай лицензияны ресімдеу туралы нұсқаулыққа сэйкес толтырылган және ресімделген лицензия беру туралы өтініш (бүдан әрі - отініш);

2) Комиссия бекітетін форматтағы, ал ол бекітілгенге дейін - мүше мемлекеттіц зацнамасына сэйкес айқындалатын тэртіппен отініштің электрондық кошірмесі;

3) сыртқы сауда шартыныц (келісімшартының) кошірмесі, қосымшалары және (немесе) оған толықтырулар (біржолғы лицензия үшін), ал сыртқы сауда шарты (келісімшарты) болмаған жағдайда - тараптардыц ниеттерін растайтын өзге де қүжаттың көшірмесі;

4) салық органында есепке қойылғаны туралы немесе мемлекеттік тіркелгені туралы қүжаттың көшірмесі (егер бұл мүше мемлекеттіц заңнамасында козделген болса, мәліметтер);

5) лицензияланатын қызмет түрін жүзеге асыруға берілген лицензияның көшірмесі немесе егер қызметтің мұндай түрі оган қатысты Одақтың кедендік аумағында лицензиялау енгізілген тауар айналымына байланысты болса, лицензияланатын қызмет түрін жүзеге асыруға берілген лицензияның болуы туралы мәліметтер (егер бүл мүше мемлекеттің заңнамасында көзделген болса);

6) оның негізінде тиісті тауарға лицензиялау енгізілген Комиссия шешімімен егер олар айқындалған болса, өзге де қүжаттар (мәліметтер).

11. Қүжаттардың берілген көшірмелерініц әрбір парағы өтінім берушініц қолымен және мөрімен куэландырылуға тиіс не қүжаттардыц көшірмелері тігіліп, олардыц соцғы парақтары өтінім берушінің қолымен және мөрімен куэландырылуға тиіс.

Өтінім беруші үсынған қүжаттар уәкілетті органда тіркелуге жатады.

Өтініш пен қүжаттар (мәліметтер) мүше мемлекеттіц зацнамасында көзделген тәртіппен электрондық қүжат нысанында берілуі мүмкін. Егер мүше мемлекеттіц зацнамасында көзделген болса, қүжаттарды (мәліметтерді) өтінім берушінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған сканерленген құжаттар түрінде ұсынуға рүқсат етіледі.

Өтінім беруші лицензия бергені (ресімдегені) үшін мүше мемлекеттің зацнамасында көзделген тэртіппен және мөлшерде алынатын мемлекеттік бажды (лицензиялық алымды) төлегенін растайтын қүжатты бергеннен кейін лицензия беріледі.

 

12. Комиссия шешімінде көзделген жағдайларда өтінім беруші

не уәкілетті орган өтінішті уәкілетті органға берілгенге дейін, егер бұл мүше мемлекеттің заңнамасында көзделген болса, мүше мемлекет

айқындаган, мүше мемлекеттіц атқарушы билігініц тиісті органына келісуге жібереді.

13. Уэкілетті орган осы Қагидалардың 10-тармагында

көзделген қүжаттар негізінде, егер Комиссия шешімінде өзге мерзімдер белгіленбеген болса, қүжаттар берілген күннен бастап 15 жүмыс күні ішінде лицензия беруді немесе оны беруден бас тартуды жүзеге асырады.

14. Мыналар лицензия беруден бас тарту үшін негіз болып табылады:

1) өтінім беруші лицензия алу үшін үсынған қүжаттарда толық емес немесе дүрыс емес мәліметтердіц болуы;

2) осы Қағидалардыц 10 - 12-тармақтарында көзделген талаптардың сақталмауы;

3) лицензия беруге негіз болатын бір немесе бірнеше қүжаттар қолданысыныц тоқтатылуы немесе тоқтатыла түруы;

4) оны іске асыру үшін лицензия сүралатын шартты (келісімшартты) орындау салдары туындауы мүмкін мүше мемлекеттердің халықаралық міндеттемелерініц бүзылуы;

5) квотаныц, сондай-ақ тарифтік квотаның бітуі не олардың болмауы (квоталанатын тауарларга лицензия ресімделген жагдайда);

6) Комиссия актісінде көзделген өзге де негіздер.

15. Лицензия беруден бас тарту туралы шешім уэжделуге және 

өтінім берушіге жазбаша нысанда не, егер бүл Комиссия шешімінде, ал көрсетілген шешім болмаған жагдайда - мүше мемлекеттің заңнамасында көзделген болса, электрондық құжат нысанында ұсынылуга тиіс.

16. Уәкілетті орган өтінім берушіге берілетін лицензияныц түпнұсқасын ресімдейді. Өтінім беруші тауарлар кедендік декларацияланганга дейін лицензияныц түпнұсқасын тиісті кеден органына үсынады, ол лицензияны бақылауга қою кезінде кеден органыныц бақылауга қою туралы белгісі бар оның көшірмесін өтінім берушіге береді.

Егер уәкілетті орган лицензияны электрондық қүжат түрінде берген (ресімдеген) болса, онда отінім берушініц оз мемлекетінің кеден органына лицензияныц түпнұсқасын қагаз жеткізгіште беруі талап етілмейді.

Уәкілетті органдар мен кеден органдарыныц электрондық қүжат нысанында берілген лицензиялардыц орындалуын бақылау бойынша озара іс-қимылыныц тэртібі мүше мемлекеттердің заңнамасында айқындалады.

17. Берілген лицензияларга, оныц ішінде техникалық сипаттагы себептер бойынша өзгерістер енгізуге жол берілмейді.

18. Егер зацды түлга ретінде тіркелген отінім берушініц қүрылтай қүжаттарына өзгерістер енгізілсе (үйымдық-қүқықтық нысаныныц, атауыныц не оныц орналасқан жерініц өзгеруі) немесе жеке түлга болып табылатын өтінім берушініц паспорттық деректері өзгерсе, өтінім беруші отініш пен көрсетілген озгерістерді растайтын

құжаттарды қоса бере отырып, берілген лицензияның қолданылуын тоқтату және жаңа лицензия ресімдеу туралы өтінішпен жүгінуге міндетті.

19. Уәкілетті орган:

1) егер бұл мүше мемлекеттің заңнамасында көзделген болса, өтінім берушінің жазбаша нысанда немесе электрондық құжат

нысанында берген өтініші;

2) заңды тұлға ретінде тіркелген өтінім берушінің құрылтай қүжаттарына өзгерістер енгізілген (үйымдық-қүқықтық нысанының, атауының не оның орналасқан жерінің өзгеруі) немесе жеке тұлга болып табылатын өтінім берушінің паспорттық деректері өзгерген;

3) лицензия алу мақсатында өтінім беруші үсынган қүжаттарда дұрыс емес мәліметтер анықталган;

4) олардың негізінде лицензия берілген бір немесе бірнеше қүжаттардыц қолданылуы тоқтатылған немесе тоқтатыла түрған;

5) оның негізінде лицензия берілген шартты (келісімшартты) орындау кезінде мүше мемлекеттіц халықаралық міндеттемелерін бүзылған;

6) егер қызметтің мүндай түрі оған қатысты лицензиялау енгізілген тауардың айналымына байланысты болса, қызметтіц лицензияланатын түрін жүзеге асыруға берілген лицензия қайтарып алынған;

7) белгіленген тәртіпті сақтаған кезде берілуі мүмкін емес лицензияны беруге алып келген, лицензияны беру кезінде жол берілген бүзушылықтар анықталған;

 

 

8) лицензияның иесі халықаралық нормативтік құқықтық актілерде немесе мүше мемлекеттің нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген лицензия беру шарттарын сақтамаған;

9) соттың шешімі болған;

10) лицензияның иесі осы Қағидалардың 22-тармағын орындамаған жағдайларда, лицензияның қолданылуын тоқтату немесе тоқтата тұру туралы шешім қабылдауға құқылы.

20. Лицензияның қолданылуы уэкілетті орган тоқтата түру туралы шешім қабылдаған күннен бастап тоқтатыла тұрады.

Тоқтатыла түрған лицензияның қолданылуын уәкілетті орган оның қолданылуын тоқтата түруға әкелген себептерді жойғаннан кейін қайта қалпына келтіруі мүмкін. Бүл ретте лицензияның қолданылуын тоқтата тұру оны үзарту үшін негіз болып табылмайды.

Лицензияның қолданылуын тоқтата тұру немесе тоқтату тэртібін Комиссия айқындайды.

21. Лицензия жоғалған жагдайда, уәкілетті орган өтінім берушінің жазбаша өтініші бойынша және мүше мемлекеттіц зацнамасында көзделген тәртіппен және мөлшерде мемлекеттік баж (лицензиялық алым) толенгеннен кейін түпнүсқаға үқсас ресімделген және «Телнүсқа» деген жазуы бар лицензияныц телнүсқасын береді.

Лицензияны жоғалтудыц себептері мен мән-жайлары түсіндірілетін өтініш еркін нысанда жасалады.

Лицензияныц телнұсқасын отініш берілген күннен бастап 5 жүмыс күні ішінде уәкілетті орган береді.

22. Бас және айрықша лицензиялардың иелері тоқсан сайын, есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15-күніне дейін уәкілетті органға лицензияныц орындалу барысы туралы есепті ұсынуға міндетті.

Біржолғы лицензиялардыц иелері лицензияныц қолданылу мерзімі өткеннен кейін күнтізбелік 15 күн ішінде уәкілетті органга лицензияныц орындалуы туралы анықтама беруге міндетті.

23. Мүше мемлекеттіц тиісті кеден органы лицензияны бақылаудан алган кезде өтінім берушіге оныц жазбаша өтінішініц негізінде 5 жүмыс күні ішінде лицензияны орындау туралы анықтама береді.

Анықтама берудіц нысаны мен тэртібін Комиссия айқындайды.

24. Егер кеден органдарыныц мүндай ақпаратты үсынуы мүше мемлекеттіц зацнамасында козделген болса, кеден органдары электрондық нысанда лицензиялардыц орындалуы туралы ақпаратты тікелей уэкілетті органга береді.

Егер кеден органдары лицензиялардыц орындалуы туралы ақпаратты электрондық нысанда тікелей уәкілетті органга беретін болса, лицензиялардыц иелері лицензиялардыц орындалу барысы туралы есептерді және лицензиялардыц орындалуы туралы анықтамаларды уэкілетті органга бермейді.

III. Рүқсаттар беру тэртібі

25. Рұқсатты ресімдеу Комиссия бекітетін тауарлардыц жекелеген түрлерінің экспортына және (немесе) импортына рұқсатты ресімдеу туралы нұсқаулыққа сэйкес жүзеге асырылады.

Рұқсат Комиссия бекітетін тәртіппен, ал ол бекітілгенге дейін - мүше мемлекеттің заңнамасына сәйкес айқындалатын тэртіппен электрондық қүжат нысанында берілуі (ресімделуі) мүмкін.

Электрондық қүжат нысанындағы рұқсаттың құрылымы мен форматын Комиссия бекітеді, ал ол бекітілгенге дейін мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес айқындалады.

Бір мүше мемлекеттің уэкілетті органы берген рүқсаттарды барлық басқа мүше мемлекеттер мойындайды.

26. Рұқсаттарды беру мерзімі өтініш берілген күннен бастап 3 жүмыс күнінен аспауы тиіс.

Рұқсаттар сыртқы сауда қызметіне кез келген қатысушыларға уәкілетті органга берілетін:

жазбаша өтініштің;

қағаз жеткізгіштегі рүқсат жобасының;

Комиссия бекітетін форматта, ал ол бекітілгенге дейін мүше мемлекеттің заңнамасына сэйкес айқындалатын форматта рұқсат жобасының электрондық кошірмесі негізінде шектеусіз беріледі.

27. Рүқсаттың қолданылу мерзімі рүқсат берілген күнтізбелік жылмен шектеледі.

28. Уәкілетті орган сыртқы сауда қызметіне қатысушыға немесе оны алуға өкілеттіктерді жазбаша растауы бар оның өкіліне берілетін рүқсаттың түпнұсқасын ресімдейді.

 

Сыртқы сауда қызметіне қатысушы тауарлар кедендік декларацияланғанға дейін рұқсатты бақылауға қою кезінде сыртқы

сауда қызметіне қатысушыға бақылауға қою туралы кеден органының белгісі бар оның көшірмесін беретін тиісті кеден органына рұқсаттың түпнұсқасын береді.

Егер уэкілетті орган рұқсатты электрондық қүжат нысанында

берген (ресімдеген) болса, онда сыртқы сауда қызметіне

қатысушының өз мемлекетінің кеден органына рұқсаттың түпнұсқасын қағаз жеткізгіште беруі талап етілмейді.

Уәкілетті органдар мен кеден органдарының электрондық қүжат нысанында берілген рүқсаттардың орындалуын бақылау бойынша өзара іс-қимылының тэртібі мүше мемлекеттердің зацнамасында айқындалады.

29. Берілген рұқсаттар сыртқы сауда қызметіне басқа қатысушыларға қайта ресімдеуге жатпайды.

Берілген рүқсаттарға озгерістер енгізуге жол берілмейді.

30. Берілген рүқсат жоғалған жағдайда, уәкілетті орган 3 жүмыс күні ішінде сыртқы сауда қызметіне қатысушының жазбаша өтініші бойынша түпнүсқаға үқсас ресімделетін және «Телнұсқа» деген жазуы бар рүқсаттың телнұсқасын бере алады. Бүл ретте өтініште рүқсатты жоғалтудың себептері мен мэн-жайлары түсіндірілуге тиіс. Өтініш еркін нысанда жасалады.

 

 

Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа

№ 8 ҚОСЫМША

Үшінші елдерге қатысты арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану туралы

ХАТТАМА

I. Жалпы ережелер

1. Осы Хаттама Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың (бүдан әрі - Шарт) 48 және 49-баптарына сэйкес эзірленген және Одақтагы тауар өндірушілердің экономикалық мүдделерін қоргау мақсатында үшінші елдерге қатысты арнайы қоргау, демпингке қарсы және өтемақы шараларының қолданылуын айқындайды.

2. Осы Хаттамада пайдаланылатын үгымдар мыналарды білдіреді:

«үқсас тауар» - тергеп-тексеру (қайта тергеп-тексеру) объектісі болып табылатын немесе болуы мүмкін тауарга толықтай сәйкес келетін тауар не мүндай тауар болмаган жагдайда - тергеп-тексеру (қайта тергеп-тексеру) объектісі болып табылатын немесе болуы мүмкін тауардың сипаттамасына жақын сипаттамаларьт бар басқа тауар;

«демпингке қарсы шара» - демпингке қарсы баж, оның ішінде алдын ала демпингке қарсы баж енгізу немесе экспорттаушы

қабылдаған ерікті баға міндеттемелерін мақұлдау арқылы Комиссия шешімі бойынша қолданылатын демпингтік импортқа қарсы іс-қимыл бойынша шара;

«демпингке қарсы баж» - демпингке қарсы шараны енгізу кезінде қолданылатын және мүше мемлекеттердің кеден органдары кедендік экелу бажына қарамастан алатын баж;

«демпингтік маржа» - тауардың экспорттық багасын шегерумен, осы тауардың қалыпты құнының оның экспорттық багасына пайызбен корсетілген қатынасы не тауардың қалыпты қүны мен оның экспорттық багасының арасындагы абсолюттік көрсеткіштермен көрсетілген айырмасы;

«импорттық квота» - тауардың санына және (немесе) құнына қатысты оның Одақтың кедендік аумагына импортын шектеу;

«отемақы шарасы» - өтемақы бажын (оның ішінде алдын ала отемақы бажын) енгізу не субсидиялаушы үшінші елдің уэкілетті органы немесе экспорттаушы қабылдаган ерікті міндеттемелерді мақұлдау арқылы Комиссияның шешімі бойынша қолданылатын, мүше мемлекеттердің экономика саласына экспорттаушы үшінші елдің езіндік ерекшелікті субсидия әсерін бейтараптандыру жөніндегі шара;

«әтемақы бажы» - өтемақы шарасын енгізу кезінде қолданылатын және мүше мемлекеттердің кеден органдары кедендік экелу бажына қарамастан алатын баж;

«мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал» - атап айтқанда, мүше мемлекеттерде үқсас тауар өндірісі көлемінің 

және мүше мемлекеттер нарығында оны өткізу көлемінің қысқаруымен, мұндай тауар өндірісі рентабельділігінің төмендеуімен, сондай-ақ мүше мемлекеттер экономикасының осы саласындағы тауар қорларына, жүмыспен қамтуға, жалақының деңгейіне және мүше мемлекеттер экономикасының осы саласына инвеетициялардың деңгейіне теріс эсер етуден көрінуі мүмкін, мүше мемлекеттер экономикасы саласы ахуалының дәлелдемелермен расталған нашарлауы;

«тікелей бәсекелес тауар» - өзінің мақсаты, қолданылуы, сапалық және техникалық сипаттамалары бойынша, сондай-ақ тергеп-тексеру (қайта тергеп-тексеру) объектісі болып табылатын немесе болуы мүмкін тауарды түтыну процесінде сатып алушы оны ауыстыратындай немесе ауыстыруға дайын болатындай басқа да негізгі қасиеттері бойынша тергеп-тексеру (қайта тергеп-тексеру) объектісі болып табылатын немесе болуы мүмкін тауарга сай келетін тауар;

 «сауданың эдеттегі барысы» - өндірістің орташа өлшемді шығасыларына және орташа өлшемді сауда, экімшілік және жалпы шығасыларға негізделе отырып айқындалатын үқсас тауардың орташа өлшемді озіндік қүнынан томен емес баға бойынша экспорттаушы үшінші елдің нарығында оны сатып алу-сату;

«толеушілер» - Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексіне сәйкес айқындалған тұлғалар;

«алдын ала демпингке қарсы баж» - оған қатысты тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында

демпингтік импорттың болуы және осыған байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалы, оның келтіретін қауіпі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі туралы алдын ала қорытынды жасаған тауардың Одақтың кедендік аумағына импорты кезінде қолданылатын баж;

 «алдын ала өтемақы бажы» - оған қатысты тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында субсидияланатын импорттың болуы және осыған байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалы, оның келтіретін қауіпі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын құрудың айтарлықтай бәсеңдеуі туралы алдын ала қорытынды жасаған тауардың Одақтың кедендік аумағына импорты кезінде қолданылатын баж;

«алдын ала арнайы баж» - оған қатысты тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал келтірген немесе келтіру қауіпін төндірген үдемелі импорттың болуы туралы алдын ала қорытынды жасаған тауардың Одақтың кедендік аумагына импорты кезінде қолданылатын баж;

«байланысты түлғалар» - төменде келтірілген бір немесе бірнеше критерийлерге сай келетін тұлғалар:

 

«алдыңғы кезең» - қажетті статистикалық деректері бар тергеп-тексеру жүргізу туралы өтініш берілген күннің тікелей алдындағы күнтізбелік 3 жыл;

осы тұлғалардың әрқайсысы басқа түлғаның қатысуымен құрылған ұйымыың қызметкері немесе басшысы болып табылады;

тұлғалар іскер әріптестер болып табылады, яғни шарттық қатынастармен байланысты болады, пайда алу мақсатында әрекет етеді және бірлескен қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстар мен залалдарды бірлесіп көтереді;

тұлғалар бір ұйымның жүмыс берушілері және жұмыскерлері болып табылады;

қандай да бір тұлға дауыс беретін акциялардың 5 және одан да көп пайызын немесе екі тұлғаның үлестерін тікелей немесе жанама түрде иеленеді, бақылайды немесе олардың номиналды ұстаушысы болып табылады;

тұлғалардың біреуі екінші тұлғаны тікелей немесе жанама түрде бақы лайды;

екі түлғаны да үшінші түлға тікелей немесе жанама түрде бақылайды;

екі түлға бірлесіп үшінші түлғаны тікелей немесе жанама түрде бақы лайды;

тұлғалар неке қатынастарында, туыстық немесе бала асыраушы немесе асырап алынған, сондай-ақ қамқоршы және қамқорлықтағы қатынастарда болады.

Бүл ретте мынадай іс-қимылдардың біреуін немесе бірнешеуін жасау:

оның атқарушы органының функцияларын жүзеге асыру;

заңды түлғаның кэсшкерлік қызметін жүргізу шарттарын айқындау құқығын алу;

заңды түлғаның жарғылық (қалыптасу) капиталын (қорын) құрайтын акцияларға (үлестерге) тиесілі дауыстардың жалпы санының 5 пайызынан астамына билік ету арқылы заңды түлға қабылдайтын шешімдерді заңды немесе жеке түлғаның айқындау мүмкіндігі тікелей бақылау деп түсініледі.

Жеке немесе заңды түлға арқылы не арасында тікелей бақылау бар бірнеше заңды түлғалар арқылы заңды түлға қабылдайтын шешімдерді заңды немесе жеке түлғаның айқындау мүмкіндігі жанама бақылау деп түсініледі;

«мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал» - мүше мемлекеттер экономика саласының өндірістік, сауда және қаржы жағдайының айтарлықтай нашарлауынан көрінетін және әдетте, алдыңғы кезең ішінде айқындалатын мүше мемлекеттерде үқсас немесе тікелей бәсекелесуші тауар өндірісімен байланысты ахуалдың дәлелдемелермен расталған жалпы нашарлауы;

«арнайы қорғау шарасы» - импорттық квотаны, арнайы квотаны немесе арнайы бажды, оның ішінде алдын ала арнайы бажды енгізу арқылы Комиссияның шешімі бойынша қолданылатын Одақтың кедендік аумағына үдемелі импортты шектеу жөніндегі шара;

«арнайы квота» - оның шеңберінде Одақтың кедендік аумағына тауар арнайы бажды төлеусіз, ал осы көлемнен артық арнайы баж төлемімен жеткізілетін Одақтың кедендік аумағына тауар импортының белгілі бір колемін белгілеу;

 «арнайы баж» - арнайы қорғау шарасын енгізген кезде қолданылатын және мүше мемлекеттердің кеден органдары кедендік экелу бажына қарамастан алатын баж;

«субсидияланатын импорт» - өндірілуі, экспортталуы немесе тасымалдануы кезінде экспорттаушы үшінші елдің өзіндік ерекшелікті субсидиясы пайдаланылған тауардың Одақтың кедендік аумағына импорты;

«үшінші елдер» - Шарт қатысушылары болып табылмайтын елдер және (немесе) елдердің бірлестіктері, сондай-ақ Комиссия бекітетін элем елдерінің сыныптауышына енгізілген аумақтар;

«субсидиялаушы орган» - экспорттаушы үшінші елдің мемлекеттік органы не жергілікті өзін-өзі басқару органы не тиісті мемлекеттік органның не жергілікті өзін-өзі басқару органының тапсырмасы бойынша әрекет ететін немесе құқықтық актіге сэйкес немесе нақты мән-жайларға орай тиісті мемлекеттік орган не жергілікті озін-озі басқару органы уэкілеттік берген түлга;

«мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру қаупі» - мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтірудің дэлелдемелермен расталган шарасыздыгы;

«мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал келтіру қаупі» - мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал келтірудің дэлелдемелермен расталган шарасыздыгы;

«экспорттық бага» - Одақтың кедендік аумағына тауардың импорты кезінде толенген немесе толенуге тиіс бага.

 

 

II. Тергеп-тексеру

1. Тергеп-тексеру жүргізу мақсаттары

3. Тауардың импорты кезінде арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын енгізу алдында:

Одақтың кедендік аумагына өскен импорттың және осыган байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалдың немесе оны келтіру қаупінің болуын;

Одақтың кедендік аумагына демпингтік немесе субсидияланатын импорттың болуын және осыган байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың немесе оны келтіру немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын құрудың айтарлықтай бәсеңдеуі қаупінің болуын анықтау мақсатында тергеп-тексеру жүргізіледі.

2. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган

4. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган өзіне халықаралық шарттарда және Одақтың құқығын қүрайтын актілерде берілетін өкілеттіктер шеңберінде әрекет етеді.

5. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру нәтижелері бойынша Комиссияга арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану мерзімін қолданудың немесе ұзартудың не арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қайта қараудың немесе күшін жоюдың орындылыгы туралы ұсынысы бар, Комиссияның тиісті шешімінің жобасы қоса берілген баяндаманы ұсынады.

6. Арыайы қорғау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қайта қарау қайта тергеп-тексерудің қорытындылары бойынша оны өзгертуді, күшін жоюды немесе ырықтандыруды көздейді.

7. Осы Хаттаманың 15 - 22, 78 - 89, 143 - 153-тармақтарында көзделген жагдайларда, тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру аяқталғанға дейін Комиссияға алдын ала арнайы, алдын ала демпингке қарсы немесе алдын ала өтемақы бажын енгізу мен қолданудың орындылыгы туралы ұсынысы бар, Комиссияның тиісті шешімінің жобасы қоса берілген баяндаманы ұсынады.

8. Тергеп-тексерулер жүргізетін органга дэлелдемелер мен мәліметтер үсыну, сондай-ақ тергеп-тексерулер жүргізетін органмен хат алмасу орыс тілінде жүзеге асырылады, ал шетел тілінде жасалган қүжаттардың түпнүсқалары орыс тіліндегі аудармасымен (осындай аудармасы куәландырылып) қоса берілуге тиіс.

III. Арнайы қорғау шаралары

1. Арнайы қоргау шарасын қолданудың жалпы қагидаттары

9. Арнайы қоргау шарасы тауардың шыгарылатын еліне қарамастан:

1) әрқайсысының үлесіне Одақтың кедендік аумагына осы тауар импортының жалпы көлемінің көп дегенде 3 пайызынан келетін

дамушы немесе аз дамыған үшінші елдерден шығарылатын осы тауар импортының жиынтық улесі Одақтың кедендік аумағына осы тауар импортының жалпы көлемінің 9 пайызынан аспайтын жагдайда, дамушы немесе аз дамыган елден шыгарылатын осы тауар импортының үлесі Одақтың кедендік аумагына осы тауар импортының жалпы көлемінің 3 пайызынан аспайынша, Одақтың тарифтік преференциялар жүйесін пайдаланатын, дамушы немесе аз дамыган үшінші елден шыгарылатын тауарды;

2) 2011 жылгы 18 қазандагы Еркін сауда аймагы туралы шарттың Тарапы болып табылатын, осы Шарттың 8-бабында белгіленген талаптарды орындаган кезде Тәуелсіз Мемлекеттер Достастыгына қатысушы мемлекеттен шыгатын тауарды қоспаганда, экспорттаушы үшінші елден Одақтың кедендік аумагына импортталатын тауарга қатысты қолданылады.

10. Комиссия дамушы немесе аз дамыган үшінші елден шыгарылатын және осы Хаттаманьщ 9-тармагына сэйкес арнайы қоргау шараларының қолданылуынан алынып тасталган тауарга, егер осы Хаттаманьщ 31, 33 немесе 34-тармақтарына сэйкес тергеп-тексерулер жүргізетін орган жүргізген қайта тергеп-тексеру нэтижесінде, осындай дамушы немесе аз дамыган үшінші елден тауар импортының үлесі осы Хаттаманьщ 9-тармагында белгіленген көрсеткіштерден асып түсетіні анықталган болса, арнайы қоргау шарасын тарату туралы шешім қабылдайды.

11. Комиссия осы Хаттаманьщ 9-тармагына сэйкес арнайы қоргау шарасының қолданылуынан алынып тасталган, 2011 жылгы

18 қазандағы Еркін сауда аймағы турады шарттьщ тарапы болып табылатын Тәуелсіз Мемлекеттер Достастыгына қатысушы мемлекеттен шыгарылатын тауарга, егер осы Хаттаманьщ 31, 33 немесе 34-тармақтарына сэйкес тергеп-тексерулер жүргізетін орган жүргізген қайта тергеп-тексеру нәтижесінде, осы Шарттьщ 8-тармагында белгіленген талаптарды одан әрі орындамайтыны анықталган болса, арнайы қоргау шарасын тарату туралы шешім қабылдайды.

2. Өскен импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалды немесе осындай залал келу қаупін анықтау

12. Одақтың кедендік аумагына өскен импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалды немесе осындай залалдың келу қаупін анықтау мақсатында тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында сандық көрсеткіштерде көрсетілуі мүмкін және мүше мемлекеттер экономика саласының экономикалық жагдайына, оның ішінде:

1) тергеп-тексеру объектісі болыгі табылатын тауар импортының мүше мемлекеттерде үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды өндірудің нсмесе түтынудың жалпы көлеміне қатысты абсолюттік корсеткіштердегі және салыстырмалы көрсеткіштердегі өсу қарқыны мен көлеміне;

 

2) тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар импортыньщ мүше мемлекеттер нарыгындагы осы тауардың және ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауардың жалпы сатылу көлеміндегі үлесіне;

3) тергеп-тексеру объектісі болып табылатын импорттық тауарга мүше мемлекеттерде өндірілетін үқсас немесе тікелей бәсекелес тауар багалары деңгейімен салыстыргандагы багалар деңгейіне;

4) мүше мемлекеттерде өндірілетін ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды мүше мемлекеттер нарыгында сату көлемінің өзгеруіне;

5) мүше мемлекеттердің экономика саласындагы үқсас немесе тікелей бәсекелес тауар өндірісі көлемінің, өнімділігінің, өндірістік қуаттар жүктемесінің, пайда мен зиян мөлшерлерінің, сондай-ақ жұмыспен қамту деңгейінің өзгертуіне эсер ететін объективті факторларды багалайды.

13. Өскен импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал немесе оны келтіру қаупі іске қатысты және тергеп-тексерулер жүргізетін органның иелігінде бар барлық дэлелдемелер мен мэліметтерді талдау нэтижелерінің негізінде анықталуга тиіс.

14. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган үдемелі импорттан басқа, сол кезеңде мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал келтіретін немесе оны келтіру қаупі туындайтын басқа белгілі факторларды талдайды. Аталган залал мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілетін елеулі залалга немесе Одақтың

 

 

 

 

кедендік аумағына үдемелі импорт салдарынан оган келтіретін қаупіне жатқызылмауға тиіс.

3. Алдын ала арнайы бажды енгізу

15. Арнайы қорғау шарасын қолдануды кешіктіру мүше мемлекеттердің экономика саласына кейіннен жойылуы қиын болатын залал келтіруге әкеп соғуы мүмкін күрделі жағдайларда, Комиссия тиісті тергеп-тексеру аяқталғанға дейін, тергеп-тексеруді жүргізетін органның алдын ала қорытындысының негізінде оған сәйкес тексеру объектісі болып табылатын тауардың үдемелі импорты мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залал келтіргенінің немесе келтіру қаупін төндіргенінің айқын дәлелдемелері болғанда күнтізбелік 200 күннен аспайтын мерзімге алдын ала арнайы баж енгізу туралы шешім қабылдауы мүмкін. Тергеп-тексеруді жүргізетін органның түпкілікті қорытындысын алу мақсатында тергеп-тексеру жалғасуға тиіс.

16. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушы үшінші елдің уәкілетті органын, сондай-ақ басқа да оған белгілі мүдделі түлғаларды алдын ала арнайы бажды енгізу мүмкіндігі туралы жазбаша нысанда хабардар етеді.

17. Экспорттаушы үшінші елдің уәкілетті органының алдын ала арнайы бажды енгізу мәселесі бойынша консультациялар өткізу туралы сүрау салуы бойынша мүндай консультациялар Комиссия 

14

алдын ала арнайы бажды енгізу туралы шешімді қабылдағаннан кейін басталуға тиіс.

18. Тергеп-тексеру нәтижелері бойынша арнайы қорғау шарасын енгізу үшін негіздер жоқ екені анықталған не осы Хаттаманың 272-тармағына сәйкес арнайы қорғау шарасын қолданбау туралы шешім қабылданған жагдайда, алдын ала арнайы баж сомалары осы Хаттамаға қосымшаға сәйкес тәртіппен толеушіге қайтаруға жатады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын арнайы қорғау шарасын енгізу үшін негіздер жоқ екені туралы не Комиссияның арнайы қорғау шарасын қолданбау туралы шешім қабылдағаны туралы уақтылы хабардар етеді.

щ

19. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша арнайы қорғау шарасын (оның ішінде импорттық немесе арнайы квотаны енгізу арқылы) қолдану туралы шешім қабылданса, алдын ала арнайы баждың қолданылу мерзімі арнайы қорғау шарасы қолданылуының жалпы мерзіміне есептеледі, ал тергеп-тексеру нәтижелері бойынша қабылданған арнайы қорғау шарасын қолдану туралы шешім күшіне енген күннен бастап алдын ала арнайы баж сомалары осы Хаттамаға қосымшада көзделген тәртіппен осы Хаттаманың 20 және 21-тармақтарының ережелерін есепке ала отырып, есепке жатқызуға және белуге жатады.

20. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша алдын ала арнайы баж мөлшерлемесіне қарағанда арнайы баждың барынша томен мөлшерлемесін енгізу орынды деп танылса, арнайы баждьщ белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген арнайы баж сомасына 

15

сэйкес келетін алдын ала арнайы баж сомалары осы Хаттамаға қосымшада көзделген тәртіппен есепке жатқызуға және бөлуге жатады.

Арнайы баждың белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген арнайы баж сомасынан асатын алдын ала арнайы баж сомалары осы Хаттамаға қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтаруға жатады.

21. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша алдын ала арнайы баж мөлшерлемесіне қарағанда арнайы баждың барынша жоғары мөлшерлемесін енгізу орынды деп танылса, арнайы баж бен алдын ала арнайы баж сомалары арасындагы айырма алынбайды.

22. Алдын ала арнайы бажды енгізу туралы шешім, эдетте, тергеп-тексеру басталған күннен бастап 6 айдан кешіктірмей қабылданады.

4. Арнайы қорғау шарасын қолдану

23. Арнайы қорғау шарасы Комиссияның шешімі бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалды немесе оны келтіру қаупін болғызбау немесе жою үшін, сондай-ақ өзгермелі экономикалық жағдайларға мүше мемлекеттердің экономика саласын бейімдеу процесін жеңілдету үшін қажетті мөлшерде және мерзім ішінде қолданылады.

24. Егер арнайы қорғау шарасы импорттық квотаны белгілеу арқылы қолданылса, мұндай импорттық квотаның мөлшері мүше

16

мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалды немесе оны келтіру қаупін жою үшін импорттық квотаның аз мөлшерін белгілеу қажеттілігі жағдайларын қоспаганда, алдыңғы кезеңде тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар импортының (сандық немесе құндық мәнінде) орташа жылдық көлемінен томен болмауға тиіс.

25. Одақтың кедендік аумағына тергегі-тексеру объектісі болып табылатын тауарды жеткізуді жүзеге асыруға мүдделі экспорттаушы

үшінші елдер арасындағы импорттық квотаны бөлу кезінде олардың

арасында импорттық квотаны бөлу мәселесі бойынша консультациялар жүргізу үшін мүмкіндік беріледі.

26. Егер осы Хаттаманьщ 25-тармағында көзделген консультацияларды жүргізу мүмкін болмайтын немесе оларды жүргізу барысында мүндай бөлу туралы уағдаластыққа қол жеткізілмеген жағдайда, импорттық квота сандық немесе құндық мәніндегі осындай тауар импортының жалпы көлемі негізінде алдыңғы кезең ішінде осы экспорттаушы үшінші елдерден осы тауардың импорты кезінде қалыптасқан пропорцияда тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды Одақтың кедендік аумағына экспорттауға мүдделілігі бар экспорттаушы үшінші елдердің арасында бөлінеді.

Бүл ретте осы тауардың саудасы барысына ықпал етуі мүмкін немесе ықпал ете алатын кез келген ерекше факторлар есепке алынады. и

27. Егер жекелеген экспорттаушы үшінші елдерден тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар импортыныц

пайыздық қатынастағы өоуі тексеру жүргізу туралы өтінішті беру күнінің алдындағы 3 жыл үшін осындай тауар импортының жалпы осуіне қатысты пропорционалды емес үлғайған жағдайда, Комиссия осындай экспорттаушы үшінші елдерден Одақтың кедендік аумағына осы тауардың импорты өсуінің абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштерін есепке ала отырып, мүндай экспорттаушы үшінші елдер арасындағы импорттық квотаны боле алады.

Осы тармақтың ережелері тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалдың болуын анықтаган жағдайда ғана қолданылады.

28. Импорттық квота нысанындағы арнайы қорғау шарасын қолдану тэртібі Комиссия шешімімен белгіленеді. Егер мүндай шешім импортты лицензиялауды көздейтін жагдайда, лицензиялар осы Шарттың 46-бабында белгіленген тәртіппен беріледі.

29. Егер арнайы қоргау шарасы арнайы квотаны белгілеу арқылы қолданылган жагдайда, мүндай квотаның мөлшерін айқындау, бөлу және қолдану осы Хаттаманың 24 - 28-тармақтарында импорттық квота үшін көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

5. Арнайы қорғау шарасының қолданылу мерзімі және оны қайта қарау

30. Арнайы қорғау шарасының қолданылу мерзімі осы Хаттаманың 31-тармағына сэйкес осындай шараның қолданылу мерзімін үзарту жағдайын қоспағанда, 4 жылдан аспауға тиіс. 

31. Осы Хаттаманың 30-тармағында көрсетілген арнайы қорғау шарасының қолданылу мерзімі, егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган жүргізген қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалды немесе оны келтіру қаупін жою үшін арнайы қорғау шарасын қолдану мерзімі үзартылуы қажет және мүше мемлекеттердің тиісті экономика саласының өзгермелі экономикалық жагдайларга осы саланың бейімделуіне ықпал ететін шаралар қолдануы туралы дәлелдемелер бар екенін анықтаса, Комиссияның шешімі бойынша үзартылуы мүмкін.

32. Комиссияның арнайы қоргау шарасының қолданылу мерзімін үзарту туралы шешімді қабылдауы кезінде мүндай шара шешімді қабылдау күніне қолданылатын арнайы қоргау шарасына қараганда негүрлым шектелген болмауга тиіс.

33. Егер арнайы қоргау шарасының қолданылу мерзімі 1 жылдан асқан жагдайда, Комиссия оның қолданылу мерзімі ішіндегі тең уақыт аралыгымен осындай арнайы қоргау шарасын біртіндеп жеңілдетеді.

Егер арнайы қоргау шарасының қолданылу мерзімі 3 жылдан асқан жагдайда, мүндай шараның қолданылу мерзімінің жартысы аяқталганнан кейін кешіктірмей тергеп-тексерулер жүргізетін орган нәтижесінде арнайы қоргау шарасы сақталуы, жеңілдетілуі немесе жойылуы мүмкін қайта тергеп-тексеруді жүргізеді.

Осы тармақтың мақсаттары үшін арнайы қорғау шарасын жеңілдету деп импорттык квотаның немесе арнайы квотаның көлемін ұлғайту не арнайы баждың мөлшерлемесін төмендету түсініледі.

 

34. Осы Хаттаманың 33-тармағында көрсетілген қайта тергеп-тексеруден басқа, тергеп-тексерулер жүргізетін органның бастамасы бойынша немесе мүдделі түлғаның отініші бойынша:

1) озгерген мән-жайларға, оның ішінде арнайы қорғау шарасының объектісі болып табылатын тауарды нақтылауға байланысты, егер мұндай тауар осы арнайы қорғау шарасын қолдану барысында Одақта ондіріле алмайды деп болжауға негіздер болса, арнайы қорғау шарасын озгертудің, ырықтандырудың немесе күшін жоюдың орындылығын айқындау;

2) Одақтың кедендік аумағына тауар импортының жалпы колемінде дамушы немесе аз дамыған үшінші елдердің үлесін белгілеу;

3) 2011 жылғы 18 қазандағы Еркін сауда аймағы туралы шарт тарапы болып табылатын Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығына қатысушы мемлекет үшін көрсетілген Шарттың 8-бабында айқындалған критерийлердің орындалу фактісін анықтау мақсаттарында қайта тергеп-тексеру жүргізілуі мүмкін.

35. Осы Хаттаманыц 34-тармағының 1) тармақшасында корсетілген мақсаттарда қайта тергеп-тексеру жүргізу туралы отінішті, егер арнайы қорғау шарасын енгізгеннен кейін кемінде 1 жыл отсе, тергеп-тексерулер жүргізетін орган қабылдауы мүмкін.

 

36. Тиісті айырмашылықтарды есепке ала отырып қайта тергеп-тексерулер жүргізу кезінде тергеп-тексеру жүргізуге жататын ережелер қолданылады.

37. Алдын ала арнайы баждың қолданылу мерзімі мен арнайы қорғау шарасының қолданылуы үзартылатын мерзімді қоса алғанда, арнайы қоргау шарасы қолданысының жалпы мерзімі 8 жылдан аспауга тиіс.

38. Арнайы қоргау шарасы бүрынгы арнайы қоргау шарасының қолданылу мерзіміне тең мерзім ішінде оган бүрын арнайы қоргау шарасы қолданылган тауарга қайта қолданылмайды. Бүл ретте арнайы қоргау шарасы қолданылмайтын мерзім 2 жылдан кем болмайды.

39. Осы Хаттаманьщ 38-тармағында белгіленген ережелерге қарамастан, қолданылу мерзімі күнтізбелік 180 күннен аспайтын күнді қүрайтын арнайы қоргау шарасы, егер алдыңгы арнайы қорғау шарасын енгізген күннен бастап кемінде 1 жыл өтсе және арнайы қоргау шарасы жаңа арнайы қорғау шарасын енгізген күннің алдындагы 5 жыл ішінде 2 реттен астам мүндай тауарға қолданылмаса, сол тауарга қайта қолданылуы мүмкін.

 

IV. Демпингке қарсы шаралар

1. Демпингке қарсы шараны қолданудың жалпы қагидаттары

40. Тауар, егер осындай тауардың экспорттық багасы оның қалыпты құнынан томен болса, демпингтік импорттың нысанасы болып табылады.

41. Демпингтік импорттың болуын айқындау мақсатында мәліметтер талданатын тергеп-тексеру кезеңін тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілейді. Бұл ретте мұндай кезең, эдетте, статистикалық деректері бар, тергеп-тексеру жүргізу туралы өтініш берілген күннің алдындагы 12 айга тең мерзімге белгіленеді, бірақ кез келген жагдайда бүл кезең 6 айдан кем болмауға тиіс.

2. Демпингтік маржаны айқындау

42. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мыналарды:

1) тауардың орташа өлшемді қалыпты құнын тауардың орташа өлшемді экспорттық багасымен;

2) жеке мәмілелер бойынша тауардың қалыпты қүнын жеке мәмілелер бойынша тауардың экспорттық багаларымен;

3) сатып алушыларға, өңірлерге немесе тауарды жеткізу

кезеңіне байланысты тауардың бағасында елеулі айырмашылықтар болган жагдайда тауардың орташа өлшемді қалыпты қүнын тауардың

жеке мәмілелер бойынша экспорттық бағаларымеы салыстыру негізінде демпингтік маржаны айқындайды.

43. Тауардың экспорттық бағасын оның қалыпты құнымен салыстыру сауда операциясының сол сатысында және бір уақытта мүмкіндігі бойынша орын алған тауарды сату жағдайларына қатысты жүзеге асырылады.

44. Тауардың экспорттық бағасын оның қалыпты қүнымен салыстыру кезінде бағаның салыстырмалылығына эсер ететін айырмашылықтарды, оның ішінде жеткізулердің, салық салудың жағдайлары мен сипаттамаларының, сауда операциялары кезеңдерінің, сандық көрсеткіштердің, физикалық сипаттамалардың айырмашылықтарын, сондай-ақ оларға қатысты бағалардың салыстырмалылығына олардың эсер етуіне дэлелдеімелер берілетін басқа кез келген айырмашылықтарды есепке ала отырып, оларды түзету жүзеге асырылады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган аталған айырмашылықтар ескерілген түзетулер бір-бірін қайталамайтындығына және тауардың қалыпты қүнымен экспорттық бағаны салыстыру нәтижесін осылайша бұрмаламайтындығына көз жеткізеді. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тауардың экспорттық бағасын оның қалыпты құнымен тиісінше салыстыруды қамтамасыз ету үшін қажетті ақпаратты мүдделі түлғалардан сүратуға қүқылы.

45. Егер экспорттаушы үшінші елдің нарығындағы сауданың әдеттегі барысында үқсас тауарды сатып алу-сату мәмілелері болмаған не сауданың әдеттегі барысы кезінде үқсас тауарды сату

көлемінің төмен болуына байланысты немесе экспорттаушы үшінші елдің нарығындағы ерекше жағдайға байланысты экспорттаушы үшінші елдің нарығындағы сату кезінде тауардың экспоргтық бағасын үқсас тауардың бағасымен тиісінше салыстыру жүрғізу мүмкін болмаған жағдайда, тауардың экспорттық бағасы экспорттаушы үшінші елден өзге үшінші елге импортталатын үқсас тауардың салыстырмалы бағасымен (үқсас тауардың бағасы репрезентативті болып табылған жағдайда) немесе қажетті әкімшілік, сауда және жалпы шығындарды және пайданы есепке ала отырып, оның шығу еліндегі тауар өндірісінің шығындарымен сал ыстыры лады.

46. Егер тауар оның шығу елі болып табылмайтын үшінші елден Одақтың кедендік аумағына импортталған жағдайда, осындай тауардың экспорттық бағасы үшінші елдің нарығындағы үқсас тауардың салыстырмалы бағасымен салыстырылады.

Тауардың экспорттық бағасы, егер осы тауар Одақтың кедендік аумағына экспортталып, үшінші ел арқылы қайта жіберілсе ғана немесе оны өндіру осы үшінші елде жүзеге асырылмаса не онда үқсас тауардың салыстырмалы бағасы жоқ болса, оның шығу елінде үқсас тауардың салыстырмалы бағасымен салыстырылуы мүмкін.

47. Егер тауардыц экспорттық бағасын оның қальшты құнымен салыстыру кезінде олардың шамасын бір валютадан екіншісіне қайта есептеу талап етілсе, мүндай қайта есептеу валютаның тауарды сату күніндегі ресми бағамын пайдалана отырып жүргізіледі. 

Егер шетел валютасын сату тауарды тиісті экспорттық жеткізумен тікелей байланысты болган және мерзімінде жүзеге асырылган жагдайда, мерзімде валютаны сату кезінде қолданылатын валюта багамы пайдаланылады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган валюта бағамдарының ауытқуын ескермейді және тергеп-тексеру барысында экспорттаушыларға тергеп-тексеру кезеңінде валюта бағамдарының түрақты өзгерістерін есепке ала отырып, олардың экспорттық бағаларын түзету үшін кемінде күнтізбелік 60 күннен береді.

48. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган, әдетте, жеке демпингтік маржаны айқындауға мүмкіндік беретін қажетті мәліметтерді берген тауардың эрбір белгілі экспорттаушысы және (немесе) өндірушісі үшін жеке демпингтік маржаны айқындайды.

49. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тауарды экспорттаушылардың, өндірушілердің немесе импорттаушылардың жалпы санының, тауардың әртүрлілігі немесе қандай да бір басқа себеп бойынша тауарды әрбір белгілі экспорттаушы және (немесе) өндіруші үшін жеке демпингтік маржаны айқындаудың қолайсыздығы туралы қорытындыға келген жагдайда, ол мүдделі түлғалардың қолайлы санына сүйене отырып, жеке демпингтік маржаны айқындау шектеуін пайдалануы не статистикалық репрезентативтік болып табылатын және тергеп-тексеру барысын бүзбай зерттелуі мүмкін, тергеп-тексерулер жүргізетін органның иелігіндегі бар ақпарат бойынша әрбір экспорттаушы үшінглі елден тауарды таңдауға қатысты демпингтік маржаны айқындауы мүмкін.

Жеке демпингтік маржаны айқындауды шектеу мақсатында мүдделі тұлғаларды іріктеуді тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды тиісті шетелдік экспорттаушылардың, өндірушілердің және импорттаушылардың консультациялары негізінде және олардың келісімімен тергеп-тексерулер жүргізетін орган жүзеге асырады.

Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган осы тармаққа сэйкес шектеуді пайдаланса, ол шетелдік экспорттаушылар және (немесе) шетелдік ондірушілер санының тым коптігінен жеке қарау тергеп-тексерулер жүргізетін органның тиісті тергеп-тексеру жүргізу мерзімін бүзуга әкелуі мүмкін жагдайларды қоспаганда, бастапқыда таңдалмаган, бірақ жеке демпингтік маржаны айқындауга мүмкіндік беретін қажетті мэліметтерді қараудың белгіленген мерзімінде оларды үсынган эрбір шетелдік экспорттаушыга немесе шетелдік өндірушіге қатысты жеке демпингтік маржаны айқындайды.

Осындай шетелдік экспорттаушылардың және (немесе) шетелдік ондірушілердің ерікті түрде үсынган жауаптарын тергеп-тексерулер жүргізетін орган қайтармауга тиіс.

50. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган осы Хаттаманың 49-тармагына сэйкес жеке демпингтік маржаны айқындауды шектеуді пайдаланса, жеке демпингтік маржаны айқындау үшін таңдалмаган, бірақ таңдауга қатысуга өз еркін білдірген және тергеп-тексеру барысында осы үшін қажетті құжаттарды белгіленген мерзімге үсынган, демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауарды шетелдік экспорттаушыларга немесе шетелдік ондірушілерге қатысты

есептелген демпингтік маржаның мөлшері жеке демпингтік маржаны айқындау ушін таңдалған демпингтік импорт мэні болып табылатын тауарды шетелдік экспорттаушыларға немесе шетелдік өндірушілерге қатысты айқыидалған орташа өлшемді демпингтік маржаның мөлшерінен аспауға тиіс.

51. Егер тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушылар немесе өндірушілер тергеп-тексерулер жүргізетін органга сұратылган ақпаратты талап ету түрінде және белгіленген мерзімде бермесе немесе олар берген ақпарат тексеруге келмейтін не шындыққа сэйкес келмейтін жагдайда, тергеп-тексерулер жүргізетін орган озінің иелігіндегі қолда бар басқа ақпараттың негізінде демпингтік маржаны айқындай алады.

52. Жеке демпингтік маржаны айқындауга мүмкіндік беретін қажетті мәліметтерді берген тауардың эрбір белгілі экспорттаушысы және (немесе) өндірушісі үшін жеке демпингтік маржаны айқындаудан басқа, тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында айқындалган анагүрлым жогары демпингтік маржаның негізінде тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың барлық басқа экспорттаушылары және (немесе)

өндірушілері үшін бірыңгай демпингтік маржаны айқындай алады.

3. Тауардың қалыпты қүнын айқындау

53. Тауардың қалыпты қүнын тергеп-тексерулер жүргізетін

орган экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарыгында осындай үшінші

елдің резиденті болып табылатын өндірушілермен және экспорттаушылармен байланысты тұлгалар болып табылмайтын сатушыларға тергеп-тексеру кезеңінде сату кезінде, сауданың эдеттегі барысында экспорттаушы үшінші елдің кедендік аумагында пайдалану үшін үқсас тауар багаларының негізінде айқындайды.

Қалыпты қүнды айқындау мақсатында экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарыгында осындай үшінші елдің резиденті болып табылатын өндірушілермен және экспорттаушылармен байланысты түлғалар болып табылатын сатып алушыларга сату кезінде, егер аталган байланыс шетелдік өндірушінің және (немесе) экспорттаушыньщ бага саясатына эсер етпейтіні анықталган жагдайда, ұқсас тауардың багалары есепке алынуы мүмкін.

54. Экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарыгындагы сауданың эдеттегі барысында үқсас тауарды сатудың көлемі, егер бұл көлем экспорттаушы үшінші елден Одақтың кедендік аумагына тауар экспорты жалпы көлемінің кемінде 5 пайызын құраса, тауардың қалыпты қүнын айқындау үшін жеткілікті колем ретінде қаралады.

Сауданың әдеттегі барысында үқсас тауарды сатудың элдеқайда төмен көлемі, егер мүндай колем сауданың әдеттегі барысында тауардың экспорттық багасын үқсас тауардың багасымен тиісінше салыстыруды қамтамасыз ету үшін жеткілікті деген дэлелдемелер болса, тауардың қалыпты қүнын айқындау үшін қолайлы деп саналады.

 

 

55. Осы Хаттаманың 53-тармагына сәйкес тауардың қалыпты құнын айқындау кезінде сатып алушыларга экспорттаушы үшінші

 

 

28

елдің ішкі нарығында сатуы кезіыдегі тауардың бағасы тергеп-тексеру кезеңі ішінде сатып алушыларға сатылған ұқсас тауардың орташа өлшемді бағасы немесе оны осы кезең шеңберінде сатып алушыларға әрбір жеке сату бойынша тауар бағасы болып табылады.

56. Әкімшілік, сауда және жалпы шыгындарды есепке ала отырып, ұқсас тауар бірлігін өндірудің өзіндік құнынан томен багалар бойынша экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарығында немесе экспорттаушы үшінші елден өзге үшінші елге үқсас тауарды сату, егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган мұндай сату осы кезеңде барлық шыгындарды өтеуді қамтамасыз етпейтін елеулі колемде және багалар бойынша тергеп-тексеру кезеңінде жүзеге асырылатынын анықтаса гана, тауардың қалыпты құнын айқындау кезінде ескерілмеуі мүмкін.

57. Егер ұқсас тауарды сату кезінде экімшілік, сауда және жалпы шыгындарды есепке ала отырып, ұқсас тауар бірлігін өндірудің өзіндік қүнынан томен осындай тауардың багасы, тергеп-тексеру кезеңінде әкімшілік, сауда және жалпы шыгындарды есепке ала отырып, тауар бірлігінің орташа өлшемді өзіндік қүнынан асып кеткен жагдайда, мұндай бага тергеп-тексеру кезеңі ішіндегі барлық шыгындарды отеуді қамтамасыз ету ретінде қаралады.

58. Әкімшілік, сауда және жалпы шыгындарды есепке ала отырып, ұқсас тауар бірлігін өндірудің өзіндік қүнынан томен бага бойынша үқсас тауарды сату, егер тауардың қалыпты құнын айқындау кезінде ескерілетін мәмілелер бойынша үқсас тауардың орташа өлшемді багасы әкімшілік, сауда және жалпы шыгындарды

 

 

 

есепке ала отырып, ұқсас тауардың бірлігін өндірудің орташа өлшемді өзіндік құнынан томен немесе бағалар бойынша сату көлемі осындай өзіндік құнынан томен жагдайда, тауардың қалыпты құнын айқындау кезінде сскерілетін мәмілелер бойынша сату көлемінің кемінде 20 пайызын құрайды.

59. Әкімшілік, сауда және жалпы шыгындарды есепке ала отырып, ұқсас тауар бірлігін өндірудің өзіндік құны мұндай деректердің экспорттаушы үшінші елдегі бухгалтерлік есеп пен есептіліктің жалпы қабылданган қагидаттары мен қагидаларына сәйкес келуі және тауарды өндіруге және сатуга байланысты шыгындарды толық көрсету шартымен тауарды экспорттаушы немесе өндіруші берген деректер негізінде есептеледі.

60. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган шыгындарды мүндай бөлу әдетте, атап айтқанда, амортизацияның тиісті кезеңін, өндірісті дамытуга капитал салуга және басқа да шыгындарды жабуга аударымдар белгілеуге қатысты осындай тауарды экспорттаушыга немесе өндірушіге қолданылуы шартымен, тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушы немесе өндіруші берген деректерді қоса алганда, өндіріс шыгындарын экімшілік, сауда және жалпы шыгындарды болу дүрыстыгының оның иелігіғщегі барлық дәлелдемелерін есепке алады.

61. Өндіріс шыгындары, әкімшілік, сауда және жалпы шыгындар өндірісті дамытуга байланысты біржолгы шыгыстарды немесе өндірісті үйымдастыру кезеңінде жүзеге асырылатын операциялар тергеп-тексеру кезіндегі шыгындарга эсер ететін 

мән-жайларды есепке ала отырып түзетіледі. Мұндай түзетулер өндірісті үйымдастыру кезеңінің аяғындағы, ал егер өндірісті ұйымдастыру кезеңі тергеп-тексеру кезеңінен асып кеткен болса, тергеп-тексеру жүргізу кезеңіне келетін өндірісті үйымдастырудың барынша кеш кезеңі үшіы шығындарды корсетуге тиіс.

62. Әкімшілік, сауда және жалпы шығындардың жиынтық сандық корсеткіштері және экономиканың осы саласына тән пайда демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауарды экспорттаушы немесе ондіруші беретін сауданың эдеттегі барысында үқсас тауарды ондіру және сату туралы нақты деректердің негізінде айқындалады. Егер мүндай жиынтық сандық корсеткіштерді көрсетілген жолмен айқындауға болмайтын болса, олар мыналардың:

1) экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарығында тауардың сол санатын өндіруге және сатуға байланысты тергегі-тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушы немесе өндіруші алган және жүмсаған нақты сомалар;

2) осындай тауарды басқа да экспорттаушы немесе ондіруші экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарыгында ұқсас тауарды ондіруге және сатуға байланысты алған және жүмсаған орташа өлшемді нақты сомалар;

 

3) осындай жолмен айқындалған пайда сомасы экспорттаушы үшінші елдің ішкі нарығындағы сол санаттагы тауарды сату кезінде, әдетте, басқа да экспорттаушылар немесе өндірушілер алатын пайдадан аспайтын жагдай кезіндегі озге эдіс негізінде айқындалуы мүмкін.

63. Демпингтік импорт ішкі нарықтағы бағаларды мемлекет тікелей реттейтін немесе сыртқы сауданың мемлекеттік монополиясы бар экспорттаушы үшінші елден болган жагдайда, тауардың қалыпты құны баганың немесе тиісті үшінші елде есептелген үқсас тауар қүнына (көрсетілген экспорттаушы үшінші елмен тергеп-тексеру мақсатында салыстырылатын) не мүндай үшінші елден экспортқа жеткізу кезіндегі үқсас тауар багасының негізінде айқындалуы мүмкін.

Егер осы тармаққа сэйкес тауардың қалыпты қүнын айқындау мүмкін болмаган жагдайда, тауардың қалыпты қүны Одақтың кедендік аумагындагы үқсас тауарга төленген немесе төленуге жататын және пайданы есепке ала отырып түзетілген баганың негізінде айқындалуы мүмкін.

4. Тауардың экспорттық багасын айқындау

64. Тауардың экспорттық багасы тергеп-тексеру кезеңінде оны сату туралы деректердің негізінде айқындалады.

65. Демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауардың экспорттық багасы туралы деректер жоқ болган кезде не тергеп-тексерулер жүргізетін органның осындай тауардың экспорттық багасы туралы мәліметтердің дұрыстыгына негізді күмэні пайда болып, осының салдарынан тауарды экспорттаушы мен импорттаушы байланысты түлгалар болып табылатын (оның ішінде олардың әрқайсысының үшінші түлгамен байланысына орай) не 

 

осындай тауардың экспорттық бағасына қатысты уагдаласу нысанында шектеулі іскерлік практика болган кезде, оның экспорттық бағасы, егер импортталушы тауар тәуелсіз сатып алушыға қайта сатылмаса немесе Одақтың кедендік аумағына импортталған түрінде қайта сатылмаса, тергеп-тексерулер жүргізетін орган қандай да бір әдіспен айқындайтын импортталушы тауар бірінші рет тәуелсіз сатып алушыға сатылатын баға негізінде есептелуі мүмкін. Бүл ретте тауардың экспорттық бағасын оның қалыпты құнымен салыстыру мақсатында тауардың импорты мен қайта сату арасындагы кезеңде төленген шыгыстар (оның ішінде кедендік баждар мен салықтар), сондай-ақ пайда да есепке алынады.

 

5. Демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды анықтау

66. Осы бөлімнің мақсаттары үшін мүше мемлекеттердің экономика саласына залал деп мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал, оны келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі түсініледі.

67. Демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына залал демпингтік импорт көлемін және мүше мемлекеттер нарығындагы үқсас тауар бағаларына және мүше мемлекеттерден үқсас тауар өндірушілерге осындай импорттың эсерін талдау нэтижелері негізінде анықталады.

68. Демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына залалдың болуын айқындау мақсатында мәліметтер талданатын тергеп-тексеру кезеңін тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілейді.

69. Демпингтік импорт колемін талдау кезінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру объектісі болып табылатын (абсолюттік көрсеткіштерде не мүше мемлекеттердегі ұқсас тауарды өндіруге немесе түтынуға қатысты) тауардың демпингтік импортының едәуір үлгаюы болганын не болмаганын айқындайды.

70. Мүше мемлекеттер нарығындағы үқсас тауардың бағасына демпингтік импорттың эсер етуін талдау кезінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган:

1) демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауар багалары мүше мемлекеттер нарығындағы үқсас тауар бағаларынан айтарлықтай томен болғанын не болмаганын;

2) демпингтік импорт мүше мемлекеттер нарығында ұқсас тауар бағасының айтарлықтай төмендеуіне алып келгенін не келмегенін;

3) демпингтік импорт осындай импорт болмаған жагдайда орын алатын, мүше мемлекеттер нарығында үқсас тауар бағаларының айтарлықтай осуіне кедергі келтіргенін не келтірмегенін анықтайды.

 

71. Егер бір мезгілде жүргізілген тергеп-тексерудің нысанасы бір экспорттаушы үшінші елден коп Одақтың кедендік аумағына тауардың импорты болып табылатын жагдайда, тергеп-тексерулер жүргізетін орган мұғідай импорттың жиынтық эсер етуін, егер:

 

 

1) тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар импортына қатысты айқындалған демпингтік маржа әрбір экспорттаушы үшінші елден ең аз рұқсат етілетін демпингтік маржадан асса, ал әрбір экспорттаушы үшінші елден осы тауар импортының көлемі осы Хаттаманың 223-тармагының ережелерін есепке ала отырып, елеусіз болып табылмайтыны;

2) тауар импортының жиынтық эсер етуін багалау импорттық тауарлар арасындагы бәсекелестік шарттарын және мүше мемлекеттерде ондірілген импорттық тауар мен үқсас тауар арасындагы бәсекелестік шарттарын есепке ала отырып, мүмкін болып табылатыны анықталган жагдайда багалауы мүмкін.

72. Мүше мемлекеттердің экономика саласына демпингтік импорттың эсер етуін талдау мүше мемлекеттер экономика саласының жай-күйіне қатысы бар барлық экономикалық ф актор ларды:

оган бүрын орын алган демпингтік немесе субсидияланган импорттың эсер етуінен кейін мүше мемлекеттер экономика саласының экономикалық жагдайын қалпына келтіру дәрежесін;

болган немесе болашақта болуы мүмкін өндірістің қысқаруын, тауардың сатылуын, оның мүше мемлекеттер нарыгындагы үлесін, пайдасын, өнімділігін, тартылган инвестициялардан немесе өндірістік қуаттарды пайдаланудан түсетін кірістерді;

мүше мемлекеттер нарыгындагы тауар багаларына эсер ететін фактор ларды;

демпингтік маржаның мөлшерін;

болған немесе болашақта болуы мүмкін тауар өндірісінің өсу қарқынына, тауар қорына, жұмыспен қамту деңгейіне, жалақыға, инвестициялар тарту мүмкіндігіне және қаржылық жағдайға жағымсыз эсерді қоса алғанда багалаудан түрады.

Бүл ретте бір де бір фактор демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды анықтау үшін шешуші мәнге ие бола алмайды.

73. Мүше мемлекеттердің экономика саласындағы демпингтік импорт пен залал арасындағы себеп-салдарлық байланыстың болуы туралы қорытынды тергеп-тексерулер жүргізетін органның иелігінде де бар іске қатысты барлық дәлелдемелер мен мәліметтердің талдауына негізделуге тиіс.

74. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингтік импорттан басқа, оныц салдарынан сол кезеңде мүше мемлекеттердің экономика саласына залал келтіретін басқа белгілі факторларды да талдайды.

Іске қатысты ретінде қаралуы мүмкін факторлар, атап айтқанда, демпингтік бағалар бойынша сатылмаған импортталатын тауардың көлемі мен бағасын, тұтыну құрылымындағы сұраныстың қысқаруын немесе озгерісті, шектеулі сауда практикасын, технологиялық жетістіктерді, сондай-ақ, мүше мемлекеттер экономика саласының экспорттық көрсеткіштері мен өнімділігіп қамтиды.

Мүше мемлекеттер экономика саласының осы факторларының салдарынан келтірілген залал Одақтың кедендік аумағына демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалға жатқызылмауға тиіс.

 

 

75. Мүше мемлекеттердің экономика саласына демпингтік импорттың эсер етуі, егер қолда бар деректер өндірістік процесс, оны өндірушілердің ұқсас тауарды сатуы және пайда сияқты осындай критерийлер негізінде ұқсас тауарды ондіруді бөліп көрсетуге мүмкіндік берсе, мүше мемлекеттердегі үқсас тауарды өндіруге қатысты бағаланады.

Егер қолда бар деректер үқсас тауар өндірісін бөліп көрсетуге мүмкіндік бермеген жагдайда, мүше мемлекеттердің экономика саласына демпингтік импорттың эсер етуі өзіне үқсас тауарды қамтитын және олар туралы қажетті деректер бар тауарлардыц негүрлым шагын тобын немесе номенклатурасын шыгаруга қатысты багаланады.

76. Демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру қаупін анықтаган кезде тергеп-тексерулер жүргізетін орган қолда бар барлық факторларды, оның ішінде:

1) мүндай импорттың бүдан әрі үлгаюының нақты мүмкіндігі туралы куэландыратын демпингтік импорттың осу қарқынын;

2) демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауарды экспорттаушыда жеткілікті экспорттық мүмкіндіктердің немесе басқа экспорттық нарықтардың осы тауардың кез келген қосымша экспортын қабылдау мүмкіндігін есепке ала отырып, осы тауардың демпингтік импортын үлгайтудың нақты мүмкіндігі туралы куэландыратын оларды үлгайтудың анық бүлтартгіаушылыгының болуын;

3) егер мұндай бага деңгейі мүше мемлекеттер нарыгында үқсас тауар багасының төмендеуіне немесе оны ұстап тұруга және тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарга сүраныстың одан әрі өсуіне алып келуі мүмкін болса, тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар багасының деңгейін;

4) тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар қорының экспорттаушыда болуын есепке алады.

77. Мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру қаупінің болуы туралы шешім, егер осы Хаттаманьщ 76-тармагында көрсетілген факторларды талдау нәтижелері бойынша тергеп-тексеру барысында тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингтік импортты жалгастырудың бүлтартпастыгы және мұндай импортқа демпингке қарсы шараны қабылдамаган жагдайда мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіргені туралы қорытындыга келген жагдайда қабылданады.

6. Алдын ала демпингке қарсы бажды енгізу

78. Егер тергеп-тексеру аяқталғанға дейін тергеп-тексерулер жүргізетін орган алган ақпарат демпингтік импорттың және осыган байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына залалдьщ болуы туралы куэландырса, Комиссия осы Хаттаманьщ 7-тармагында көрсетілген баяндама негізінде тергеп-тексеру жүргізілген кезеңде демпингтік импорт келтірген мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды болгызбау мақсатында алдын ала демпингке қарсы

бажды енгізу арқылы демпингке қарсы шараны қолдану туралы шешім қабылдайды.

79. Алдын ала демпингке қарсы баж тергеп-тексеру басталган күннен бастап күнтізбелік 60 күннен бұрын енгізілмейді.

80. Алдын ала демпингке қарсы баждың мөлшерлемесі мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жою үшін жеткілікті, бірақ алдын ала есептелген демпингтік маржаның мөлшерінен жогары болмауға тиіс.

81. Егер алдын ала демпингтік баждың мөлшерлемесі алдын ала есептелген демпингтік маржаның мөлшеріне тең болган жагдайда, алдын ала демпингке қарсы баждың қолданылу мерзімі, егер бүл мерзім, үлесі тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың демпингтік импорты колемінде үлкен бөлігін қүраган экспорттаушылардың отініші негізінде 6 айга дейін ұзартылатын жагдайды қоспаганда, 4 айдан аспауға тиіс.

82. Егер алдын ала демпингке қарсы баж мөлшерлемесі алдын ала есептелген демпингтік маржадан аз болган жагдайда, алдын ала демпингке қарсы баждың қолданылу мерзімі, егер бүл мерзім, үлесі тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың демпингтік импорты колемінде үлкен бөлігін қүраган экспорттаушылардың өтініші негізінде 9 айга дейін үзартылатын жагдайды қоспаганда, 6 айдан аспауга тиіс.

 

83. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру нәтижелері бойынша демпингке қарсы шараны енгізу үшін негіздер жоқ деп анықтаса не осы Хаттаманың 272-тармағына сәйкес

демпингке қарсы шараны қолданбау туралы шешім қабылдаса, алдын ала демпингке қарсы баж сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тэртіппен төлеушіге қайтарылуга жатады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын демпингке қарсы шараны енгізу үшін негіздердің жоқ екені туралы не Комиссияның демпингке қарсы шара қолданбау туралы шешім қабылданғаны туралы уақтылы хабардар етеді.

84. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын құрудың айтарлықтай бәсеңдеуі қаупінің болуы негізінде демпингке қарсы шара қолдану туралы шешім қабылданса, алдын ала демпингке қарсы баждың сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтарылуға жатады.

85. Егер тексеру нәтижелері бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың болуы немесе оны келтіру қаупінің болуы негізінде алдын ала демпингке қарсы шара қолдану туралы шешім қабылданса (алдын ала демпингке қарсы бажды енгізбеу мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың болуын айқындауга алып келуі жагдайында), алдын ала демпингке қарсы баж сомалары демпингке қарсы бажды қолдану туралы шешім күшіне енген күннен бастап осы Хаттаманың 86 және 87-тармақтарының ережелерін есепке ала отырып, осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен есепке жатқызуга және белуге жатады.

86. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша алдын ала демпингке қарсы баж мөлшерлемесіне қараганда демпингке қарсы баждың барынша томен мөлшерлемесін енгізу орынды деп танылса, алдын ала демпингке қарсы баждың белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген демпингке қарсы баж сомасына сэйкес келетін алдын ала демпингке қарсы баж сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тэртіппен есепке жатқызуга және белуге жатады.

Демпингке қарсы баждың белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген демпингке қарсы баж сомасынан асатын алдын ала демпингке қарсы баж сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтарылуга жатады.

87. Егер тергеп-тексеру нэтижелері бойынша алдын ала демпингке қарсы баж мөлшерлемесіне қараганда демпингке қарсы баждың негұрлым жогары мөлшерлемесін енгізу орынды деп танылса, демпингке қарсы баж бен алдын ала демпингке қарсы баж сомалары арасындагы айырма алынбайды.

 

88. Алдын ала демпингке қарсы баж тергеп-тексеруді бір мезгілде жалгастырган жагдайда қолданылады.

89. Алдын ала демпингке қарсы бажды енгізу туралы шешім, эдетте, тергеп-тексеру басталган күннен бастап 7 айдан кешіктірмей қабылданады.

7. Тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар экспорттаушысының бага міндеттемелерін қабылдауы

90. Тергеп-тексеруді тергеп-тексерулер жүргізетін орган тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушыдан осы тауарга багаларды қайта қарау немесе Одақтың кедендік аумагына оның қалыпты құнынан томен багалар бойынша экспорттауды тоқтату туралы жазбаша нысанда баға міндеттемелерін алган кезде (мүше мемлекеттерде экспорттаушымен байланысты адамдар болган кезде бүл адамдардың осы міндеттемелерді қолдайтыны туралы өтініші де қажет), егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган көрсетілген міндеттемелерді қабылдау демпингтік импортпен келтірілген залалды жояды деген қорытындыга келсе және Комиссия оларды мақұлдау туралы шешім қабылдаса, тоқтатуы немесе тоқтата тұруы мүмкін.

Тауар бағасының деңгейі осы міндеттемелерге сәйкес демпингтік маржаны жою үшін бүл қажетті деңгейге қараганда жогары болмауға тиіс.

Тауар бағасының көтерілуі, егер мүндай көтерілу мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жою үшін жеткілікті болып табылса, демпингтік маржадан аз болмауы мүмкін.

91. Комиссия баға міндеттемелерін мақұлдау туралы шешімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингтік импорттың және осыған негізделген мүше мемлекеттердің экономика саласына

 

 

залалдың болуы туралы алдын ала қорытындыға келмегенге дейін қабылдамайды.

92. Комиссия баға міндеттемелерін мақұлдау туралы шешімді, егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды нақты немесе элеуетті экспорттаушылар санының коп болуына байланысты немесе озге де себептер бойынша оларды мақұлдаудың қолайсыздығы туралы қорытындыга келмейінше қабылдамайды.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүмкіндігінше экспорттаушыларга олардың баға міндеттемелерін мақүлдау қолайсыз деп танылган себептерді хабарлайды және оларга осыган байланысты өз түсініктемелерін беру мүмкіндігін үсынады.

93. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган бага міндеттемелерін қабылдаган эрбір экспорттаушыға оны мүдделі тұлғаларға ұсыну мүмкіндігі болу үшін олардың қүпия емес нұсқасын беру туралы сүрау жібереді.

94. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушыларга бага міндеттемелерін қабылдауды ұсына алады, бірақ оларды қабылдауды талап ете алмайды.

 

95. Комиссия баға міндеттемелерін мақүлдау туралы шешім қабылдаған жагдайда, демпингке қарсы тергеп-тексеру тауар экспорттаушының өтініші бойынша немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органның шешімі бойынша жалғастырылуы мүмкін.

Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингтік импорттың немесе оған негізделген

мүше мемлекеттердің экономика саласына залалдың жоқ екені туралы қорытындыға келсе, егер көрсетілген қорытынды айтарлықтай дәрежеде осындай міндеттемелердің болуының нэтижесі болып табылатын жағдайды қоспағанда, баға міндеттемелерін қабылдаған экспорттаушы осындай міндеттемелерден автоматты түрде босатылады. Егер жасалған қорытынды айтарлықтай дәрежеде баға міндеттемелерінің болуының нәтижесі болып табылатын жағдайда, Комиссия осындай міндеттемелер қажетті уақыт кезеңінің ішінде күшінде қалуға тиіс екені туралы шешім қабылдауы мүмкін.

96. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингтік импорттың болуы және оған негізделген мүше мемлекеттердің экономика саласына залалдың болғаны туралы қорытындыга келсе, экспорттаушы қабылдаған бага міндеттемелері олардың шарттарына және осы Хаттаманьщ ережелеріне сәйкес эрекет етуді жалғастырады.

97. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушыдан Комиссия мақүлдаган баға міндеттемелерін, олардың орындалуына қатысты мәліметтерді, сондай-ақ осындай мәліметтерді тексеруге келісімді сүрауға құқылы.

Сүрау салынатын мәліметтерді тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілеген мерзімде бермеу, сондай-ақ осы мәліметтерді тексеруге келіспеу экспорттаушының қабылданған баға міндеттемелерін бұзғаны болып есептеледі.

98. Экспорттаушы баға міндеттемелерін бүзған немесе кері қайтарып алған жагдайда, Комиссия алдын ала демпингке қарсы

44

бажды (егер тергеп-тексеру әлі аяқталмаса) немесе демпингке қарсы бажды (егер түпкілікті нәтижелері оны енгізу үшін негіз бар екені туралы куәландырса) енгізу арқылы демпингке қарсы шараны қолдану туралы шешім қабылдауы мүмкін.

Экспорттаушы қабылданган бага міндеттемелерін бүзған жагдайда, оган осындай бұзушылыққа байланысты түсініктеме беруге мүмкіндік беріледі.

99. Комиссияның баға міндеттемелерін мақүлдау туралы актісінде алдын ала демпингке қарсы баж мөлшерлемесі немесе осы Хаттаманың 98-тармағына сәйкес енгізілуі мүмкін демгшнгке қарсы баж айқындалуға тиіс.

8. Демпингке қарсы бажды енгізу және қолдану

100. Демпингке қарсы баж (баға міндеттемелері осы Хаттаманың 90 - 99-тармақтарына сәйкес Комиссия мақұлдаған экспорттаушылар жеткізетін тауарды қоспағанда) барлық экспорттаушылар жеткізетін және мүше мемлекеттердің экономика саласына залал келтіретін демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауарга қатысты қолданылады.

101. Демпингке қарсы баждың мөлшері мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жою үшін жеткілікті болуга тиіс, бірақ есептелген демпингтік маржа мөлшерінен жогары болмауга тиіс.

45

Егер мұндай мөлшер мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жою үшін жеткілікті болып табылса, Комиссия есептелген демпингтік маржаның молшеріне қараганда аз молшерде демпингке қарсы бажды енгізу туралы шешім қабылдауы мүмкін.

102. Комиссия жеке демпингтік маржа есептелген демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауардың әрбір экспорттаушысы немесе ондірушісі жеткізетін тауарга қатысты демпингке қарсы баж мөлшерлемесінің жеке мөлшерін белгілейді.

103. Осы Хаттаманың 102-тармағында корсетілген демпингке қарсы баж молшерлемесінің жеке молшерінен басқа, Комиссия тергеп-тексеру барысында есептелген анагүрлым жоғарғы демпингтік маржа негізінде жеке демпингтік маржа есептелмеген экспорттаушы үшінші елден тауардың басқа барлық экспорттаушылары немесе ондірушілері жеткізетін тауарга демпингке қарсы баждың бірыңғай мөлшерлемесін белгілейді.

104. Демпингке қарсы баж, егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша осы тауарға қатысты төмендегілер анықталған болса, алдын ала демпингке қарсы баж енгізілген күнге дейін күнтізбелік 90 күннен ерте емес, орналастыру шарты демпингке қарсы баждарды төлеу болып табылатын кедендік рәсімдерге орналастырылған тауарларға қатысты қолданылуы мүмкін:

1) бұрын залал келтірген демпингтік импорттың болуы немесе импорттаушы экспорттаушының тауарды оның қалыпты құнынан томен бағамен жеткізгенін және тауардың мұндай импорты мүше

мемлекеттердің экономика саласына залал келтіруі мүмкін екенін білсе немесе білуге тиіс болса;

2) мүше мемлекеттердің экономика саласына залалдың салыстырмалы қысқа уакыт кезеңі ішінде елеулі өскен демпингтік импортпен келтірілгенін, оның ұзақтығы мен көлемін, сондай-ақ басқа мэн-жайларды (оның ішінде импортталатын тауардың қоймалық қорларының жылдам өсуі) есепке ала отырып, демпингке қарсы бажды енгізуден қалпына келтіру тиімділігін осы тауардың импорттаушыларына тергеп-тексеру аяқталганга дейін түсініктемелер беру мүмкіндігі берілген жагдайда айтарлықтай азайтуы мүмкін.

105. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру

басталган күннен кейін Шартта көзделген ресми көздерде осы

Хаттаманьщ 104-тармагына сэйкес тексеру объектісі болып табылатын тауарга қатысты демпингке қарсы бажды қолдану мүмкіндігі туралы ескертуі бар хабарлама жариялайды.

Мұндай хабарламаны жариялау туралы шешімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттер экономика саласының осы Хаттаманьщ '104-тармагында көрсетілген талаптар

орындалуының жеткілікті дәлелдемелерін қамтитын сүрау салу бойынша немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органның қолында осындай дәлелдемелер болган кезде оз бастамасы бойынша

қабылдайды.

Демпингке қарсы баж осы тармақта корсетілген хабарлама ресми жарияланган күнге дейін орналастыру шарты демпингке қарсы

 

баждарды төлеу болып табылатын кедендік рәсімдерге орналастырылған тауарларға қатысты қолданыла алмайды.

 

106. Мүше мемлекеттердің зацнамасында осы Хаттаманың 104-тармағына сәйкес мудделі тұлгаларға демпингке қарсы баждың қолданылу мүмкіндігі туралы хабарлаудың қосымша тәсілдері белгіленуі мүмкін.

9. Демпингке қарсы шараның қолданылу мерзімі және оны қайта қарау

107. Демпингке қарсы шара демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жою үшін қажетті молшерде және мерзім ішінде Комиссияның шешімі бойынша қолданылады.

108. Демпингке қарсы шараның қолданылу мерзімі осындай шараны қолдану басталған күннен немесе өзгермелі мэн-жайларға байланысты және бір мезгілде демпингтік импорттың талдауына қатысты және мүше мемлекеттердің экономика саласына келген залалға байланысты немесе демпингке қарсы іс-қимыл мерзімінің өтуіне байланысты откізілген қайта тергеп-тексеру аяқталған күннен бастап 5 жылдан аспауға тиіс.

 

109. Демпингтік шараның қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайта тергеп-тексеру осы Хаттаманың 186 - 198-тармақтарының ережелеріне сэйкес берілген жазбаша

нысандағы өтініштің негізінде не тергеп-тексерулер жүргізетін органның өз бастамасы бойынша жүргізіледі.

Демпингке қарсы шараның қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайта тергеп-тексеру өтініптте демпингтік импортты жаңарту не жалгастыру және демпингке қарсы шараның қолданысын тоқтату кезінде мүше мемлекеттердің экономика саласына залал келтіру мүмкіндігі туралы мәліметтер болган кезде жүргізіледі.

Демпингке қарсы шараның қолданылу мерзімінің аяқталуына

байланысты қайта тергеп-тексеру жүргізу туралы өтініш демпингке қарсы шараның қолданылу мерзімі аяқталганга дейін 6 айдан кешіктірмей беріледі.

Қайта тергеп-тексеру демпингке қарсы шараның қолданылу

мерзімі аяқталғанға дейін басталуға тиіс және ол басталған күннен бастап 12 ай ішінде аяқталуға тиіс.

Осы тармаққа сэйкес жүргізілетін қайта тергеп-тексеру аяқталғанға дейін демпингке қарсы шараны қолдану Комиссияның шешімі бойынша үзартылады. Алдын ала демпингке қарсы баждарды алу үшін белгіленген тәртіппен тиісті демпингке қарсы шараны қолдану үзартылатын мерзім ішінде қолданылу мерзімі қайта тергеп-тексеру жүргізуге байланысты үзартылатын, демпингке қарсы шараны қолдануға байланысты белгіленген демпингке қарсы баж мөлшерлемелері бойынша демпингке қарсы баждар төленеді.

байланысты тергеп-тексерулер жүргізетін орган қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша демпингке қарсы шараларды қолдануға

Егер демпингке қарсы шараны қолдану мерзімінің аяқталуына

негіздердің жоқ екенін анықтаса не осы Хаттаманың 272-тармағына сәйкес демпингке қарсы шара қолданбау туралы шешім қабылдаса, демпингке қарсы шараны қолдану ұзартылған мерзім ішінде алдын ала демпингке қарсы баждарды алу үшін белгіленген тәртіппен алынатын демпингке қарсы баж сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтаруға жатады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын демпингке қарсы шараларды қолдану негіздерінің жоқ екені туралы не Комиссияның демпингке қарсы шараны қолданбау туралы шешім қабылдаганы туралы уақтылы хабардар етеді.

Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингке қарсы шараның қолданылу мерзімінің өтуіне байланысты қайта тергеп-тексеру жүргізуінің нәтижелері бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына демпингтік импортты қалпына келтіру не жалғастыру және залал келтіру мүмкіндігін анықтаган болса, Комиссия демпингке қарсы шараның қолданылуын үзартады. Демпингке қарсы шараны үзарту туралы Комиссия шешімі күшіне енген күннен бастап алдын ала демпингке қарсы баждарды алу үшін белгіленген тәртіппен алынатын демпингке қарсы баждар сомалары демпингке қарсы шараны қолдану ұзартылған мерзімнің ішінде осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен есепке жатқызуга және белуге жатады.

110. Мүдделі түлғаның өтініші бойынша, егер демпингке қарсы шараны енгізгеннен кейін кемінде 1 жыл өткен жагдайда немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органның бастамасы бойынша

 

 

демпингке қарсы шараны қолдануды жалгастырудың орындылығын айқындау және (немесе) өзгерген мән-жайларға байланысты оны қайта қарау (оның ішінде демпингке қарсы баж мөлшерлемесінің дербес мөлшерін қайта қарау) мақсатында қайта тергеп-тексеру жүргізілуі мүмкін.

Қайта тергеп-тексеруді жүргізу туралы өтінішті беру мақсатына байланысты мұндай өтініш өзгерген мән-жайларга байланысты:

демпингке қарсы шараны қолдануды жалгастыру демпингтік импортқа қарсы іс-қимыл және демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды жою үшін талап етілмейтін;

демпингке қарсы шараның қолданыстағы мөлшері демпингтік импортқа қарсы іс-қимыл және демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды жою үшін жеткілікті мөлшерден асатын;

қолданыстагы демпингке қарсы шара демпингтік импортқа қарсы іс-қимыл және демпингтік импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды жою үшін жеткіліксіз деген дәлелдемелерді қамтуға тиіс.

Осы тармаққа сэйкес жүргізілетін қайта тергеп-тексеру басталгағі күнінен бастап 12 ай ішінде аяқталуға тиіс.

111. Қайта тергеп-тексеру тергеп-тексеру жүргізу кезеңінде демпингтік импорт нысанасы болып табылатын тауарды жеткізуді жүзеге асырмаган экспорттаушы немесе өндіруші үшін жеке демпингтік маржаны белгілеу мақсатында да жүргізілуі мүмкін.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мұндай қайта тергеп-тексеруді аталган экспорттаушы немесе өндіруші оны жүргізу туралы, экспорттаушы немесе тауар өндіруші демпингке қарсы шара қолданылатын экспорттаушы және өндірушімен байланысты еместігін және осы экспорттаушы немесе өндіруші тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды Одақтың кедендік аумагына жеткізуді жүзеге асыратындыгын немесе тоқтатылуы немесе кері қайтарылуы осы экспорттаушы немесе тауар өндіруші үшін едэуір шыгынга немесе айтарлықтай айыппүл санкцияларына әкеп соқтыратын Одақтың кедендік аумагында мүндай тауардың елеулі көлемін жеткізу туралы шарттық міндеттемелерге байланысты екенін дәлелдейтін дәлелдемелерін қамтитын өтініш берген жагдайда бастауы мүмкін.

Экспорттаушы немесе өндіруші үшін жеке демпингтік маржаны белгілеу мақсатында қайта тергеп-тексеру жүргізу кезеңінде Одақтың кедендік аумагына тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды жеткізуге қатысты демпингке қарсы бажды мүндай қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша шешім қабылданғанға дейін осы экспорттаушы немесе өндіруші төлемейді. Бүл ретте қайта тергеп-тексеру жүргізу кезеңінде Одақтың кедендік аумагына әкелінген (кіргізілген) мұндай тауарга қатысты осы тармақта белгіленген ерекшеліктерді есепке ала отырып, кедендік экелу баждарын төлеуді қамтамасыз ету үшін демпингке қарсы бажды төлеуді Еуразия экономикалық одақтың Кеден кодексінде козделген тэртіппен қамтамасыз ету беріледі.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын қайта тергеп-тексерудің басталатын күні туралы уақтылы хабардар етеді.

Демпингке қарсы бажды төлеуді қамтамасыз ету осы Хаттаманың 103-тармағына сәйкес белгіленген демпингке қарсы баждың бірыңгай мөлшерлемесі бойынша есептелген демпингке қарсы баж сомасының мөлшерінде ақшалай қаражатпен (ақшамен) беріледі.

Егер қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша демпингке қарсы шараны қолдану туралы шешім қабылданган жагдайда, демпингке қарсы баж мүндай қайта тергеп-тексеру жүргізу кезеңі үшін толеуге жатады. Қамтамасыз ету сомасы қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша қабылданган демпингке қарсы шара қолдану туралы шешім күшіне енген күннен бастап демпингке қарсы баждың белгіленген мөлшерлемесіне сүйене отырып айқындалган мөлшерде демпингке қарсы бажды төлеу есебінен есепке жазуға және осы тармақтың ережелерін есепке ала отырып, осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен есепке жатқызуга және белуге жатады.

Егер қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша одан демпингке қарсы бажды төлеуді қамтамасыз ету мөлшері айқындалган мөлшерлемеге қараганда демпингке қарсы баждың барынша жогары мөлшерлемесін енгізу орынды деп танылса, қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша белгіленген мөлшерлеме бойынша есептелген демпингке қарсы баж сомалары мен демпингке қарсы баждың бірыңгай мөлшерлемесі арасындагы айырма алынбайды. 

Демпингке қарсы баждың белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген демпингке қарсы баж сомасынан асатын қамтамасыз ету сомасы Еуразия экономикалық одагының Кеден кодексінде көзделген тәртіппен толеушіге қайтаруга жатады.

Осы тармақта көзделген қайта тергеп-тексеру мүмкіндігінше 12 айдан аспайтын қысқа мерзімде жүргізіледі.

112. Дәлелдемелерді үсыну мен демпингке қарсы тергеп-тексеру жүргізуге қатысты осы Хаттаманьщ VI болімінің ережелері тиісті айырмашылықтарды есепке ала отырып, осы Хаттаманьщ '107 - 113-тармақтарында козделген қайта тергеп-тексерулерге қатысты қолданылады.

113. Осы Хаттаманың 107 - 112-тармақтарының ережелері тиісті айырмашылықтарды есепке ала отырып, осы Хаттаманьщ 90 - 99-тармақтарына сэйкес экспорттаушы қабылдаган міндеттемелерге қатысты қолданылады.

10. Демпингке қарсы шараны айналып отуді анықтау

'114. Осы Хаттаманьщ мақсаттары үшін демпингке қарсы шараны айналып оту деп демпингке қарсы бажды төлеуді не экспорттаушы қабылдаган бага міндеттемелерін орындауды айналып өту үшін тауарды жеткізу тәсілін өзгерту түсініледі.

115. Демпингке қарсы шараны айналып етуді анықтау мақсатында қайта тергеп-тексеру мүдделі тұлғаның отініші негізінде

не тергеп-тексерулер жүргізетін органның жеке бастамасы бойынша жүргізіледі.

116. Осы Хаттаманың 115-тармагында көрсетілген өтініш мынадай дәлелдемелерді қамтуға тиіс:

1) демпингке қарсы шараны айналып өту;

2) демпингке қарсы шараның әрекетін оны айналып өту және осы фактордың мүше мемлекеттер нарығындағы ұқсас тауар өндірісінің колеміне және (немесе) оны сатуға және (немесе) оның багасына әсерінің салдарын бейтараптандыру;

3) демпингке қарсы шараны айналып өту нәтижесінде тауардың (осындай тауардың қүрамдас және (немесе) туынды бөліктерінің) демпингтік импортының болуы. Бұл ретте тауардың, оның қүрамдас және туынды бөліктерінің қалыпты құны ретінде салыстыру мақсатында нэтижелері бойынша Комиссия тиісті түзетулерді есепке ала отырып, демпингке қарсы шара енгізген тергеп-тексеру барысында айқындалған олардың қалыпты қүны қабылданады.

117. Демпингке қарсы шараны айналып өтуді анықтау мақсатында қайта тергеп-тексеру ол басталған күннен бастап 9 ай ішінде аяқталуға тиіс.

118. Осы Хаттаманың 115 - 120-тармақтарына сэйкес

 

жүргізілген қайта тергеп-тексеру кезеңінде Комиссия экспорттаушы үшінші елден Одақтың кедендік аумагынан импортталатын демпингтік импорттың нысанасы болып табылатын тауардың қүрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына, сондай-ақ өзге экспорттаушы үшінші елден Одақтың кедендік аумагына

импортталатын демпингтік импорттың нысанасы болып табылған тауарға және (немесе) оның құрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына алдын ала демпингке қарсы бажды алу үшін белгіленген тәртіппен алынатын демпингке қарсы бажды енгізуі мүмкін.

119. Егер осы Хаттаманың 115 - 120-тармақтарына сәйкес жүргізілген қайта тергеп-тексерудің нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингке қарсы шараны айналып өтуді анықтамаса, осы Хаттаманың '118-тармагына сәйкес және алдын ала демпингке қарсы баждарды алу үшін белгіленген тәртіппен төленген демпингке қарсы баж сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтаруга жатады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын демпингке қарсы шараны айналып өту анықталмаганы туралы уақтылы хабардар етеді.

120. Демпингке қарсы шара осы Хаттаманың 115 - 120-тармақтарына сэйкес жүргізілген қайта тергеп-тексеру нәтижелері бойынша демпингке қарсы шараны айналып өту анықталган жагдайда, Комиссия демпингтік импорттың нысанасы болып табылган тауардың экспорттаушы үшінші елден Одақтың кедендік аумагына импортталатын қүрамдас бөліктерінс және (немесе) туындыларына, сондай-ақ демпингтік импорттың нысанасы болып табылган тауарга және (немесе) озге экспорттаушы үшінші елден Одақтың кедендік аумагына импортталатын оның қүрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына қолданылуы мүмкін.

Комиссияның осы тармақта көрсетілген демпингке қарсы шараны енгізу туралы шешімі күшіне енген күннен бастап алдын ала демпингке қарсы баждарды алу үшін белгіленген тәртіппен толенген демпингке қарсы баждардың сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен есепке жатқызуга және белуге жатады.

V. Өтемақы шаралары

121. Мыналар:

1) субсидиялаушы орган жүзеге асыратын, субсидия алушыға қосымша артықшылықтар беретін және экспорттаушы үшінші елдің аумагы шегінде көрсетілетін, оның ішінде:

ақша қаражатын (оның ішінде дотация, қарыздар және акцияларды сатып алу түрінде) немесе осындай қаражатты (оның ішінде қарыздар бойынша кепілдеме түріндегі) аудару бойынша міндеттемелерді тікелей аудару;

экспортталатын тауарды ішкі тұтынуға арналган үқсас тауардан алынатын салықтардан немесе баждардан босату жагдайларын қоспаганда не осындай салықтарды немесе баждарды нақты төленген сомалардан аспайтын мөлшерде азайтуды немесе қайтаруды қоспаганда, экспорттаушы үшінші елдің кірісіне түсуге тиіс болатын (оның ішінде салықтық кредиттерді үсыну арқылы) қаражатты есептен шыгару не алып қоюдан толық немесе ішінара бас тарту;

жалпы инфрақүрылымды, яғни нақты өндірушімен және (немесе) экспорттаушымен байланысты емес инфрақұрылымды

қолдау мен дамытуға арналған тауарларды не көрсетілетін қызметтерді қоспағанда, тауарларды не көрсетілетін қызметтерді жеңілдікпен немесе өтеусіз үсыну;

тауарларды жеңілдікпен сатып алу нысанындағы;

2) субсидия алушыға қосымша артықшылықтар беретін, тікелей немесе жанама нәтижесі экспорттаушы ушінші елден тауар экспортын ұлғайту немесе осы үшінші елге ұқсас тауар импортын қысқарту болып табылатын кірістерді немесе бағаларды қолдаудың кез келген нысанындағы қаржылық жәрдемдесу субсидия деп түсініледі.

1. Экспорттаушы үшінші елдің субсидияларын өзіндік ерекшелікті субсидияға жатқызу қағидаттары

122. Егер субсидиялаушы орган немесе экспорттаушы үшінші елдің заңнамасы субсидияны пайдалануға тек жекелеген үйымдарды жіберетін болса, экспорттаушы үшінші елдің субсидиясы ерекше болып табылады.

123. Осы болімде жекелеген үйымдар деп нақты өндірушіні және (немесе) экспорттаушыны не экспорттаушы үшінші ел экономикасының нақты саласын не өндірушілер және (немесе) экспорттаушылар тобын (одағын, бірлестігін) не экспорттаушы үшінші елдің экономика салаларын білдіреді.

124. Егер осы субсидияны пайдалануға жіберілген жекелеген үйымдардың саны субсидиялаушы органның заңды иелігіндегі белгілі 

бір географиялық өңірде орналасқан ұйымдармен шектелсе, субсидия ерекше болып табылады.

125. Егер экспорттаушы үшінші елдің заңнамасы немесе субсидиялаушы орган жалпы объективті критерийлерді не субсидияны алу құқыгын және оның мөлшерін (оның ішінде өнімдер өндірумен айналысатын жұмыскерлер санына немесе онімдер шыгару көлеміне қарай) айқындайтын шарттарды белгілесе және ол қатаң сақталса, субсидия ерекше болып табылмайды.

126. Кез келген жагдайда экспорттаушы үшінші елдің субсидиясы, егер мүндай субсидияны үсыну:

1) субсидияны гіайдалануга рүқсат берілген жекелеген ұйымдар санының шектелуімен;

2) жекелеген ұйымдардың субсидияны артықшылықпен пайдалануымен;

3) жекелеген ұйымдарға субсидияның тепе-тең емес үлкен сомасын үсынуымен;

4) субсидиялаушы органның жекелеген ұйымдарға субсидияны үсынудың жеңілдікті (преференциялық) тэсілін таңдап алуымен сүйемелденсе, өзіндік ерекшелікті субсидия болып табылады.

127. Экспорттаушы үшінші елдің кез келген субсидиясы, егер:

1) субсидия экспорттаушы үшінші елдің заңнамасына сэйкес не іс жүзінде жалғыз шарттың немесе бірнеше шарттың біреуі ретінде тауар экспортымен байланысты болса. Субсидия, егер оны экспорттаушы үшінші елдің заңнамасына сэйкес тауар экспортына байланысты болмайтын беру практикада тауардың болган немесе

59

болашақта мүмкін болатын экспортымен не экспорттық пайдамен байланысты болса, тауар экспортына іс жүзінде байланысты болып есептеледі. Экспорттаушы кәсіпорындарға субсидияны беру фактісінің өзі осы тармақтың ұғьтмында тауардың экспортына байланысты субсидияны беруді білдірмейді;

2) субсидия экспорттаушы үшінші елдің заңнамасына сэйкес не импортталатын тауарлардыц орнына экспорттаушы үшінші елде шығарылған тауарлар пайдаланыла отырып, іс жүзінде жалғыз шарттьщ немесе бірнеше шарттың біреуі ретінде байланысты болса, өзіндік ерекшелікті субсидия болып табылады.

128. Тергеп-тексерулер жүргізетін органныц экспорттаушы үшінші елдің субсидиясын өзіндік ерекшелікті субсидияға жатқызу туралы шешімі дәлелдемелерге негізделуге тиіс.

2. Өзіндік ерекшелікті субсидияның мөлшерін айқындау қагидаттары

'129. Өзіндік ерекшелікті субсидия молшері мүндай субсидия алушыға түсетін пайданың мөлшері негізінде айқындалады.

130. Өзіндік ерекшелікті субсидия алушыға түсетін пайданың мөлшері мынадай қагидаттар негізінде айқындалады:

1) субсидиялаушы органныц үйымның капиталына қатысуы, егер мүндай қатысу экспорттаушы үшінші елдің аумағындағы қалыпты инвестициялық практикаға (тәуекел капиталын ұсынуды қоса алғанда) жауап бермейтін қатысу ретінде багалануы мүмкін болмаса, пайданы беру ретінде қарастырылмайды;

2) субсидиялайтын орган берген кредит, егер кредит алушы ұйым мемлекеттік кредит үшін төлейтін сома мен осы ұйым экспорттаушы үшінші елдің кредиттік нарыгында алуы мүмкін салыстырмалы коммерциялық кредит үшін төлейтін соманыц арасында айырма жоқ болса, пайданы беру ретінде қаралмайды. Бұлай болмаган жагдайда, осы сомалардың арасындагы айырма пайда болып саналады;

3) субсидиялаушы органның кредитті кепілдендіруі, егер кепілдікті алушы үйым субсидиялаушы орган кепілдендірген кредит үшін төлейтін сома мен осы үйым коммерциялық кредит үшін мемлекеттік кепілдіксіз толеуі мүмкін соманың арасында айырма жоқ болса, пайданы беру ретінде қаралмайды. Бүлай болмаган жагдайда, комиссиялық айырмада осы сомалардың арасындагы түзетуі бар айырма пайда болып саналады;

4) субсидиялаушы органньщ тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді жеткізуі не тауарларды сатып алуы, егер тек тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді баламалы сыйақыдан кем жеткізсе не сатып алу кемінде баламалы сыйақыдан асырып жүзеге асырылмаса, пайда беру ретінде қаралмайды. Сыйақының баламалылыгы осындай тауарлар мен қызметтерді экспорттаушы үшінші елдің нарыгында сатып алудьщ және сатудың баганы, сапаны, қолжетімділікті, отімділікті, тасымалдауды және тауарды сатып алудьщ немесе сатудың басқа да шарттарын қоса алганда, сол кездегі нарықтық жағдайларға сүйене отырыгі айқындалады. 

131. Осы бөлімнің мақсаттары үшін мүше мемлекеттердің экономика саласына залал деп мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал, оны келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі түсіндіріледі.

3. Субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды анықтау

132. Субсидияланатын импорт салдарынан мүше

мемлекеттердің экономика саласына залал субсидияланатын импорттың колемін және осындай импорттың мүше мемлекеттер нарығында үқсас тауардың бағасы мен мүше мемлекеттердегі үқсас тауар өндірушілерге әсерін талдау нәтижелерінің негізінде анықталады.

133. Субсидияланатын импорт салдарынан мүше

мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды айқындау мақсатында мәліметтер талданатын тергеп-тексеру кезеңін тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілейді.

134. Субсидияланатын импорттың көлемін талдау кезінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың субсидияланатын импортының айтарлықтай ұлғаюы болғанын не болмағанын айқындайды (абсолютті көрсеткіштерде не өндіріске немесе мүше мемлекеттерде үқсас тауарды өндіруге немесе түтынуға қатысты). 

135. Егер бір мезгілде жүргізілетін тергеп-тексерулердің нысанасы қандай да бір тауарды көп дегенде бір экспорттаушы ушінші елден Одақтың кедендік аумагына субсидияланатын импорт болып табылса, тергеп-тексерулер жүргізетін орган, егер:

1) осы тауарга әрбір экспорттаушы үшінші елдегі субсидияның молшері оның құнының 1 пайызынан астамын қүрайтыны, ал эрбір экспорттаушы үшінші елден субсидияланатын импорт көлемі осы Хаттаманьщ 228-тармагына сэйкес елеусіз болып табылмайтыны;

2) субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауар импортының жиынтық эсер етуін багалау импорттық тауарлар арасындагы бәсекелестік шарттары мен импорттық тауар және мүше мемлекеттерде шыгарылган ұқсас тауар арасындагы бәсекелестік шарттарын есепке алганда мүмкін болып табылатыны анықталса, осындай импорттың жиынтықты эсерін багалай алады.

136. Мүше мемлекеттер нарыгындагы үқсас тауар багасына субсидияланатын импорттың эсерін талдау кезінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган:

1) субсидияланатын импорттьщ нысанасы болып табылатын тауар багасы мүше мемлекеттер нарыгындагы ұқсас тауардың багасынан айтарлықтай томен болгандыгын;

2) субсидияланатын импорт мүше мемлекеттер нарыгында үқсас тауар багасының айтарлықтай төмендеуіне алып келгенін;

3) субсидияланатын импорт мұндай импорт болмаган жагдайда орын алатын мүше мемлекеттер нарыгында ұқсас тауардың багасының айтарлықтай осуіне кедергі келтіргенін анықтайды. 

137. Субсидияланатын импорттың мүше мемлекеттердің экономика саласына келтіретін әсерін талдау мүше мемлекеттер экономика саласының жағдайына қатысы бар барлық экономикалық факторларды, оның ішінде:

1) болған немесе жақын арада болуы мүмкін өндірістің қысқартылуын, тауардың сатылуын, мүше мемлекеттер нарығындағы тауар үлесін, пайданы, енімділікті, тартылған инвестициялардан немесе ендірістік қуаттарды пайдаланудан түсетін кірістерді;

2) мүше мемлекеттер нарығындағы тауар бағасына эсер ететін факторларды;

3) болған немесе келешекте ақша ағыны қозғалысына, тауар қорына, жүмыспен қамту деңгейіне, жалақыға, ендірістің есу қарқынына және инвестицияларды тарту мүмкіндігіне теріс эсерін қоса алғанда, бағалаудан түрады.

138. Субсидияланатын импорттың мүше мемлекеттердің экономика саласына әсері, егер қолда бар деректер өндірістік процесс, тауарды оның өндірушілерінің сатуы мен пайдасы сияқты критерийлердің негізінде үқсас тауарларды ендіруді бөліп алуға мүмкіндік берсе, мүше мемлекеттерде үқсас тауарды шығаруға қатысты багаланады.

 

Егер қолда бар деректер үқсас тауарды өндіруді бөліп алуга мүмкіндік бермесе, субсидияланатын импорттың мүше мемлекеттердің экономика саласына ықпал етуі өзіне ұқсас тауар мен олар туралы қажетті деректерді қамтитын тауарлардыц негүрлым 

шағын тобын немесе номенклатурасын шығаруға қатысты бағаланады.

139. Субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру қаупін анықтау кезінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган қолда бар барлық факторларды, оның ішінде мыналарды:

1) субсидияның сипатын, мөлшерін немесе субсидияларды және олардың саудага ықтимал әсерін;

2) мүндай импорттың одан әрі үлгаюының нақты мүмкіндігі туралы куэландыратын субсидияланатын импорттың өсу қарқынын;

3) субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауар экспорттаушыда жеткілікті экспорттық мүмкіндіктердің немесе басқа экспорттық нарықтардың осы тауардың кез келген қосымша экспортын қабылдау қабілетін есепке ала отырып, осы тауардың субсидияланатын импорты ұлғаюының нақты мүмкіндігі туралы куэландыратын олардың үлғаюының айқын бұлтартпастығыньщ болуын;

4) егер мұндай бага деңгейі мүше мемлекеттер нарыгындагы үқсас тауар багасының өсімін төмендетуге немесе кідіртуге және субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауарға сұраныстың бүдан әрі өсуіне алып келетін болса, субсидияланган импорттың нысанасы болып табылатын тауар бағасының деңгейін;

5) субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауар экспорттаушыдағы қорды ескереді.

140. .Мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру қаупінің бар екені туралы шешім, егер осы Хаттаманың 139-тармағында корсетілген факторларды талдау нэтижелері бойынша тергеп-тексеру барысында тергеп-тексерулер жүргізетін орган субсидияланатын импортты жалғастырудың бүлтартпастыгы және мүндай импорттың өтемақы шараларын қолданбаған жагдайда, мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіретіні туралы қорытындыға келген жагдайда қабылданады.

141. Субсидияланатын импорт пен мүше мемлекеттердің экономика саласына залал арасындағы себеп-салдарлық байланыстың болуы туралы қорытынды іске қатысы бар және тергеп-тексерулер жүргізетін органныц иелігіндегі барлық дэлелдемелер мен мәліметтерді талдауга негізделуге тиіс.

142. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган субсидияланатын импорттан басқа оныц салдарынан дэл сол кезеңде мүше мемлекеттердің экономика саласына залал келтірілетін басқа да белгілі факторларды талдайды.

Осы факторлардың салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залал Одақтың кедендік аумагына субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалға жатқызылмауға тиіс.

143. Егер тергеп-тексеру аяқталғанға дейін тергеп-тексерулер жүргізетін орган алган ақпарат субсидияланатын импорттың болуы және осы импортқа негізделген мүше мемлекеттердің экономика саласына залал туралы куэландырса, Комиссия осы Хаттаманың 7-тармагында көрсетілген баяндаманың негізінде тергеп-тексеру жүргізілген кезеңде субсидияланатын импорт келтірген мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды болгызбау мақсатында 4 айга дейінгі мерзімде алдын ала отемақы бажын енгізу арқылы өтемақы шарасын қолдану туралы шешім қабылдайды.

4. Алдын ала өтемақы бажын енгізу

 

144. Алдын ала өтемақы бажы тергеп-тексеру басталған күннен бастап күнтізбелік 60 күннен бүрын енгізілмеуге тиіс.

145. Алдын ала өтемақы бажы субсидияланатын және экспортталатын тауардың бірлігіне экспорттаушы үшінші елдің өзіндік ерекшелікті субсидиясының алдын ала есептелген шамасына тең молшерде енгізіледі.

146. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган өтемақы шарасын енгізу үшін негіздер жоқ екенін анықтаса не осы Хаттаманың 272-тармагына сәйкес өтемақы шарасын қолданбау туралы шешім қабылдаса, алдын ала өтемақы бажының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен толеушіге қайтарылуга жатады.

 

 

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын өтемақы шарасын енгізу үшін негіздер жоқ екені не Комиссняның өтемақы шарасын қолданбау туралы шешім қабылдағаны туралы уақтылы хабардар етеді.

147. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залал келтіру немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын құрудың айтарлықтай бәсеңдеуі қаупінің болуы негізінде өтемақы шарасын қолдану туралы шешім қабылданса, алдын ала өтемақы бажының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тэртіппен төлеушіге қайтарылуга жатады.

148. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың немесе оны келтіру қаупінің болуы негізінде (алдын ала өтемақы бажын енгізбеу мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың болуын айқындауға алып келуі жағдайында) өтемақы шарасын қолдану туралы шешім қабылданса, алдын ала өтемақы бажының сомалары отемақы бажын қолдану туралы шешім күшіне енген күннен бастап осы Хаттаманьщ 149 және 150-тармақтарының ережелерін есепке ала отырып, осы Хаттамага қосымшада козделген тэртіппен есепке жатқызуға және болуге жатады.

149. Егер тергеп-тексеру нэтижелері бойынша алдын ала әтемақы бажының мөлшерлемесіне қарағанда отемақы бажының барынша томен молшерлемесін енгізу орынды деп танылса, әтемақы бажының белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген өтемақы бажының сомасына сәйкес келетін алдын ала өтемақы бажының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тэртіппен есепке жатқызуға және белуге жатады.

Өтемақы бажының белгіленген мөлшерлемесі бойынша есептелген өтемақы бажы сомасынан асатын алдын ала өтемақы бажының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тэртіппен төлеушіге қайтарылуга жатады.

150. Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша алдын ала өтемақы бажы мөлшерлемесіне қараганда өтемақы бажының барынша жогары мөлшерлемесін енгізу орынды деп танылса, өтемақы бажы мен алдын ала өтемақы бажы сомалары арасындағы айырма алынбайды.

151. Алдын ала өтемақы бажы тергеп-тексеру бір уақытта жалғастырылған жағдайда қолданылады.

152. Алдын ала өтемақы бажы осы Хаттаманың '164 - 168-тармақтарына сәйкес қолданылады.

153. Алдын ала өтемақы бажын енгізу туралы шешім, әдетте, тергеп-тексеру басталған куннен бастап 7 айдан кешіктірмей қабылданады.

5. Субсидиялаушы үшінші елдің немесе тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушының ерікті міндеттемелерді қабылдауы

154. Комиссия тергеп-тексерулер жүргізетін органның мынадай ерікті міндеттемелердің бірін алганын мақүлдағаны туралы шешім қабылдаған кезде (жазбаша нысанда) тергеп-тексеру өтемақы бажын енгізбей-ақ тоқтатыла түруы немесе тоқтатылуы мүмкін:

экспорттаушы үшінші ел субсидиялауды жоюга немесе қысқартуға немесе субсидиялау салдарын жою мақсатында тиісті шаралар қабылдауға келіседі;

тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушы мүндай тауарга өзі белгілеген бағаны қайта қарауга келіседі (мүше мемлекеттердегі түлғалар экспорттаушымен байланысты болғанда, осы түлгалардың экспорттаушының бағаларды қайта қарауы туралы міндеттемелерін қолдауын қамтамасыз етеді), осылайша экспорттаушы қабылдаган міндеттемелерді талдау нәтижесінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган осындай ерікті міндеттемелерді қабылдау мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жояды деген қорытындыға келеді.

Тергегі-тексеру объектісі болып табылатын тауар бағасын арттыру, мүндай ерікті міндеттемелерге сэйкес экспорттаушы үшінші елдің субсидияланатын және экспортталатын тауар бірлігіне қатысты есептелген өзіндік ерекшелікті субсидия мөлшерінен аспауғатиіс.

Тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар багасын арттыру, егер мұндай арттыру мүше мемлекеттердің экономика саласына залалды жою үшін жеткілікті болып табылса, экспорттаушы үшінші елдің субсидияланатын және экспортталатын тауар бірлігіпе есептелген өзіндік ерекшелікті субсидия мөлшеріне қарағанда аз болуы мүмкін.

155. Комиссия ерікті міндеттемелерді мақүлдау туралы шешімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган субсидияланатын импорт пен осыган байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына залалдың болуы туралы алдын ала қорытындыга келмегенге дейін қабылдамайды.

 

Комиссия тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды экспорттаушының ерікті міндеттемелерін мақүлдау туралы шешімді экспорттаушы үшінші елдің уэкілетті органының осы Хаттаманың 154-тармагының үшінші абзацында көрсетілген міндеттемелерді экспорттаушылардың қабылдауына келісімі алынганга дейін қабылдамайды.

156. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды нақты немесе әлеуетті экспорттаушылар саныньщ коп болуына байланысты немесе өзге де себептер бойынша оларды мақұлдаудың қолайсыздығы туралы қорытындыга келсе, Комиссия ерікті міндеттемелерді мақүлдау туралы шешімді қабылдамайды.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүмкіндігінше экспорттаушыларга олардың ерікті міндеттемелерін мақүлдау

қолайсыз деп танылған себептерді хабарлайды және оларға осыған байланысты түсініктемелер беруге мүмкіндік береді.

157. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушының әрқайсысына және ерікті міндеттемелерді қабылдаган экспорттаушы үшінші елдің уәкілетті органына оны мүдделі түлгаларга беруге мүмкіндік алу үшін олардың қүпия емес болжамын үсыну туралы сүрау жібереді.

158. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушы үшінші елге немесе тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар экспорттаушысына ерікті міндеттемелерді қабылдауды үсына алады, бірақ оларды қабылдауды талап ете алмайды.

159. Комиссия ерікті міндеттемелерді мақүлдау туралы шешім қабылдаган жагдайда, өтемақылық тергеп-тексеру экспорттаушы

үшінші елдің өтініші бойынша немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органның шешімі бойынша жалгастырылуы мүмкін.

Егер тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер

жүргізетін орган субсидияланатын импорттыц немесе оган негізделген мүше мемлекеттердің экономика саласына бүдан келген залалдың жоқ екені туралы қорытындыга келген жагдайда,

экспорттаушы үшінші ел немесе ерікті міндеттемелерді қабылдаган экспорттаушылар, аталган қорытынды айтарлықтай дэрежеде мұндай мән-жайлардыц болуының нэтижесі болып табылатын жагдайды қоспаганда, мүндай міндеттемелерден автоматты түрде босатылады. Егер жасалган қорытынды айтарлықтай дәрежеде ерікті міндеттемелердің болуының нәтижесі болып табылатын жагдайда,

Комиссия мұндай мән-жайлар қажетті уақыт кезеңі ішінде күшінде қалуға тиіс деген шешімді қабылдауы мүмкін.

160. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру нәтижелері бойынша субсидияланатын импорттың немесе оган негізделген мүше мемлекеттердің экономика саласына бүдан келген залалдың бар екені туралы қорытындыга келген жагдайда, қабылданған ерікті міндеттемелер солардың шарттарына және осы Хаттаманың ережелеріне сәйкес қолданысын жалғастырады.

161. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган ерікті міндеттемелерін Комиссия мақүлдаған экспорттаушы үшінші елден немесе экспорттаушыдан олардың орындалуына қатысты мэліметтерді, сондай-ақ осы мэліметтерді тексеруге келісімін сүратуға қүқылы.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілеген мерзімде сүратылған мәліметтерді үсынбау, сондай-ақ осы мәліметтерді тергеп-тексеруге келісім бермеу экспорттаушы үшінші елдің немесе экспорттаушының қабылданған ерікті міндеттемелерді бұзуы болып саналады.

162. Экспорттаушы үшінші ел немесе экспорттаушы ерікті міндеттемелерді бүзган не мүндай міндеттемелерді кері қайтарып алған жагдайда, Комиссия алдын ала өтемақы бажын (егер тергеп-тексеру әлі аяқталмаса) немесе өтемақы бажын (егер тергеп-тексерудің түпкілікті нэтижелері оны енгізу үшін негіздердің бар екенін куәландырса) енгізу арқылы өтемақы шарасын қолдану туралы шешім қабылдауы мүмкін.

Экспорттаушы үшінші елге немесе экспорттаушыга, олар қабылдаған ерікті міндеттемелерді бұзған жағдайда, осы бұзушылыққа байланысты өз түсініктемелерін беру мүмкіндігі беріледі.

163. Комиссияның ерікті міндеттемелерді мақүлдау туралы шешімінде алдын ала отемақы бажының немесе өтемақы бажының мөлшерлемесі белгіленуге тиіс, олар осы Хаттаманың 162-тармағына сэйкес енгізілуі мүмкін.

6. Өтемақы бажын енгізу және қолдану

164. Комиссия өтемақы бажын енгізу туралы шешімді, егер экспорттаушы үшінші ел өзіндік ерекшелікті субсидияны кері қайтарып алса, қабылдамайды.

165. Өтемақы бажын енгізу туралы шешім өзіндік ерекшелікті субсидияны беретін экспорттаушы үшінші елге консультациялар жүргізу ұсынылған, алайда бүл ел олардан бас тартқан немесе оларды жүргізу барысында өзара қолайлы шешімге қол жеткізілмеген соң қабылданады.

166. Өтемақы бажы барлық экспорттаушылар жеткізетін тауарға (ерікті міндеттемелерін Комиссия мақүлдаған экспорттаушылар жеткізетін тауарды қоспағанда) қатысты қолданылады және мүше мемлекеттердің экономика саласына залал келтіретін субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылады.

Жекелеген экспорттаушылар жеткізетін тауарларға қатысты Комиссия өтемақы бажы мөлшерлемесінің дербес мөлшерін белгілеуі мүмкін.

167. Өтемақы бажының мөлшерлемесі субсидияланатын және экспортталатын тауар бірлігіне есептелген экспорттаушы үшінші елдің өзіндік ерекшелікті субсидиясының мөлшерінен аспауға тиіс.

Егер субсидиялар түрлі субсидиялау бағдарламаларына сәйкес берілетін жагдайда, олардың жиынтық мөлшері ескеріледі.

Өтемақы бажының мөлшерлемесі, егер мұндай мөлшерлеме мүше мемлекеттердің экономика саласына келтіретін залалды жою үшін жеткілікті болып табылса, экспорттаушы үшінші елдің өзіндік ерекшелікті субсидиясының молшерінен кем болуы мүмкін.

168. Өтемақы бажының мөлшерлемесін айқындаган кезде мүше мемлекеттердің отемақы бажын енгізу олардың экономикалық мүдделеріне эсер етуі мүмкін түтынушыларының тергеп-тексерулер жүргізетін органга жазбаша түрде келіп түскен пікірлері ескеріледі.

169. Өтемақы бажы, егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру нәтижелері бойынша осы тауарга қатысты бір уақытта төмендегілерді анықтаган болса, алдын ала өтемақы бажы енгізілген күнге дейін күнтізбелік 90 күн бүрын, орналастыру шарты өтемақы бажын төлеу болып табылатын кедендік рәсімдерге орналастырылган тауарларга қатысты қолданылуы мүмкін:

1) салыстырмалы қысқа уақыт ішінде едәуір өскен, оган қатысты өзіндік ерекшелікті субсидиялар толенетін немесе берілетін

тауар импортымен келтірілген, кейіннен жойылуы қиын болатын залал;

2) осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген импортталатын тауарға қатысты залалдың қайталануын болғызбау мақсатьтнда өтемақы бажын қолдану қажет.

170. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру басталған күннен кейін Шартта көзделген ресми көздерде осы Хаттаманың 169-тармағына сэйкес тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарга қатысты өтемақы бажын қолдану мүмкіндігі туралы ескертуі бар хабарлама жариялайды.

Мүндай хабарламаны жариялау туралы шешімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттер экономика саласының осы Хаттаманың 169-тармағында көрсетілген талаптар орындалуының жеткілікті дәлелдемелерін қамтитын сүрау салуы бойынша немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органның иелігінде осындай дәлелдемелер болған кезде өз бастамасы бойынша қабылдайды.

Өтемақы бажы осы тармақта корсетілген хабарлама ресми жарияланған күнге дейін орналастыру шарты өтемақы бажын төлеу болып табылатын, кедендік рәсімдерге байланысты орналастырылған тауарларға қатысты қолданылмайды.

171. Мүше мемлекеттердің зацнамасында осы Хаттаманың 169-тармағына сэйкес мүдделі түлғаларға өтемақы бажының қолданылу мүмкіндігі туралы хабарлаудың қосымша тәсілдері белгіленуі мүмкін.

7. Өтемақы шарасының қолданылу мерзімі және оны қайта қарау

172. Өтемақы шарасы Комиссияның шешімі бойынша субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтіретін залалды жою үшін қажетті мөлшер мен мерзім ішінде қолданылады.

173. Өтемақы шарасының қолданылу мерзімі мүндай шараны қолданған күннен бастап немесе өзгерген жағдайларға байланысты және бір мезгілде субсидияланатын импорттың талдауына және оған байланысты мүше мемлекеттердің экономика саласына келтіретін залалға қатысты болған немесе өтемақы шарасының қолданыста болу мерзімінің аяқталуына байланысты жүргізілген қайталап тергеп-тексеру аяқталған күннен бастап 5 жылдан аспауға тиіс.

174. Өтемақы шарасының қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайталап тергеп-тексеру осы Хаттаманың 186 - 198-тармақтарына сэйкес берілген (жазбаша нысандағы) өтініш негізінде не тергеп-тексеру жүргізіп жатқан органныц жеке бастамасы бойынша жүргізіледі.

Өтемақы шарасының қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайталап тергеп-тексеру өтініште өтемақы шарасының қолданылуы тоқтатылган жагдайда субсидияланатын импорттың қайта басталу не жалғасу және мүше мемлекеттердің экономика саласына залал келтіру мүмкіндігі туралы мәліметтер болғанда жүргізіледі.

Өтемақы шарасының қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайталап тергеп-тексеру жүргізу туралы өтініш өтемақы шарасының қолданылу мерзімі аяқталганга дейін 6 айдан кешіктірмей беріледі.

Қайталап тергеп-тексеру өтемақы шарасының қолданылу мерзімі аяқталганға дейін басталуы және ол басталган күннен бастап 12 ай ішінде аяқталуга тиіс.

Осы тармаққа сәйкес жүргізілетін қайталап тергеп-тексеру аяқталғанға дейін өтемақы шарасының қолданылуы Комиссия шешімі бойынша үзартылады. Тиісті отемақы шарасының қолданылуы үзартылатын мерзім ішінде алдын ала өтемақы бажын алып қою үшін белгіленген тәртіппен отемақы бажының мөлшерлемелері бойынша өтемақы шарасының қолданылуына байланысты белгіленген өтемақы баждары төленеді, бүл шараның қолданылу мерзімі қайталап тергеп-тексерудің жүргізілуіне байланысты үзартылады.

Егер отемақы шарасының қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайталап тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган өтемақы шарасын қолдану үшін негіздемелер жоқ деп белгілеген немесе осы Хаттаманьщ 272-тармағына сэйкес өтемақы шарасын қолданбау туралы шешім қабылдаған жагдайда, өтемақы шарасын қолдану үзартылган мерзім ішінде алдын ала өтемақы баждарын алу үшін белгіленген тәртіппен алынатын отемақы бажының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтарылуға жатады. 

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын өтемақы шарасын қолдану не Комиссия өтемақы шарасын қолданбау туралы шешім қабылдау үшін негіздер жоқ екені туралы уақтылы хабардар етеді.

Егер өтемақы шарасының қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты қайталап тергеп-тексеру нәтижелері бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган субсидияланатын импорт пен мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалдың қайта басталу немесе жалгасу мүмкіндігін анықтаган жагдайда Комиссия өтемақы шарасының қолданысын үзартады. Комиссияның өтемақы шарасын үзарту туралы шешімі күшіне енген күннен бастап алдын ала өтемақы баждарын алу үшін белгіленген тэртіппен өтемақы шарасын қолдануга үзартылган мерзім ішінде өтемақы баждарының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен есептеуге және болуге жатады.

175. Егер өтемақы шарасы енгізілгеннен кейін кемінде 1 жыл өткен жағдайда мүдделі түлганың өтініші бойынша немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органныц бастамасы бойынша өтемақы шарасын қолданудың орындылыгын анықтау және (немесе) өзгерген жағдайларға байланысты оны қайта қарау (оның ішінде өтемақы бажы мөлшерлемесінің дербес мөлшерін қайта қарау) мақсатында қайталап тергеп-тексеру жүргізілуі мүмкін.

Өзгерген жагдайларга байланысты қайталап тергеп-тексеру жүргізу туралы өтінішті беру мақсатына қарай мүндай өтініште мыналар: 

өтемақы шарасын қолдануды жалғастырудың субсидияланатын имиортқа қарсы іс-қимылы және субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды жою үшін талап етілмейтіндігінің;

ввешш

өтемақы шарасының қазіргі мөлшерінің субсидияланатын импортқа қарсы іс-қимылы және субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды жою үшін жеткілікті мөлшерден асып түсетіндігінің;

қазіргі отемақы шарасының субсидияланатын импортқа қарсы іс-қимылы және субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген залалды жою үшін жеткіліксіздігінің дәлелдемелері болуға тиіс.

Өзгерген жағдайларға байланысты қайталап тергеп-тексеру ол басталған күннен бастап 12 ай ішінде аяқталуға тиіс.

176. Осы Хаттаманың VI бөлімінің дәлелдемелерді үсынуға және тергеп-тексеруді жүргізуге қатысты ережелері осы Хаттаманың '172 - 178-тармақтарында көзделген қайталап тергеп-тексеруге қатысты тиісті айырмашылықтарды есепке ала отырып қолданылады.

177. Осы Хаттаманың 172 - 178-тармақтарының ережелері осы Хаттаманың 154 - 163-тармақтарына сэйкес экспорттаушы үшінші ел немесе экспорттаушы қабылдаған міндеттемелерге қатысты тиісті айырмашылықтарды есепке ала отырып қолданылады.

178. Қайталап тергеп-тексеру оган қатысты өтемақы шарасы қолданылып отырған, бірақ ынтымақтасудан бас тартудан басқа, өзге себептер бойынша тергеп-тексеру жүргізілмеген экспорттаушы үшін

өтемақы бажының дербес мөлшерлемесінің мөлшерін белгілеу мақсатында жүргізілуі мүмкін. Мүндай қайталап тергеп-тексеруді аталған экспорттаушының өтіыіші бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган бастауы мүмкін.

8. Өтемақы шарасын айналып өтуді анықтау

179. Осы бөлімнің мақсаттары үшін өтемақы шарасын айналып өту деп өтемақы бажын төлеуден немесе қабылданган ерікті міндеттемелерді орындаудан жалтару үшін тауарды жеткізу тәсілін өзгерту түсініледі.

180. Өтемақы шарасын айналып өтуді анықтау мақсатында қайталап тергеп-тексеру мүдделі түлганың өтініші бойынша немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органның жеке бастамасы бойынша басталуы мүмкін.

181. Осы Хаттаманың 180-тармағында көрсетілген өтініште:

1) өтемақы шарасын айналып отудің;

2) отемақы шарасының (оны айналып өтудің салдарынан) өндіріс көлеміне және (немесе) мүше мемлекеттер нарыгындагы үқсас тауардың сатылуына және (немесе) бағаларына әсерін бейтараптандырудың;

3) тауар (осындай тауардың қүрамдас бөліктерінің және (немесе) туындыларының) өндірушісінде және (немесе) экспорттаушысында озіндік ерекшелікті субсидияны беру пайдасы сақталатындығының дәлелдемелері болуға тиіс.

182. Осы Хаттаманың '179 - '185-тармақтарына сэйкес жүргізілетін қайталап тергеп-тексеру кезеңіне Комиссия алдын ала өтемақы бажын алу үшін белгіленген тэртіппен алынатын субсидияланатын импорттың нысанасы болган, экспорттайтын үшінші елден Одақтың кедендік аумагына импортталатын тауардың қүрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына арналган, сондай-ақ өзге экспорттайтын үшінші елден кедендік аумагына импортталатын тауардың құрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына арналган өтемақы бажын енгізуі мүмкін.

183. Егер осы Хаттаманың '179 - 185-тармақтарына сэйкес тергеп-тексерулер жүргізетін орган жүргізген қайталап тергеп-тексеру нәтижелері бойынша өтемақы шарасын айналып оту анықталмаган жагдайда, осы Хаттаманың 182-тармагына сэйкес алдын ала өтемақы баждарын алу үшін белгіленген тэртіппен төленген отемақы бажының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тәртіппен төлеушіге қайтарылуга жатады.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүше мемлекеттердің кеден органдарын өтемақы шарасын айналып оту анықталмаганы туралы уақтылы хабардар етеді.

184. Осы Хаттаманың 179 - 185-тармақтарына сэйкес жүргізілген қайталап тергеп-тексеру нәтижелері бойынша өтемақьт шарасын айналып оту анықталган жагдайда, отемақы шарасы субсидияланатын импорттың нысанасы болган, экспорттайтын үшінші елден Одақтың кедендік аумагына импортталатын тауардың қүрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына, сондай-ақ субсидияланатын импорттың нысанасы болтан, өзге экспорттайтын үшінші елден Одақтың кедендік аумағына импортталатын тауарга және (немесе) оның құрамдас бөліктеріне және (немесе) туындыларына қолданылуы мүмкін. Комиссияның осы тармақта аталган өтемақы шарасын енгізу туралы актісі күшіне енген кезден бастап алдын ала өтемақы баждарын алу үшін белгіленген тэртіппен төленген өтемақы шараларының сомалары осы Хаттамага қосымшада көзделген тэртіппен есептеуге және белуге жатады.

185. Өтемақы шарасын айналып өтуді анықтау мақсатындагы қайталап тергеп-тексеру ол басталган күннен бастап 9 ай ішінде аяқталуга тиіс.

VI. Тергеп-тексерулер жүргізу

I. Тергеп-тексерулер жүргізу үшін негіздер

186. Үдемелі импорттың болуын және содан туындаган мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген елеулі залалды немесе осындай залалды келтіру қаупін анықтау мақсатындагы, сондай-ақ демпингтік немесе субсидияланатын импортты және солардан туындаган мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген материалдық залалды, осындай залалды келтіру қаупін немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бэсеңдеуін анықтау мақсатындагы тергеп-тексеруді

жазбаша нысандағы өтініш негізінде не өз бастамаеы бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган жүргізеді.

187. Осы Хаттаманың 186-тармагында көрсетілген өтінішті:

1) муше мемлекеттерде ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қорғау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) не ұқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) өндіруші немесе оның уэкілетті өкілі;

 

2) қатысушылары қатарына өндіру көлемінің айтарлықтай бөлігін, бірақ мүше мемлекеттерде үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қоргау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) не үқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) өндірудің жалпы көлемінің кемінде 25 пайызын өндірушілер кіретін өндірушілер бірлестігі немесе осындай бірлестіктің уэкілетті өкілі береді.

188. Осы Хаттаманың 187-тармағында көрсетілген ондірушілер мен бірлестіктердің уәкілетті өкілдерінің түпнүсқалары өтінішгіен бірге тергеп-тексерулер жүргізетін органга үсынылатын қүжаттармен расталған тиісті түрде ресімделген окілеттіктері болуға тиіс.

189. Осы Хаттаманың 186-тармағында көрсетілген өтінішке мүше мемлекеттерде үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды не үқсас тауарды өндірушілер өтінішті қолдайтын дэлелдемелер қоса беріледі. Мыналар:

1) өтініш берушімен бірге үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды ондіру көлемінің айтарлықтай бөлігін, бірақ мүше мемлекеттерде үқсас немесе тікелей бәсекелес тауардың жалпы

 in іг>пиіи.я

көлемінің кемінде 25 пайызын өндіретін басқа өндірушілердің өтінішке қосылу туралы құжаттары (арыайы қорғау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде);

2) өтінішті қолдайтынын білдірген, мүше мемлекеттерде үқсас тауарды өндірушілердің (оның ішінде өтініш берушінің) өндіру үлесі өтінішке қатысты өз пікірін (қолдайтынын немесе келіспейтінін) білдірген, мүше мемлекеттерде үқсас тауарды өндірушілердің өндіру көлемінің 50 пайыздан астамын қүрайды деген шартпен өтінішке қолдау білдірген, мүше мемлекеттерде үқсас тауарларды өндірушілердің (оның ішінде өтініш берушінің) өндіру үлесі мүше мемлекеттерде үқсас тауарды өндіру көлемінің кемінде 25 пайызын қүрайтынын растайтын қүжаттар (демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) өтінішті жеткілікті түрде қолдау дэлелдемелері болып танылады.

190. Осы Хаттаманын 186-тармағында көрсетілген өтініш:

1) өтініш беруші туралы, өтініш берілген күннің алдындағы тікелей 3 жыл ішінде мүше мемлекеттер экономика саласының үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қорғау шарасын қолдану туралы отінішті берген кезде), үқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) сандық және қүндық мэндегі ондіру колемі туралы, сондай-ақ өтінішті қолдаған, мүше мемлекеттерде үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қорғау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) не үқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдаиу туралы өтінішті берген кезде) ондірушілердің

 

 

сандық және қүндық мэндегі өндіру көлемі туралы және мүше мемлекеттерде ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қорғау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) не ұқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) өндірудің жалпы көлеміндегі олардың үлесі туралы мэліметтерді;

2) ЕАЭО СЭҚ ТН кодын көрсете отырып, оган қатысты арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе отемақы шарасын енгізу үсынылатын Одақтың кедендік аумагына импортталатын тауардың сипаттамасын;

3) кедендік статистика деректері негізінде, осы тармақтың 2-тармақшасында корсетілген тауарды шыгарган немесе жонелткен экспорттаушы үшінші елдердің атауын;

4) экспорттаушы үшінші елдегі осы тармақтың 2-тармақшасында корсетілген тауардың белгілі өндірушілері және (немесе) экспорттаушылары туралы және мүше мемлекеттерде осы тауардың белгілі импорттаушылары және негізгі белгілі түтынушылары туралы мәліметтерді;

5) оган қатысты арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе отемақы шарасын енгізу үсынылатын тауардың Одақтың кедендік аумагына импорт колемінің откен кезеңдегі, сондай-ақ өтініш берілген күні репрезентативтік статистикалық деректер қолжетімді болатын кейінгі кезеңдегі озгеруі туралы мәліметтерді;

6) үқсас немесе тікелей бәсекелес тауардың (арнайы қоргау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) не үқсас тауардың

(демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде) Одақтың кедендік аумагынан экспорт колемінің өткен кезеңдегі, сондай-ақ өтініш берілген күні репрезентативтік статистикалық деректер қолжетімді болатын кейінгі кезеңдегі өзгеруі туралы мәліметтерді қамтуга тиіс.

 

191. Осы Хаттаманьщ 190-тармагында көрсетілген мэліметтермен қатар, өтініште ұсынылатын шарага қарай өтініш беруші:

1) тауардың үдемелі импорты болуының дәлелдемелерін, тауардың үдемелі импорты салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалдың немесе мұндай залалды келтіру қаупі болуының дәлелдемелерін, осындай шараның қолданыста болу мөлшерін және мерзімін корсете отырып, арнайы қоргау шарасын енгізу туралы ұсынысты және отініш беруші үсынып отырган арнайы қоргау шарасы қолданыста болатын мерзім ішінде мүше мемлекеттердің экономика саласын шетелдік бәсекелестік жагдайында жұмыс істеуге бейімдеу жоніндегі іс-шаралар жоспарын (арнайы қоргау шарасын қолдану туралы өтінішті берген кезде);

2) тауардың экспорттық багасы және қалыпты қүны туралы мэліметтерді, тауардың демпингтік импорты салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың немесе осындай залалды келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі болуының дэлелдемелерін, сондай-ақ оның молшері мен қолданыста болу мерзімін корсете отырып, демпингке қарсы шараны енгізу туралы

ұсынысты (демпингке қарсы шараны қолдану туралы өтінішті берген кезде);

3) экспорттаушы үшінші елдің өзіндік ерекшелікті субсидиясының болуы және сипаттамасы туралы және егер мүмкін болса, оның молшері туралы мәліметтерді, тауардың субсидияланатын импорты салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың немесе осындай залалды келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі болуының дэлелдемелерін, сондай-ақ оның молшері мен қолданыста болу мерзімін корсете отырып, отемақы шарасын енгізу туралы ұсынысты (отемақы шарасын қолдану туралы отінішті берген кезде) корсетеді.

192. Демпингтік импорт немесе субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына елеулі залалдың немесе мүндай залалды келтіру қаупі болуының дәлелдемелері (арнайы қоргау шарасын қолдану туралы отінішті берген кезде) және мүше мемлекеттердің экономика саласына материалдық залалдың немесе осындай залалды келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі болуының дэлелдемелері (демпингке қарсы немесе отемақы шарасын қолдану туралы өтінітттті берген кезде) мүше мемлекеттер экономика саласының экономикалық жагдайын сипаттайтын объектавті факторларга негізделуге тиіс және откен кезеңдегі, сондай-ақ отініш берілген күні регірезентативтік статистикалық деректер (оның ішінде тауарды ондіру колемі және оны откізу колемі,

мүше мемлекеттер нарығындағы тауардың үлесі, тауарды өндірудің өзіндік қүны, тауардың бағасы, өндірістік қуаттар жүктемесінің дәрежесі, жүмыепен қамту, еңбек өнімділігі, пайда мөлшері, өндіріе рентабельділігі, мүше мемлекеттердің экономика саласына салған инвестициялар көлемі туралы деректер) қолжетімді болатын кейінгі кезеңдегі сандық және (немесе) қүндық көрсеткіштермен берілуге тиіс.

193. Өтініште берілген мәліметтер олар алынған дерек көздерге сілтемемен қоса берілуге тиіс.

194. Өтініште қамтылған көрсеткіштерді көрсеткен кезде салыстыру мақсатында бірыңғай ақшалай және сандық бірліктер пайдаланылуға тиіс.

195. Өтініште қамтылған мэліметтерді мүндай мәліметтерді берген өндірушілердің басшылары, сондай-ақ олардың. бухгалтерлік есеп пен бухгалтерлік есептілікті жүргізу үшін жауапты қызметкерлері осы өндірушілерге тікелей қатысты мәліметтер бөлігінде куэландыруға тиіс.

'196. Өтініш оның қүпия емес нүсқасын қоса бере отырып (егер өтініште қүпия ақпарат қамтылса), осы Хаттаманың 8-тармағына сэйкес тергеп-тексерулер жүргізетін органга үсынылады және өтініш осы органга түскен күні тіркелуге жатады.

197. Өтінішті тергеп-тексерулер жүргізетін орган тіркеген күн оны беру күні болып саналады.

198. Арнайы қорғау шарасын, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтініш мынадай негіздер бойынша қабылданбайды:

өтінішті берген кезде осы Хаттаманың 189 - 191-тармақтарында көрсетілген материалдарды ұсынбау;

осы Хаттаманың 189 - 191-тармақтарында козделген, өтініш беруші үсынған материалдардың анық еместігі; өтініштің құпия емес нұсқасын ұсынбау.

Өтініштің өзге негіздер бойынша қабылданбауына жол берілмейді.

2. Тергеп-тексерудің басталуы және оны жүргізу

199. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдаганга дейін осы Хаттаманың 187 - 196-тармақтарына сэйкес дайындалган демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтініштің түскені туралы экспорттаушы үшінші елді жазбаша нысанда хабардар етеді.

200. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдағанға дейін өтінішті тіркеген күннен бастап күнтізбелік 30 күн ішінде осы Хаттаманың 189 - 191-тармақтарына сэйкес осы өтініште қамтылған дэлелдемелер мен мэліметтердің жеткіліктілігі мен анықтыгын зерделейді. Мүндай мерзім тергеп-тексерулер жүргізетін органға қосымша мәліметтер алу қажет

болған жагдайда ұзартылуы мүмкін, бірақ күнтізбелік 60 күннен аспауға тиіс.

 

201. Өтініш беруші тергеп-тексеру басталганга дейін немесе оны жүргізу барысында өтінішті кері қайтарып ала алады.

Өтініш тергеп-тексеру басталганга дейін кері қайтарылып алынса, ол берілмеген болып саналады.

Егер өтініш тергеп-тексеруді жүргізу барысында кері қайтарылып алынса, тергеп-тексеру арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын енгізбестен тоқтатылады.

202. Тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдаганга дейін өтініште қамтылган мәліметтер жария етуге жатпайды.

203. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган осы Хаттаманьщ 200-тармагында көрсетілген мерзім аяқталганга дейін тергеп-тексеруді бастау немесе оны жүргізуден бас тарту туралы шешім қабылдайды.

204. Тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдаған кезде тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушы үшінші елдің уәкілетті органын, сондай-ақ өзіне мәлім басқа мүдделі түлгаларды қабылданган шешім туралы жазбаша нысанда хабардар етеді және аталган шешім қабылданган күннен бастап 10 жұмыс күнінен аспайтын мерзімде тергеп-тексеруді бастау туралы хабарламаны ІІІартта көзделген ресми көздерде жариялауды қамтамасыз етеді.

205. Интернет желісіндегі Одақтың ресми сайтында тергеп-тексерудің басталганы туралы хабарламаны жариялау күні тергеп-тексеруді бастау күні болып танылады.

 

 

206. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган, оныц қарамагында үдемелі импорттың және содан туындаган мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген елеулі залалдың немесе мүндай залалды келтіру қаупі болуының не демпингтік немесе субсидияланатын импорттың және содан туындаган мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген елеулі залалдың, мүндай залалды келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуі болуының дәлелдемелері болган жагдайда ғана тергеп-тексеруді бастау туралы шешімді (оның ішінде жеке бастамасы бойынша) қабылдауы мүмкін.

Қолда бар дәлелдемелер жеткіліксіз болган жагдайда, мүндай тергеп-тексеруді бастау мүмкін болмайды.

207. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган өтінішті қарау нәтижелері бойынша осы Хаттаманың 190 - 191-тармақтарына сэйкес үсынылган мәліметтердің Одақтың кедендік аумагына тауардың үдемелі, демпингтік немесе субсидияланатын импортының және (немесе) содан туындаган мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген материалдық залалдың немесе материалдық залалды келтіру қаупінің немесе демпингтік немесе субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бэсеңдеуінің немесе Одақтың кедендік аумагына үдемелі импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген елеулі залалдың немесе елеулі залал келтіру қаупінің болуын куэландырмайтыны анықталса, тергеп-тексеруді жүргізуден бас тарту туралы шешім қабылданады.

208. Тергеп-тексеру жүргізуден бас тарту туралы шешім қабылданған кезде тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүндай шешім қабылданган күннен бастап күнтізбелік 10 күннен аспайтын мерзімде жазбаша нысанда тергеп-тексеруді жүргізуден бас тарту себебі туралы өтініш берушіні хабардар етеді.

209. Мүдделі түлгалар тергеп-тексеруге қатысу туралы өз ниетін жазбаша нысанда және осы Хаттамада белгіленген мерзімде мэлімдеуге қүқылы. Олар тергеп-тексеруге қатысу ниеті туралы отінішті тергеп-тексерулер жүргізетін орган тіркеген күннен бастап тергеп-тексеруге қатысушылар болып танылады.

Өтініш беруші және өтінішке қолдау білдірген мүше мемлекеттердегі өндірушілер тергеп-тексеру басталған күннен бастап тергеп-тексеруге қатысушылар болып танылады.

210. Мүдделі түлгалар тергеп-тексеру барысын бүзбайтын мерзімде тергегі-тексеруді жүргізу үшін қажетті мәліметтерді (оның ішінде қүпия ақпаратты) мүндай мәліметтер алынган дерек көзді көрсете отырып үсынуга құқылы.

211. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүдделі тұлгадан тергеп-тексеру мақсатында қосымша мәлііметтер сүратуга қүқылы.

Сүрау салулар мүше мемлекеттердегі өзге үйымдарга да жіберілуі мүмкін.

Аталган сұрау салуларды тергеп-тексерулер жүргізетін органның басшысы (басшысының орынбасары) жібереді.

Сүрау салу мүдделі түлганың уәкілетті өкіліне тапсырылган кезден бастап не сүрау салу почта байланысы арқылы жөнелтілген 

куннен бастап кунтізбелік 7 күн өткен соң мүдделі тұлға оны алған болып саналады.

Мудделі тұлғаның жауабы сүрау салу алынған күннен бастап күптізбелік 30 күннен кешіктірмей тергеп-тексерулер жүргізетін органға берілуге тиіс.

Егер жауап тергеп-тексерулер жүргізетін органға осы тармақтың бесінші абзацында көрсетілген мерзім аяқталған күннен бастап күнтізбелік 7 күннен кешіктірмей келіп түссе, тергеп-тексерулер жүргізетін орган жауапты алды деп саналады.

Корсетілген мерзім откен соң мүдделі түлға берген мәліметтерді тергеп-тексерулер жүргізетін орган назарына алмауы мүмкін.

 

Мүдделі түлғаның уэжді және жазбаша нысанда баяндалған отініші бойынша тергеп-тексерулер жүргізетін орган жауапты беру мерзімін үзартуы мүмкін.

212. Егер мүдделі түлға тергеп-тексерулер жүргізетін органға қажетті ақгіаратты беруден бас тартса, оны белгіленген мерзімде үсынбаса немесе анық емес ақпаратты беріп, осылайша, тергеп-тексерудің жүргізілуін айтарлықтай қиындатса, мүндай мүдделі түлға ынтымақтаспайтын түлға болып танылады және тергеп-тексерулер жүргізетін орган алдын ала немесе түпкілікті қорытындыларды озіндегі қолда бар ақпарат негізінде жасай алады.

.

Тиісті мүдделі түлға тергеп-тексерулер жүргізетін органның сүрау салуында белгіленген ақпаратты үсыну критерийлерін толық орындау мүмкін еместігін немесе оның елеулі материалдық шығындармен байланысты екенін дэлелдей алады деген шартпен

94

тергеп-тексерулер жүргізетін орган сұратылган ақпараттың электронды түрде немесе тергеп-тексерулер жүргізетін органныц сүрау салуында белгілеген электронды форматта үсынылмауын ынтымақтасудан бас тарту ретінде багаламауга тиіс.

Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган осы тармақтың бірінші абзацында корсетілгендерден озгеше себептер бойынша мүдделі түлга үсынган ақпаратты ескермесе, аталган түлга мүндай шешімді қабылдау себептері мен негіздері туралы хабардар етілуге тиіс және осыган байланысты оган тергеп-тексерулер жүргізетін орган айқындайтын мерзімде өз түсініктемелерін беру мүмкіндігі берілуге тиіс.

Егер тауардың қалыпты қүнын анықтауды қоса алғанда, тергегі-тексерулер жүргізетін органныц алдын ала немесе түпкілікті қорытындысын дайындаган кезде (демпингке қарсы тергеп-тексеруді жүргізген кезде) осы тармақтың бірінші абзацының ережелері қолданылса және ақпарат (оның ішінде өтініш беруші үсынган ақпарат) пайдаланылса, онда мүндай қорытындыларды дайындаган кезде пайдаланылатын ақпарат мүндай тергеп-тексеруді жүргізу тергеп-тексеру барысын қиындатпайды және оны жүргізу мерзімдерінің бүзылуына әкеп соқпайды деген шартпен үшінші көздерден немесе мүдделі түлғалардан алынатын қолжетімді ақпаратты қолдана отырыгі тексерілуге тиіс.

213. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингке қарсы немесе өтемақылық тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылданган күннен бастап барынша қысқа мерзімде экспорттаушы

үшінші елдщ уәкшетті органына және өзіне мәлім экспорттаушыларға өтініштің немесе (егер өтініште құпия ақпарат қамтылса) оның құпия емес нұсқасының көшірмелерін жібереді, сондай-ақ басқа мүдделі түлғаларга олардың сүрау салуы бойынша осындай көшірмелерді ұсынады.

Егер белгілі экспорттаушылардың саны коп болса, өтініштің немесе оның қүпия емес нүсқасының көшірмесі экспорттаушы үшінші елдің уэкілетті органына гана жіберіледі.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган арнайы қоргау тергеп-тексеруіне қатысушыларга олардың сүрау салуы бойынша өтініштің немесе егер өтініште қүпия ақпарат қамтылса, оның қүпия емес нұсқасының кошірмелерін береді.

Тергеп-тексеру барысьпіда тергеп-тексерулер жүргізетін орган құпия ақпаратты қоргау қажеттілігін есепке ала отырып, тергеп-тексеруге қатысушыларға олардың сүрау салуы бойынша кез келген мүдделі түлға тергеп-тексеру нысанасына жататын

дәлелдемелер ретінде жазбаша түрде берген мәліметтермен танысу мүмкіндігін береді.

Тергеп-тексеру барысында тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеруге қатысушыларга тергеп-тексеруге қатысы бар және өзі тергеп-тексеру барысында қолданатын, бірақ құпия ақпарат болып табылмайтын озге мэліметтермен танысу мүмкіндігін береді.

214. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган мүдделі түлгалардың сүрау салуы бойынша жүргізіліп жатқан тергеп-тексерудің нысанасы бойынша консультациялар жүргізеді.

215. Тергеп-тексеру барысында барлық мүдделі тұлгаларга өз мүдделерін қоргау мүмкіндігі беріледі. Осы мақсатта тергеп-тексерулер жүргізетін орган барлық мүдделі түлгаларга олардың сүрау салулары бойынша қарама-қарсы пікірлерін және жоққа шыгаруларын ұсыну үшін кездесу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Мүндай мүмкіндік ақпараттың қүпиялылыгын сақтау қажеттілігін ескере отырып беріледі. Кездесуге барлық мүдделі түлгалар қатысуга міндетті емес және қандай да бір мүдделі түлганың болмауы оның мүдделеріне залал келтіруге әкеп соқпайды.

216. Өнім өндіруде тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды қолданатын түтынушылар, түтынушылардың қогамдық бірлестіктерінің өкілдері, мемлекеттік билік (басқару) органдары, жергілікті өзін-озі басқару органдары, сондай-ақ өзге де түлгалар тергеп-тексеруге қатысы бар мәліметтерді тергеп-тексерулер жүргізетін органга беруге қүқылы.

217. Тергеп-тексеруді жүргізу мерзімі:

1) арнайы қоргау шарасын қолдану туралы отініш негізінде тергеп-тексеру басталган күннен бастап 9 айдан аспауга тиіс. Бүл імерзімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган оны 3 айдан аспайтын мерзімге үзарта алады;

2) демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану туралы өтініш негізінде тергеп-тексеру басталган күннен бастап 12 айдан аспауга тиіс. Бүл мерзімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган 6 айдан аспайтын мерзімге үзарта алады.

218. Тергеп-тексеруді жургізу тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарга қатысты кедендік операциялардың жүргізілуіне кедергі келтірмеуге тиіс.

219. Комиссияның осы Хаттаманьщ 5-тармагында көрсетілген тергеп-тексеру нәтижелері бойынша баяндаманы және Комиссия актісінің жобасын қарау күні тергеп-тексеруді аяқтау күні болып табылады.

Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын қолдану, қайта қарау немесе одан бас тарту үшін негіздердің жоқ екені туралы түпкілікті қорытынды жасаса, тергеп-тексерулер жүргізетін органның тиісті хабарламаны жариялау күні тергеп-тексеруді аяқтау күні болып танылады.

Алдын ала арнайы баж, алдын ала демпингке қарсы баж немесе алдын ала өтемақы бажы енгізілген жагдайда тергеп-тексеру тиісті алдын ала баждың қолданыста болу мерзімі аяқталғанга дейін аяқталуга тиіс.

220. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында осы Хаттаманьщ 3-тармагының екінші және үшінші абзацтарында көзделген негіздердің жоқ екенін анықтаса, тергеп-тексеру арнайы қоргау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасын енгізбестен аяқталады.

221. Егер тергеп-тексеру басталган күннің алдындагы тікелей 2 күнтізбелік жыл ішінде осы Хаттаманьщ 186-тармагында көрсетілген өтінішті қолдаган бір өндірушіге (оның Шарттың

XIII бөлімінің түсінігіндегі тұлғалар тобына кіретінін ескере отырып) Одақтың кедендік аумағында ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауар (арнайы қорғау шарасын қолданудың алдындағы тергеп-тексеруді жүргізген кезде) не үқсас тауар (демпингке қарсы немссе өтемақы шарасын қолданудың алдындағы тергеп-тексеруді жүргізген кезде) өндірісінің Комиссия бекітетін бәсекелестік жай-күйін бағалау әдістемесіне сэйкес аталған өндірушінің Одақтың тиісті тауар нарығындағы жағдайы (оның түлғалар тобына кіруін ескере отырып) басым деп танылуы мүмкін болатын осындай үлесі тиесілі болса, Комиссияның трансшекаралық нарықтарда бәсекелестіктің ортақ қағидаларының сақталуын бақылау саласындағы уэкілетті болімшесі тергеп-тексерулер жүргізетін органның сүрау салуы бойынша Одақтың тиісті тауар нарыгындагы бәсекелестікке арнайы қорғау, демпингке қарсы немесе өтемақы шарасы әсерінің салдарын бағалауды жүргізеді.

3. Демпингке қарсы тергеп-тексеруді жүргізу ерекшеліктері

222. Демпингке қарсы тергеп-тексеру, егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингтік маржа жол берілетін ең төменгі демпингтік маржадан аз не болған немесе ықтимал демпингтік импорттың көлемі немесе осындай импорттан туындаған материалдық залалдың молшері немесе мүндай залалды келтіру қаупі немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың

 

айтарлықтай бэсеңдеуі болмашы болып табылады деп анықтаса, демпингке қарсы шара енгізілместен тоқтатылады.

Бұл ретте, мөлшері 2 пайыздан аспайтын демпингтік маржа жол берілетін ең төменгі демпингтік маржа деп түсініледі.

223. Егер белгілі бір экспорттаушы үшінші елден демпингтік импорттың көлемі тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы

көлеміндегі жеке үлесі 3 пайыздан аз болатын экспорттаушы үшінші елдерге жиынтығында тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлемінің 7 пайызынан аспайтын көлемде тиесілі болады деген шартпен тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлемінің 3 пайызынан аз болса, ол болмашы болып табылады.

224. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган демпингке қарсы тергеп-тексеру нәтижелері бойынша шешім қабылдағанға дейін қүпия ақпаратты қорғау қажеттілігін ескере отырып, мүдделі түлғаларды тергеп-тексеру нәтижелері бойынша жасалған негізгі қорытындылар туралы хабардар етеді және өз түсініктемелерін беру мүмкіндігін үсынады.

Мүдделі түлғалардың түсініктемелерін беру мерзімін тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілейді, бірақ ол күнтізбелік 15 күннен кем болмайды.

 

4. Өтемақылық тергеп-тексеруді жүргізу ерекшеліктері

225. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган өтінішті қарауга қабылдаганнан кейін және тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдағанға дейін болжалды өзіндік ерекшелікті субсидияның болуын, мөлшерін және оны беру салдарын нақтылау және өзара қолайлы шешімге қол жеткізу мақсатында соған қатысты өтемақы шарасын енгізу үсынылатын тауар экспортталатын экспорттаушы үшінші елдің уәкілетті органына консультациялар жүргізуді үсынуға тиіс.

Мүндай консультациялар тергеп-тексеру барысында да жалғасуы мүмкін.

226. Осы Хаттаманьщ 225-тармағында көрсетілген консультацияларды жүргізу тергеп-тексеруді бастау және өтемақы шарасын қолдану туралы шешім қабылдауға кедергі келтірмейді.

227. Егер тергеп-тексерулер жүргізетін орган экспорттаушы үшінші елдің айрықша субсидиясының мөлшері ең томен болып табылатынын не болған немесе ықтимал субсидияланатын импорттың көлемін немесе осындай импорттан туындаған мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген материалдық залалдың молшерін немесе осындай залалды келтіру қаупін немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың бәсеңдеуін болмашы деп анықтаса,

өтемақылық тергеп-тексеру өтемақы шарасы енгізілместен тоқтатылады.

228. Өзіндік ерекшелікті субсидияның мөлшері, егер ол тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар құнының 1 пайызынан аз болса, ең төмен деп танылады.

Егер субсидияланатын импорттың көлемі ұқсас тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлеміндегі жеке үлесі 1 пайыздан аз болатын экспорттаушы үшінші елдерге жиынтығында үқсас тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлемінің 3 пайызынан аспайтын көлемде тиесілі болады деген шартпен үқсас тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлемінің 1 пайызынан аз болса, эдетте, болмашы деп танылады.

229. Егер әрқайсысының үлесіне осы тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлемінің 4 пайызынан аз тиесілі болатын дамушы және аз дамыган елдерден Одақтың кедендік аумагына осы тауардың импортындагы жиынтық үлесі осы тауардың Одақтың кедендік аумагына импортының жалпы көлемінің 9 пайызынан аспайды деген шартпен тергеп-тексерулер жүргізетін орган осы тауарга қатысты экспорттаушы үшінші елдің айрықша субсидияларьтның жалпы мөлшері тауар бірлігіне есептелген оның қүнының 2 пайызынан аспайтынын немесе Одақтың кедендік аумагына осы тауар импортының жалпы көлеміндегі мұндай үшінші елден осы тауар импортының үлесі 4 пайыздан кем екенін анықтаса, субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын және

Одақтың тарифтік преференциялары жүйесін пайдаланушы дамыған немесе аз дамыған елден шығатын тауарға қатысты өтемақылық тергеп-тексеру тоқтатылады.

230. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган өтемақылық тергеп-тексеру нәтижелері бойынша шешім қабылдағанға дейін қүпия ақпаратты қорғау қажеттілігін есепке ала отырып, барлық мүдделі түлғаларды тергеп-тексеру барысында да жасалған негізгі қорытындылар туралы хабардар етеді және өз түсініктемелерін беру мүмкіндігін үсынады.

Мүдделі түлгалардың түсініктемелерін беру мерзімін тергеп-тексерулер жүргізетін орган белгілейді, бірақ ол күнтізбелік 15 күннен кем болмайды.

5. Демпингтік немесе субсидияланатын импорт жағдайында мүше мемлекеттердің экономика саласын айқындау ерекшеліктері

231. Демпингке қарсы немесе өтемақылық тергеп-тексеруді жүргізген кезде мүше мемлекеттердің экономика саласы осы Хаттаманьщ 232 және 233-тармақтарында көрсетілген жағдайларды қоспаганда, Шарттың 49-бабында белгіленген мағынада түсініледі.

232. Егер мүше мемлекеттерде болжалды түрде демпингтік немесе субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын үқсас тауарды өндірушілер бір мезгілде тауар импорттаушылары болып табылса немесе болжалды түрде демпингтік немесе субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауар

экспорттаушыларымен немесе импорттаушыларымен байланысты болса, мүше мемлекеттерде ұқсас тауарлардың қалған өндірушілері ғана мүше мемлекеттердің экономика саласы деп түсінілуі мүмкін.

Мүше мемлекеттерде үқсас тауар өндірушілер егер: мүше мемлекеттерде үқсас тауардың жекелеген өндірушілері тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар экспорттаушыларын немесе импорттаушыларын тікелей немесе жанама түрде бақыласа;

тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың жекелеген экспорттаушылары немесе импорттаушылары мүше мемлекеттерде үқсас тауар өндірушілерін тікелей немесе жанама түрде бақыласа;

мүше мемлекеттерде үқсас тауардың жекелеген өндірушілерін және тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар экспорттаушыларын немесе импорттаушыларын үшінші тұлга тікелей немесе жанама түрде бақыласа;

тергеп-тексерулер жүргізетін органның байланысты емес тұлғалардан ерекшеленетін мүндай өндірушілердің мінез-қүлқы осындай байланыстан туындайды деуге негіздері бар деген шартпен мүше мемлекеттерде үқсас тауардың жекелеген өндірушілері мен шетелдік өндірушілер, тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар экспорттаушылары немесе импорттаушылары үшінші тұлғаны тікелей немесе жанама түрде бақыласа, болжалды түрде демпингтік немесе субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауарды экспорттаушымен немесе импорттаушымен байланыстылар ретінде қарастырылады.

 

233. Мүше мемлекеттердің экономика саласын айқындаған кезде айрықша жағдайларда бұл мемлекеттердің аумағы 2 немесе одан да көп аумағы оқшауланған бәсекелес нарық жүмыс істейтін аумақ ретінде қаралуы мүмкін, ал аталған нарықтардың біреуінің шегінде мүше мемлекеттердегі өндірушілер, егер мүндай өндірушілер осындай нарықта түтыну немесе қайта өңдеу мақсатында өздері өндіретін үқсас тауардың кемінде 80 пайызын сатса және осындай нарықтағы үқсас тауарға деген сұранысты мүше мемлекеттердің қалған аумағындағы мүндай тауардың өндірушілері айтарлықтай деңгейде қанағаттандырмаса, мүше мемлекеттер экономикасының бөлек саласы ретінде қарастырылуы мүмкін.

Мүндай жағдайларда демпингтік немесе субсидияланатын импорттың нысанасы болып табылатын тауарды сату аталған бәсекелес нарықтардың бірінде шоғырланып әрі осындай бір нарық шегінде мүше мемлекеттерде үқсас тауар өндірушілердің бәріне немесе бәріне дерлік залал келтіреді деген шартпен, тіпті егер мүше мемлекеттер экономика саласының негізгі бөлігіне залал келтірілмесе де, демпингтік немесе субсидияланатын импорт салдарынан мүше мемлекеттердің экономика саласына келтірілген материалдық залалдың, мүндай залалды келтіру қаупінің немесе мүше мемлекеттердің экономика саласын қүрудың айтарлықтай бәсеңдеуінің болуы анықталуы мүмкін.

234. Егер мүше мемлекеттердің экономика саласы осы Хаттаманың 233-тармағында белгіленген мағынада түсінілсе және тергеп-тексеру нәтижелері бойынша демпингке қарсы немесе

 

 

өтемақы шарасын қолдану туралы шешім қабылданса, мұндай шара Одақтың кедендік аумағына тауардың бүкіл импортына қатысты қолданылуы мүмкін.

Аталған жағдайда демпингке қарсы немесе өтемақы бажы тергеп-тексерулер жүргізетін орган тауар экспорттаушыларына осы аумаққа мүндай тауардың демпингтік бағалар бойынша (демпингтік импорт кезінде) немесе субсидияланатын бағалар бойынша (субсидияланатын импорт кезінде) экспортын тоқтатуға не мүндай мүмкіндікті экспорттаушылар пайдаланбады деген шартпен Одақтың кедендік аумағына экспорт шарттарына қатысты тиісті міндеттемелер қабылдауына мүмкіндік берген соң ғана енгізіледі.

6. Жария тыңдау

235. Тергеп-тексеруге қатысушылардың кез келгені жазбаша нысанда және осы Хаттамада белгіленген мерзімде үсынган қолдаухаттың негізінде тергеп-тексерулер жүргізетін орган жария тыңдау өткізуді қамтамасыз етеді.

236. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеруге қатысушыларга жария тыңдауды өткізу уақыты мен орны туралы хабарламаны, сондай-ақ жария тыңдауды жүргізу барысында қаралатын мәселелердің тізбесін жіберуге міндетті.

Жария тыңдауды өткізу күні тиісті хабарлама жіберілген күннен бастап кемінде күнтізбелік 15 күн өткен соң белгіленеді.

237. Жария тыңдауға тергеп-тексеруге қатысушылар немесе олардың өкілдері, сондай-ақ тергеп-тексеруге қатысты өздерінде бар мәліметтерді беру мақсатында олар тартқан тұлгалар қатысуға құқылы.

Жария тыңдау барысында тергеп-тексеруге қатысушылар өз пікірлерін білдіре алады және тергеп-тексеруге қатысты дәлелдемелер бере алады. Тергеп-тексерулер жүргізетін органның өкілі жария тыңдауға қатысушыларға олар хабарлаган фактілердің мэніне қатысты сұрақтар қоюга құқылы. Тергеп-тексеруге қатысушылар да бір-біріне сұрақтар қоюга құқылы және оларга жауап беруге міндетті. Жария тыңдауга қатысушылар құпия деп танылатын ақпаратты жарияламауга міндетті.

238. Жария тыңдау барысында ауызша нысанда берілген мәліметтер, егер оларды тергеп-тексеруге қатысушылар жария тыңдау өткізілген күннен кейін күнтізбелік 15 күн ішінде тергеп-тексерулер жүргізетін органга жазбаша нысанда ұсынса, тергеп-тексеру барысында назарга алынады.

7. Тергеп-тексеру барысында ақпарат жинау

239. Демпингке қарсы немесе өтемақылық тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдаганнан кейін тергеп-тексерулер жүргізетін орган өзіне мәлім экспорттаушыларга және (немесе) тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауарды өндірушілерге олар жауап беруге тиіс сұрақтардың тізбесін жібереді.

Сүрақтар тізбесі муше мемлекеттерде ұқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды (арнайы қорғау тергеп-тексеруі жүргізілген жагдайда) немесе ұқсас тауарды (демпингке қарсы немесе өтемақылық тергеп-тексеру жүргізілген жагдайда) өндірушілеріне де жіберіледі.

Қажет болган жагдайда сүрақтар тізбесі тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың импорттаушыларына және түтынушыларына жіберілуі мүмкін.

240. Сүрақтар тізбесі жіберілген, осы Хаттаманың 239-тармагында көрсетілген түлгалар оны алган күннен бастап күнтізбелік 30 күн ішінде тергеп-тексерулер жүргізетін органга өз жауаптарын беруге міндеттІ.

Осы Хаттаманың 239-тармагында көрсетілген тұлгалардың уэжді және жазбаша нысанда баяндалган отініші бойынша осы мерзімді тергеп-тексерулер жүргізетін орган күнтізбелік 14 күннен аспайтын мерзімге ұзартуы мүмкін.

241. Сүрақтар тізбесі экспорттаушының және (немесе) өндірушінің өкіліне тікелей тапсырылган күннен бастап және (немесе) почта арқылы жіберілген күннен бастап күнтізбелік 7 күннен кейін тауар экспорттаушысы және (немесе) өндірушісі оны алды деп есептеледі.

Тізбеге енгізілген сүрақтарга жауаптарды, егер олар тергеп-тексерулер жүргізетін органга қүпия және құпия емес нүсқаларда осы Хаттаманың 240-тармагында көрсетілген күннен бастап 30 күндік мерзім аяқталган күннен бастап немесе оны үзартқан

күн аяқталған күннен бастап күнтізбелік 7 күннен кешіктірмей келіп түскен болса, тергеп-тексерулер жүргізетін орган алды деп есептеледі.

242. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган тергеп-тексеру барысында мүдделі тұлғалар үсынган ақпараттың дәлдігі мен анықтыгына көз жеткізеді.

Тергеп-тексеру барысында ұсынылған ақпаратты тергеп-тексеру немесе жүргізіліп жатқан тергеп-тексеруге байланысты қосымша ақпаратты алу мақсатында тергеп-тексерулер жүргізетін орган қажет болған жагдайда:

тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың тиісті шетелдік экспорттаушыларының және (немесе) өндірушілерінің келісімін алған жагдайда және алдагы тергеп-тексеру туралы ресми түрде хабардар етілген үшінші елдің тарапынан қарсылық болмаған жагдайда үшінші елдің аумағында;

тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тиісті тауар импорттаушыларының және (немесе) үқсас немесе тікелей бәсекелес тауарды өндірушілердің тиісті келісімін алған жагдайда мүше мемлекеттің аумағында тергеп-тексеру жүргізе алады.

 

Шетелдік өндіруші немесе экспорттаушы осындай жауаптарды жібергенге дейін тергеп-тексеру жүргізуге оз еркімен келіскен жағдайларды қоспағанда және тиісті үшінші елдің тарапынан қарсылық болмаған кезде тексеріс осы Хаттаманың 239-тармағына сэйкес жіберілген сүрақтар тізбесіне жауап алынғаннан кейін жүргізіледі.

Тергеп-тексерудің тиісті қатысушыларының келісімі алынғаннан кейін және тексеріс басталғанға дейін оларға тексеріс жүргізуге жіберілген қызметкерлерге ұсынылуға тиіс құжаттар мен материалдардың тізімі жіберіледі. Тергеп-тексерулер жүргізетін орган үшінші елді тексеру жоспарланған шетел экспорттаушыларының немесе өндірушілерінің мекенжайлары және атаулары туралы, сондай-ақ осындай тексерістерді жүргізу күндері туралы хабардар етеді.

Тексеріс барысында сүрақтар тізбесіндегі жауаптарда берілген ақпараттың анықтығын растау үшін қажетті басқа да қүжаттар мен материалдар сүратылуы мүмкін.

Егер тексеріс жүргізу кезінде тергеп-тексерулер жүргізетін органныц осындай тексеріс үшін аталған органның қызметкерлері болып табылмайтын сарапшыларды шақыру ниеті болса, оларға қатысты тексеру эрекеттерін жүзеге асыру көзделген тергеп-тексеруге қатысушылар тергеп-тексерулер жүргізетін органның бүл шешімі туралы алдын ала хабардар етілуге тиіс. Осындай сарапшылардьщ тексеріске байланысты алынған ақпараттың қүпиялылығын бұзғаны үшін санкция қолдануға мүмкіндік болған жагдайда ғана олардың тексеріске қатысуына жол беріледі.

243. Тергеп-тексеру барысында берілген ақпаратты тексеру немесе жүргізілетін тергеп-тексеруге байланысты қосымша ақпаратты алу мақсатында тергеп-тексерулер жүргізетін орган өз өкілдерін мүдделі түлғалардың орналасқан жеріне жіберуге, ақпарат жинауды, мүдделі түлғалармен консультациялар мен келіссөздер жүргізуге,

тауардың үлгілерімен танысуға және тергеп-тексеру жүргізу үшін қажетті өзге әрекеттерді колдануға қүқылы.

8. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарының, мүше мемлекеттердің дипломатиялық және сауда өкілдіктерінің ақпарат беруі

244. Осы кіші бөлімнің мақсаттары үшін мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары деп мүше мемлекеттердің кеден ісі, статистика, салық салу, заңды түлғаларды тіркеу саласындагы және басқа салалардағы мемлекеттік билік (басқару) органдары және аумақтық (жергілікті) мемлекеттік билік (басқару) органдары түсініледі.

245. Мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары, мүше

мемлекеттердің үшінші елдердегі дипломатиялық және сауда

өкілдіктері тергеп-тексерулер жүргізетін органга оның сүрау салулары (оның ішінде қайта сүрау салулары) бойынша осы Хаттамада көзделген, арнайы қоргау тергеп-тексерулерін, демпингке қарсы және өтемақылық тергеп-тексерулерді бастау және жүргізу, жүргізілген тергеп-тексерулердің нэтижелері бойынша ұсыныстар дайындау, енгізілген арнайы қоргау, демпингке қарсы және отемақы шараларының тиімділігін мониторингілеу және Комиссия мақүлданган міндеттемелердің сақталуына бақылау жасау үшін қажетті ақпаратты береді.

246. Мүіне мемлекеттердің уэкілетті органдары, мүше

мемлекеттердің үшінші елдердегі дипломатиялық және сауда

өкілдіктері: 

1) тергеп-тексерулер жүргізетін органның сүрау салуын алган кезден бастап күнтізбелік 30 күн ішінде өздерінің иелігіндегі мәліметтерді беруге немесе бас тарту себептерін көрсете отырып, мәліметтерді берудің мүмкін еместігі туралы ескертуге міндетті. Тергеп-тексерулер жүргізетін органның уәжді өтініші бойынша сүратылган мәліметтер негүрлым қысқа мерзімде берілуге тиіс;

2) берілетін мэліметтердің толықтыгы мен анықтыгын қамтамасыз етуге және қажет болған жагдайда тиісті толықтырулар мен өзгерістерді жедел үсынуга міндетті.

247. Мүше мемлекеттердің уэкілетті органдары, мүше мемлекеттердің үшінші елдердегі дипломатиялық және сауда өкілдіктері оз қүзыреті шеңберінде тергеп-тексерулер жүргізетін органга:

1) сыртқы сауда қызметі туралы статистикалық деректерді;

2) тауарды әкелудің (экетудің) заттай және қүндық көрсеткіштерін, тауардың коммерциялық атауын, жеткізу шарттарын, оны шығарған елді (жөнелткен елді, жіберілген елді), жөнелтуші мен алушының атауы мен басқа да есепке алу деректемелерін корсете отырып, кедендік рэсімдер бойынша боліп, тауарларға арналган декларациялардан деректерді;

3) тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауардың ішкі нарыгы және мүше мемлекеттер экономикасының тиісті саласы туралы ақпаратты (оның ішінде тауарды өндіру көлемі, ондірістік қуаттардың жүктемесі, тауарды өткізу, тауардың өзіндік қүны, мүше мемлекеттер үлттық кәсіпорындарының пайдасы мен шыгындары, мүше мемлекеттердің ішкі нарығындағы тауар багалары, өндірістің рентабельділігі, персонал саны, инвестициялар, тауар өндірушілердің тізбесі бойынша деректерді);

4) мүше мемлекеттердің тергеп-тексеру объектісі болып табылатын тауар нарығына тиісті тергеп-тексеру нэтижелері бойынша арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын ықтимал енгізу немесе енгізбеу салдарын багалау туралы ақпаратты, сондай-ақ мүше мемлекеттер үлттық кәсіпорындарының өндірістік қызметінің болжамын қоса алғанда, сүратылатын уақыт кезеңдері бойынша ақпаратты береді.

248. Осы Хаттаманың 247-тармағында көрсетілген ақпарат тізбесі толық қамтылған болып табылмайды. Қажет болған жағдайда тергеп-тексерулер жүргізетін орган өзге де ақпаратты сүратуға қүқылы.

249. Осы кіші бөлімді іске асыру мәселелері бойынша хат-хабар алмасу және тергеп-тексерулер жүргізетін органныц сүрау салулары бойынша ақпарат беру орыс тілінде жүзеге асырылады. Шетелдік атаулары бар жекелеген деректемелер (көрсеткіштер) бойынша латын әліпбиінің әріптерін қолдана отырып ақпарат беруге жол беріледі.

250. Ақпарат беру, көбінесе, электрондық жеткізгіштерде жүзеге асырылады. Ақпаратты электронды жеткізгіште беру мүмкіндігі болмаған жагдайда ол ақпарат қағаз жеткізгіште жіберіледі. Кесте нысанында сүратылатын ақпарат (статистикалық және кедендік ақпарат) тергеп-тексерулер жүргізетін органныц сүрау салуында көрсетілген форматта беріледі. Егер ақпаратты мүндай форматта беру

мүмкін болмаса, мүше мемлекеттердің уэкілетті органдары, мүше мемлекеттердің үшінші елдердегі дипломатиялық және сауда

өкілдіктері тергеп-тексерулер жүргізетін органды бүл туралы

хабардар етеді және сүратылатын ақпаратты өзге форматта береді.

251. Мүше мемлекеттердің уэкілетті органдарына, мүше мемлекеттердің үшінші елдердегі дипломатиялық және сауда

өкілдіктеріне жіберілетін ақпарат беру туралы сүрау салулар жазбаша түрде тергеп-тексерулер жүргізетін органның бланкісінде ақпаратты беру мақсатын, қүқықтық негіздерін және мерзімдерін корсете отырып ресімделеді және оған тергеп-тексерулер жүргізетін органның басшысы (басшысының орынбасары) қол қояды.

252. Тергеп-тексерулер жүргізетін органның сүрау салулары бойынша ақпаратты мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары, мүше мемлекеттердің үшінші елдердегі дипломатиялық және сауда

өкілдіктері отеусіз негізде береді.

253. Ақпаратты беру алмасатын органдар арасында келісілген, беру кезінде қолжетімді және ақпараттың сақталуы мен рүқсат етілмеген қолжеткізуден қоргалуын қамтамасыз ететін қүралдарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Ақпарат факсимильдік байланыс арқылы жіберілген жагдайда құжаттың түпнүсқасы да почта байланысы арқылы жіберілуге тиіс. 

9. Қүпия ақпарат

254. Мемлекеттік құпияны (мемлекеттік құпияларды) қоспағанда, мүше мемлекеттің заңнамасында құпия ақпаратқа (коммерциялық, салықтық және басқа да құпия ақпаратты қоса алғанда) немесе таралуы шектелген қызметтік ақпаратқа жатқызылған ақпарат тергеп-тексерулер жүргізетін органға осындай ақпаратқа қатысты мүше мемлекеттің заңнамасында белгіленген талаптарды сақтай отырып беріледі.

Тергеп-тексерулер жүргізетін орган осындай ақпаратты қорғаудың қажетті деңгейін қамтамасыз етеді.

255. Мүдделі түлға тергеп-тексерулер жүргізетін органға беретін ақпарат осы түлға мүндай ақпаратты ашу, оның ішінде үшінші түлғаға бәсекелестік артықшылықты беретіні не мүндай ақпаратты берген түлға үшін немесе мұндай ақпара