Ғалымдар пайдалы қазбаларды өндірудің жаңа технологиясын ойлап тапты
АСТАНА. KAZINFORM — Қазіргі уақытта Долинный кенішінің жылына 350 мың тонна қалдық қалдықтарын өндірілген кеңістікке толтыру үшін кәдеге жаратады, бұл қалдықтарды қалдық қоймасына сақтау көлемін едәуір азайтуға мүмкіндік береді. Бұл туралы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің баспсөз қызметі хабарлады.

Әр кен орнына жеке көзқарас қажет. Сондықтан ғылыми шешім қабылдаудан бұрын кендерді, олардың жатыс тереңдігін және басқа да бірқатар параметрлерді мұқият жан-жақты зерттеу қажет. ВНИИцветмет ғалымдарының толтырманы өндірудегі жалпы тәсілі — тау-кен металлургия кәсіпорындарының қалдықтарын пайдалану. Дұрыс таңдалған толтырма құрамы мен технологиясы экологиялық тәуекелдерді азайтады, өндіру процесін жүргізу қауіпсіздігін және жалпы кеніш жұмысының тиімділігін арттырады.
— Мысал ретінде «Қазмырыш» ЖШС Шығыс Қазақстан КБК Долинный кенішін атауға болады. 2017 жылдан бастап игерілген қазым кеңістікті толық толтырмалап, игерудің аралық қабаттық-камералық жүйесімен қаза отырып, аттас полиметалл кен орнын пысықтайды. Қатайтатын толтырғыш қоспалардың инертті толтырғышы ретінде Риддер байыту фабрикасының ағымдағы байыту қалдықтары қолданылады. 2020 жылы сағаттық өнімділігі қалау қоспасы 30 куб. метр болатын Бетон-қалау кешені салынды. Риддер БФ-ның ағымдағы қалдықтары зауыттың құмды жинау торабында іріктеліп алынады және гидроциклондаудың бірінші кезеңінен өткізіліп, сорғылармен Долинный кенішінің бетон-қалау кешеніне жеткізіледі. Онда олар гидроциклонда сусыздандырудың екінші кезеңінен өтетін, содан соң қатты қалдықтардың 30%-на дейін көлемі қалдық қоймасына жіберіледі, — делінген министрлік хабарламасында.
Кәсіпорын ғалымдардың алдына бетон-қалау кешені өнімділігі мен өндірілген кеңістікті толтырмалау үшін қалдықтарды кәдеге жарату көлемін ұлғайту міндетін қойды. Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардың оңтайлы нәтижесі гидроциклондардың жаңа батареясын орнату арқылы практикалық іске асыруды тапты. ВНИИцветмет мамандары әзірлеген регламент бойынша бетон-толтырмалау кешенін қайта жаңарту оның өнімділігін сағатына 50 куб. метрге дейін арттыруға және қалдық қоймасына жіберілетін гидроциклондарды төгудегі қатты қалдықтардың құрамын 14%-ға дейін қысқартуға мүмкіндік берді.
Айта кетелік ғалымдар отқа жанбайтын, радиацияға тозбайтын, аязға қатпайтын кабельдер ойлап тапқаны туралы жазған едік.