Қазақстан түркі елдерінің сауда-өнеркәсіп палаталары одағына төраға болды
АСТАНА. KAZINFORM – Астанада түркітілдес елдердің сауда-өнеркәсіп палаталары одағының ІІІ жалпы отырысы басталды. Бұл түркі әлеміндегі экономикалық ынтымақтастықты нығайтатын маңызды алаң және 2026 жылғы одаққа төрағалық Әзербайжаннан Қазақстанға берілді.
2019 жылы Түркі мемлекеттері ұйымына мүше және байқаушы елдер арасындағы сауда-экономикалық, өндірістік, инвестициялық, технологиялық ынтымақтастықты дамыту үшін түркі мемлекеттерінің сауда-өнеркәсіп палаталары одағы құрылған еді. Қазіргі уақытта одақ құрамына Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия, Өзбекстан, Түрікменстан және байқаушы мемлекет ретінде Мажарстан кіреді.
Белгіленген тәртіпке сәйкес, одаққа төрағалық жыл сайын ротациялық негізде Бас ассамблея шешімімен бекітіледі. 2026 жылы төрағалық Қазақстан Республикасына берілді және бір жылға Түркі сауда-өнеркәсіп палатасының президенті болып «Атамекен» ҚР ҰКП Төралқа төрағасы Райымбек Баталов тағайындалды.
– Бүгінде түркі экономикалық кеңістігі 180 миллионнан астам халықты қамтиды және айтарлықтай өндірістік, ресурстық әрі адами ресурсқа әлеуетке ие. Сонымен бірге, ішкі өңірлік сауданың үлесі әлі де жалпы тауар айналымының 10 пайызынан аспайды. Бұл алдағы өсім үшін үлкен мүмкіндік береді, - деді Р. Баталов.
Қазақстан үшін түркі бағыты – сыртқы экономикалық саясаттың басым бағыттарының бірі. 2025 жылдың қаңтар-қазан айларының қорытындысы бойынша Қазақстанның түркі елдерімен тауар айналымы 11 млрд АҚШ долларына жетіп, 10 пайыздан астамға өскен.
Экспорт 16,6 пайызға ұлғайып, шамамен 7,9 млрд АҚШ долларын құрады. Ал импорт бір мезгілде шамамен 3 пайызға қысқарған. Сауда балансы 4,8 млрд АҚШ долларына дейін жақсарып, тек сандық өсімді ғана емес, сауда құрылымының да жақсарғанын көрсетті.
– Әсіресе бұл динамика өнімдердің қосылған құны жоғарырақ түрлерін жеткізуді кеңейту арқылы қалыптасты. Астық, күнбағыс майы, металлургия және мұнай-химия өнімдері, азық-түлік пен өңделген материалдар экспорты едәуір өсті. Ынтымақтастық географиясы оның тұрақтылығы мен тереңдігін айғақтайды. Түркия мен Өзбекстан Қазақстанның түркі елдерімен тауар айналымының үштен екісінен астамын қалыптастырады. Оған қоса, Қырғызстанмен, Әзербайжанмен, Түрікменстанмен және Мажарстанмен өзара іс-қимыл нығайып келеді, бұл экономикалық байланыстарды әртараптандыруға және өңіраралық ынтымақтастықты кеңейтуге көмектеседі, - деді палата төрағасы.
Отырысқа қатысушылар алдағы кезеңге арналған негізгі ынтымақтастық бағыттарын да талқылады. Басымдықтардың қатарында – өнеркәсіптік кооперацияны және бірлескен жобаларды дамыту, Түркі инвестициялық қоры құралдарын тиімді пайдалану, сауда-техникалық кедергілерді азайту, сондай-ақ халықаралық бағыттар мен көлік дәліздерін дамыту арқылы көліктік-логистикалық өзара байланыстылықты күшейту бар.
Айта кетейік, бұған дейін түркі елдері бірлесіп дәрі-дәрмек сатып алу тетігін дамытатынын жазғанбыз.
